Country profiles on housing and land management, Republic of Armenia

Պատմություն

Գիրքը ուսումնասիրում է, թե ինչպես էին կազմակերպված հայերի ազգակցական կապերը, ընտանիքի ձևերը և համայնքային հարաբերությունները XIX դարի երկրորդ կեսից մինչև XX դարի սկիզբը՝ հատկապես ավանդական գյուղական միջավայրում։ Հիմնական բովանդակությունը․ Ազգակցական համակարգի կառուցվածքը Ընտանիք, տոհմ, գերդաստան և նրանց փոխհարաբերությունները։ Ընտանիքի տեսակները Մեծ ընտանիք, նուկլեար ընտանիք և դրանց անցումային ձևերը։ Ավանդական հարաբերություններ Ամուսնություն, խնամիական կապեր, կնքահայրություն և սոցիալական պարտավորություններ։ Հասարակական դերեր և հեղինակություն Տան ավագների, տղամարդկանց և կանանց սոցիալական դիրքը։ Սոցիալական վերահսկողություն Համայնքի ներսում վարքի կարգավորում ավանդույթների և նորմերի միջոցով։ Փոփոխություններ ժամանակի ընթացքում Արդիականացման ազդեցությունը ավանդական ազգակցական համակարգի վրա։

Կրոն

Հրատարակությունը պատկանում է հայատառ թուրքերեն գրականության այն ժառանգությանը, որը կարևոր դեր է ունեցել հայ համայնքների բազմալեզու մշակութային կյանքում։ Վերնագրի «մյուճիզաթ» բաղադրիչը կապված է հրաշքների գաղափարի հետ, ուստի այն կարող է մատնանշել հրաշքների, գերբնական երևույթների կամ կրոնական ավանդությունների շուրջ շարադրված նյութ։ Հայատառ թուրքերեն գրականությունը ձևավորվել և տարածվել է այն միջավայրերում, որտեղ թուրքերենը գործածվել է որպես առօրյա կամ գրավոր հաղորդակցության լեզու, իսկ հայոց այբուբենը՝ այդ լեզվով տեքստերը գրի առնելու միջոց։ Այս գրական ավանդույթը նշանակալի է հայ համայնքների լեզվական, կրոնական և մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է տարբեր լեզվական միջավայրերի փոխազդեցությունը և հայերեն գրային մշակույթի կիրառությունը թուրքերեն խոսող ընթերցողների շրջանում։ Հրաշքների թեման քրիստոնեական գրականության մեջ հաճախ առնչվում է աստվածային զորության դրսևորմանը, հավատի ամրապնդմանը, սրբերի վարքապատումներին և կրոնական ճշմարտությունների հաստատմանը։ Այդպիսի նյութերը կարող են ծառայել ոչ միայն հոգևոր հետաքրքրասիրության բավարարմանը, այլև հավատացյալների աշխարհայացքի ձևավորմանն ու կրոնական գաղափարների տարածմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայատառ թուրքերենի պատմությամբ, կրոնական գրականության զարգացմամբ, հայ համայնքների ընթերցողական մշակույթով և բազմալեզու տպագրական ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն կարևոր նյութ է հայ գրքի պատմության այն շերտի ուսումնասիրության համար, որտեղ լեզուն, գիրը և կրոնական ինքնությունը փոխկապակցված են եղել, իսկ տպագիր խոսքը նպաստել է համայնքային գիտելիքի և ավանդույթների պահպանմանը։

Բժշկություն

«Առողջության պահպանման կանոններ» աշխատությունը, ըստ վերնագրի, վերաբերում է առողջության պահպանմանն ուղղված կարգադրություններին, խորհուրդներին կամ գործնական կանոններին։ Այն կարող է ներկայացնել մարդու ֆիզիկական բարեկեցության պահպանման, հիվանդությունների կանխարգելման և առօրյա կյանքում առողջարար սովորությունների ձևավորման վերաբերյալ գիտելիքներ։ Նմանատիպ աշխատություններում կարող էին քննարկվել անձնական և շրջակա միջավայրի մաքրության, սննդի ու ջրի օգտագործման, բնակարանի օդափոխության, հանգստի և ֆիզիկական ակտիվության, ինչպես նաև հիվանդությունների տարածումը կանխելու միջոցների հետ կապված հարցեր։ Հնարավոր է, որ գիրքը նպատակ ուներ ընթերցողներին ծանոթացնելու առողջության պահպանման այն ժամանակվա պատկերացումներին և առաջարկելու առօրյա կյանքում կիրառելի կանոններ։ Այն կարող էր օգտակար լինել ինչպես անհատական օգտագործման, այնպես էլ կրթական միջավայրում՝ առողջության և հիգիենայի վերաբերյալ տարրական գիտելիքներ տարածելու համար։ Աշխատությունը կարող է նաև պատմական հետաքրքրություն ներկայացնել 19-րդ դարի հայերեն բժշկական և առողջապահական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին այդ ժամանակաշրջանում առողջության պահպանման վերաբերյալ տեղեկությունները ներկայացվում հայերեն ընթերցողին։ Սակայն միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել գրքի կոնկրետ բժշկական խորհուրդները, թեմատիկ բաժինները, նախատեսված ընթերցողների շրջանակը կամ այն, թե արդյոք աշխատությունը հիմնված էր ժամանակի բժշկական աղբյուրների, թե գործնական առողջապահական կանոնների վրա։ Այն պետք է դիտարկել որպես պատմական հրատարակություն, իսկ դրա հնարավոր խորհուրդները՝ ոչ թե որպես ժամանակակից բժշկական ցուցումներ, այլ որպես տվյալ ժամանակաշրջանի առողջապահական պատկերացումների ուսումնասիրման նյութ։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, գիտաշխատողների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հասարակական կառավարման ոլորտներին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են ժամանակակից հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունները և գիտական մտքի զարգացման միտումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան նյութեր ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է գիտելիքների տարածմանը, հասարակական գիտությունների զարգացմանը և ոլորտի արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է կրթական գործընթացում տեխնոլոգիական գործոնների դերի և դրանց՝ ուսուցման որակի վրա ունեցած ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ժամանակակից տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների, թվային կրթական ռեսուրսների, էլեկտրոնային ուսուցման միջավայրերի և տեխնիկական միջոցների կիրառման հնարավորություններն են՝ սովորողների գիտելիքների յուրացումը, ներգրավվածությունը և ուսուցման արդյունավետությունը բարձրացնելու տեսանկյունից։ Տեխնոլոգիաները դիտարկվում են ոչ միայն որպես տեղեկատվության փոխանցման գործիքներ, այլև որպես ուսուցման կազմակերպման նոր ձևերի զարգացման միջոց, որը կարող է նպաստել ինտերակտիվ, անհատականացված և համագործակցային ուսուցման ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դասավանդողի թվային և մանկավարժական կարողությունների փոխկապակցվածությանը, քանի որ տեխնիկական միջոցների առկայությունն ինքնին չի ապահովում կրթության բարձր որակ․ դրանց արդյունավետությունը մեծապես կախված է ուսումնական նպատակներին համապատասխան ընտրությունից և մեթոդապես հիմնավորված կիրառումից։ Ուսումնասիրվում են մուլտիմեդիա նյութերի, առցանց կրթական հարթակների, վիրտուալ ուսումնական միջավայրերի, թվային գնահատման գործիքների և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները։ Կարևոր ուղղություն է տեխնոլոգիաների ազդեցությունը սովորողների ինքնուրույն աշխատանքի, տեղեկատվության որոնման և գնահատման, խնդիրների լուծման, ստեղծագործական մտածողության և համագործակցային հմտությունների զարգացման վրա։ Միաժամանակ քննության են առնվում տեխնոլոգիական միջավայրի հետ կապված հնարավոր դժվարությունները՝ թվային անհավասարությունը, տեխնիկական ենթակառուցվածքների սահմանափակումները, ուսուցիչների ոչ բավարար պատրաստվածությունը, տեղեկատվական գերբեռնվածությունը և տեխնոլոգիական գործիքների ոչ նպատակային կիրառումը։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր է նաև ավանդական և թվային ուսուցման մեթոդների արդյունավետ համադրումը, որի դեպքում տեխնոլոգիաները լրացնում են մանկավարժական գործընթացը՝ առանց ուսուցիչ-սովորող անմիջական հաղորդակցության նշանակությունը նվազեցնելու։ Ուսուցման որակի գնահատման տեսանկյունից դիտարկվում են ոչ միայն ակադեմիական արդյունքները, այլև սովորողների մասնակցությունը, մոտիվացիան, հետադարձ կապի արդյունավետությունը և կրթական ռեսուրսների հասանելիությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մանկավարժության, կրթական տեխնոլոգիաների, թվային ուսուցման և կրթության որակի կառավարման մոտեցումները՝ ներկայացնելով տեխնոլոգիական գործոնները որպես ժամանակակից ուսումնական միջավայրի արդյունավետ կազմակերպման կարևոր բաղադրիչ։

Մանկավարժություն

Մանկավարժական և կրթական տեխնոլոգիաների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մանկավարժական բուհի ուսանողների մեդիագրագիտության ձևավորման գործընթացում անիմացիոն տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունների և արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մեդիատեղեկատվության ընկալման, վերլուծության, գնահատման և ստեղծման համար անհրաժեշտ կարողությունների զարգացման մանկավարժական պայմաններն ու մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անիմացիայի՝ որպես ուսուցման տեսողական և ինտերակտիվ միջոցի կիրառմանը, դրա միջոցով բարդ տեղեկատվության մատչելի ներկայացմանը, ուսանողների ստեղծագործական մտածողության և թվային կարողությունների զարգացմանը։ Վերլուծվում են անիմացիոն նյութերի ստեղծման և ուսումնական գործընթացում դրանց օգտագործման մեթոդական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ուսանողների ներգրավվածության, ինքնուրույն աշխատանքի և մեդիա բովանդակության նկատմամբ քննադատական վերաբերմունքի ձևավորման վրա։ Քննարկվում են նաև ապագա մանկավարժների՝ տեղեկատվական աղբյուրները գնահատելու, մեդիա հաղորդագրությունները մեկնաբանելու և սեփական կրթական բովանդակությունը մշակելու կարողությունների զարգացման ուղիները։ Կարևորվում է ժամանակակից թվային գործիքների նպատակային ներառումը մասնագիտական պատրաստության գործընթացում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, կրթական տեխնոլոգիաների մասնագետների, մեդիակրթության հետազոտողների և մանկավարժական մասնագիտությունների ուսանողների համար։