Գրադարանային տեխնիկայի մինիմումը մասսայական գրադարաններում: Հրահանգ և հաշվառման ձևեր

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է պորֆիրինային միացությունների և փոխադրող ՌՆԹ-ի միջև մոլեկուլային փոխազդեցությունների ուսումնասիրությանը՝ կենսաֆիզիկական և կենսաքիմիական տեսանկյուններից։ Հետազոտության կենտրոնում այն օրինաչափություններն են, որոնցով պորֆիրինների կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները պայմանավորում են դրանց կապումը նուկլեինաթթվային մակրոմոլեկուլների հետ։ Փոխադրող ՌՆԹ-ն դիտարկվում է որպես բարդ տարածական կառուցվածք ունեցող կենսաբանական համակարգ, որի տարբեր հատվածները կարող են մասնակցել փոքր մոլեկուլների հետ ոչ կովալենտ փոխազդեցությունների ձևավորմանը։ Քննության են առնվում պորֆիրինների և ՌՆԹ-ի միջև կապման բնույթը, համալիրների կայունությունը, մոլեկուլների տարածական դասավորության հնարավոր փոփոխությունները և միջավայրի ընդհանուր ֆիզիկաքիմիական պայմանների ազդեցությունը այդ փոխազդեցությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պորֆիրինային կառուցվածքի առանձնահատկությունների և նուկլեինաթթվի նկատմամբ կապման հատկությունների միջև առկա փոխկապակցվածությանը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր սպեկտրային և կենսաֆիզիկական տվյալների համադրական վերլուծություն՝ գնահատելու համար համալիրների ձևավորումը և դրա հետևանքով մակրոմոլեկուլի կառուցվածքային վիճակում առաջացող փոփոխությունները։ Կարևոր խնդիր է նաև պարզել, թե փոխազդեցությունը որքանով է պայմանավորված էլեկտրաստատիկ ուժերով, հիդրոֆոբ փոխազդեցություններով և մոլեկուլային ճանաչման այլ ոչ կովալենտ գործոններով։ Փոխադրող ՌՆԹ-ի կառուցվածքային կազմակերպվածության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նաև փոքր օրգանական մոլեկուլների կապման ազդեցությունը նրա կոնֆորմացիոն կայունության վրա։ Նման համակարգերի հետազոտությունն ունի հիմնարար նշանակություն նուկլեինաթթուների և կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների փոխազդեցության ընդհանուր մեխանիզմները հասկանալու համար և կարող է նպաստել պորֆիրինների կենսամոլեկուլային հատկությունների վերաբերյալ պատկերացումների զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի, կենսաքիմիայի և նուկլեինաթթուների կառուցվածքային հետազոտությունների մոտեցումները՝ պորֆիրին–ՌՆԹ համալիրների ձևավորման և հատկությունների գիտական նկարագրման նպատակով։

Գրականություն

«Ամայի դաշտում» վերնագրով հրատարակությունը պատկանում է հայերեն գրավոր ժառանգությանը և իր վերնագրով ընթերցողի ուշադրությունը հրավիրում է ամայի, բնակավայրերից հեռու կամ մարդկային ներկայությունից զուրկ տարածքի պատկերին։ Ամայի դաշտը գրական ստեղծագործություններում կարող է հանդես գալ որպես գործողությունների միջավայր, բնապատկերային նկարագրության առարկա կամ խորհրդանշական տարածք՝ արտահայտելով մենություն, լռություն, մեկուսացում, անորոշություն կամ մարդու և բնության փոխհարաբերություն։ Նման վերնագիրը կարող է կապվել նաև ճանապարհորդության, հանդիպման, հիշողության կամ կյանքի որևէ փորձառության պատկերման հետ, սակայն ստեղծագործության ճշգրիտ սյուժեն և ժանրային առանձնահատկությունները միայն վերնագրից որոշել հնարավոր չէ։ Հրատարակության փոքր ծավալը թույլ է տալիս այն դիտարկել որպես առանձին, համեմատաբար կարճ գրական երկ կամ ինքնուրույն տպագրված տեքստ, թեև առանց բովանդակության լրացուցիչ տվյալների հնարավոր չէ հստակեցնել դրա ձևը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրականության պատմությամբ, 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի գրահրատարակչական մշակույթով, ինչպես նաև Ալեքսանդրապոլի գրական ու տպագրական կյանքով զբաղվող ուսումնասիրողների համար։ Հրատարակությունը կարող է արժեքավոր լինել որպես ժամանակաշրջանի հայերեն տպագիր ժառանգության պահպանված նմուշ՝ նպաստելով գրական երկերի, հրատարակչական գործունեության և ընթերցողական մշակույթի պատմության ուսումնասիրմանը։

Մաթեմատիկա

Տեսական և կիսահաղորդչային ֆիզիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արտաքին էլեկտրական դաշտի ազդեցության պայմաններում կիսահաղորդչային քվանտային լարերում կապված պոլարոնային վիճակների ձևավորման և դրանց ֆիզիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ցածրաչափ կիսահաղորդչային համակարգերի քվանտամեխանիկական առանձնահատկությունները, լիցքակիրների շարժման տարածական սահմանափակումը և էլեկտրոն-ֆոնոնային փոխազդեցության դերը պոլարոնային վիճակների առաջացման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քվանտային լարերի էներգետիկ սպեկտրին, կապված վիճակների էներգիաներին, ալիքային ֆունկցիաների կառուցվածքին և արտաքին էլեկտրական դաշտի ազդեցությամբ դրանց փոփոխություններին։ Վերլուծվում են լիցքակիրների տեղայնացման, պոլարոնային կապի էներգիայի, էլեկտրոնային վիճակների կայունության և կիսահաղորդչային միջավայրի ֆիզիկական պարամետրերի փոխկապակցվածությունները։ Քննարկվում են նաև քվանտային սահմանափակման, էլեկտրական դաշտի լարվածության, լարի երկրաչափական չափերի և էլեկտրոն-ֆոնոնային փոխազդեցության ուժգնության ազդեցությունները կապված պոլարոնային վիճակների բնութագրերի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են քվանտամեխանիկական մոդելավորման, մոտավոր հաշվարկային մեթոդների և էներգետիկ վիճակների տեսական գնահատման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ստացված տեսական պատկերացումների նշանակությանը ցածրաչափ կիսահաղորդչային կառուցվածքների ֆիզիկական հատկությունների բացահայտման, նանոէլեկտրոնային համակարգերի հետազոտության և քվանտային սարքերի զարգացման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել խտացված միջավայրի ֆիզիկայի, կիսահաղորդչային ֆիզիկայի, քվանտային մեխանիկայի, նանոֆիզիկայի և ցածրաչափ էլեկտրոնային համակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է բիտումացեմենտային կապակցող համակարգերի հիման վրա կոմպոզիցիոն նյութերի ստացման, բաղադրության ձևավորման և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների բարելավման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բիտումի և ցեմենտային բաղադրիչների համատեղ կիրառման առանձնահատկությունները, դրանց փոխազդեցության մեխանիզմները և ստացվող կոմպոզիտային կառուցվածքի ձևավորման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սկզբնական հումքի հատկություններին, բաղադրիչների հարաբերակցությանը, հանքային լցանյութերի և հնարավոր հավելանյութերի ընտրությանը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը վերջնական նյութի կառուցվածքի, ամրության, դեֆորմատիվության և շահագործողական բնութագրերի վրա։ Ուսումնասիրվում են խառնուրդի պատրաստման տեխնոլոգիական պայմանները, խառնման հաջորդականությունը, ջերմաստիճանային ռեժիմները, խտացման առանձնահատկությունները և կառուցվածքագոյացման գործընթացները։ Վերլուծվում է բիտումային բաղադրիչի առաձգական և ջրամեկուսիչ հատկությունների համադրումը ցեմենտային համակարգի ամրության ու կառուցվածքային կայունության հետ՝ նպատակ ունենալով ստանալ տարբեր արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ դիմացկուն նյութեր։ Կարևորվում է կոմպոզիցիոն համակարգի ջրակայունության, ցրտադիմացկունության, ջերմաստիճանային փոփոխությունների նկատմամբ կայունության, մաշակայունության և երկարատև բեռնվածքների պայմաններում վարքի գնահատումը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր բաղադրատոմսեր՝ որոշելու բաղադրիչների այնպիսի հարաբերակցություն, որն ապահովում է անհրաժեշտ տեխնոլոգիական և մեխանիկական հատկությունների առավել արդյունավետ համադրություն։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նյութի ներքին կառուցվածքին, ծակոտկենությանը, կապակցող միջավայրի և հանքային մասնիկների միջև կպչունությանը, քանի որ այդ գործոնները կարող են էական ազդեցություն ունենալ կոմպոզիտի ընդհանուր ամրության և երկարակեցության վրա։ Փորձարարական արդյունքների համադրումը տեսական գնահատումների հետ հնարավորություն է տալիս հիմնավորել նյութերի բաղադրությունը և մշակել դրանց պատրաստման արդյունավետ տեխնոլոգիական ռեժիմներ։ Դիտարկվում են նաև երկրորդային հումքի կամ արդյունաբերական որոշ մնացորդների հնարավոր կիրառությունները, եթե դրանք նպաստում են նյութական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և անհրաժեշտ տեխնիկական հատկությունների պահպանմանը։ Ստացված կոմպոզիցիոն նյութերը կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ճանապարհաշինության, շենքերի ու կառույցների շինարարության, վերանորոգման, ջրամեկուսացման և տարբեր ինժեներական աշխատանքների համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել շինարարական նյութագիտության, կոմպոզիցիոն նյութերի տեխնոլոգիայի, ճանապարհաշինության և կապակցող նյութերի մշակմամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է կաթի վերամշակման ոլորտում գործող կազմակերպությունների ձեռնարկատիրական ռիսկերի բացահայտման, գնահատման և կառավարման արդյունավետության բարձրացման տնտեսական ու կազմակերպական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության համապատասխան ոլորտի նյութերի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում ձեռնարկատիրական գործունեությանը բնորոշ անորոշությունների և ռիսկային գործոնների ազդեցությունն է կազմակերպությունների ֆինանսատնտեսական արդյունքների, մրցունակության, արտադրության կայունության և զարգացման հնարավորությունների վրա։ Քննվում են ոլորտին բնորոշ արտադրական, ֆինանսական, շուկայական, գնային, մատակարարման, իրացման և ներդրումային ռիսկերը, ինչպես նաև դրանց առաջացման պատճառներն ու փոխադարձ կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հում կաթի մատակարարման ծավալների և որակի տատանումների, արտադրության սեզոնայնության, հումքի ու պատրաստի արտադրանքի գների փոփոխությունների, սպառողական պահանջարկի և մրցակցային միջավայրի ազդեցությանը ձեռնարկությունների գործունեության վրա։ Դիտարկվում է ռիսկերի կառավարման համակարգի նշանակությունը կառավարչական որոշումների ընդունման գործընթացում՝ շեշտադրելով ռիսկերի ժամանակին նույնականացման, դասակարգման և դրանց հնարավոր հետևանքների գնահատման անհրաժեշտությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության, ծախսերի կառուցվածքի, եկամտաբերության և արտադրական արդյունավետության ցուցանիշների ուսումնասիրությունը՝ ռիսկային գործոնների ազդեցության գնահատման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև մատակարարման և իրացման շղթաների կազմակերպմանը, արտադրական կարողությունների օգտագործմանը, արտադրանքի տեսականու ձևավորմանը և շուկայական փոփոխություններին կազմակերպությունների հարմարվելու հնարավորություններին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել տնտեսական վերլուծության, համեմատական գնահատման, վիճակագրական տվյալների մշակման և ռիսկերի գնահատման մեթոդներ՝ ոլորտում գործող կազմակերպությունների խնդիրներն ու զարգացման հնարավորությունները համակարգված ներկայացնելու նպատակով։ Ռիսկերի կառավարման արդյունավետության բարձրացումը դիտարկվում է որպես կազմակերպությունների ռազմավարական կառավարման կարևոր բաղադրիչ, որը կարող է նպաստել ռեսուրսների առավել հիմնավորված օգտագործմանը, հնարավոր կորուստների նվազեցմանը և գործունեության կայունության ամրապնդմանը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է ձեռնարկատիրության, ռիսկերի կառավարման, ագրոպարենային տնտեսագիտության և կազմակերպությունների կառավարման մոտեցումները՝ կաթի վերամշակման ոլորտի տնտեսական կայունության և կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները բացահայտելու նպատակով։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է հայոց ավանդական հասարակության մեջ երաժշտության և երաժշտի դերի բազմակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով երաժշտական մշակույթի տեղն առտնին կենցաղում, ընտանեկան ավանդույթներում և ծիսական արարողություններում։ Հեղինակը վերլուծում է ժողովրդական երաժշտության գործառույթները կյանքի տարբեր փուլերում՝ ծննդյան, հարսանեկան, աշխատանքային, տոնական, կրոնական և սգո արարողությունների համատեքստում՝ ներկայացնելով երաժշտության սոցիալական, հոգևոր և մշակութային նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երաժշտի հասարակական կարգավիճակին, նրա մասնագիտական գործունեությանը, ստեղծագործական ավանդույթներին և համայնքային կյանքում ունեցած դերակատարությանը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են նաև հայկական ժողովրդական երաժշտական գործիքները, կատարողական ավանդույթները, երգացանկի ժանրային բազմազանությունը, ինչպես նաև երաժշտության և ծիսակարգերի փոխազդեցությունը՝ հիմնվելով ազգագրական, բանահյուսական և պատմական սկզբնաղբյուրների վրա։ Գիրքը համադրում է երաժշտագիտական, ազգագրական և մշակութաբանական մոտեցումները՝ ներկայացնելով հայ ժողովրդի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Այն արժեքավոր աղբյուր է երաժշտագետների, ազգագրագետների, մշակութաբանների, պատմաբանների, արվեստաբանների, ուսանողների և հայկական ավանդական մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։