Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1986, թիվ 11)

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է բազմապրոցեսորային համակարգերում հերթերի (queues) վարքագծի ուսումնասիրությանը՝ սպասման ժամանակի սահմանափակման պայմաններում՝ ընդգծելով բարձր բեռնվածությամբ հաշվարկային միջավայրերում ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման և համակարգի կատարողականության օպտիմալացման խնդիրները։ Հեղինակը վերլուծում է բազմահերթային մոդելները՝ ներառյալ M/M/1, M/M/c և ընդհանրացված ծառայողական համակարգերը, որտեղ սպասման ժամանակը սահմանափակվում է նախապես տրված շեմային արժեքներով։ Գրքում դիտարկվում են scheduling ալգորիթմները բազմապրոցեսոր միջավայրերում՝ առաջնահերթությունների կառավարում, load balancing և task assignment ռազմավարություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սպասման ժամանակի կրճատման մեխանիզմներին՝ queue control policies, admission control և dynamic resource allocation մոտեցումների միջոցով։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև ստոխաստիկ մոդելավորման և մոնտե-Կառլո սիմուլյացիաների կիրառությունը համակարգի վարքագծի գնահատման համար տարբեր բեռնվածության ռեժիմներում։ Աշխատությունը ընդգծում է հերթերի տեսության կիրառական նշանակությունը բազմապրոցեսոր համակարգերի արդյունավետության բարձրացման և ծառայությունների որակի ապահովման գործում։ Այն օգտակար է համակարգային ինժեներների, ծրագրավորողների և կիրառական մաթեմատիկայի հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական և պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ տնտեսագետ, հասարակական գործիչ և կոոպերատիվ շարժման տեսաբան Վահան Տոտոմյանցի տնտեսագիտական հայացքների, գիտական ժառանգության և հասարակական-տնտեսական գաղափարների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նրա տնտեսական մտածողության ձևավորման պատմական նախադրյալները, ժամանակաշրջանի սոցիալ-տնտեսական պայմանները և տնտեսագիտական տարբեր ուղղությունների ազդեցությունը նրա տեսական մոտեցումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կոոպերացիայի տնտեսական և սոցիալական նշանակության, համագործակցային տնտեսավարման սկզբունքների, արտադրողների ու սպառողների միավորումների և տնտեսական ինքնակազմակերպման վերաբերյալ նրա պատկերացումներին։ Վերլուծվում են կոոպերատիվ կազմակերպությունների դերը տնտեսական հարաբերությունների զարգացման, փոքր արտադրողների շահերի պաշտպանության, սոցիալական համերաշխության ամրապնդման և բնակչության տնտեսական հնարավորությունների ընդլայնման գործում։ Քննարկվում են նաև սեփականության ձևերի, տնտեսական ազատության, հասարակական պատասխանատվության, շուկայական հարաբերությունների և պետական կարգավորման փոխհարաբերությունների վերաբերյալ տնտեսագիտական մոտեցումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Տոտոմյանցի աշխատությունների գաղափարական բովանդակությունը, նրա գիտական գործունեության միջազգային կապերը և կոոպերատիվ շարժման զարգացման գործում ունեցած մտավոր ներդրումը։ Անդրադարձ է կատարվում նրա տնտեսագիտական ժառանգության տեղին հայ տնտեսական մտքի պատմության մեջ, ինչպես նաև համագործակցային տնտեսավարման գաղափարների արդիական նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտական մտքի պատմության, կոոպերացիայի տեսության, տնտեսական սոցիոլոգիայի և հայ հասարակական-տնտեսական մտքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության տեղեկատվական և տեխնոլոգիական ապահովվածության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով բիզնեսի զարգացման վրա տեղեկատվական ռեսուրսների և ժամանակակից տեխնոլոգիաների ազդեցությունը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են փոքր և միջին ձեռնարկությունների գործունեության առանձնահատկությունները, տեղեկատվական համակարգերի կիրառման մակարդակը, թվային գործիքների հասանելիությունը և տեխնոլոգիական արդիականացման գործընթացները։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են այն հիմնական խոչընդոտները, որոնք սահմանափակում են ձեռնարկությունների տեխնոլոգիական զարգացումը՝ ներառյալ ֆինանսական հնարավորությունների, մասնագիտական կարողությունների, տեղեկատվական ենթակառուցվածքների և նորարարական լուծումների ներդրման խնդիրները։ Հեղինակը գնահատում է տեղեկատվական ապահովվածության դերը կառավարման արդյունավետության, մրցունակության բարձրացման, շուկայի փոփոխություններին արագ արձագանքելու և ձեռնարկությունների կայուն զարգացման գործում։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև փոքր և միջին բիզնեսի թվայնացման, տեղեկատվական համակարգերի կատարելագործման և տեխնոլոգիական ներուժի ընդլայնման հնարավոր ուղղություններ՝ հաշվի առնելով Հայաստանի տնտեսական միջավայրի առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի ձեռնարկատիրական զարգացման, թվային տնտեսության ձևավորման և բիզնես գործընթացների արդիականացման խնդիրների ուսումնասիրման համար։ Այն նախատեսված է տնտեսագետների, ձեռնարկատերերի, կառավարման մասնագետների, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, բուհերի դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են փոքր և միջին ձեռնարկությունների զարգացման ու տեխնոլոգիական ապահովման հարցերով։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է խոսքի զարգացման դժվարություններ ունեցող երեխաների բառապաշարի ընդլայնման և դպրոցական ուսուցմանը նրանց պատրաստվածության միջև փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում բառապաշարային կարողությունների ձևավորումն է՝ որպես հաղորդակցման, մտածողության, բանավոր խոսքի ընկալման և հետագա գրավոր խոսքի յուրացման կարևոր հիմք։ Բառապաշարի սահմանափակությունը կարող է դժվարացնել երեխայի կողմից ուսումնական հրահանգների ընկալումը, սեփական մտքերի արտահայտումը, առարկաների և երևույթների հատկանիշների նկարագրումը, իմաստային կապերի հաստատումը և նոր հասկացությունների յուրացումը։ Այդ պատճառով բառապաշարի հարստացումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես խոսքային զարգացման առանձին ուղղություն, այլև որպես դպրոցական պատրաստվածության կարևոր բաղադրիչ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել երեխաների ակտիվ և պասիվ բառապաշարի առանձնահատկությունները, բառերի իմաստների ընկալումը, ընդհանրացնող հասկացությունների յուրացումը, հոմանիշային և հականիշային հարաբերությունների ճանաչումը, ինչպես նաև բառերը համապատասխան հաղորդակցական իրավիճակներում կիրառելու կարողությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի բառապաշարային աշխատանքի կապը քերականական կառուցվածքների, կապակցված խոսքի և հնչյունաբանական կարողությունների զարգացման հետ, քանի որ լեզվական համակարգի տարբեր բաղադրիչները փոխկապակցված են և միասին են ապահովում լիարժեք հաղորդակցությունը։ Մանկավարժական տեսանկյունից կարող են քննության առնվել խաղային, պատկերային, պատմողական և առարկայական գործունեության վրա հիմնված ուսուցողական միջոցները, որոնք նպաստում են նոր բառերի իմաստավորված յուրացմանը և դրանց գործնական կիրառմանը։ Կարևորվում է նաև աշխատանքի անհատականացումը՝ հաշվի առնելով յուրաքանչյուր երեխայի խոսքային զարգացման մակարդակը, ճանաչողական առանձնահատկությունները և առաջընթացի դինամիկան։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նախադպրոցական և դպրոցական կրթության միջև շարունակականության ապահովման անհրաժեշտությամբ։ Բավարար բառապաշարային կարողությունները կարող են նպաստել ընթերցանության և գրավոր խոսքի հետագա յուրացմանը, ուսուցչի խոսքի ավելի լավ ընկալմանը, դասարանում հաղորդակցմանը և տարբեր ուսումնական առարկաների հասկացությունների յուրացմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է լոգոպեդիայի, հատուկ մանկավարժության, խոսքի զարգացման և դպրոցական պատրաստվածության ուսումնասիրության մոտեցումները՝ կարևորելով երեխայի լեզվական կարողությունների հետևողական զարգացումը որպես կրթական գործընթացին արդյունավետ մասնակցության նախապայման։

Իրավաբանություն

Գիրքը նվիրված է COVID-19 համավարակի ընթացքում խոսքի և արտահայտվելու ազատության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով հանրային առողջության պաշտպանության անհրաժեշտության և հիմնարար իրավունքների պահպանման միջև առաջացող բարդ փոխհարաբերությունները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են համավարակի պայմաններում տեղեկատվության տարածման, կարծիքի արտահայտման և հանրային քննարկումների սահմանափակման տարբեր դրսևորումները, ինչպես նաև պետությունների կողմից կիրառված իրավական և վարչական միջոցների ազդեցությունը խոսքի ազատության իրականացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտակարգ իրավիճակների պայմաններում տեղեկատվության հասանելիությանը, պետական մարմինների հաղորդակցության քաղաքականությանը, համավարակի վերաբերյալ պաշտոնական և ոչ պաշտոնական տեղեկատվության տարածմանը, ինչպես նաև ապատեղեկատվության և կեղծ լուրերի դեմ պայքարի միջոցներին։ Հեղինակը վերլուծում է այն իրավական չափանիշները, որոնց շրջանակում կարող են սահմանափակվել արտահայտվելու ազատության որոշ դրսևորումներ՝ հանրային առողջության, հասարակական անվտանգության կամ այլ օրինական նպատակների պաշտպանության համար՝ միաժամանակ քննարկելով նման սահմանափակումների անհրաժեշտության, համաչափության և օրինականության պահանջները։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում լրագրողների, լրատվամիջոցների, քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների և առանձին քաղաքացիների կողմից տեղեկատվություն ստանալու և տարածելու հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում է նաև թվային հարթակների և սոցիալական մեդիայի դերը՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ համավարակի ընթացքում առցանց հաղորդակցությունը դարձել էր հանրային տեղեկատվության և հասարակական բանավեճի հիմնական միջավայրերից մեկը։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս գնահատելու, թե ինչպես են արտակարգ իրավիճակները ազդում մարդու հիմնարար իրավունքների պաշտպանության համակարգի վրա և ինչպիսի մեխանիզմներ են անհրաժեշտ՝ առողջապահական ճգնաժամերի պայմաններում պետական միջամտությունը հիմնավորված ու համաչափ պահելու համար։ Աշխատությունը կարևոր է ոչ միայն COVID-19 համավարակի փորձի ուսումնասիրման, այլև ապագա արտակարգ իրավիճակների ժամանակ խոսքի ազատության պաշտպանության արդյունավետ սկզբունքների ձևավորման տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, մարդու իրավունքների մասնագետների, լրագրողների, քաղաքագետների, հետազոտողների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են խոսքի ազատության և հանրային առողջության փոխհարաբերություններով։

Պատմություն

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է Հայաստանի մասին նոր լույս տեսած գրականության համակարգված ակնարկ՝ ընդգրկելով պատմության, մշակույթի, հասարակական-քաղաքական կյանքի, տնտեսության, իրավունքի, կրթության, արվեստի և բնական գիտությունների ոլորտներին նվիրված հրատարակություններ։ Ցանկում ներառված աշխատությունները արտացոլում են Հայաստանի ժամանակակից զարգացումները, պետականության կայացման գործընթացները, տարածաշրջանային դիրքավորումը և սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունները, ինչպես նաև երկրի պատմամշակութային ժառանգության ուսումնասիրության նոր մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի վերաբերյալ գիտական մոնոգրաֆիաներին, հետազոտական ժողովածուներին, վիճակագրական և վերլուծական նյութերին, որոնք նպաստում են երկրի բազմակողմանի ուսումնասիրությանը։ Ներկայացված գրքերը նախատեսված են հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների, վերլուծաբանների և լայն ընթերցողական շրջանակի համար՝ ծառայելով որպես տեղեկատվական աղբյուր Հայաստանի մասին նոր գիտական և հրապարակային գրականության վերաբերյալ։