Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1988, թիվ 6)

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է գազային փուլում չհագեցած ածխաջրածինների օքսիդացման ընթացքում շղթայական ռեակցիաների զարգացման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են ռադիկալային շղթայական գործընթացների հիմնական փուլերը՝ նախաձեռնություն, շղթայի աճ և ավարտ, ինչպես նաև դրանց վրա ազդող թերմոդինամիկական և կինետիկ գործոնները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ակտիվ ռադիկալների առաջացման ուղիները, միջանկյալ ռեակցիոն մասնիկների դերը և շղթայական ճյուղավորման ու ինհիբիցիայի մեխանիզմները՝ ընդգծելով դրանց ազդեցությունը օքսիդացման ընդհանուր արագության և արտադրանքի կազմի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում չհագեցած ածխաջրածինների կառուցվածքային առանձնահատկությունների ազդեցությանը ռեակցիայի ընթացքի վրա, ինչպես նաև թթվածնի մասնակցությամբ ընթացող բարդ բազմաստիճան փոխազդեցություններին։ Քննարկվում են նաև կինետիկ մոդելավորման մոտեցումները և փորձարարական տվյալների համադրումը տեսական հաշվարկների հետ՝ նպատակ ունենալով բացահայտել շղթայական գործընթացների կարգավորման հիմնական օրինաչափությունները։ Աշխատությունը նախատեսված է քիմիկոսների, ֆիզիկական քիմիայի մասնագետների և քիմիական կինետիկայի ոլորտի հետազոտողների համար։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է 1980 թվականի Թուրքիայի ռազմական հեղաշրջման պատճառների, ընթացքի և հետևանքների համապարփակ ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով երկրի քաղաքական անկայունության, սոցիալ-տնտեսական ճգնաժամի և գաղափարական բախումների ազդեցությունը պետական իշխանության փոփոխության վրա։ Գրքում վերլուծվում է այն պատմական համատեքստը, որի պայմաններում 1970-ականների վերջին Թուրքիայում սրվեցին քաղաքական բռնությունները, կուսակցական հակամարտությունները և տնտեսական դժվարությունները, ինչը ստեղծեց զինված ուժերի միջամտության նախադրյալներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում զինվորական ղեկավարության կողմից իրականացված պետական իշխանության զավթման մեխանիզմներին, սահմանադրական կարգի կասեցմանը և արտակարգ վարչակարգի հաստատմանը՝ ներառյալ քաղաքական կուսակցությունների գործունեության արգելումը, զանգվածային ձերբակալությունները և նոր սահմանադրական համակարգի ձևավորման գործընթացը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև 1982 թվականի սահմանադրության ընդունումը, պետական ինստիտուտների վերակառուցումը և զինվորականների քաղաքական ազդեցության ամրապնդումը, ինչպես նաև երկարաժամկետ սոցիալական հետևանքները՝ մարդու իրավունքների սահմանափակումներ, քաղաքական համակարգի վերաձևավորում և քաղաքացիական-զինվորական հարաբերությունների նոր մոդելի ձևավորում։ Վերլուծությունը ընդգրկում է նաև հեղաշրջման ազդեցությունը Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության և տարածաշրջանային դիրքավորման վրա՝ ցույց տալով, թե ինչպես այն փոխեց երկրի քաղաքական զարգացման ուղին։

Բժշկություն

Աշխատանքը նվիրված է նոպայաձև ընթացքով նախասրտերի շողացման ժամանակ ձախ նախասրտում տեղի ունեցող կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ վերաձևավորման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ սրտի ռիթմի կրկնվող խանգարումները կարող են ոչ միայն լինել արդեն գոյություն ունեցող սրտային փոփոխությունների հետևանք, այլև ժամանակի ընթացքում նպաստել նախասրտի էլեկտրական, մեխանիկական և կառուցվածքային հատկությունների փոփոխությանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձախ նախասրտին, քանի որ այն կարևոր դեր ունի սրտի արյունալցման գործընթացում և զգալի նշանակություն ունի նախասրտերի շողացման առաջացման ու պահպանման մեխանիզմներում։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ձախ նախասրտի չափերը, ծավալը, կծկողական և ռեզերվային ֆունկցիան, պատերի կառուցվածքային փոփոխությունները, ինչպես նաև սրտամկանի էլեկտրական ակտիվության առանձնահատկությունները։ Նոպայաձև ընթացքի դեպքում ռիթմի խանգարման դրվագները սովորաբար ընդհատվում են ինքնուրույն, սակայն կրկնվող նոպաները կարող են կապված լինել նախասրտի աստիճանական վերաձևավորման հետ։ Այս գործընթացը ներառում է փոխկապակցված փոփոխությունների համալիր, որի ընթացքում կարող են զարգանալ էլեկտրական հաղորդականության, կծկողականության և հյուսվածքային կառուցվածքի փոփոխություններ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբերակել այն փոփոխությունները, որոնք նախատրամադրում են նախասրտերի շողացման առաջացմանը, այն փոփոխություններից, որոնք առաջանում կամ խորանում են հենց առիթմիայի կրկնվող դրվագների հետևանքով։ Այդ հարցի ուսումնասիրությունը կարևոր է հիվանդության զարգացման մեխանիզմները հասկանալու և դրա հետագա ընթացքը կանխատեսելու համար։ Ձախ նախասրտի վերաձևավորման գնահատման նպատակով կարող են կիրառվել էխոսրտագրական և այլ պատկերային մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս որոշել նախասրտի կառուցվածքային չափանիշները և գնահատել նրա տարբեր փուլերում իրականացվող ֆունկցիոնալ աշխատանքը։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև այնպիսի ցուցանիշներ, որոնք արտացոլում են նախասրտի դեֆորմացիան, պատի շարժունակությունը և ռեզերվային հնարավորությունները։ Նման տվյալների համադրումը նոպաների հաճախականության, տևողության և հիվանդության կլինիկական առանձնահատկությունների հետ կարող է օգնել բացահայտելու վերաձևավորման և առիթմիայի ընթացքի միջև առկա կապերը։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ ձախ նախասրտի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ վիճակի գնահատումը կարող է օգտակար լինել հիվանդների ռիսկի stratification-ի, բուժման մարտավարության ընտրության և հիվանդության հնարավոր առաջընթացի գնահատման համար։ Հետազոտությունը նաև կարևոր է այն տեսանկյունից, որ նախասրտերի շողացման կրկնվող դրվագների վաղ փուլում հայտնաբերված փոփոխությունները կարող են ուշադրություն հրավիրել հետագա վերաձևավորման և առիթմիայի կայունացման հնարավոր ռիսկի վրա։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ուսումնասիրում է նախասրտերի շողացման և ձախ նախասրտի փոփոխությունների փոխադարձ կապը՝ փորձելով բացահայտել, թե ինչպես են կրկնվող առիթմիկ դրվագները կապված նախասրտի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ վերափոխումների հետ և ինչ նշանակություն կարող են ունենալ այդ փոփոխությունները հիվանդության ընթացքի, կանխատեսման և բուժման արդյունավետության գնահատման համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է գրավիտացիոն դաշտում ընթացող խաղային խնդիրների և դրանց մաթեմատիկական ու ֆիզիկական մոդելների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում դրված են այնպիսի իրավիճակներ, որտեղ մասնակիցների գործողությունները, որոշումների հաջորդականությունը և շարժման օրենքները փոխկապակցված են գրավիտացիոն ուժի ազդեցության հետ։ Ուսումնասիրության ընթացքում դիտարկվում են նյութական կետերի և մարմինների շարժման տարբեր մոդելներ, գրավիտացիոն փոխազդեցության պայմանները, հետագծերի ձևավորումը, էներգիայի և իմպուլսի պահպանման օրենքները, ինչպես նաև օպտիմալ որոշումների որոնման խնդիրները։ Խաղային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ֆիզիկական համակարգերը դիտարկել ոչ միայն որպես շարժման հավասարումների ամբողջություն, այլև որպես փոխկապակցված որոշումների համակարգ, որտեղ յուրաքանչյուր գործողություն կարող է ազդել հետագա հնարավորությունների և վերջնական արդյունքի վրա։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ինչպես դասական մեխանիկայի շրջանակում ձևակերպվող խնդիրներ, այնպես էլ ավելի բարդ բազմաքայլ իրավիճակներ, որոնց լուծման համար անհրաժեշտ է համադրել ֆիզիկական օրենքները, երկրաչափական պատկերացումները և մաթեմատիկական ռազմավարությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում գրավիտացիոն դաշտի առանձնահատկությունների հաշվառմանը, այդ թվում՝ դաշտի ուժգնության, մարմինների սկզբնական պայմանների, շարժման արագության և տարածության մեջ նրանց դիրքի ազդեցությանը։ Խնդիրների վերլուծությունը կարող է ներառել հաղթող ռազմավարությունների որոշում, հնարավոր շարժումների ուսումնասիրություն, սահմանային պայմանների բացահայտում և այնպիսի լուծումների որոնում, որոնք ապահովում են որոշակի նպատակին հասնելը կամ խուսափելը։ Այս մոտեցումը միավորում է ֆիզիկայի և մաթեմատիկական խաղերի գաղափարները և կարող է կիրառվել տրամաբանական մտածողության, մոդելավորման և բարդ խնդիրների լուծման հմտությունների զարգացման համար։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում տեսական և կիրառական մեխանիկայով, մաթեմատիկական ֆիզիկայով, օպտիմալացման խնդիրներով և խաղերի տեսության տարրերով հետաքրքրվող ուսանողների, դասախոսների և հետազոտողների համար։

Այլ առարկաներ

Գրքում ներկայացվում են պարենային անվտանգության հիմնական չափանիշները՝ արտադրության ինքնաբավություն, մատակարարման շղթաների կայունություն, սննդի մատչելիություն և մատչելիության սոցիալական գործոններ։ Հեղինակը նաև շեշտում է, որ աղքատությունը և պարենային անվտանգությունը միմյանց հետ փոխկապակցված են, քանի որ ցածր եկամուտները հանգեցնում են սննդի վատ գնառաջարկի և սննդի ձեռքբերման դժվարություններին։ Գրքում ընգծվում է, որ աղքատության նվազեցման և պարենային անվտանգության բարելավման ռազմավարությունները պետք է համակցված լինեն՝ խթանելով տնտեսական աճը, տեղական արտադրության աջակցության միջոցառումները և սոցիալական ծրագրերը։ Գիրքը նաև քննարկում է Հայաստանի պարենային համակարգի կառուցվածքը, տեղական արտադրության խնդիրները և արտաքին կախվածությունը՝ առաջարկելով քաղաքական և տնտեսական լուծումներ, որոնք կարող են աջակցել պարենային անվտանգությանը։ Հեղինակը ներկայացնում է տարբեր երկրների փորձը՝ իբր օրինակներ պարենային անվտանգության և աղքատության խնդիրների արդյունավետ լուծման մեջ։ Գրքում ընդգրկված են նաև պետական և միջազգային կառույցների դերերը, ինչպես նաև Հայաստանի կառավարության կողմից իրականացվող քաղաքականության վերլուծությունը։ Աշխատությունը կարևոր է թե՛ մասնագետների, թե՛ ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են տնտեսական զարգացման, սոցիալական քաղաքականության, պարենային անվտանգության և աղքատության նվազեցման խնդիրներով։

Լեզվաբանություն

Գիրքը նվիրված է պատանեկության թեմայի գեղարվեստական ներկայացման և դրա կառուցման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը գրողի ստեղծագործական համակարգում՝ դիտարկելով այն որպես հոգեբանական, սոցիալական և գեղարվեստական բազմաշերտ երևույթ։ Աշխատությունում վերլուծվում է, թե ինչպես է պատանեկությունը ձևավորվում որպես գրական կերպարի զարգացման կարևոր փուլ՝ ընդգծելով ինքնության որոնման, արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման, ներքին հակասությունների և հասունացման գործընթացների արտացոլումը գեղարվեստական տեքստում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է պատանեկան կերպարների կառուցման միջոցները՝ ներառյալ հոգեբանական խորացումը, ներքին մենախոսությունը, կոնֆլիկտային իրավիճակների ստեղծումը և սոցիալական միջավայրի ազդեցության պատկերումը։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև լեզվական և ոճական այն հնարներին, որոնց միջոցով գրողները փոխանցում են պատանեկության զգացմունքային լարվածությունը, անկայունությունը և աշխարհի ընկալման փոփոխականությունը։ Ներկայացված են տարբեր գրական ավանդույթներում պատանեկության թեմայի մեկնաբանությունները և դրա զարգացումը ժամանակակից արձակում՝ ցույց տալով, թե ինչպես է այդ թեման վերածվում գեղարվեստական համակարգի կարևոր կառուցվածքային տարրի։ Աշխատությունը նախատեսված է գրականագետների, ուսանողների, մանկավարժների, հոգեբանների և գրականությամբ հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ նպաստելով պատանեկության թեմայի խորքային ըմբռնմանը գրական ստեղծագործության համատեքստում։