Ավելին Լեզվաբանություն բաժնում

    Տեսնել բոլորը arrow_right_alt

    Բացահայտեք այլ հետաքրքիր և օգտակար նյութեր

    Ահա մի հավաքածու այլ ֆայլերից, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել և օգնել ձեր ուսումնասիրման կամ ստեղծագործական աշխատանքներում: Ավելին տեսնելու համար կարող եք գնալ նյութերի բաժին
    Օնլայն

    Պատմություն

    Բանբեր Արևելագիտության ինստիտուտի

    «Բանբեր Արևելագիտության ինստիտուտի» գիտական պարբերականը նվիրված է արևելագիտության տարբեր ուղղությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով Մերձավոր և Միջին Արևելքի, Կովկասի, հարակից տարածաշրջանների պատմության, քաղաքականության, լեզուների, գրականության, կրոնի, մշակույթի և հասարակական կյանքի բազմաբնույթ հարցեր։ Պարբերականը կարևոր գիտական հարթակ է արևելյան ժողովուրդների պատմական անցյալի, քաղաքակրթական ժառանգության, միջմշակութային կապերի, քաղաքական զարգացումների և տարածաշրջանային գործընթացների ուսումնասիրության ու գիտական արդյունքների ներկայացման համար։ Հրապարակվող հետազոտությունները նպաստում են պատմական իրադարձությունների, հասարակական փոխակերպումների, պետական կազմավորումների, միջազգային հարաբերությունների և տարբեր ժողովուրդների միջև ձևավորված քաղաքական ու մշակութային առնչությունների խորքային ընկալմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն Հայաստանի և արևելյան երկրների պատմական, քաղաքական, տնտեսական ու մշակութային հարաբերությունների ուսումնասիրությունները, որոնք հնարավորություն են տալիս բացահայտելու տարածաշրջանային փոխազդեցությունների պատմական հիմքերը, փոխադարձ ազդեցություններն ու դրանց շարունակական նշանակությունը։ Պարբերականում ներկայացվող գիտական նյութերը կարող են ընդգրկել նաև արևելյան լեզուների և գրականությունների ուսումնասիրություն, սկզբնաղբյուրների վերլուծություն, պատմագրական հարցադրումներ, կրոնական և գաղափարական համակարգերի հետազոտություն, ինչպես նաև ժամանակակից Մերձավոր Արևելքի քաղաքական ու հասարակական զարգացումների մեկնաբանություն։ Գիտական մոտեցումների, մասնագիտական վերլուծության և միջգիտակարգային ուսումնասիրությունների համադրությունը նպաստում է արևելագիտության տարբեր ճյուղերի զարգացմանը՝ միաժամանակ ապահովելով պատմական և արդի խնդիրների ուսումնասիրության շարունակականությունը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայաստանյան արևելագիտական գիտական դպրոցի զարգացման, հետազոտական փորձի պահպանման և նոր գիտական արդյունքների տարածման տեսանկյունից։ Այն արժեքավոր նյութ է արևելագետների, պատմաբանների, քաղաքագետների, լեզվաբանների, մշակութաբանների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, ուսանողների և տարածաշրջանային ուսումնասիրություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ հնարավորություն ընձեռելով խորացնելու գիտելիքները Արևելքի պատմական ժառանգության, քաղաքական իրականության և մշակութային բազմազանության վերաբերյալ։

    Թարմացվել է՝ 2026-11-18
    Բանբեր Արևելագիտության ինստիտուտի
    Օնլայն

    Քիմիա

    Ոչ իոնիզացնող ճառագայթների ազդեցությունը թորած ջրի և ֆիզիոլոգիական լուծույթի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վրա

    Ֆիզիկաքիմիական և կենսաֆիզիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ոչ իոնիզացնող ճառագայթման ազդեցության պայմաններում թորած ջրի և ֆիզիոլոգիական լուծույթի հատկությունների հնարավոր փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարբեր ֆիզիկական ազդեցություններից հետո հեղուկ միջավայրերում տեղի ունեցող կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական գործընթացները, ինչպես նաև դրանց գնահատման փորձարարական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էլեկտրահաղորդականության, թթվահիմնային հավասարակշռության, օպտիկական բնութագրերի և լուծույթների վիճակը բնութագրող այլ չափելի ցուցանիշների փոփոխություններին։ Վերլուծվում են ճառագայթման հաճախականության, ինտենսիվության, ազդեցության տևողության և փորձարարական պայմանների նշանակությունը ստացվող արդյունքների ձևավորման համար։ Քննարկվում են թորած ջրի և իոններ պարունակող ֆիզիոլոգիական լուծույթի արձագանքների հնարավոր տարբերությունները՝ հաշվի առնելով դրանց բաղադրության և ֆիզիկական հատկությունների առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ոչ իոնիզացնող ճառագայթման և հեղուկ համակարգերի փոխազդեցության օրինաչափությունները և կատարելագործելու նման ազդեցությունների փորձարարական հետազոտման մեթոդները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կենսաֆիզիկայի, ֆիզիկական քիմիայի, բժշկական ֆիզիկայի և ոչ իոնիզացնող ճառագայթման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Թարմացվել է՝ 2026-10-03
    Ոչ իոնիզացնող ճառագայթների ազդեցությունը թորած ջրի և ֆիզիոլոգիական լուծույթի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վրա
    Օնլայն

    Բժշկություն

    Սրտի խոռոչների վերաձևավորման պաթոֆիզիոլոգիան և նախասրտերի շողացման առաջացման ռիսկը ոչ փականային ախտածագմամբ պահպանված արտամղման ֆրակցիայով սրտային անբավարարությամբ հիվանդների մոտ

    Բժշկական և սրտաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պահպանված արտամղման ֆրակցիայով սրտային անբավարարության պայմաններում սրտի խոռոչների կառուցվածքային ու գործառական վերափոխումների և նախասրտերի շողացման զարգացման ռիսկի փոխկապակցվածության ուսումնասիրմանը։ Քննության են առնվում սրտամկանի վերաձևավորման պաթոֆիզիոլոգիական մեխանիզմները, նախասրտերի և փորոքների կառուցվածքային փոփոխությունները, ինչպես նաև ներսրտային հեմոդինամիկայի առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ փականային ախտածագմամբ հիվանդների մոտ առիթմիայի առաջացմանը նպաստող կլինիկական և սրտաբանական գործոնների գնահատմանը։ Վերլուծվում են սրտի խոռոչների չափերի, ֆունկցիոնալ վիճակի և ճնշումային փոփոխությունների հնարավոր կապերը էլեկտրական ու կառուցվածքային վերաձևավորման գործընթացների հետ։ Քննարկվում են նաև հիվանդների ռիսկի գնահատման, կլինիկական ընթացքի կանխատեսման և սրտի կառուցվածքային ու գործառական ցուցանիշների համալիր ուսումնասիրման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները սրտային անբավարարության և նախասրտային առիթմիաների միջև առկա պաթոֆիզիոլոգիական կապերի վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սրտաբանության, պաթոֆիզիոլոգիայի, առիթմոլոգիայի և կլինիկական բժշկության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Թարմացվել է՝ 2026-10-07
    Սրտի խոռոչների վերաձևավորման պաթոֆիզիոլոգիան և նախասրտերի շողացման առաջացման ռիսկը ոչ փականային ախտածագմամբ պահպանված արտամղման ֆրակցիայով սրտային անբավարարությամբ հիվանդների մոտ
    Օնլայն

    Կրոն

    Ժամագիրք

    Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու ժամերգական ավանդույթը ներկայացնող կարևոր ծիսական ժողովածու, որն ամփոփում է եկեղեցական օրվա ընթացքում կատարվող կանոնական աղոթքների, սաղմոսների, շարականների, օրհներգությունների և պաշտամունքային ընթերցումների կարգն ու բովանդակությունը։ Այն նախատեսված է եկեղեցական ժամերգությունների իրականացման, հոգևորականների ծիսական ծառայության և հավատացյալների աղոթական կյանքի կազմակերպման համար՝ պահպանելով հայ քրիստոնեական պաշտամունքի բազմադարյա ավանդույթները։ Գրքի կառուցվածքը հիմնված է եկեղեցական ժամակարգի վրա, որի համաձայն օրվա տարբեր հատվածներին համապատասխան կատարվում են առանձնահատուկ աղոթական արարողություններ։ Առավոտյան, ցերեկային, երեկոյան և գիշերային ժամերգություններն իրենց բովանդակությամբ ու խորհրդանշական նշանակությամբ արտահայտում են մարդու հոգևոր կյանքի շարունակականությունը, Աստծո մշտական հիշատակությունը և հավատացյալի ձգտումը դեպի աստվածային ճշմարտություն։ Ժամերգական կարգերում միավորվում են փառաբանությունը, գոհաբանությունը, ապաշխարությունը, մեղքերի թողության հայցումը, հոգևոր մաքրագործումը և փրկության հույսը։ Սաղմոսները կարևոր տեղ են զբաղեցնում ժողովածուի բովանդակության մեջ՝ ներկայացնելով աղոթական խոսքի հարուստ աշխարհը, մարդու հոգևոր ապրումները, հավատքի փորձառությունը, տառապանքի հաղթահարման ձգտումը և Աստծո ողորմության հանդեպ վստահությունը։ Դրանց լրացնում են շարականներն ու օրհներգությունները, որոնք արտահայտում են քրիստոնեական աստվածաբանության հիմնարար գաղափարները՝ Սուրբ Երրորդության խորհուրդը, Քրիստոսի մարդեղությունն ու փրկագործությունը, Հարության հաղթանակը, սրբերի բարեխոսությունը և հավիտենական կյանքի հավատը։ Աղոթական բնագրերի բովանդակային ամբողջությունը ձևավորում է հոգևոր կյանքի մի համակարգ, որտեղ անհատական հավատքը միահյուսվում է եկեղեցական համայնքի միասնական պաշտամունքին։ Գրական առանձնահատկությունների առումով ժողովածուն բնորոշվում է հայ եկեղեցական գրականության հանդիսավոր և խորհրդանշական լեզվով, աստվածաշնչյան պատկերների առատությամբ, սաղմոսային արտահայտչամիջոցներով և հոգևոր բանաստեղծության ավանդական ձևերով։ Բնագրերում կարևոր նշանակություն ունեն կրկնությունները, զուգահեռ կառույցները, փառաբանական դարձվածքները և աղոթական խոսքի ռիթմիկ կազմակերպումը, որոնք նպաստում են ոչ միայն տեքստերի գեղարվեստական ազդեցությանը, այլև դրանց ծիսական ու երգեցողական կիրառությանը։ Ժողովածուի երաժշտական նշանակությունը պայմանավորված է հայ հոգևոր երգեցողության ավանդույթի հետ ունեցած սերտ կապով։ Շարականներն ու օրհներգությունները եկեղեցական պաշտամունքի անբաժանելի մասն են և արտահայտում են հայ հոգևոր երաժշտության ինքնատիպությունը, մեղեդային մտածողությունն ու ծիսական կատարողական մշակույթը։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր վկայություն է 19-րդ դարի հայկական տպագրության աշխարհագրական ընդլայնման և Հնդկաստանի հայ համայնքի հոգևոր-մշակութային կյանքի զարգացման մասին։ Կալկաթան այդ ժամանակաշրջանում հայոց կարևորագույն համայնքային և տպագրական կենտրոններից էր, որտեղ հրատարակվող գրքերը նպաստում էին ազգային լեզվի, կրոնական ավանդույթների և մշակութային ինքնության պահպանմանը։ Հայկական եկեղեցական գրքի տպագրությունն արտասահմանյան համայնքներում առանձնահատուկ նշանակություն ուներ, քանի որ ապահովում էր ծիսական գրականության հասանելիությունը հայրենիքից հեռու բնակվող հայերին և նպաստում նրանց կապի պահպանմանը Հայ Առաքելական Եկեղեցու հոգևոր ժառանգության հետ։ «Արծիվ» տպարանի և Պողոս Վիջենյանի անվան հետ կապված այս հրատարակությունը հայ գրահրատարակչական գործունեության այդ կարևոր շրջանի արժեքավոր վկայություններից է։ Այն արտացոլում է տպագրության՝ որպես ազգային հիշողության պահպանման, հոգևոր կրթության տարածման և համայնքային ինքնակազմակերպման միջոցի նշանակությունը։ Գիրքը կարևոր նյութ է հայ եկեղեցական ծիսագիտության, աստվածաբանության, շարականագիտության, երաժշտագիտության, հայ բանասիրության և հայկական սփյուռքի մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայ ժամերգության ավանդական կառուցվածքը, աղոթական խոսքի լեզվական առանձնահատկությունները և եկեղեցական պաշտամունքի այն ձևերը, որոնք դարերի ընթացքում պահպանել են իրենց հոգևոր նշանակությունը։ Ընթերցողական արժեքով ժողովածուն կարևոր է հոգևորականների, աստվածաբանների, հայագետների, պատմաբանների, երաժշտագետների և հայ քրիստոնեական մշակույթով հետաքրքրվող անձանց համար։ Այն ոչ միայն ծառայում է որպես եկեղեցական պաշտամունքի և աղոթքի գիրք, այլև ներկայացնում է հայ ժողովրդի հոգևոր ժառանգության պահպանման, ազգային ինքնության շարունակականության և հայրենիքից հեռու ձևավորված հայկական մշակութային կյանքի նշանակալի արտահայտություններից մեկը։

    Թարմացվել է՝ 2026-11-13
    Ժամագիրք
    Օնլայն

    Պատմություն

    Հայ տպագրության տարեգիրք: Մատենագիտական ցանկ (2024, թիվ 1)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է հայ տպագրության պատմությանը վերաբերող մատենագիտական նյութերի համակարգված ցանկ՝ ընդգրկելով տարբեր ժամանակաշրջաններում հայերեն գրքերի, պարբերականների և այլ տպագիր հրատարակությունների վերաբերյալ տեղեկություններ։ Այն կարող է ծառայել որպես կարևոր տեղեկատու աղբյուր՝ հայ գրքի և տպագրական մշակույթի զարգացման ընթացքը, հրատարակչական գործունեության աշխարհագրությունը, տպագրական կենտրոնների ձևավորումն ու գործունեությունը ուսումնասիրելու համար։ Նյութում մատենագիտական գրառումների միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել հայ տպագրության բազմազանության, հրատարակությունների թեմատիկ ուղղությունների և դրանց տարածման մասին։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև առանձին գրքերի ու տպագիր նյութերի նույնականացման, մատենագիտական որոնումների, հրատարակությունների համեմատական ուսումնասիրության և գրական ժառանգության համակարգման համար։ Այն օգտակար է հայ գրքի պատմության, մատենագիտության, գրադարանագիտության, մշակութաբանության և տպագրության զարգացման պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Մատենագիտական ցանկը կարող է օգտագործվել որպես սկզբնաղբյուր կամ օժանդակ տեղեկատու՝ հետազոտական աշխատանքների, գրացուցակների կազմման, հնատիպ և նոր շրջանի հրատարակությունների որոնման ու գիտական նկարագրության ընթացքում։ Հրատարակությունը հատկապես արժեքավոր է այն ընթերցողների և մասնագետների համար, ովքեր ուսումնասիրում են հայ տպագրական ժառանգությունը, գրքի տարածման պատմությունը, հայկական հրատարակչական կենտրոնների գործունեությունը և հայ մշակույթի գրավոր ժառանգության պահպանման ու համակարգման գործընթացները։

    Թարմացվել է՝ 2026-11-02
    Հայ տպագրության տարեգիրք: Մատենագիտական ցանկ (2024, թիվ 1)
    Օնլայն

    Պատմություն

    Արևելքի մարգարիտը

    Ստեղծագործությունն ընթերցողին ներկայացնում է Արևելքի հարուստ ու բազմաշերտ աշխարհը՝ բացահայտելով նրա պատմական, մշակութային, հասարակական և հոգևոր առանձնահատկությունները։ Այն ուշադրություն է հրավիրում արևելյան միջավայրի ինքնատիպության, մարդկանց կենցաղի, սովորույթների, ավանդույթների և աշխարհայացքի վրա՝ արտացոլելով այդ տարածաշրջանին բնորոշ կյանքի գունեղությունն ու հակասությունները։ Գործի առանցքում Արևելքի՝ որպես հին քաղաքակրթությունների, մշակութային արժեքների և մարդկային բազմազան փորձառությունների կենտրոնի ընկալումն է։ Նկարագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու արևելյան հասարակությունների կենսակերպի, բարքերի, հոգևոր ժառանգության և մշակութային միջավայրի մասին՝ միաժամանակ ընդգծելով դրանց ինքնատիպությունն ու պատմական շարունակականությունը։ Ստեղծագործությունը կարևոր է նաև որպես հայ ընթերցողի հետաքրքրությունը դեպի Արևելքի ժողովուրդներն ու մշակույթները խթանող գրական նյութ, որը նպաստում է տարբեր քաղաքակրթությունների փոխճանաչմանը և մշակութային կապերի ընկալմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել ինչպես գեղարվեստական գրականության ընթերցողներին, այնպես էլ արևելյան երկրների պատմությամբ, հասարակական կյանքով և մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվողներին՝ առաջարկելով Արևելքի մասին ընդհանրական, ճանաչողական և մշակութային դիտանկյուն։

    Թարմացվել է՝ 2026-11-16
    Արևելքի մարգարիտը