Исследование напряженно-деформационного состояния сварочных соединений

Journalism

Աշխատությունը նվիրված է զանգվածային լրատվության միջոցների լսարանի կառուցվածքի, վարքագծի, տեղեկատվական պահանջմունքների և լրատվամիջոցների հետ փոխազդեցության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի լրատվական դաշտի օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում լսարանն է որպես հաղորդակցական գործընթացի ակտիվ մասնակից, որի հետաքրքրությունները, սոցիալական բնութագրերը, տեղեկատվության ընտրության սովորությունները և լրատվամիջոցների նկատմամբ վստահությունը կարևոր դեր ունեն մեդիա բովանդակության սպառման ձևավորման մեջ։ Քննվում են լսարանի ուսումնասիրության տեսական մոտեցումները, դրա սոցիալ-ժողովրդագրական բաժանումը, տարբեր խմբերի տեղեկատվական նախասիրությունները և հեռուստատեսության, ռադիոյի, տպագիր մամուլի ու առցանց լրատվամիջոցների օգտագործման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում լրատվական աղբյուրի ընտրության վրա ազդող գործոններին՝ տեղեկատվության հասանելիությանը, օպերատիվությանը, բովանդակության թեմատիկ ուղղվածությանը, ներկայացման ձևին և աղբյուրի նկատմամբ ձևավորված վստահությանը։ Դիտարկվում է նաև թվային հաղորդակցության զարգացմամբ պայմանավորված լսարանի վարքագծի փոփոխությունը, երբ տեղեկատվության սպառողը կարող է միաժամանակ օգտվել տարբեր հարթակներից, համեմատել աղբյուրները, մեկնաբանել և տարածել նյութերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում լսարանի հետադարձ կապի ուսումնասիրությունը, քանի որ ժամանակակից մեդիա միջավայրում հաղորդակցությունը հաճախ այլևս չի սահմանափակվում լրատվամիջոցից դեպի սպառող ուղղված միակողմանի տեղեկատվական հոսքով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հարցումներ, հարցազրույցներ, լսարանի չափման տվյալներ, բովանդակության վերլուծություն և սոցիոլոգիական այլ մեթոդներ՝ պարզելու տարբեր լրատվամիջոցների օգտագործման հաճախականությունը, նախընտրությունները և տեղեկատվական վարքագծի օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև մեդիա բովանդակության համապատասխանեցումը տարբեր լսարանների պահանջներին, թիրախային խմբերի առանձնացումը և լրատվամիջոցների հաղորդակցական ռազմավարությունների ձևավորումը։ Առանձին նշանակություն ունի մեդիագրագիտության խնդիրը՝ տեղեկատվության աղբյուրների գնահատման, տարբեր կարծիքների համադրման և վստահելի ու մոլորեցնող բովանդակության տարբերակման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է լրագրագիտության, զանգվածային հաղորդակցության, մեդիայի սոցիոլոգիայի և լսարանի հետազոտության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով հասկանալու լրատվամիջոցների ու հասարակության միջև ձևավորվող փոխհարաբերությունների բնույթը։

Linguistics

Այս գիրքը նվիրված է խոսքի առոգանության և դրա միջոցով իմաստի փոխանցման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ բացատրելով, թե ինչպես են ձայնի բարձրությունը, շեշտադրումը, դադարները, տոնայնությունը և հնչերանգը ձևավորում խոսքի արտահայտչականությունն ու ազդեցությունը։ Գրքում ներկայացվում է, որ նույն բառերն ու նախադասությունները տարբեր առոգանությամբ կարող են ստանալ տարբեր իմաստային և հուզական երանգներ՝ փոխելով խոսքի ընկալումը և հաղորդակցական ազդեցությունը։ Հեղինակը քննարկում է բանավոր խոսքի կառուցվածքը, հնչյունային համակարգի դերը, խոսքի ռիթմը և ինտոնացիոն միջոցների կիրառությունը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև դերասանական խոսքին, հրապարակային ելույթներին, մանկավարժական հաղորդակցությանը և առօրյա խոսակցական միջավայրում ճիշտ առոգանության կարևորությանը։ Գիրքը համադրում է տեսական լեզվաբանական վերլուծությունը և գործնական օրինակները՝ օգնելով զարգացնել արտահայտիչ, հստակ և ազդեցիկ խոսքի հմտություններ։ Այն օգտակար է լեզվաբանների, ուսուցիչների, դերասանների, լրագրողների, հաղորդավարների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են կատարելագործել բանավոր հաղորդակցության մշակույթը և խորությամբ հասկանալ խոսքի հնչերանգային առանձնահատկությունները։

Medicine

Աշխատանքը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հարավ-արևմտյան շրջաններում համաճարակաբանական իրավիճակի տարածական առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը և բնակչության հիգիենիկ ու հակահամաճարակային անվտանգության ապահովման արդյունավետ համակարգերի հիմնավորմանը։ Հետազոտության հիմքում բժշկական աշխարհագրության և համաճարակաբանության փոխկապակցված մոտեցումն է, որի միջոցով հիվանդությունների տարածվածությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես բժշկական խնդիր, այլև որպես տարածքի բնական, սոցիալ-տնտեսական, ժողովրդագրական, կենցաղային և սանիտարահիգիենիկ պայմանների հետ կապված երևույթ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել տարածաշրջանի բնակավայրերի աշխարհագրական դիրքը, բնակչության խտությունը և տեղաբաշխումը, կլիմայական ու բնական պայմանները, ջրային ռեսուրսները, բնակարանային և կոմունալ ենթակառուցվածքների վիճակը, խմելու ջրի ապահովվածությունը, սննդի պահպանման և օգտագործման պայմանները, ինչպես նաև առողջապահական ծառայությունների հասանելիությունը։ Այս գործոնների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն տարածքային գոտիները, որտեղ բնակչությունը կարող է առավել խոցելի լինել վարակիչ հիվանդությունների առաջացման կամ տարածման նկատմամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վարակիչ հիվանդությունների տարածման օրինաչափություններին և դրանց հնարավոր կապին շրջակա միջավայրի ու բնակչության կենսապայմանների հետ։ Համաճարակաբանական աշխարհագրության տեսանկյունից կարևոր է ոչ միայն հիվանդությունների ընդհանուր տարածվածության գնահատումը, այլև դրանց տարածական և ժամանակային փոփոխությունների բացահայտումը, հնարավոր օջախների առանձնացումը և ռիսկային տարածքների քարտեզագրումը։ Նման մոտեցումը կարող է նպաստել կանխարգելիչ միջոցառումների ավելի նպատակային կազմակերպմանը։ Աշխատանքի մյուս կարևոր ուղղությունը բնակչության հիգիենիկ և հակահամաճարակային անվտանգության համակարգի ուսումնասիրությունն է։ Այդ համակարգը ենթադրում է վարակիչ հիվանդությունների վաղ հայտնաբերում, համաճարակաբանական հսկողություն, հիվանդությունների կանխարգելում, սանիտարական կանոնների պահպանում, շրջակա միջավայրի գործոնների վերահսկողություն, անհրաժեշտ ախտահանիչ միջոցառումների իրականացում և բնակչության հիգիենիկ իրազեկվածության բարձրացում։ Հայաստանի սանիտարահամաճարակային անվտանգության իրավական համակարգում ևս ընդգծվում են հիվանդությունների կանխարգելումը, շրջակա միջավայրի առողջացումը, սանիտարական նորմերի պահպանումը, պետական հիգիենիկ և հակահամաճարակային հսկողությունը և բնակչության առողջության վրա միջավայրի գործոնների ազդեցության գնահատումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև ջրամատակարարման և ջրահեռացման համակարգերի, բնակավայրերի սանիտարական վիճակի, կենցաղային թափոնների հեռացման, սննդի անվտանգության և բժշկական սպասարկման հետ կապված գործոնները, քանի որ դրանց թերությունները կարող են նպաստել վարակիչ հիվանդությունների տարածմանը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև բնակչության հիգիենիկ կրթությունը․ տեղեկատվության տարածումը, անձնական և հասարակական հիգիենայի կանոնների ուսուցումը և հիվանդությունների կանխարգելման վերաբերյալ իրազեկումը կարող են էապես նպաստել համաճարակաբանական ռիսկերի նվազեցմանը։ Պաշտոնական սանիտարահամաճարակային մոտեցումներում հիգիենիկ գիտելիքների տարածումը նույնպես դիտարկվում է որպես բնակչության անվտանգության ապահովման բաղադրիչ։ Աշխատանքը կարող է ներառել համաճարակաբանական ցուցանիշների վիճակագրական վերլուծություն, հիվանդությունների տարածական բաշխման համեմատություն, ռիսկի գործոնների գնահատում և տարբեր շրջանների միջև համաճարակաբանական իրավիճակի համադրում։ Այդ տվյալների հիման վրա հնարավոր է մշակել տարածքային ռիսկի գնահատման չափանիշներ և առաջարկություններ՝ կանխարգելիչ միջոցառումների առաջնահերթությունները որոշելու համար։ Հատկապես կարևոր է տարբերակել բնակչության ընդհանուր հիգիենիկ անվտանգության և արտակարգ իրավիճակներում հակահամաճարակային պատրաստվածության խնդիրները, քանի որ բնական աղետները, բնակչության տեղաշարժերը, ենթակառուցվածքների վնասումը կամ առողջապահական համակարգի ծանրաբեռնվածությունը կարող են փոխել վարակիչ հիվանդությունների տարածման ռիսկը։ Ժամանակակից հանրային առողջապահական փորձը ցույց է տալիս, որ ճգնաժամային և հակամարտությունից տուժած միջավայրերում անհրաժեշտ է պահպանել համաճարակաբանական զգոնությունը և ապահովել առողջապահական, հումանիտար ու այլ կառույցների համակարգված համագործակցությունը։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը կայանում է այնպիսի գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումների մշակման մեջ, որոնք կարող են օգտագործվել բնակչության առողջության տարածքային գնահատման, վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման, հիգիենիկ պայմանների բարելավման և հակահամաճարակային միջոցառումների պլանավորման համար։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը համադրում է համաճարակաբանության, բժշկական աշխարհագրության, հիգիենայի և հանրային առողջապահության մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ուսումնասիրվող տարածքի համաճարակաբանական առանձնահատկությունները, գնահատել բնակչության առողջության վրա ազդող հիմնական ռիսկային գործոնները և հիմնավորել դրանց նվազեցման ու բնակչության հիգիենիկ-հակահամաճարակային անվտանգության բարձրացման առավել արդյունավետ ուղղությունները։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հիմնական դպրոցների համար ռուսաց լեզվի մուլտիմեդիական ուսումնական ձեռնարկների նախագծման տեսական հիմքերի և գործնական իրականացման ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են թվային կրթական ռեսուրսների մշակման մանկավարժական, մեթոդական և տեխնոլոգիական սկզբունքները, ինչպես նաև մուլտիմեդիական ուսուցման հնարավորությունները լեզվական կարողությունների արդյունավետ զարգացման գործում։ Քննարկվում են ուսումնական նյութերի կառուցվածքը, ինտերակտիվ առաջադրանքների, տեսաձայնային բաղադրիչների և էլեկտրոնային ուսուցման գործիքների կիրառման առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով հիմնական դպրոցի սովորողների տարիքային և կրթական պահանջները։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև մուլտիմեդիական ձեռնարկների արդյունավետության գնահատման մեթոդներին, կրթական գործընթացում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ինտեգրմանը և ուսուցման որակի բարձրացման ժամանակակից մոտեցումներին։ Գիրքը նախատեսված է մանկավարժների, ռուսաց լեզվի ուսուցիչների, կրթական տեխնոլոգիաների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և մանկավարժական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է համակարգչային դիզայնի ուսուցման գործընթացում սովորողների գեղարվեստական հետաքրքրությունների ձևավորման մանկավարժական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել թվային գրաֆիկայի և դիզայնի ուսուցման այն մեթոդներն ու պայմանները, որոնք կարող են նպաստել սովորողների գեղագիտական ընկալման, ստեղծագործական մտածողության, տեսողական ճաշակի և արվեստի նկատմամբ հետաքրքրության զարգացմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են համակարգչային դիզայնի կրթական հնարավորությունները, թվային գործիքների կիրառման առանձնահատկությունները և դրանց կապը սովորողների գեղարվեստական ունակությունների ու անհատական ստեղծագործական ներուժի բացահայտման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գույնի, ձևի, համաչափության, կոմպոզիցիայի, ռիթմի, տառատեսակի և տեսողական արտահայտչամիջոցների ուսուցմանը, ինչպես նաև դրանց գործնական կիրառմանը թվային նախագծերում։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել այն մանկավարժական մեթոդները, որոնք սովորողին հնարավորություն են տալիս ոչ միայն յուրացնել համակարգչային ծրագրերի տեխնիկական գործիքակազմը, այլև գիտակցված կերպով կիրառել դրանք գեղարվեստական խնդիրների լուծման համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ստեղծագործական առաջադրանքներին, նախագծային աշխատանքներին, անհատական և խմբային գործունեությանը, թվային արվեստի նմուշների վերլուծությանը և սովորողների սեփական աշխատանքների ներկայացման ու քննարկման գործընթացին։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև սովորողների տարիքային և անհատական առանձնահատկությունների հաշվառմանը, ուսուցման մոտիվացիայի բարձրացմանը և այնպիսի կրթական միջավայրի ստեղծմանը, որտեղ տեխնոլոգիական միջոցները չեն փոխարինում ստեղծագործական մտածողությանը, այլ ընդլայնում են դրա արտահայտման հնարավորությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սովորողների գեղարվեստական հետաքրքրությունների դինամիկայի գնահատումը՝ պարզելու համար, թե ուսուցման տարբեր մեթոդներն ինչպես են ազդում նրանց ակտիվության, ինքնուրույնության, ստեղծագործական նախաձեռնության և գեղագիտական նախասիրությունների ձևավորման վրա։ Ստացված արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ համակարգչային դիզայնի դասավանդման մեթոդիկայի կատարելագործման և արվեստի ու ժամանակակից տեխնոլոգիաների արդյունավետ համադրման համար։ Աշխատության առաջարկությունները կարող են կիրառվել դպրոցական և արտադպրոցական կրթության շրջանակներում՝ նպաստելով սովորողների թվային և գեղարվեստական կարողությունների համատեղ զարգացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել կերպարվեստի և տեխնոլոգիայի ուսուցիչներին, դիզայնի դասավանդողներին, մանկավարժներին, կրթության մասնագետներին, գրաֆիկական դիզայներներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է 3-արիլ կամ ալկենիլպրոպին-2-իլային խումբ և տարբեր π²-համակարգեր պարունակող ամոնիումային աղերի հիմքով կատալիզվող ներմոլեկուլային ցիկլացման ռեակցիաների և դրանց արդյունքում առաջացած միացությունների ջրալկալային ճեղքման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը ներկայացնում է ռեակցիաների մեխանիզմները, դրանց ընթացքի վրա ազդող կառուցվածքային և էլեկտրոնային գործոնները, ինչպես նաև ցիկլացման ընտրողականության և արդյունավետության օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են միջանկյալ միացությունների առաջացումը, տարբեր պայմաններում ռեակցիաների ընթացքը, ստացված հետերոցիկլային կառուցվածքների քիմիական հատկությունները և դրանց հետագա փոխակերպումների հնարավորությունները։ Աշխատանքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրալկալային միջավայրում ցիկլացման արգասիքների ճեղքման մեխանիզմներին, ռեակցիոն պայմանների օպտիմալացմանը և կառուցվածք–ռեակցիոնունակություն փոխկապակցվածության բացահայտմանը։ Հետազոտությունը նպաստում է օրգանական սինթեզի, հետերոցիկլային քիմիայի և նոր կենսաակտիվ կամ ֆունկցիոնալ օրգանական միացությունների ստացման մեթոդների զարգացմանը։ Գիրքը նախատեսված է օրգանական քիմիկոսների, սինթետիկ քիմիայի մասնագետների, գիտահետազոտողների, ասպիրանտների և ուսանողների համար՝ հետաքրքրված ռեակցիաների մեխանիզմներով և ժամանակակից օրգանական սինթեզի մեթոդաբանությամբ։