ԵՊՀ-ի հայաստանցի ուսանողների հանդուրժողականության մակարդակը օտարերկրացի ուսանողների հանդեպ

Իրավաբանություն

Սահմանադրականության երաշխավորումը հանդիսանում է իրավական պետության կարևորագույն չափանիշներից մեկը, քանի որ այն ապահովում է սահմանադրության գերակայությունը, պետական իշխանության սահմանափակումը և մարդու հիմնարար իրավունքների պաշտպանությունը։ Իրավական պետության պայմաններում բոլոր պետական մարմինները, պաշտոնատար անձինք և քաղաքացիները պարտավոր են գործել սահմանադրության և օրենքների շրջանակներում, իսկ սահմանադրությունը համարվում է բարձրագույն իրավական ուժ ունեցող փաստաթուղթը։ Սահմանադրականության երաշխավորումը ենթադրում է այնպիսի իրավական և քաղաքական մեխանիզմների գոյություն, որոնք կանխում են իշխանության չարաշահումը, ապահովում օրենքի գերակայությունը և պաշտպանում ժողովրդավարական արժեքները։ Այս գործընթացում կարևոր դեր ունեն սահմանադրական դատարանը, դատական իշխանությունը, խորհրդարանը, ինչպես նաև մարդու իրավունքների պաշտպանության ինստիտուտները։ Սահմանադրական դատարանը վերահսկում է օրենքների և այլ իրավական ակտերի համապատասխանությունը սահմանադրությանը և ապահովում սահմանադրական կարգի պահպանումը։ Իրավական պետության հիմնական հատկանիշներից է իշխանությունների տարանջատման սկզբունքը, որի շնորհիվ օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունները գործում են փոխադարձ վերահսկողության պայմաններում՝ կանխելով մեկ մարմնի գերիշխանությունը։ Սահմանադրականության ապահովման կարևոր պայման է նաև անկախ և անաչառ դատական համակարգի առկայությունը, քանի որ միայն անկախ դատարաններն են կարող արդյունավետ պաշտպանել քաղաքացիների իրավունքներն ու ազատությունները։ Ժողովրդավարական հասարակությունում սահմանադրականությունը կապված է նաև քաղաքական բազմակարծության, ազատ ընտրությունների, խոսքի ազատության և քաղաքացիական հասարակության գործունեության հետ։ Եթե պետությունում սահմանադրական նորմերը չեն պահպանվում, ապա առաջանում են իրավական անկայունություն, իշխանության կամայականություն և մարդու իրավունքների խախտումներ, որոնք վտանգում են իրավական պետության հիմքերը։ Ժամանակակից աշխարհում սահմանադրականության երաշխավորումը դիտվում է ոչ միայն ներքին պետական կառավարման կարևոր պայման, այլ նաև միջազգային հեղինակության և ժողովրդավարության մակարդակի ցուցանիշ։ Սահմանադրության նկատմամբ հարգանքը և դրա նորմերի արդյունավետ իրականացումը նպաստում են հասարակական կայունությանը, իրավական մշակույթի զարգացմանը և քաղաքացիների վստահության ամրապնդմանը պետական համակարգի նկատմամբ։ Այսպիսով, սահմանադրականության երաշխավորումը իրավական պետության հիմնարար սկզբունքներից է, որը ապահովում է օրենքի գերակայությունը, մարդու իրավունքների պաշտպանությունը և պետական իշխանության օրինական իրականացումը։

Գրականություն

Անլռելի զանգակատուն ազգային-քաղաքացիական և պատմափիլիսոփայական մեծածավալ պոեմ է, որտեղ Պարույր Սևակը բարձրաձայնում է հայ ժողովրդի պատմական ողբերգությունների, հիշողության և ինքնության պահպանման գաղափարը։ Ստեղծագործությունը կառուցված է խորը խորհրդանշական շերտերով, որտեղ «զանգակատունը» դառնում է ոչ միայն եկեղեցական կառույցի պատկեր, այլ նաև ազգային հիշողության, ցավի և արթուն խղճի խորհրդանիշ։ Պոեմում արտահայտվում է Մեծ եղեռնի թեման, պատմական արդարության պահանջը և այն գաղափարը, որ անցյալի ցավը չի կարող լռել կամ մոռացվել, քանի դեռ ժողովուրդը պահպանում է իր ինքնագիտակցությունը։ Հեղինակը համադրում է անձնական ապրումները, պատմական հիշողությունը և համազգային ողբերգության գիտակցումը՝ ստեղծելով հուզական և մտավոր բարձր լարվածությամբ լի երկ։ Ստեղծագործության մեջ առանձնահատուկ տեղ ունի մարդու և պատմության հարաբերության հարցը, որտեղ անհատը դիտարկվում է որպես ժողովրդի հավաքական հիշողության կրող։ Պոեմը կոչ է՝ չմոռանալու, չլռելու և պատմական ճշմարտությունը փոխանցելու հաջորդ սերունդներին՝ որպես գոյատևման և ինքնության պահպանման պայման։

Տնտեսագիտություն

Աշխատանքը նվիրված է ցանցային տնտեսության ձևավորման և զարգացման տեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների տարածման ազդեցությունը ժամանակակից տնտեսական հարաբերությունների, շուկաների և կազմակերպությունների գործունեության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում է ցանցային տնտեսության էությունը, դրա հիմնական բնութագրերը և ավանդական տնտեսական համակարգերից տարբերակող առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թվային տեխնոլոգիաների, տեղեկատվության, գիտելիքի և հաղորդակցական ցանցերի դերին տնտեսական արժեքի ստեղծման ու բաշխման գործընթացներում։ Վերլուծվում են ցանցային փոխազդեցությունների, ցանցային էֆեկտների, մասշտաբի աճի, տեղեկատվության արագ տարածման և տնտեսական գործակալների փոխկապակցվածության հետ կապված տեսական հարցերը։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել նաև ցանցային տնտեսության պայմաններում շուկաների կառուցվածքի փոփոխությունները, մրցակցության և համագործակցության նոր ձևերի առաջացումը, թվային հարթակների նշանակությունը և տնտեսական գործունեության կազմակերպման նոր մոդելների ձևավորումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ցանցային տնտեսության զարգացման նախադրյալներին, այդ թվում՝ ինտերնետի և թվային ենթակառուցվածքների ընդլայնմանը, տեղեկատվության հասանելիության աճին, էլեկտրոնային առևտրի զարգացմանը և տնտեսության տարբեր ոլորտների թվայնացմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ նաև ցանցային տնտեսության արդյունավետության, կառավարման, կարգավորման և տնտեսական անվտանգության տեսական խնդիրներին, ինչպես նաև գնահատել դրա ազդեցությունը արտադրողականության, գործարար գործընթացների և տնտեսական աճի վրա։ Առանձին նշանակություն ունի ավանդական տնտեսական հասկացությունների վերաիմաստավորումը նոր թվային միջավայրում, քանի որ ցանցային փոխկապակցվածությունը փոխում է արտադրողի և սպառողի, շուկայի և միջնորդի, ինչպես նաև նյութական և ոչ նյութական ռեսուրսների միջև հարաբերությունների բնույթը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, կառավարման, թվային տնտեսության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ազդեցության տնտեսական ուսումնասիրությամբ զբաղվող ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար:

Գրականություն

Հայ նոր գրականության պատմություն-ը գրականագիտական հիմնարար ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է հայ նոր գրականության ձևավորման և զարգացման ընթացքը՝ սկսած 18-րդ դարի վերջից և հատկապես 19-րդ դարից մինչև ժամանակակից շրջանը՝ ընդգրկելով գրականության գաղափարական, լեզվական և գեղարվեստական հիմնական փոխակերպումները, աշխատությունում վերլուծվում են նոր գրական շարժումների առաջացումը, գրական լեզվի կայացումը, արևելահայ և արևմտահայ գրական ավանդույթների զարգացումը, ինչպես նաև սփյուռքահայ գրականության ձևավորումը, հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռեալիզմի, ռոմանտիզմի, սիմվոլիզմի և հետագա արդի ուղղությունների ազդեցությանը հայ գրական մտածողության վրա, միաժամանակ դիտարկվում է գրականության կապը ազգային-ազատագրական շարժումների, հասարակական փոփոխությունների և պատմական իրադարձությունների հետ, աշխատությունը ընդգծում է նաև նշանավոր գրողների ստեղծագործական ժառանգությունը և նրանց դերը նոր գրական լեզվի և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման գործում, ցույց տալով, որ հայ նոր գրականությունը եղել է ոչ միայն գեղարվեստական, այլ նաև գաղափարական և հասարակական գործընթացների կարևոր արտահայտություն։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է կրտսեր դպրոցականների ընթերցողական կարողությունների ձևավորման գործընթացում գրական տարրական գիտելիքների դերին և դրանց մանկավարժական կիրառմանը մայրենիի ուսուցման շրջանակում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է այն հիմնական բաղադրիչները, որոնք կազմում են գրական նախնական գիտելիքների համակարգը՝ կերպարի, սյուժեի, թեմայի, գաղափարի, ինչպես նաև արտահայտչամիջոցների տարրական ընկալումը, և դրանց ազդեցությունը ընթերցանության հմտությունների զարգացման վրա։ Գրքում վերլուծվում է, թե ինչպես են այդ գիտելիքները նպաստում տեքստի ընկալման խորացմանը, ընթերցողական հետաքրքրության ձևավորմանը և քննադատական մտածողության նախնական հիմքերի ստեղծմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման մեթոդներին՝ ներառյալ զրույց-քննարկումները, ստեղծագործական առաջադրանքները, դերային ընթերցումները և տեքստի վերլուծության պարզեցված ձևերը, որոնք համապատասխանում են տարիքային առանձնահատկություններին։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև մանկավարժական պայմանները, որոնց դեպքում գրական գիտելիքների փոխանցումը դառնում է արդյունավետ՝ ընդգծելով ուսուցչի դերը որպես ուղղորդողի և ընթերցողական մշակույթի ձևավորողի։ Աշխատությունը կարևոր է տարրական դասարանների ուսուցիչների, մեթոդիստների և կրթության ոլորտի հետազոտողների համար՝ առաջարկելով համակարգված մոտեցում ընթերցողական կարողությունների զարգացման համար վաղ դպրոցական փուլում։

Իրավաբանություն

Մարդու էկոլոգիական իրավունքները Հայաստանի Հանրապետությունում վերաբերում են իրավական նորմերի և սկզբունքների այն համակարգին, որը երաշխավորում է մարդու անվտանգ, առողջ և կայուն շրջակա միջավայրում ապրելու իրավունքը, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի պահպանության գործընթացներում մասնակցելու հնարավորությունը։ Այս իրավունքների ձևավորումը կապված է ժամանակակից բնապահպանական խնդիրների սրացման և միջազգային իրավունքում էկոլոգիական անվտանգության գաղափարի զարգացման հետ, որտեղ մարդու իրավունքների համակարգում աստիճանաբար առանձնացվել է շրջակա միջավայրի որակի հետ անմիջականորեն կապված իրավունքի հատուկ շերտ։ Հայաստանի Հանրապետությունում այս իրավունքները սահմանադրական և օրենսդրական մակարդակներում արտահայտվում են կյանքի, առողջության, տեղեկատվության մատչելիության և արդարադատության հասանելիության ընդհանուր իրավունքների համատեքստում, ինչպես նաև բնապահպանական հատուկ օրենքներով, որոնք նախատեսում են քաղաքացիների իրավունքները օգտվելու առողջ շրջակա միջավայրից, ստանալու տեղեկատվություն բնապահպանական իրավիճակի մասին և մասնակցելու բնապահպանական որոշումների կայացման գործընթացներին։ Այս համակարգում կարևոր է նաև պետական մարմինների պարտականությունը ապահովելու էկոլոգիական անվտանգություն, վերահսկելու բնական ռեսուրսների օգտագործումը և կանխելու շրջակա միջավայրի աղտոտումը, քանի որ մարդու էկոլոգիական իրավունքների արդյունավետ իրականացումը կախված է պետական քաղաքականության հետևողականությունից և իրավական պաշտպանության մեխանիզմների գործունակությունից։ Միաժամանակ այս ոլորտը զարգանում է միջազգային պայմանագրերի և տարածաշրջանային համագործակցության ազդեցության ներքո՝ ընդգծելով կայուն զարգացման, կենսաբազմազանության պահպանության և հանրային մասնակցության սկզբունքների կարևորությունը ժամանակակից իրավական համակարգում։