Анализ возможностей оптического управления тонкопленочных высокотемпературных сверхпроводящих приборов и схем

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է լեռնային ապարների հիման վրա երեսպատման ապակեկրիստալային նյութերի բաղադրության և ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը բնական հանքային հումքի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների նպատակային օգտագործումն է՝ ստանալով բարձր շահագործական ցուցանիշներով, ամուր, կայուն և արտաքին տեսքով կիրառելի երեսպատման նյութեր։ Ապակեկրիստալային նյութերը համատեղում են ապակու և բյուրեղային նյութերի մի շարք հատկություններ․ դրանք ստացվում են սկզբնական ապակենման զանգվածի վերահսկվող ջերմային մշակման միջոցով, որի արդյունքում ձևավորվում է որոշակի կառուցվածքով բյուրեղային փուլերի համակարգ։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է լեռնային ապարների քիմիական և հանքաբանական կազմի ուսումնասիրությունը։ Բնական ապարները կարող են պարունակել տարբեր հարաբերակցությամբ սիլիցիումի, ալյումինի, կալցիումի, մագնեզիումի, երկաթի և այլ տարրերի միացություններ, որոնք ազդում են ապակեկրիստալային նյութի ձևավորման գործընթացի և վերջնական հատկությունների վրա։ Հումքի բաղադրության վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս որոշել, թե ինչպիսի լրացուցիչ բաղադրիչներ և ինչ հարաբերակցություններով կարող են անհրաժեշտ լինել ցանկալի կառուցվածք և հատկություններ ապահովելու համար։ Բաղադրության մշակման ժամանակ կարևոր նշանակություն ունի հիմնական օքսիդների հարաբերակցությունը, քանի որ դրանից կախված են հալման ջերմաստիճանը, ապակենման զանգվածի ձևավորման պայմանները, բյուրեղացման գործընթացը և ստացված նյութի մեխանիկական ու ջերմային հատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ընտրվել լեռնային ապարների տարբեր տեսակներ և ուսումնասիրվել դրանց օգտագործման նպատակահարմարությունը։ Այդպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ստանալ նոր նյութեր, այլև արդյունավետորեն օգտագործել տեղական բնական հումքը և որոշ դեպքերում արդյունաբերական թափոնները՝ նվազեցնելով արտադրական ծախսերը և հումքային ռեսուրսների նկատմամբ պահանջարկը։ Տեխնոլոգիական մասում ուսումնասիրվում են նյութի ստացման հիմնական փուլերը՝ հումքի նախապատրաստում, մանրացում և խառնում, հալում, ձևավորում, ջերմային մշակում և վերահսկվող բյուրեղացում։ Յուրաքանչյուր փուլ կարող է էապես ազդել վերջնական արտադրանքի կառուցվածքի և հատկությունների վրա։ Հատկապես կարևոր է ջերմային մշակման ռեժիմի ճիշտ ընտրությունը, քանի որ ջերմաստիճանի և պահման ժամանակի փոփոխությունը կարող է փոխել ձևավորվող բյուրեղային փուլերի քանակը, չափերը և տարածական բաշխումը։ Ապակեկրիստալացման գործընթացի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս նպատակային ձևավորել նյութի միկրոկառուցվածքը և դրանով կարգավորել դրա մեխանիկական ամրությունը, կարծրությունը, մաշակայունությունը և այլ ցուցանիշներ։ Երեսպատման նյութերի համար առանձնահատուկ կարևորություն ունեն նաև ջրի կլանումը, խտությունը, ցրտադիմացկունությունը, ջերմային կայունությունը և քիմիական ազդեցությունների նկատմամբ դիմադրությունը։ Շինարարական կիրառության դեպքում նյութը պետք է պահպանվի ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին միջավայրի տարբեր պայմաններում։ Այդ պատճառով աշխատանքում կարող են իրականացվել փորձարկումներ, որոնց միջոցով գնահատվում են նյութերի ամրությունը, ջերմային ընդարձակումը, մակերևույթի դիմադրողականությունը, խոնավության նկատմամբ կայունությունը և այլ շահագործական հատկություններ։ Առանձին կարևոր ուղղություն է նյութի արտաքին տեսքի և մակերևութային հատկությունների ուսումնասիրությունը։ Երեսպատման ապակեկրիստալային նյութը պետք է ոչ միայն բավարարի տեխնիկական պահանջներին, այլև ունենա անհրաժեշտ գույն, փայլ, մակերևույթի միատարրություն և դեկորատիվ հատկություններ։ Բնական ապարների և դրանցում պարունակվող հանքային բաղադրիչների օգտագործումը կարող է հնարավորություն տալ ստանալ տարբեր երանգներով և կառուցվածքային առանձնահատկություններով նյութեր՝ ընդլայնելով դրանց ճարտարապետական և դիզայներական կիրառության շրջանակը։ Աշխատության կարևոր գիտական խնդիրներից է բաղադրություն–տեխնոլոգիա–կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության բացահայտումը։ Նյութի վերջնական բնութագրերը պայմանավորված են ոչ միայն օգտագործված հումքի տեսակով, այլև դրա քիմիական հարաբերակցությամբ, հալման պայմաններով և հետագա ջերմային մշակման ռեժիմով։ Այդ կապերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ընտրել օպտիմալ բաղադրություն և տեխնոլոգիական պայմաններ՝ ցանկալի հատկություններով արտադրանք ստանալու համար։ Հետազոտության արդյունքները կարող են ունենալ նաև տնտեսական և բնապահպանական նշանակություն։ Տեղական լեռնային ապարների օգտագործումը կարող է նվազեցնել որոշ ներմուծվող հումքերի անհրաժեշտությունը, իսկ հանքարդյունաբերության կամ այլ արտադրությունների որոշ թափոնների ներգրավումը կարող է նպաստել դրանց օգտակար վերամշակմանը։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է գնահատել հումքի մշակման, հալման և ջերմային մշակման էներգետիկ ծախսերը՝ տեխնոլոգիայի տնտեսական արդյունավետությունը որոշելու համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է նյութագիտության, ապակու և կերամիկայի տեխնոլոգիայի ու հանքային հումքի վերամշակման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով մշակել լեռնային ապարների հիման վրա երեսպատման ապակեկրիստալային նյութերի օպտիմալ բաղադրություն և ստացման տեխնոլոգիա։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել նյութագետներին, շինարարական նյութերի տեխնոլոգներին, ապակու և կերամիկայի մասնագետներին, հանքային հումքի վերամշակմամբ զբաղվող հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Կրոն

Սա եկեղեցաբանական և մշակութային ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Holy See of Cilicia-ի գրահրատարակչական առաքելությանը և նրա դերին հայ հոգևոր, մշակութային ու կրթական կյանքի զարգացման մեջ, որտեղ վերլուծվում են կաթողիկոսության կողմից իրականացվող հրատարակչական գործունեության հիմնական ուղղությունները՝ աստվածաբանական գրականության, հոգևոր-բարոյական աշխատությունների, պատմական ուսումնասիրությունների և եկեղեցական մատենագրության տարածումը, աշխատանքը ընդգծում է նաև այդ հրատարակությունների դերը սփյուռքահայ համայնքներում ազգային ինքնության պահպանման, կրթական գործընթացների կազմակերպման և եկեղեցական կյանքի ամրապնդման գործում, միաժամանակ դիտարկվում է հրատարակչական գործունեության ազդեցությունը հայ մշակույթի շարունակականության և հոգևոր արժեքների փոխանցման վրա տարբեր երկրներում գործող թեմական կառույցների միջոցով։

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի գործունեության և XX դարի հայկական ազգային երաժշտական-կատարողական մշակույթի փոխհարաբերությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն նպատակ ունի լրացնել հայ երաժշտական կատարողական արվեստի պատմության մեջ առկա կարևոր բացը՝ ներկայացնելով սիմֆոնիկ նվագախմբի ձևավորման, զարգացման և ազգային մշակութային գործընթացներում ունեցած դերի ամբողջական պատկերը։ Ազգային գրադարանի շտեմարանի տվյալներով՝ աշխատությունը Նարեկ Վալենտինի Թովմասյանի 2002 թվականի արվեստագիտության թեկնածուի գիտական աստիճանի համար պատրաստված ատենախոսությունն է, որը հրատարակվել է ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտի կողմից։ Հետազոտության հիմնական առանցքը սիմֆոնիկ նվագախմբի և ազգային մշակույթի փոխազդեցությունն ու փոխադարձ ազդեցությունն է։ Աշխատության մեջ նվագախումբը դիտարկվում է ոչ միայն որպես երաժշտական ստեղծագործությունների կատարող կոլեկտիվ, այլև որպես ազգային երաժշտական մշակույթի ձևավորման, պահպանման, տարածման և զարգացման կարևոր հաստատություն։ Հեղինակը ուսումնասիրում է այն պատմական ու մշակութային միջավայրը, որի պայմաններում Հայաստանում ձևավորվել և զարգացել է պրոֆեսիոնալ սիմֆոնիկ կատարողական արվեստը, ինչպես նաև այն դերակատարությունը, որ ունեցել են նվագախմբերը հայկական կոմպոզիտորական դպրոցի ձեռքբերումները հանրությանը ներկայացնելու և ազգային երաժշտության նկատմամբ հետաքրքրություն ձևավորելու գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործությունների կատարմանը և դրանց մեկնաբանության առանձնահատկություններին։ Նվագախմբային կատարումը ներկայացվում է որպես այն միջավայրը, որտեղ ազգային երաժշտական լեզուն կարող է դրսևորվել մեծածավալ սիմֆոնիկ և գործիքային ստեղծագործություններում՝ միաժամանակ մտնելով համաշխարհային դասական երաժշտության հետ ստեղծագործական երկխոսության մեջ։ Հետազոտության կարևոր հատվածներից մեկը նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավարների և դիրիժորների գործունեության ուսումնասիրությունն է, քանի որ նրանց մասնագիտական սկզբունքներն էապես ազդել են երկացանկի ձևավորման, կատարողական ոճի և ազգային երաժշտության մեկնաբանման վրա։ Մասնավորապես, ուսումնասիրություններում ընդգծվում է Դավիթ Խանջյանի նշանակալի ներդրումը հայ ժամանակակից կոմպոզիտորների ստեղծագործությունների մեկնաբանման և նվագախմբի գործունեության նոր որակների ձևավորման գործում։ Աշխատությունը կարևորում է նաև ազգային և համաշխարհային երաժշտական ժառանգության համադրությունը։ Սիմֆոնիկ նվագախմբի երկացանկում հայկական ստեղծագործությունների ընդգրկումը դիտարկվում է ոչ թե որպես մեկուսացված ազգային մշակութային դրսևորում, այլ որպես հայ երաժշտության՝ համաշխարհային սիմֆոնիկ ավանդույթի մեջ ներկայանալու միջոց։ Այս տեսանկյունից նվագախմբի գործունեությունը նպաստում է ինչպես ազգային երաժշտության պահպանմանը, այնպես էլ դրա նոր մեկնաբանությունների և կատարողական ավանդույթների ձևավորմանը։ Թեմայի շրջանակում կարևոր է նաև տարբեր ժամանակաշրջանների երաժշտական քաղաքականության և մշակութային միջավայրի ազդեցությունը նվագախմբային կյանքի վրա, քանի որ պետական և մշակութային հաստատությունների գործունեությունը մեծապես պայմանավորել է համերգային կյանքի կազմակերպումը, կատարողների պատրաստումը, երկացանկի ընտրությունը և նոր ստեղծագործությունների ներկայացումը։ Պատմական համատեքստում հարկ է տարբերակել ներկայիս Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը ավելի վաղ գոյություն ունեցած նույնանուն կոլեկտիվներից. ներկայիս նվագախումբը հիմնադրվել է Սերգեյ Սմբատյանի կողմից 2005 թվականին, մինչդեռ խորհրդային շրջանում «Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբ» անվանումը գործածվել է այլ նվագախմբի համար։ Ներկայիս կոլեկտիվի պետական կարգավիճակը ձևավորվել է ՀՀ կառավարության 2014 թվականի որոշմամբ, որտեղ նրա գործունեության նպատակների թվում ամրագրված են երաժշտարվեստի նկատմամբ հասարակության հոգևոր պահանջների բավարարումը և ազգային երաժշտական-կատարողական արվեստի ավանդույթների պահպանումն ու զարգացումը։ Աշխատության ընդհանուր նշանակությունն այն է, որ այն հնարավորություն է տալիս սիմֆոնիկ կատարողական արվեստը դիտարկել հայկական մշակույթի ավելի լայն պատմական գործընթացների համատեքստում։ Այն ցույց է տալիս, թե ինչպես է նվագախմբային կատարումը դարձել ազգային կոմպոզիտորական ժառանգության պահպանման և հանրահռչակման կարևոր միջոց, ինչպես են դիրիժորներն ու երաժիշտները մասնակցել ազգային կատարողական դպրոցի ձևավորմանը, և ինչպես է հայկական երաժշտությունը սիմֆոնիկ ժանրի միջոցով հաղորդակցվել համաշխարհային երաժշտական մշակույթի հետ։ Ուսումնասիրությունը հատկապես արժեքավոր է երաժշտագետների, արվեստագետների, երաժշտական բուհերի ուսանողների, կատարողների և հայկական ազգային երաժշտական մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար, քանի որ համադրում է պատմական, երաժշտագիտական և մշակութաբանական մոտեցումները և սիմֆոնիկ նվագախմբի գործունեությունը ներկայացնում է որպես ազգային մշակութային ինքնության պահպանման ու զարգացման կարևոր բաղադրիչ։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում շրջակա միջավայրի տարբեր գործոնների՝ մարդու առողջության վրա ունեցած ազդեցության սոցիալ-տնտեսական գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում շրջակա միջավայրի որակի, բնակչության առողջական վիճակի և հասարակության սոցիալ-տնտեսական զարգացման միջև փոխկապակցվածության բացահայտումն է։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում օդի, ջրի և հողի աղտոտվածությանը, արդյունաբերական արտանետումներին, կենցաղային և արտադրական թափոններին, քիմիական ու կենսաբանական գործոններին, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի այլ ռիսկերին, որոնք կարող են բացասաբար անդրադառնալ մարդու առողջության և կյանքի որակի վրա։ Աշխատանքը կարևորում է էկոլոգիական գործոնների ազդեցության ոչ միայն բժշկական, այլև տնտեսական հետևանքների գնահատումը։ Քննության են առնվում հիվանդացության, մահացության, աշխատունակության նվազման, ժամանակավոր կամ երկարատև անաշխատունակության, առողջապահական ծառայությունների ծախսերի և բնակչության կյանքի որակի վատթարացման հետ կապված կորուստները։ Այս համատեքստում սոցիալ-տնտեսական գնահատումը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե շրջակա միջավայրի անբարենպաստ վիճակը հասարակության և տնտեսության համար ինչպիսի ուղղակի և անուղղակի ծախսեր է առաջացնում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տարբեր տարածքների էկոլոգիական պայմանների և բնակչության առողջական ցուցանիշների միջև հնարավոր կապերի ուսումնասիրմանը։ Կարևորվում է նաև սոցիալ-տնտեսական տարբեր խմբերի խոցելիության հարցը, քանի որ շրջակա միջավայրի ռիսկերի ազդեցությունը կարող է տարբեր լինել՝ կախված բնակության վայրից, զբաղվածությունից, կենսապայմաններից և սոցիալական վիճակից։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է բնապահպանական և առողջապահական վիճակագրության համադրումը, ինչը հնարավորություն է տալիս առավել հիմնավորված գնահատել էկոլոգիական գործոնների ազդեցությունը և մշակել համապատասխան կանխարգելիչ միջոցառումներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև պետական բնապահպանական և առողջապահական քաղաքականության արդյունավետությունը, շրջակա միջավայրի պահպանության ծրագրերի տնտեսական նպատակահարմարությունը և կանխարգելման միջոցառումների հնարավոր սոցիալական արդյունքները։ Հատուկ նշանակություն ունի այն մոտեցումը, ըստ որի՝ բնապահպանական խնդիրների կանխարգելման համար կատարվող ծախսերը կարող են դիտարկվել որպես երկարաժամկետ ներդրում հանրային առողջության, աշխատուժի պահպանման և տնտեսական կայունության ապահովման գործում։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ դրա արդյունքները կարող են օգտագործվել բնապահպանական ռիսկերի կառավարման, առողջապահական քաղաքականության մշակման, տարածքային զարգացման ծրագրերի և բնակչության առողջության պաշտպանության միջոցառումների կատարելագործման նպատակով։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, բնապահպաններին, հանրային առողջության մասնագետներին, բժիշկներին, սոցիոլոգներին, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս Հայաստանի պայմաններում շրջակա միջավայրի և մարդու առողջության փոխազդեցությունը դիտարկել համալիր տեսանկյունից՝ գնահատելով դրա սոցիալական և տնտեսական հետևանքները և ընդգծելով էկոլոգիական ռիսկերի կանխարգելման ու շրջակա միջավայրի որակի բարելավման կարևորությունը։

Մշակույթ

Աշխատությունը ներկայացնում է նոր գրականության մատենագիտական ցանկ՝ նվիրված կուլտուրայի և արվեստի տարբեր ոլորտներին, որի նպատակն է համակարգել և մատչելի դարձնել համապատասխան գիտական, ուսումնամեթոդական և վերլուծական հրապարակումները։ Հեղինակը կամ կազմող խումբը հավաքագրում է արդի գրականություն՝ ընդգրկելով արվեստի պատմություն, կերպարվեստ, երաժշտություն, թատրոն, կինո, ինչպես նաև մշակութային գործընթացների տեսական և կիրառական ուսումնասիրություններ։ Գրքում նյութերը դասակարգված են թեմատիկ և ոլորտային սկզբունքով, ինչը հեշտացնում է տեղեկատվության որոնումն ու օգտագործումը հետազոտական և ուսումնական նպատակներով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նոր հրատարակությունների ընդգրկմանը, որոնք արտացոլում են ժամանակակից մշակութային զարգացումները և գիտական մոտեցումների փոփոխությունները արվեստագիտության ոլորտում։ Մատենագիտական ցանկը կարող է ներառել ինչպես հայերեն, այնպես էլ օտարալեզու աղբյուրներ՝ ապահովելով լայն գիտական ընդգրկում և համեմատական ուսումնասիրության հնարավորություն։ Աշխատությունը օգտակար է արվեստաբանների, մշակութաբանների, ուսանողների և գրադարանային աշխատողների համար՝ որպես տեղեկատվական հուսալի ուղեցույց գիտական հետազոտությունների համար։

Իրավաբանություն

Հայցային վաղեմության քաղաքացիաիրավական կարգավորումը Հայաստանի Հանրապետությունում նախատեսում է դատավարական և նյութական իրավունքի մեխանիզմներ, որոնք սահմանում են քաղաքացիների և իրավաբանական անձանց իրավունքների և պարտականությունների պաշտպանության ժամկետները, երբ речь գնում է պարտքային կամ այլ քաղաքացիական իրավունքների իրականացումից, և նպատակաուղղված է ապահովել իրավաբանական վստահություն, կանխարգելել իրավունքի չարաշահումները և իրավական հարաբերությունների երկարաժամկետ անորոշությունը։ Ըստ գործող քաղաքացիական օրենսգրքի՝ պահանջի հստակացման պահից սկսած սահմանված ժամանակահատվածում պահանջատերը պարտավոր է իր պահանջը ներկայացնել դատարան կամ այլ իրավասու մարմին, հակառակ դեպքում պահանջը կարող է ճանաչվել վաղեմության ենթակա և, որպես կանոն, չբացառվող դաշտում։ ՀՀ իրավակարգն առավելագույնս ընդգծում է պահանջի բնույթը, վաղեմության ժամկետի տևողությունը՝ այն դասակարգելով՝ ընդհանուր, առանձնահատուկ և բացառիկ ժամկետների, որոնք կախված են պահանջի ձևից, առարկայից և իրավաբանական հետևանքներից, և նախատեսում է որոշ բացառություններ, օրինակ՝ սուտի, խարդախության, հանցավոր արարքի կամ իրավաբանական անձանց գործունեության հատուկ հանգամանքներում ժամկետների դադարեցում կամ երկարացում։