Բույսերի ֆիզիոլոգիայի (բիոլոգիական քիմիայի հիմունքներով) լաբորատոր-գործնական աշխատանքների ձեռնարկ

Հոգեբանություն

Աշխատությունը նվիրված է միջխմբային հակամարտությունների պայմաններում օբյեկտային ապամարդկայնացման ձևավորման և փոփոխության սոցիալ-հոգեբանական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ Ղարաբաղյան հակամարտության օրինակով։ Քննության է առնվում ապամարդկայնացումը որպես այնպիսի ընկալման գործընթաց, որի դեպքում հակադիր խմբի ներկայացուցիչներին վերագրվող մարդկային անհատականությունն ու հատկանիշները նվազեցվում կամ անտեսվում են, և նրանք կարող են ընկալվել առավելապես որպես որոշակի խմբի կամ հակամարտող կողմի ներկայացուցիչներ։ Վերլուծվում են այդ երևույթի դրսևորման առանձնահատկությունները, ժամանակային փոփոխությունները և հնարավոր կապը խմբային ինքնության, սոցիալական հեռավորության, կարծրատիպերի, բացասական հուզական վերաբերմունքի և հակամարտության վերաբերյալ ձևավորված պատկերացումների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես կարող են երկարատև հակամարտությունը, հասարակական հաղորդակցությունը, տեղեկատվական միջավայրը և խմբային հիշողությունը կապված լինել հակադիր կողմի ընկալման փոփոխությունների հետ։ Քննարկվում են ապամարդկայնացման մակարդակի ուսումնասիրման հոգեբանական և սոցիալ-հոգեբանական մեթոդները, տարբեր ժամանակահատվածներում ստացված տվյալների համեմատության հնարավորությունները և դրանց մեկնաբանման սահմանափակումները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև միջխմբային վերաբերմունքների ձևավորման, թշնամական պատկերացումների պահպանման կամ փոփոխման և սոցիալական ընկալումների դինամիկայի խնդիրներին։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ դիտարկել հակամարտության ոչ միայն քաղաքական և պատմական, այլև սոցիալ-հոգեբանական կողմերը՝ առանց հակամարտող խմբերի վերաբերյալ ընդհանրացնող գնահատականների։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սոցիալական և քաղաքական հոգեբանության, հակամարտությունների ուսումնասիրության, սոցիոլոգիայի և հաղորդակցության ոլորտների հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է նախնական մասնագիտական կրթության համակարգում մասնագետների պատրաստման որակի բարձրացման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ կրթական բարեփոխումների, աշխատաշուկայի փոփոխվող պահանջների և մասնագիտական կարողությունների ձևավորման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում մասնագետների պատրաստման որակը դիտարկվում է որպես բազմաբաղադրիչ հասկացություն, որը ներառում է սովորողների տեսական գիտելիքները, գործնական հմտությունները, մասնագիտական կարողությունները, աշխատանքային մշակույթը և հետագա մասնագիտական գործունեությանը պատրաստվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կրթության բովանդակության արդիականացմանը, ուսումնական ծրագրերի և մասնագիտական չափորոշիչների կատարելագործմանը, ինչպես նաև դրանց համապատասխանեցմանը տնտեսության տարբեր ոլորտներում ձևավորվող պահանջներին։ Քննվում են ուսուցման կազմակերպման ավանդական և նոր մոտեցումները, գործնական պարապմունքների նշանակությունը, արտադրական ուսուցման արդյունավետությունը և իրական աշխատանքային միջավայրի հետ կրթական գործընթացի կապի ամրապնդման հնարավորությունները։ Կարևորվում է կրթական հաստատությունների և գործատուների համագործակցությունը, քանի որ մասնավոր ու արտադրական հատվածների մասնակցությունը կարող է նպաստել պահանջված մասնագիտական հմտությունների հստակեցմանը, պրակտիկայի կազմակերպմանը և շրջանավարտների զբաղվածության հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դասավանդող և արտադրական ուսուցման մասնագետների մասնագիտական պատրաստվածության գնահատումը, նրանց շարունակական վերապատրաստման անհրաժեշտությունը և ժամանակակից տեխնոլոգիաների ու աշխատանքային մեթոդների յուրացումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նյութատեխնիկական բազայի զարգացմանը, արհեստանոցների և լաբորատորիաների համապատասխանեցմանը մասնագիտական ուսուցման պահանջներին, ինչպես նաև ժամանակակից սարքավորումների կիրառմանը։ Քննվում են մասնագիտական կրթության որակի գնահատման և վերահսկման մեխանիզմները՝ սովորողների ձեռք բերած կարողությունների, ուսումնական արդյունքների և շրջանավարտների մասնագիտական պատրաստվածության տեսանկյունից։ Կարևորվում է այնպիսի գնահատման համակարգի ձևավորումը, որը հնարավորություն է տալիս որոշել ոչ միայն տեսական գիտելիքների մակարդակը, այլև իրական աշխատանքային խնդիրներ լուծելու կարողությունը։ Ուսումնասիրվում են նաև մասնագիտական կողմնորոշման, կրթության մատչելիության, մասնագիտությունների նկատմամբ սովորողների հետաքրքրության և արհեստագործական կրթության հասարակական ընկալման հետ կապված հարցերը։ Բարեփոխումների արդյունավետությունը դիտարկվում է կրթական կառավարման, ֆինանսավորման, չափորոշիչների, սոցիալական գործընկերության և աշխատաշուկայի հետ փոխգործակցության միասնական համակարգում։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մասնագետների պատրաստման որակի վրա ազդող հիմնական գործոնները և հիմնավորելու կրթական գործընթացի կատարելագործման ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մասնագիտական կրթության կառավարման, մանկավարժության, կրթական քաղաքականության, աշխատանքի շուկայի և արհեստագործական ուսուցման զարգացման հարցերով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու կրթության կազմակերպիչների համար։

Պատմություն

Պատմագիտական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրության անկման պատմական գործընթացների, դրա քաղաքական, ռազմական, տնտեսական և հասարակական պատճառների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կայսրության զարգացման վերջին փուլերը, պետական կառավարման համակարգի ճգնաժամը, ներքին հակասությունների խորացումը և միջազգային հարաբերություններում Օսմանյան պետության դիրքերի աստիճանական թուլացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի քաղաքական իրադարձություններին, բարեփոխումների փորձերին, ազգայնական շարժումների վերելքին և կայսրության բազմազգ հասարակության ներսում առաջացած լարվածություններին։ Վերլուծվում են Բալկանյան պատերազմների, Առաջին համաշխարհային պատերազմի և մեծ տերությունների արտաքին քաղաքականության ազդեցությունները Օսմանյան կայսրության տարածքային ու քաղաքական ամբողջականության վրա։ Քննարկվում են նաև երիտթուրքական շարժման գործունեությունը, պատերազմի տարիներին իրականացված պետական քաղաքականությունը, Հայոց ցեղասպանությունը և կայսրության քրիստոնյա բնակչության նկատմամբ բռնությունների պատմական հետևանքները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Օսմանյան կայսրության պարտությունը, հետպատերազմյան միջազգային պայմանագրերը, տարածքային վերափոխումները և Թուրքիայի Հանրապետության ձևավորման նախադրյալները։ Անդրադարձ է կատարվում կայսրության փլուզման ազդեցությանը Մերձավոր Արևելքի քաղաքական քարտեզի, տարածաշրջանային հակամարտությունների և ժամանակակից միջազգային հարաբերությունների ձևավորման վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել համաշխարհային պատմության, արևելագիտության, միջազգային հարաբերությունների և Օսմանյան կայսրության պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գրականություն

Արաբական գրականության պատմություն (19–20-րդ դարի առաջին կես) աշխատությունը գրականագիտության և արևելագիտության ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է արաբական գրականության զարգացման հիմնական փուլերը XIX դարի վերածննդից մինչև XX դարի առաջին կեսը, այն վերլուծում է Նահդայի (արաբական վերածնունդ) շարժման ազդեցությունը գրական գործընթացների վրա, ինչպես նաև նոր գրական ժանրերի ձևավորումը՝ վեպ, պատմվածք, էսսե և լրագրողական գրականություն, գիրքը անդրադառնում է այդ շրջանի կարևոր հեղինակներին, նրանց գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկություններին, միաժամանակ ընդգծելով եվրոպական գրականության ազդեցությունը արաբական մտավոր կյանքի վրա և ազգային ինքնության ձևավորման գործընթացները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր արևելագիտության, գրականության պատմության և մշակութային ուսումնասիրությունների համար։

Հոգեբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ժամկետային զինծառայողների շրջանում քրեածին վարքի ձևավորման սոցիալ-հոգեբանական պատճառների ուսումնասիրությանը և դրանց կանխարգելման ու հաղթահարման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Վերլուծվում են զինվորական միջավայրի առանձնահատկությունները, անձի անհատական հոգեբանական գործոնները, սոցիալական փոխհարաբերությունները, հարմարվողականության դժվարությունները և այլ հանգամանքներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ վարքային շեղումների առաջացման վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են զինծառայողների հոգեբանական վիճակի գնահատման մեթոդները, միջանձնային հարաբերությունների դերը, կարգապահության պահպանման խնդիրները և կանխարգելիչ աշխատանքի կազմակերպման մոտեցումները։ Քննարկվում են հոգեբանական աջակցության, դաստիարակչական միջոցառումների, սոցիալական միջավայրի բարելավման և կառավարման արդյունավետ մեխանիզմների կիրառման հնարավորությունները՝ ուղղված բացասական վարքային դրսևորումների նվազեցմանը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի ռազմական հոգեբանության, քրեաբանության և զինվորական կոլեկտիվների կառավարման ոլորտներում՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով հոգեբանների, իրավաբանների, ռազմական մասնագետների, սոցիալական աշխատողների և հետազոտողների համար։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան դաշտի բնակլիմայական պայմաններում սոյայի տարբեր սորտերի կենսաբանական և տնտեսական հատկանիշների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ գարնանային և ամառային ցանքի պայմաններում։ Հետազոտության առանցքում բույսերի աճի ու զարգացման առանձնահատկությունների, վեգետացիոն շրջանի տևողության, բերքատվության ձևավորման և շրջակա միջավայրի պայմաններին հարմարվողականության գնահատումն է։ Քննվում է ցանքի ժամկետի ազդեցությունը սերմերի ծլման, բույսերի զարգացման փուլերի ընթացքի, հասունացման ժամկետների և արտադրական նշանակություն ունեցող հատկանիշների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր սորտերի արձագանքին Արարատյան դաշտին բնորոշ ջերմային ռեժիմի, խոնավության պայմանների և վեգետացիոն շրջանի առանձնահատկությունների նկատմամբ՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու դրանց կենսաբանական պահանջների և տեղական ագրոէկոլոգիական պայմանների համապատասխանությունը։ Ուսումնասիրվում են բույսերի ձևաբանական հատկանիշները, աճի ինտենսիվությունը, զարգացման հիմնական փուլերի տևողությունը, հատիկի ձևավորումը և հասունացումը։ Տնտեսական գնահատման շրջանակում ուշադրություն է դարձվում բերքատվությանը, բերքի կառուցվածքային բաղադրիչներին, սերմերի որակական ցուցանիշներին և տարբեր սորտերի արտադրական արդյունավետությանը։ Գարնանային և ամառային ցանքերի համեմատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու միևնույն սորտերի վարքագիծը տարբեր ջերմային և լուսային պայմաններում, ինչպես նաև պարզելու երկրորդ ցանքի կամ հողատարածքի առավել ինտենսիվ օգտագործման հնարավորությունների հետ կապված ընդհանուր օրինաչափությունները։ Կարևորվում է նաև վաղահաս և ավելի երկար վեգետացիոն շրջան ունեցող սորտերի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանց ընտրությունը կարող է պայմանավորված լինել ինչպես բնական միջավայրով, այնպես էլ մշակաբույսերի հերթագայության կազմակերպմամբ։ Հետազոտության արդյունքների համադրումը հնարավորություն է տալիս գիտականորեն բնութագրելու ուսումնասիրվող սորտերի կենսաբանական ներուժը, կայունությունը և տնտեսական արժեքը տվյալ տարածաշրջանի պայմաններում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է բուսաբուծության, սորտագիտության, բույսերի ֆիզիոլոգիայի և ագրոէկոլոգիայի մոտեցումները՝ նպաստելով տեղական պայմաններին համապատասխան սոյայի սորտերի գնահատման և մշակության համակարգերի գիտական հիմնավորմանը։