Լրացում Երևանի գիմնազիայի աշակերտական գրադարանի գրացուցակին, առաջին լրացում

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Էլիաս Կանետիի ինքնակենսագրական արձակի ժանրային առանձնահատկությունների, կառուցվածքային սկզբունքների և գեղարվեստական կազմակերպման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կենսագրական փաստի և գեղարվեստական պատումի փոխհարաբերությունն է՝ այն դիտարկմամբ, թե ինչպես է անհատական հիշողությունը վերածվում գրականորեն կազմակերպված տեքստի։ Քննվում է հեղինակային «ես»-ի երկակի բնույթը, երբ պատմողը միաժամանակ հանդես է գալիս որպես անցյալի իրադարձությունների մասնակից և դրանք ժամանակային հեռավորությունից մեկնաբանող գիտակցություն։ Այս տեսանկյունից կարևորվում են հիշողության ընտրողականությունը, անցյալի վերակառուցման մեխանիզմները, ժամանակի կազմակերպումը և տարբեր կենսափուլերի միջև ստեղծվող իմաստային կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ինքնակենսագրության, հուշագրության, վեպի, դիմանկարի և էսսեիստական արձակի հատկանիշների փոխներթափանցմանը, որի արդյունքում ձևավորվում է ժանրային առումով բազմաշերտ պատմողական կառուցվածք։ Ուսումնասիրվում են նաև առանձին դրվագների կառուցման սկզբունքները,人物ների ներկայացման եղանակները, երկխոսությունների, նկարագրությունների և հեղինակային մեկնաբանությունների գործառույթները։ Անհատական կյանքի պատմությունը դիտարկվում է ավելի լայն մշակութային և մտավոր միջավայրի հետ փոխկապակցված՝ բացահայտելով, թե ինչպես են ընտանիքը, կրթությունը, լեզվական միջավայրը, ընթերցանությունը, մշակութային հանդիպումները և հասարակական փորձառությունները մասնակցում պատմողի ինքնության ձևավորմանը։ Կարևոր խնդիր է բազմալեզու և բազմամշակութային կենսափորձի արտացոլումը, քանի որ լեզուն այստեղ կարող է հանդես գալ ոչ միայն որպես հաղորդակցության միջոց, այլև որպես հիշողության, ինքնաճանաչման և մշակութային պատկանելության կառուցման գործոն։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է նաև ժամանակագրական հաջորդականության և թեմատիկ կազմակերպման հարաբերակցությունը՝ ցույց տալով, որ կենսագրական նյութը կարող է կառուցվել ոչ միայն իրադարձությունների հերթականությամբ, այլև կրկնվող պատկերների, գաղափարների և հիշողության առանցքային հանգույցների միջոցով։ Նման վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու փաստագրական հավաստիության և գեղարվեստական պայմանականության սահմանները, ինչպես նաև հեղինակի ինքնաներկայացման ռազմավարությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը բացահայտում է կենսապատումի՝ որպես հիշողության, ինքնության և գրական ստեղծագործության փոխհարաբերությամբ ձևավորվող բարդ ժանրային համակարգի առանձնահատկությունները և դրա տեղը XX դարի եվրոպական ինքնակենսագրական արձակի զարգացման համատեքստում։

Culture

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հայ կինոյում հերոսի կերպարի ձևավորման, զարգացման և վերափոխման հիմնախնդրին՝ տարբեր պատմական փուլերի և գեղարվեստական ուղղությունների համատեքստում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է, թե ինչպես է կինեմատոգրաֆիկ հերոսը արտացոլում ժամանակի սոցիալական, քաղաքական և մշակութային իրականությունները՝ սկսած դասական խորհրդային շրջանից մինչև անկախության տարիներ։ Հեղինակը դիտարկում է հերոսի կերպարի տիպաբանական առանձնահատկությունները, ներքին հոգեբանական կառուցվածքը, արժեքային համակարգը և նրա փոխհարաբերությունը հասարակության հետ՝ ընդգծելով անհատի և կոլեկտիվի միջև լարվածությունն ու փոխազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հերոսի կերպարի ճգնաժամային դրսևորումներին, հակահերոսի ձևավորմանը և ժամանակակից կինոյում անհատականության բազմաշերտ պատկերումներին։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է գեղարվեստական լեզվի, ռեժիսորական մոտեցումների և սցենարային կառուցվածքի ազդեցությունը հերոսի կերպարի ձևավորման վրա՝ համադրելով կինոգիտական և մշակութաբանական վերլուծություններ։ Այն օգտակար է կինոգետների, մշակութաբանների, արվեստաբանների և կինոյի տեսությամբ հետաքրքրվողների համար։

History

Այս պատմագիտական և հայագիտական աշխատությունը ներկայացնում է Մխիթարյան միաբանության ձևավորման, զարգացման և գործունեության համառոտ պատմությունը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում հաստատված հայկական համայնքին։ Գիրքը հրատարակվել է 1835 թվականին Վենետիկում, ունի 62 էջ և հեղինակել է Հարություն Ավգերյանը, իսկ հրատարակության անգլերեն տարբերակը ներկայացվում է որպես հայերենից և իտալերենից թարգմանված աշխատանք։ Ուսումնասիրության հիմնական թեման Մխիթարյանների՝ որպես հայ կաթոլիկ վանական-մշակութային կազմակերպության ձևավորումն ու նրանց գործունեությունն է։ Միաբանությունը հիմնադրվել է Մխիթար Սեբաստացու կողմից 1701 թվականին Կոստանդնուպոլսում, իսկ հետագայում հաստատվել է Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում, որը դարձավ հայագիտության, գրահրատարակության, ձեռագրերի պահպանության և կրթական գործունեության կարևոր կենտրոն։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ ներկայացնում է միաբանության գործունեությունը ոչ միայն որպես կրոնական կառույցի, այլև որպես հայկական մշակույթի պահպանման և զարգացման կենտրոնի։ Մխիթարյանների գործունեության առանցքային ուղղություններից էին հայերեն գրքերի հրատարակությունը, հին և միջնադարյան հայկական գրականության ուսումնասիրությունը, ձեռագրերի հավաքագրումն ու պահպանումը, հայոց լեզվի ուսումնասիրությունը, բառարանների և քերականական աշխատությունների կազմումը, ինչպես նաև կրթական գործունեությունը։ Այդ աշխատանքը նշանակալի դեր ունեցավ հայագիտական գիտության զարգացման և հայ մշակութային ժառանգության՝ եվրոպական գիտական միջավայրում ներկայացման գործում։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում Սուրբ Ղազար կղզու՝ որպես գիտական և մշակութային կենտրոնի նկարագրությունը։ Կղզում ձևավորված միաբանության տպարանը և ակադեմիական միջավայրը հնարավորություն տվեցին ստեղծել ու տարածել բազմաթիվ հայերեն և օտարալեզու հրատարակություններ։ Մխիթարյանների տպագրական գործունեությունը նպաստեց հայ գրավոր մշակույթի պահպանմանը և նոր ընթերցողական ու կրթական միջավայրի ձևավորմանը։ Հրատարակության մատենագիտական տվյալները հաստատում են, որ այն տպագրվել է նույն հայկական ակադեմիայի տպարանում՝ Վենետիկում։ Կարևոր թեմա է նաև հայոց լեզվի ուսումնասիրությունը։ Մխիթարյան միաբանության անդամները մեծ ուշադրություն էին դարձնում ինչպես դասական հայերենի, այնպես էլ ժամանակակից հայերենի ուսումնասիրմանը։ Նրանց կազմած քերականական աշխատությունները և բառարանները կարևոր դեր ունեցան հայերենի գիտական նկարագրության և օտարերկրացիներին հայերենը սովորեցնելու գործում։ Աշխատանքի պատմական համատեքստում հիշատակվում է նաև Պասկալ Օգյուսերի և լորդ Բայրոնի հետ կապված հայագիտական գործունեությունը, այդ թվում՝ հայերեն-անգլերեն քերականության և բառարանի կազմման աշխատանքները։ Մխիթարյանների մշակութային գործունեության մեկ այլ կարևոր ուղղություն էր հին հայկական գրական ժառանգության ուսումնասիրությունը։ Միաբանության անդամները հավաքում, համադրում և հրատարակում էին հին ձեռագրերի ու գրական երկերի նյութերը՝ նպաստելով բազմաթիվ տեքստերի պահպանմանը և գիտական շրջանառության մեջ մտցնելուն։ Այս գործունեությունը հետագայում մեծ նշանակություն ունեցավ ինչպես հայագիտության, այնպես էլ համաշխարհային բանասիրության համար, քանի որ հայկական աղբյուրները հաճախ պարունակում էին տեղեկություններ այլ ժողովուրդների և հին մշակույթների մասին։ Միաբանության գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս նաև հասկանալու հայկական մշակույթի զարգացման առանձնահատկությունները վաղ նոր շրջանում։ Այն ժամանակ, երբ հայկական համայնքները գտնվում էին տարբեր քաղաքական և մշակութային միջավայրերում, Սուրբ Ղազարը դարձավ այնպիսի կենտրոն, որտեղ միավորվում էին կրոնական կյանքը, կրթությունը, տպագրությունը, լեզվաբանությունը, պատմագիտությունը և գրականությունը։ Այդ պատճառով հրատարակությունը արժեքավոր է ոչ միայն Մխիթարյանների պատմությամբ հետաքրքրվողների, այլև հայկական մտավոր մշակույթի ձևավորման գործընթացն ուսումնասիրողների համար։ Աշխատության պատմական արժեքը պայմանավորված է նաև նրա վաղ հրատարակության հանգամանքով։ 1835 թվականին լույս տեսած այս գիրքը ստեղծվել է այն ժամանակաշրջանում, երբ Մխիթարյանների գիտական և հրատարակչական գործունեությունն արդեն ձեռք էր բերել լայն ճանաչում, և միաբանության մասին տեղեկությունների տարածումը նպաստում էր եվրոպական ընթերցողների շրջանում հայկական մշակույթի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Գրքի պահպանված օրինակների մատենագիտական նկարագրությունները հաստատում են դրա վաղ շրջանի հրատարակչական բնույթը և կապը Վենետիկի հայկական ակադեմիայի հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարելի է դիտարկել որպես Մխիթարյան միաբանության պատմության վաղ շրջանի կարևոր վկայություն, որը միավորում է կրոնական, կրթական, գիտական և մշակութային գործունեության նկարագրությունը։ Այն արժեքավոր է հայագիտության պատմության, հայկական տպագրության, հայոց լեզվի ուսումնասիրության, ձեռագրագիտության և հայ մշակութային ժառանգության պահպանման պատմությունը հետազոտողների համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, բանասերներին, կրոնագետներին, մատենագետներին, գրադարանագետներին և հայկական մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության տնտեսական համակարգի վերափոխման և զարգացման ռազմավարական մոտեցումների ուսումնասիրությանը՝ տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական պայմանների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում տնտեսական բարեփոխումների նպատակների, առաջնահերթությունների, իրականացման մեխանիզմների և հնարավոր հետևանքների վերլուծությունն է՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով անցումային տնտեսությանը բնորոշ կառուցվածքային խնդիրներին։ Քննվում են սեփականության հարաբերությունների փոփոխությունը, մասնավոր հատվածի ձևավորումը, ձեռնարկատիրական գործունեության խթանումը, շուկայական մեխանիզմների ներդրումը և պետական կառավարման տնտեսական գործառույթների վերափոխումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել արտադրական ներուժի վերականգնման և արդյունավետ օգտագործման, գյուղատնտեսության, արդյունաբերության, ենթակառուցվածքների և ծառայությունների ոլորտների զարգացման խնդիրներին։ Կարևորվում է ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակության պայմաններում ներդրումային առաջնահերթությունների ընտրությունը և տնտեսական ծրագրերի փոխկապակցումը երկարաժամկետ զարգացման նպատակների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հարկաբյուջետային քաղաքականության, բյուջետային միջոցների կառավարման, զբաղվածության, բնակչության եկամուտների և սոցիալական պաշտպանության խնդիրները՝ տնտեսական բարեփոխումների սոցիալական ազդեցությունը գնահատելու նպատակով։ Առանձին ուղղություն է փոքր և միջին ձեռնարկատիրության դերի ուսումնասիրությունը՝ որպես տնտեսական ակտիվության, աշխատատեղերի ստեղծման և տեղական շուկայի զարգացման հնարավոր գործոն։ Կարող են քննվել նաև արտաքին տնտեսական կապերի, առևտրային հարաբերությունների, ներդրումային միջավայրի և տարածաշրջանային տնտեսական գործընթացների ազդեցությունը տնտեսական զարգացման հնարավորությունների վրա։ Հատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ ուսումնասիրվող տարածքի քաղաքական կարգավիճակը և հակամարտային միջավայրը տնտեսական գործընթացների համար ստեղծել են առանձնահատուկ սահմանափակումներ և անորոշություններ, ուստի տնտեսական ռազմավարության վերլուծությունը պահանջում է տնտեսական գործոնների հետ միասին հաշվի առնել նաև անվտանգության, հաղորդակցության և ինստիտուցիոնալ պայմանները։ Կարևոր է տարբերակել տվյալ ժամանակաշրջանի պաշտոնական ծրագրային նպատակները դրանց փաստացի իրականացման և հետագա արդյունքների գնահատումից։ Աշխատությունը կարող է ներառել տնտեսական ցուցանիշների, զարգացման ծրագրերի և կառավարման մեխանիզմների համեմատական ուսումնասիրություն՝ բացահայտելով բարեփոխումների իրականացման ընթացքում առաջացած հիմնական խնդիրները։ Այն արժեքավոր նյութ կարող է հանդիսանալ տվյալ ժամանակաշրջանի Լեռնային Ղարաբաղի տնտեսական պատմության, անցումային տնտեսության, տարածաշրջանային զարգացման և տնտեսական քաղաքականության ուսումնասիրության համար։

Geography

Այս գիրքը ներկայացնում է երկրաբանական գիտության հիմունքները՝ բացատրելով Երկրի կառուցվածքը, կազմությունը և այն հիմնական գործընթացները, որոնք ձևավորում են մոլորակի մակերեսը։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են երկրաբանական ժամանակաշրջանները, ժայռերի և միներալների տեսակները, դրանց առաջացման պայմանները և փոխակերպման մեխանիզմները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև տեկտոնական թիթեղների շարժմանը, հրաբխային և սեյսմիկ երևույթներին, էրոզիայի և նստվածքագոյացման գործընթացներին, որոնք միասին ձևավորում են լանդշաֆտների բազմազանությունը։ Ներկայացված են նաև օգտակար հանածոների առաջացումը, դրանց տարածվածությունը և տնտեսական նշանակությունը մարդու գործունեության համար։ Գիրքը համադրում է տեսական գիտելիքը և պարզաբանող օրինակները՝ օգնելով հասկանալ Երկրի դինամիկ բնույթը և այն բնական ուժերը, որոնք մշտապես փոխում են նրա տեսքը։ Այն օգտակար է ուսանողների, երկրաբանությամբ և բնական գիտություններով հետաքրքրվողների համար՝ ապահովելով հիմնարար գիտելիք տվյալ ոլորտում։

Culture

Այս աշխատությունը նվիրված է ձեն-բուդդիզմի փիլիսոփայական և գեղագիտական գաղափարների ազդեցությանը 20-րդ դարի երաժշտության զարգացման վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է արևելյան մտածողության հիմնական սկզբունքները, դրանց արտացոլումը երաժշտական ստեղծագործության, ընկալման և կատարողական արվեստի մեջ, ինչպես նաև ձեն-բուդդիզմի գաղափարների փոխազդեցությունը ժամանակակից երաժշտական ուղղությունների հետ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են լռության, պարզության, ինքնաբուխ արտահայտման, ներքին կենտրոնացման և գեղագիտական նվազապաշտության գաղափարները՝ բացահայտելով դրանց դերը նոր երաժշտական լեզվի և ստեղծագործական մտածողության ձևավորման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում 20-րդ դարի երաժշտության գեղագիտական վերափոխումներին, արևելյան և արևմտյան մշակութային ավանդույթների փոխազդեցությանը, ինչպես նաև փիլիսոփայական գաղափարների ազդեցությանը կոմպոզիտորական ստեղծագործության վրա։ Աշխատությունը համադրում է փիլիսոփայական, մշակութաբանական և երաժշտագիտական մոտեցումները՝ արժեքավոր նյութ առաջարկելով երաժշտության տեսությամբ, գեղագիտությամբ, փիլիսոփայությամբ և մշակութային փոխազդեցություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։