Ուսանողների վրա ապատեղեկատվության սոցիալ-հոգեբանական դեստրուկտիվ ազդեցության կանխարգելման հիմնախնդիրը Հայաստանի Հանրապետությունում

Գրականություն

Սոցիալ-երգիծական և բարոյահոգեբանական արձակ գործ է, որտեղ հեղինակը խորհրդանշական կերպով պատկերում է մարդկային ագահությունը, շահամոլությունը և այն հասարակական հարաբերությունները, որտեղ նյութական շահը հաճախ գերակշռում է բարոյական արժեքներին։ «Մեղր»-ը այստեղ հանդես է գալիս որպես գայթակղության, հարստության կամ հեշտ ձեռք բերվող շահի խորհրդանիշ, իսկ «ճանճերը»՝ այն մարդկանց, ովքեր անընդհատ ձգվում են դեպի այդ շահը՝ երբեմն կորցնելով իրենց արժանապատվությունն ու սկզբունքները։ Նար-Դոսը հստակ հակադրում է իրական արժեքները՝ աշխատասիրություն, ազնվություն, բարոյականություն, այն կեղծ կամ մակերեսային վարքագծի հետ, որը ծնվում է շահի հետևից վազելու արդյունքում։ Ստեղծագործության մեջ զգալի է նաև երգիծական երանգը, քանի որ հեղինակը որոշ իրավիճակներ ներկայացնում է հեգնանքով՝ բացահայտելով մարդկային թուլությունները և հասարակական արատները։ Միաժամանակ գործը ունի դաստիարակչական բնույթ՝ ընթերցողին մղելով մտածելու սեփական ընտրությունների և արժեքային կողմնորոշումների մասին։ Լեզուն պարզ է, պատկերավոր և գաղափարապես հագեցած, ինչը ուժեղացնում է բարոյական ազդեցությունը։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է հայ ազգային-ազատագրական պայքարի նշանավոր գործիչ Անդրանիկ Օզանյանի գործունեությանը և նրա դերին XIX դարի վերջի ու XX դարի սկզբի հայ հեղափոխական շարժման զարգացման գործընթացում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն պատմաքաղաքական պայմանների վրա, որոնցում ձևավորվեցին արևմտահայության ազգային և քաղաքական պահանջները, ինքնապաշտպանական նախաձեռնությունները և ազատագրական պայքարի կազմակերպված ձևերը։ Ներկայացվում են Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության հասարակական ու քաղաքական դրությունը, հայկական բնակավայրերի անվտանգության խնդիրները և այդ իրադրության ազդեցությունը ազգային շարժման գաղափարական ու կազմակերպական զարգացման վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Անդրանիկի՝ որպես ֆիդայական շարժման առաջնորդներից մեկի գործունեությանը, նրա մասնակցությանը հայկական ինքնապաշտպանական պայքարին, կազմակերպչական կարողություններին և ժամանակակիցների շրջանում ունեցած հեղինակությանը։ Քննության են առնվում ֆիդայական խմբերի ձևավորման պատճառները, դրանց նպատակները, հասարակության տարբեր շերտերի հետ ունեցած կապերը և ազգային-ազատագրական շարժման ընդհանուր կառուցվածքում զբաղեցրած տեղը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հայկական քաղաքական կազմակերպությունների և հեղափոխական գործիչների գործունեությանը, նրանց գաղափարական մոտեցումներին ու ազգային խնդրի լուծման վերաբերյալ պատկերացումներին։ Կարևորվում է Անդրանիկի հարաբերությունների ուսումնասիրությունը ժամանակաշրջանի քաղաքական և ռազմական գործիչների հետ, ինչպես նաև նրա դիրքորոշումների փոփոխությունը պատմական տարբեր փուլերում։ Դիտարկվում են Բալկանյան պատերազմների, Առաջին համաշխարհային պատերազմի և Կովկասյան ռազմաճակատի իրադարձությունների հետ կապված նրա գործունեության հիմնական դրվագները՝ դրանք տեղադրելով տարածաշրջանային և միջազգային քաղաքական զարգացումների համատեքստում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ռազմական առաջնորդի կերպարի և ազգային հերոսի մասին հասարակական պատկերացումների ձևավորման ուսումնասիրությունը։ Այդ տեսանկյունից նրա գործունեությունը դիտարկվում է ոչ միայն ռազմական ու քաղաքական պատմության, այլև պատմական հիշողության, ազգային ինքնագիտակցության և հասարակական գաղափարների զարգացման շրջանակում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել անհատի դերը լայնածավալ ազգային շարժումների ընթացքում և հասկանալ, թե ինչպես են քաղաքական գաղափարները, հասարակական պահանջները, ինքնապաշտպանական պայքարը և միջազգային իրադրությունը փոխազդել հայկական ազգային շարժման զարգացման տարբեր փուլերում։ Միաժամանակ նյութը կարևոր է աղբյուրագիտական տեսանկյունից, քանի որ Անդրանիկի գործունեության վերաբերյալ տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորվել են բազմազան, երբեմն նաև հակասական գնահատականներ, որոնց համադրումը նպաստում է պատմական իրադարձությունների առավել ամբողջական ընկալմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, ազգային-ազատագրական շարժումների, ռազմական պատմության, քաղաքական պատմության և պատմական հիշողության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Մաթեմատիկա

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է բազմաբաղադրիչ էլեկտրամագնիսական դաշտերի միջոցով ատոմային համակարգերի քվանտային կառավարման տեսական և կիրառական հիմնախնդիրներին։ Աշխատությունում դիտարկվում են ատոմի և արտաքին դաշտերի փոխազդեցության մեխանիզմները, որոնք հնարավորություն են տալիս վերահսկել քվանտային վիճակների էվոլյուցիան, անցումները էներգիական մակարդակների միջև և քվանտային կոհերենտության պահպանման գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմահաճախական, բազմաբևեռացված կամ ժամանակային բարդ կառուցվածք ունեցող դաշտերի կիրառմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել կառավարման ճշգրտությունը և նվազեցնել շրջակա միջավայրի ազդեցությամբ առաջացող դեկոհերենտացման երևույթները։ Քննարկվում են նաև քվանտային օպտիկայի, լազերային ֆիզիկայի և քվանտային տեղեկատվության տեսության մեթոդները, որոնք օգտագործվում են ատոմային դինամիկայի մոդելավորման և օպտիմալ կառավարման ռազմավարությունների մշակման համար։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի քվանտային տեխնոլոգիաների, քվանտային հաշվարկների, բարձր ճշգրտության չափումների և ժամանակակից ատոմային ֆիզիկայի զարգացման տեսանկյունից։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է գնաճի նպատակադրման ռազմավարության տեսական և գործնական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական միջավայրին։ Գրքում ներկայացվում է գնաճի նպատակադրման՝ որպես ժամանակակից դրամավարկային քաղաքականության կարևորագույն մոտեցման ձևավորման տրամաբանությունը, դրա հիմնական սկզբունքները, նպատակները, նախադրյալներն ու կիրառման մեխանիզմները։ Ուսումնասիրվում է, թե ինչպես են կենտրոնական բանկերը սահմանում գնաճի նպատակային ցուցանիշը, ինչպիսի գործիքներով են փորձում ապահովել գների կայունությունը և ինչ նշանակություն ունեն դրամավարկային քաղաքականության տոկոսադրույքները, գնաճային սպասումները, փողի առաջարկը, փոխարժեքը և տնտեսական ակտիվությունը այդ գործընթացում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում գնաճի նպատակադրման ռազմավարության տեսական հիմքերին՝ մակրոտնտեսական հավասարակշռությանը, Ֆիլիպսի կորին, ռացիոնալ և հարմարվողական սպասումներին, դրամավարկային փոխանցման մեխանիզմին, կենտրոնական բանկի անկախությանը և դրամավարկային քաղաքականության նկատմամբ վստահությանը։ Աշխատանքը նաև դիտարկում է այն պայմանները, որոնց առկայության դեպքում գնաճի նպատակադրումը կարող է արդյունավետ գործել, ինչպես նաև այն սահմանափակումներն ու ռիսկերը, որոնք կարող են առաջանալ փոքր և բաց տնտեսություններում։ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով քննարկվում են գնաճային գործընթացների առանձնահատկությունները, դրամավարկային քաղաքականության ինստիտուցիոնալ զարգացումը, Հայաստանի Կենտրոնական բանկի կողմից գնաճի նպատակադրման ռազմավարության կիրառման տրամաբանությունը և դրա ազդեցությունը գների կայունության ապահովման վրա։ Կարևորվում են նաև արտաքին տնտեսական շոկերի, փոխարժեքի տատանումների, ներմուծվող գնաճի, համաշխարհային գների փոփոխությունների և ներքին պահանջարկի ազդեցությունը գնաճային միջավայրի վրա։ Գրքի բովանդակությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտությամբ զբաղվող ուսանողների, հետազոտողների, ֆինանսական ոլորտի մասնագետների և դրամավարկային քաղաքականության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս հասկանալու ոչ միայն գնաճի նպատակադրման ռազմավարության տեսական էությունը, այլև դրա կիրառման առանձնահատկությունները Հայաստանի տնտեսության պայմաններում։ Աշխատանքը համադրում է տեսական դրույթներն ու Հայաստանի փորձը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են մակրոտնտեսական տեսությունները վերածվում գործնական դրամավարկային որոշումների և ինչ դեր ունեն գների կայունությունը, տնտեսական կանխատեսելիությունն ու հանրության վստահությունը երկրի տնտեսական զարգացման գործում։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ռուսաց լեզվի ուսուցման գործընթացում հաղորդակցական կարողությունների ձևավորմանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով դրդողական նախադասությունների ճիշտ ընկալմանը, կառուցմանը և գործնական կիրառմանը։ Հեղինակը դիտարկում է այն լեզվական և հաղորդակցական մեխանիզմները, որոնց միջոցով սովորողները կարողանում են տարբեր իրավիճակներում արտահայտել խնդրանք, խորհուրդ, առաջարկ, հրահանգ, կոչ, ցանկություն կամ գործողության մղող այլ մտադրություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ոչ մասնագիտական ֆակուլտետներում սովորող ուսանողների լեզվական պատրաստվածությանը, քանի որ նրանց համար ռուսերենը հիմնական մասնագիտական առարկա չէ, և ուսուցման մեթոդները պետք է միաժամանակ նպաստեն ինչպես քերականական գիտելիքների ամրապնդմանը, այնպես էլ իրական հաղորդակցական միջավայրում լեզուն վստահորեն օգտագործելու կարողության զարգացմանը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են դրդողական կառույցների լեզվաբանական առանձնահատկությունները, դրանց իմաստային և գործառական տարբերությունները, խոսքային իրավիճակից կախված կիրառման ձևերը և հաղորդակցական նպատակի արտահայտման միջոցները։ Ներկայացվում են նաև ուսուցման այն սկզբունքներն ու մեթոդական մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս սովորողին ոչ միայն յուրացնել համապատասխան քերականական կառուցվածքները, այլև հասկանալ, թե երբ, ինչ պայմաններում և ինչպիսի լեզվական ձևակերպմամբ է նպատակահարմար դրանք կիրառել։ Կարևորվում է տեսական գիտելիքի և գործնական խոսքային գործունեության փոխկապակցումը, քանի որ արդյունավետ լեզվական ուսուցումը ենթադրում է սովորած կառույցների օգտագործում կենդանի հաղորդակցության ընթացքում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ռուսաց լեզվի դասավանդման մեթոդիկայով հետաքրքրվող ուսանողների, դասախոսների, լեզվաբանների և մանկավարժների համար, ինչպես նաև նրանց համար, ովքեր ուսումնասիրում են օտար կամ երկրորդ լեզվի ուսուցման ընթացքում հաղորդակցական հմտությունների զարգացման առանձնահատկությունները։

Այլ առարկաներ

Բուսաբուծություն աշխատությունը հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը նվիրված է բուսաբուծության տեսական հիմքերի և գործնական տեխնոլոգիաների համապարփակ ներկայացմանը՝ ընդգրկելով մշակաբույսերի աճեցման ամբողջական համակարգը՝ հողից մինչև բերքահավաք և պահպանություն։ Հեղինակ Ա. Ա. Մաթևոսյանը գրքում համակարգված ձևով ներկայացնում է բուսաբուծության հիմնական ուղղությունները՝ հողի պատրաստում, ցանք, մշակաբույսերի խնամք, սնուցում, ոռոգում և բերքահավաքի կազմակերպում՝ ընդգծելով յուրաքանչյուր փուլում կիրառվող ագրոտեխնիկական միջոցառումների գիտական հիմքերը։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է մշակաբույսերի կենսաբանական առանձնահատկությունները, աճի և զարգացման փուլերը, ինչպես նաև արտաքին գործոնների՝ կլիմայի, հողի և ջրային ռեժիմի ազդեցությունը բերքատվության վրա։ Գրքում ընդգրկված են նաև ցանքաշրջանառության կազմակերպման սկզբունքները, պարարտացման համակարգերը, հողի մշակման տեխնոլոգիաները և վնասատուների ու հիվանդությունների դեմ պայքարի համալիր միջոցառումները՝ ապահովելու կայուն և բարձրորակ արտադրություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սորտերի ընտրությանը, սերմնաբուծության հիմունքներին և գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ինտենսիվ ու էկոլոգիապես անվտանգ աճեցման մեթոդներին։ Աշխատությունը ներառում է նաև ժամանակակից ագրոտեխնոլոգիաների կիրառման մոտեցումներ՝ արտադրողականության բարձրացման և բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման նպատակով։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, ֆերմերների և բուսաբուծության ոլորտի մասնագետների համար, ովքեր ցանկանում են ստանալ ամբողջական և գործնական գիտելիքներ բուսաբուծության վերաբերյալ։