Գինի, գինեգործություն

Մանկավարժություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է թանգարանի՝ որպես տեղեկատվական-հաղորդակցական համակարգի դիտարկմանը, որտեղ այն հանդես է գալիս ոչ միայն որպես մշակութային ժառանգության պահպանման ինստիտուտ, այլ նաև որպես գիտելիքի փոխանցման, հանրային կրթության և հաղորդակցման բազմաֆունկցիոնալ միջավայր։ Վերլուծվում են թանգարանի հիմնական գործառույթները՝ հավաքագրման, պահպանման, ուսումնասիրության, մեկնաբանման և հանրայնացման գործընթացները, որոնք միասին ձևավորում են տեղեկատվության կազմակերպված շրջանառության համակարգ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ ժամանակակից թանգարանը վերածվում է ինտերակտիվ հաղորդակցական հարթակի, որտեղ այցելուն այլևս պասիվ դիտորդ չէ, այլ ակտիվ մասնակից՝ ներգրավված ցուցադրությունների ընկալման և մեկնաբանման գործընթացում։ ՀՀ թանգարանների օրինակով քննարկվում են թվայնացման գործընթացները, էքսպոզիցիոն նոր տեխնոլոգիաների կիրառումը, վիրտուալ ցուցադրությունների զարգացումը և կրթական ծրագրերի ընդլայնումը, որոնք նպաստում են թանգարանային հաղորդակցության արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատանքում նաև վերլուծվում են թանգարանների զարգացման հեռանկարները՝ կապված թվային հարթակների ինտեգրման, միջազգային համագործակցության ընդլայնման և այցելուների փորձի անհատականացման հետ։ Ընդգծվում է, որ թանգարանը ժամանակակից հասարակության մեջ կատարում է ոչ միայն մշակութային հիշողության պահպանման, այլ նաև սոցիալական երկխոսության, ինքնության ձևավորման և կրթական շարունակականության կարևոր դեր, ինչի արդյունքում այն վերածվում է դինամիկ տեղեկատվական համակարգի։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է դատախազական գործունեության և խուլիգանության դեմ պայքարի հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ պատմատեսական և քրեաիրավական վերլուծության համադրությամբ։ Գրքում ուսումնասիրվում է խուլիգանության՝ որպես հասարակական կարգի և հասարակական համակեցության դեմ ուղղված իրավախախտման, ձևավորման և զարգացման պատմական ընթացքը, դրա իրավական ընկալման փոփոխությունները և տարբեր ժամանակաշրջաններում դրա դեմ պայքարի առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խուլիգանության քրեաիրավական բնութագրին, դրա օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշներին, հանցակազմի տարրերին, իրավական որակավորման խնդիրներին և հարակից իրավախախտումներից տարբերակման չափանիշներին։ Աշխատության կարևոր բաժիններից է դատախազության դերի ուսումնասիրությունը խուլիգանության դեմ պայքարում․ դիտարկվում են օրինականության նկատմամբ դատախազական հսկողության, քրեական հետապնդման իրականացման, նախաքննության օրինականության ապահովման և դատարանում պետական մեղադրանքի պաշտպանության հետ կապված հարցերը։ Քննության են առնվում նաև խուլիգանական դրսևորումների պատճառներն ու պայմանները, դրանց կանխարգելման հնարավորությունները և իրավապահ մարմինների գործունեության արդյունավետության բարձրացման ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է քրեական քաղաքականության, պատժի անհատականացման, հասարակական կարգի պաշտպանության և կանխարգելիչ միջոցառումների փոխկապակցվածությանը։ Կարևորվում է նաև այն հարցը, թե ինչպես կարելի է միաժամանակ ապահովել հասարակական անվտանգության և կարգի արդյունավետ պաշտպանությունը՝ պահպանելով անձի իրավունքների, ազատությունների և քրեական արդարադատության հիմնարար սկզբունքները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել դատախազների, քննիչների, փաստաբանների, դատավորների, իրավագիտության ուսանողների, քրեագետների, գիտաշխատողների և հասարակական կարգի պահպանման ու հանցավորության կանխարգելման իրավական հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական իրավական տարածքի ձևավորման, կառուցվածքի և զարգացման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են սահմանադրական կարգի հիմքերը, պետական իշխանության կազմակերպման սկզբունքները, իրավական համակարգի առանձնահատկությունները, մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանության մեխանիզմները, ինչպես նաև սահմանադրական նորմերի կիրառման ոլորտներն ու նշանակությունը։ Աշխատությունում դիտարկվում են Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական իրավական հարաբերությունների ձևավորման պատմական և իրավական նախադրյալները, պետական մարմինների փոխհարաբերությունները, իշխանությունների բաժանման սկզբունքը և սահմանադրական վերահսկողության դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանադրական օրենսդրության զարգացման փուլերին, իրավական բարեփոխումներին և այն գործոններին, որոնք ազդում են երկրի իրավական տարածքի միասնականության ու կայունության վրա։ Հետազոտությունը կարևոր աղբյուր է սահմանադրական իրավունքի տեսության, պետականաշինության և իրավական համակարգի զարգացման հարցերով հետաքրքրվողների համար՝ օգտակար լինելով իրավաբաններին, պետական կառավարման մասնագետներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին և իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողներին։

Տնտեսագիտություն

Ուսումնասիրությունը նվիրված է ժամանակակից շուկայական տնտեսությունում աշխատանքի շուկայի հիմնական սուբյեկտների վարքագծի առանձնահատկություններին՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Աշխատության կենտրոնում աշխատաշուկայի փոխհարաբերությունների հիմնական մասնակիցների՝ աշխատողների, գործատուների և պետության վարքագծային դրսևորումներն են, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցության ազդեցությունը զբաղվածության, աշխատավարձի և աշխատաշուկայի հավասարակշռության վրա։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են աշխատուժի առաջարկի և պահանջարկի ձևավորման գործոնները, աշխատանք փնտրողների ընտրության ու վարքագծի առանձնահատկությունները, գործատուների կողմից աշխատուժի ներգրավման և վարձատրության վերաբերյալ որոշումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի աշխատաշուկայի կառուցվածքային առանձնահատկություններին, զբաղվածության և գործազրկության միտումներին, աշխատուժի մասնագիտական և տարածքային շարժունակությանը, ինչպես նաև աշխատողների և գործատուների շահերի փոխհարաբերությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև աշխատավարձի մակարդակի, աշխատանքային պայմանների, կրթության և մասնագիտական որակավորման, տեղեկատվության հասանելիության և աշխատանքի որոնման տևողության ազդեցությունը շուկայի սուբյեկտների վարքագծի վրա։ Կարևորվում է պետության դերը աշխատաշուկայի կարգավորման գործում՝ զբաղվածության քաղաքականության, աշխատանքային օրենսդրության, սոցիալական պաշտպանության և աշխատուժի վերապատրաստման ու վերաորակավորման ծրագրերի միջոցով։ ՀՀ օրինակով վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու աշխատաշուկայի արդյունավետությանը խոչընդոտող խնդիրները և գնահատելու դրանց հաղթահարման հնարավոր տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները։ Ուսումնասիրությունը նաև կարևորում է աշխատաշուկայի սուբյեկտների վարքագծի փոփոխությունը տնտեսական անկայունության, տեխնոլոգիական վերափոխումների և աշխատանքի նոր ձևերի տարածման պայմաններում։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառվել զբաղվածության քաղաքականության կատարելագործման, աշխատաշուկայի հավասարակշռության բարելավման և մարդկային կապիտալի արդյունավետ օգտագործման ուղղությամբ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, աշխատանքի շուկայի և զբաղվածության ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցներին, սոցիալական քաղաքականության հետազոտողներին, ինչպես նաև տնտեսագիտության և կառավարման մասնագիտությունների ուսանողներին ու ասպիրանտներին։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Սմբատ Սպարապետի «Տարեգիրք»-ին՝ որպես միջնադարյան հայկական պատմագրության կարևոր աղբյուրի, որը ներկայացնում է XII–XIII դարերի Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքական, ռազմական և հասարակական կյանքի իրադարձությունները՝ հեղինակի՝ պետական գործչի և ռազմական առաջնորդի անմիջական դիտարկումների հիման վրա։ Smbat Sparapet Chronicle Գրքում վերլուծվում է տարեգրության պատմական արժեքը՝ ընդգծելով նրա դերը որպես ոչ միայն պատմական իրադարձությունների արձանագրություն, այլ նաև քաղաքական մտածողության և պետական կառավարման ընկալումների արտացոլում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Կիլիկյան Հայաստանի և շրջակա պետությունների՝ խաչակիրների, Բյուզանդիայի և հարևան իսլամական իշխանությունների միջև հարաբերություններին, ինչպես նաև ռազմական արշավների, դաշինքների և հակամարտությունների մանրամասն նկարագրություններին։ Աշխատությունում քննարկվում է նաև Սմբատ Սպարապետի պատմագրական ոճը, աղբյուրների օգտագործման առանձնահատկությունները և միջնադարյան հայ պատմագրության ընդհանուր ավանդույթների հետ նրա կապը։ Վերլուծվում է «Տարեգիրք»-ի լեզվական և կառուցվածքային առանձնահատկությունը՝ որպես ժամանակագրական և դեպքային պատմության համադրություն, որը թույլ է տալիս վերականգնել տվյալ շրջանի քաղաքական իրականության բազմաշերտ պատկերը։ Գրքի նպատակն է ցույց տալ այս տարեգրության գիտական և պատմագիտական արժեքը՝ որպես Կիլիկյան Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության առաջնային աղբյուր։

Գրականություն

Հրանտ Մաթևոսյանը հայ ժամանակակից գրականության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկն է, որի ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա գրական աշխարհը առանձնանում է խոր հոգեբանական պատկերումներով, գյուղական կյանքի իրական նկարագրություններով և մարդու ներաշխարհի մանրակրկիտ բացահայտմամբ։ Մաթևոսյանի ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունեն հայրենի հողի, բնության, ընտանիքի, ավանդույթների և մարդկային հարաբերությունների թեմաները, որոնք ներկայացվում են պարզ, բայց խորիմաստ լեզվով։ Նա կարողացել է ստեղծել կերպարներ, որոնք մարմնավորում են հայ ժողովրդի մտածողությունը, հոգեբանությունը և բարոյական արժեքները։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ գյուղացիներ, աշխատավորներ, ընտանիքի անդամներ, որոնց կյանքի միջոցով հեղինակը ներկայացնում է հասարակական խնդիրներ, մարդկային ցավը, պայքարը և կյանքի իմաստի որոնումը։ Հրանտ Մաթևոսյանի արձակում բնությունը ոչ միայն միջավայր է, այլ նաև կենդանի ուժ, որը կապված է մարդու հոգևոր աշխարհի հետ և ազդում է նրա ճակատագրի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ունեն փիլիսոփայական խորություն, որտեղ քննարկվում են մարդու և ժամանակի, բարու և չարի, հիշողության և անցյալի կարևոր հարցերը։ Մաթևոսյանի լեզուն առանձնանում է պատկերավորությամբ, ժողովրդական խոսքի յուրահատկություններով և զգացմունքային հարստությամբ, ինչի շնորհիվ նրա գործերը ընթերցվում են մեծ հետաքրքրությամբ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել ազգային ինքնության պահպանմանը և հայկական գյուղի կյանքի ներկայացմանը՝ ստեղծելով գրական արժեքավոր ժառանգություն։ Նրա հայտնի ստեղծագործությունները դարձել են հայ գրականության կարևոր մաս և մինչ այսօր շարունակում են ուսումնասիրվել ու գնահատվել։