Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLiterature
Երգիչ Ջամալի քնարական երգերը
Ժողովածուն նվիրված է երգիչ Ջամալի քնարական երգերին և ներկայացնում է հայ երգային մշակույթի այն շերտը, որտեղ կարևոր տեղ են զբաղեցնում անձնական ապրումների, սիրո, կարոտի և մարդկային զգացմունքների գեղարվեստական արտահայտությունները։ Քնարական երգը բանավոր և գրավոր երաժշտական-բանաստեղծական ավանդույթներում ծառայում է ներաշխարհի, հույզերի ու անհատական ապրումների փոխանցմանը՝ դրանք դարձնելով ունկնդրի և ընթերցողի համար հասկանալի ու հարազատ։ Նման երգերը կարող են արտացոլել իրենց ժամանակի լեզվական առանձնահատկությունները, գեղարվեստական ճաշակը և ժողովրդական երգարվեստին բնորոշ արտահայտչամիջոցները։ Ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում Ջամալի անվան հետ կապված երգային ժառանգության ուսումնասիրության, հայ քնարական երգերի թեմատիկ բազմազանության և XIX դարի վերջի տպագիր երգարանների պատմության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել ժողովրդական և աշուղական երգարվեստով, հայ բանաստեղծական մշակույթով ու երաժշտական բանահյուսությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Հրատարակությունը նաև հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես են երգային ստեղծագործությունները գրավոր ձևով պահպանվել և տարածվել՝ նպաստելով կատարողական ավանդույթի և գրական հիշողության շարունակականությանը։ Այս առումով այն հայ երգային մշակույթի պատմական մատենագիտական ժառանգության մաս է։
Updated: 2026-10-28
Literature
Բոժոժիկի զավեշտական գուշակությունները, 1887
Այս փոքրածավալ հրատարակությունը ներկայացնում է զավեշտական գուշակությունների թեման՝ համադրելով ժամանցը, հումորը և ապագայի մասին ենթադրություններ անելու տարածված սովորույթը։ Գուշակությունները տարբեր ժողովուրդների կենցաղային ու տոնական մշակույթի մաս են կազմել՝ հանդես գալով որպես զվարճանքի, հետաքրքրասիրության բավարարման և մարդկանց միջև աշխույժ շփման միջոց։ Զավեշտական բնույթը ենթադրում է, որ գուշակությունները նախատեսված են ոչ այնքան լուրջ կանխատեսումների, որքան ծիծաղ առաջացնելու, անսպասելի պատասխաններով զարմացնելու և ընթերցողին զվարճացնելու համար։ Նման նյութերում հումորը կարող է կառուցվել բառախաղերի, երկիմաստ արտահայտությունների, առօրյա իրավիճակների և մարդկային սովորությունների սրամիտ մեկնաբանությունների վրա։ Կարճ ձևաչափով զվարճալի գրքերը կարևոր տեղ են ունեցել 19-րդ դարի ընթերցանության մշակույթում՝ հասանելի լինելով տարբեր տարիքային և հասարակական խմբերի և ծառայելով որպես անհատական կամ խմբային ժամանցի միջոց։ Այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն զվարճալի գրականության, ժողովրդական գուշակությունների մշակույթի, հումորային տպագիր նյութերի և ժամանակաշրջանի ժամանցային սովորույթների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև բանագետներին, մշակույթի պատմաբաններին և հայ տպագիր ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-10-28
Linguistics
Արևմտահայերենի քերականության գործնական աշխատանքների ձեռնարկ
Արևմտահայերենի քերականության գործնական աշխատանքների ձեռնարկ աշխատությունը լեզվաբանական և ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է արևմտահայերենի քերականական համակարգի գործնական յուրացման համար, այն ընդգրկում է քերականության հիմնական բաժինները՝ հնչյունաբանություն, ձևաբանություն և շարահյուսություն, ինչպես նաև ուղղագրական և կետադրական կանոնների կիրառական վարժություններ, գիրքը ներկայացնում է թեմատիկ առաջադրանքներ և վարժությունների համակարգ, որոնք օգնում են զարգացնել ճիշտ գրելու, կարդալու և խոսելու հմտությունները, միաժամանակ ուշադրություն դարձնելով արևմտահայերենի առանձնահատկություններին՝ բարբառային ձևերին, բառապաշարի տարբերություններին և քերականական կառուցվածքների կիրառությանը, ինչը այն դարձնում է կարևոր ուսումնական աղբյուր ուսանողների, ուսուցիչների և արևմտահայերեն սովորողների համար։
Updated: 2026-09-10
Literature
Հայաստանի ազգային գրադարան: Աշխատանքային ծրագիր 1998
Հայաստանի ազգային գրադարանի 1998 թվականի աշխատանքային ծրագիրը ձևավորվել է հետխորհրդային շրջանում՝ երբ գրադարանը արդեն գործում էր որպես անկախ Հայաստանի Հանրապետության ազգային գրադարան և վերակազմավորվում էր նոր քաղաքական, տնտեսական և տեղեկատվական պայմաններին համապատասխան։ Այդ տարվա ծրագրի հիմնական նպատակն էր ապահովել գրադարանի կայուն գործունեությունը որպես ազգային մատենագիտական կենտրոն և միաժամանակ սկսել անցում ժամանակակից տեղեկատվական համակարգերի կողմը։ Ծրագրում առանձնահատուկ տեղ էր զբաղեցնում գրքային ֆոնդերի համալրումը՝ ներառյալ պարտադիր օրինակների ընդունումը, հայերեն և օտարալեզու նոր հրատարակությունների ձեռքբերումը, ինչպես նաև գիտական և կրթական գրականության ընտրողական համալրումը՝ հաշվի առնելով գիտական հաստատությունների և համալսարանների պահանջները։ Կարևոր ուղղություն էր նաև ազգային մատենագիտության շարունակական զարգացումը՝ տարեկան մատենագիտական ցուցակների պատրաստումը, հրատարակչական վիճակագրության վարումը և գրադարանային տեղեկատվության համակարգման բարելավումը։ 1998 թվականի ծրագրում մեծ ուշադրություն էր դարձվում գրադարանային սպասարկման որակի բարձրացմանը՝ ընթերցասրահների աշխատանքի կազմակերպման կատարելագործում, օգտվողների սպասարկման արագացում, տեղեկատու ծառայությունների ընդլայնում և գիտական խորհրդատվության զարգացում։ Այդ շրջանում արդեն առանձնահատուկ նշանակություն էր ստանում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներդրումը՝ կատալոգների մեքենայացում, էլեկտրոնային տվյալների բազաների ստեղծման նախնական փուլեր և միջազգային գրադարանային ստանդարտների կիրառման փորձեր, որոնք պետք է նպաստեին գրադարանի ինտեգրմանը համաշխարհային տեղեկատվական համակարգերին։ Ծրագրում ներառված էին նաև գիտամշակութային միջոցառումներ՝ գրքային ցուցահանդեսներ, հիշատակի երեկոներ, գիտաժողովներ և համագործակցություն այլ գրադարանների ու մշակութային հաստատությունների հետ, ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ արտերկրում։ Բացի այդ, կարևորվում էր գրքային ժառանգության պահպանությունը՝ հազվագյուտ և հին գրքերի վերականգնում, պահոցային պայմանների բարելավում և երկարաժամկետ պահպանման միջոցառումների իրականացում։ Ընդհանուր առմամբ, 1998 թվականի աշխատանքային ծրագիրը արտացոլում էր գրադարանի անցումը ավանդական վարչական-գրքային համակարգից դեպի տեղեկատվական, թվայնացման և միջազգային համագործակցության վրա հիմնված ժամանակակից ազգային գրադարանային մոդել։
Updated: 2026-09-20
Literature
Բանտարկյալների ամենավատը կամ հանցանքը ճանաչելը
Այս փոքրածավալ հրատարակության վերնագիրը մատնանշում է հանցանքի ճանաչման և բանտարկյալների հետ կապված հարցերի քննարկումը։ Այն առնչվում է իրավական և հասարակական այն խնդիրներին, որոնք վերաբերում են հանցավոր արարքների բնույթը հասկանալուն, դրանց գնահատմանը և իրավախախտում կատարած անձանց վարքագծի դիտարկմանը։ Հանցանքի ճանաչումը ենթադրում է արարքի հանգամանքների, բնույթի և հնարավոր հետևանքների տարբերակում, ինչպես նաև իրավական ու բարոյական պատասխանատվության ընկալում։ Բանտարկյալների թեմայի ընդգրկումը նյութը կապում է քրեական արդարադատության, պատժի և հասարակական կարգի պահպանման հարցերի հետ։ Վերնագրի ձևակերպումը կարող է մատնանշել նաև խրատական կամ հասարակական քննադատության բնույթ ունեցող մոտեցում, սակայն ստեղծագործության հստակ ժանրն ու բովանդակային կառուցվածքը միայն վերնագրով որոշել հնարավոր չէ։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայերեն հասարակական և իրավական գրականության, հանցանքի ու պատասխանատվության վերաբերյալ պատկերացումների, ինչպես նաև քրեաիրավական թեմաների հանրամատչելի ներկայացման պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է դիտարկվել որպես ժամանակաշրջանի իրավական և բարոյական մտածողության արտահայտություն։
Updated: 2026-11-02
Literature
Արաբական թվանշաններ, թիվ 13, հատոր Ա
Վերնագրից դատելով՝ աշխատությունը վերաբերում է արաբական թվանշաններին և դրանց ներկայացմանն ու կիրառությանը՝ ընդգրկելով շարքի տասներեքերորդ համարը և առաջին հատորը։ Թվանշանների ուսումնասիրությունը կարևոր տեղ ունի մաթեմատիկական գիտելիքների, գրավոր հաղորդակցության և թվային հաշվարկների պատմության մեջ։ Արաբական թվանշանները լայն տարածում են ստացել տարբեր ժողովուրդների շրջանում և դարձել ժամանակակից թվային համակարգի հիմքը։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ներկայացնել թվային մեծություններ, կատարել թվաբանական գործողություններ, գրանցել ամսաթվեր, քանակներ և տարբեր հաշվարկային տվյալներ։ Նման թեմայով հրատարակությունը կարող էր ծառայել որպես ուսումնական կամ տեղեկատու նյութ՝ թվանշանների ճանաչման, գրության և գործածության վերաբերյալ գիտելիքներ փոխանցելու նպատակով։ Այն նաև առնչվում է արևելյան գրային ու թվային ավանդույթների տարածման և տարբեր լեզվամշակութային միջավայրերում դրանց յուրացման պատմությանը։ Հրատարակության վերնագրի սահմանափակ տեղեկության հիման վրա դրա ավելի կոնկրետ բովանդակությունը որոշել հնարավոր չէ, սակայն թեման հետաքրքրություն է ներկայացնում թվագրության, մաթեմատիկայի պատմության, արաբերենի և արևելագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-11-05