Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1985, Սեպտեմբեր, թիվ 9)

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է անհետաձգելի գինեկոլոգիական վիճակներով հիվանդների վարման օպտիմալ մարտավարության մշակմանը և էնդոսկոպիկ տեխնիկայի կիրառման արդյունավետության գնահատմանը։ Դիտարկվում են շտապ բժշկական միջամտություն պահանջող գինեկոլոգիական հիվանդությունների և բարդությունների ախտորոշման, բուժման ու հետվիրահատական հսկողության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լապարոսկոպիկ և այլ նվազ ինվազիվ մեթոդների կիրառման հնարավորություններին, դրանց ցուցումներին և կլինիկական արդյունավետությանը։ Վերլուծվում են հիվանդի վիճակի արագ գնահատման, ախտորոշման ճշգրտման և համապատասխան վիրաբուժական մարտավարության ընտրության սկզբունքները՝ հաշվի առնելով ախտաբանական գործընթացի բնույթը և ծանրության աստիճանը։ Քննարկվում են էնդոսկոպիկ միջամտությունների առավելությունները ավանդական վիրաբուժական մոտեցումների համեմատ՝ կապված վիրահատական վնասվածքի նվազեցման, վերականգնման ժամանակահատվածի կրճատման և բուժման արդյունքների բարելավման հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հնարավոր բարդությունների կանխարգելմանը, հետվիրահատական շրջանի կազմակերպմանը և հիվանդների հետագա հսկողությանը։ Կարևորվում է ախտորոշիչ և բուժական միջոցառումների հաջորդականության ճիշտ ընտրությունը, քանի որ անհետաձգելի իրավիճակներում ժամանակին իրականացված միջամտությունը կարող է էական նշանակություն ունենալ բուժման արդյունավետության համար։ Հետազոտությունը նպաստում է շտապ գինեկոլոգիական օգնության կազմակերպման և նվազ ինվազիվ վիրաբուժական մեթոդների կիրառման մոտեցումների կատարելագործմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գինեկոլոգների, վիրաբույժների, էնդոսկոպիկ վիրաբուժության մասնագետների, շտապ օգնության բժիշկների, հետազոտողների և բժշկական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է գյուղական համայնքների համաչափ զարգացման հիմնախնդիրներին՝ Կոտայքի մարզի օրինակով, որտեղ ընդգծվում են տարածքային զարգացման անհավասարությունները, սոցիալ-տնտեսական տարբերությունները և ենթակառուցվածքային սահմանափակումները։ Նյութում վերլուծվում է, թե ինչպես են բնակչության տեղաբաշխումը, զբաղվածության կառուցվածքը, գյուղատնտեսական արտադրության մակարդակը և տեղական ինքնակառավարման արդյունավետությունը ազդում համայնքների զարգացման դինամիկայի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղական տարածքների տնտեսական ակտիվացման խնդիրներին՝ ներառյալ փոքր և միջին բիզնեսի զարգացումը, ագրարային ոլորտի արդիականացումը, շուկաների հասանելիությունը և ներդրումային միջավայրի բարելավումը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է ենթակառուցվածքային զարգացման՝ ճանապարհների, ջրամատակարարման, կրթական և առողջապահական ծառայությունների հասանելիության կարևորությունը որպես համաչափ զարգացման հիմնական նախապայման։ Միաժամանակ դիտարկվում են պետական տարածաշրջանային քաղաքականության գործիքները և համայնքային զարգացման ծրագրերը, որոնք ուղղված են սոցիալական անհավասարությունների նվազեցմանը և բնակչության կյանքի որակի բարձրացմանը։

Ֆինանսներ

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտադրական կազմակերպություններում բնապահպանական գործունեության ֆինանսական վերահսկողության կազմակերպման, գնահատման և կատարելագործման տնտեսական ու կառավարչական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են արտադրական գործունեության ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա, բնապահպանական ծախսերի ձևավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ֆինանսական վերահսկողության դերը բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և բնապահպանական պարտավորությունների կատարման ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնապահպանական միջոցառումների ֆինանսավորման աղբյուրներին, կազմակերպությունների բնապահպանական բյուջեների կազմմանը, ծախսերի հաշվառմանը և ֆինանսական միջոցների նպատակային օգտագործման վերահսկմանը։ Ուսումնասիրվում են արտադրական կազմակերպություններում բնապահպանական հաշվառման, ներքին աուդիտի, ֆինանսական հաշվետվողականության և վերահսկողական ընթացակարգերի կիրառման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում բնապահպանական հարկերի ու վճարների հաշվարկմանը, շրջակա միջավայրին պատճառված վնասի տնտեսական գնահատմանը, բնապահպանական պարտավորությունների կատարմանը և հնարավոր ֆինանսական ռիսկերի կառավարմանը։ Կարևորվում են բնապահպանական ներդրումների արդյունավետության գնահատումը, արտադրական թափոնների կառավարման, արտանետումների կրճատման և ռեսուրսախնայող տեխնոլոգիաների ներդրման հետ կապված ֆինանսական որոշումների հիմնավորումը։ Դիտարկվում են նաև պետական վերահսկողության և կազմակերպությունների ներքին ֆինանսական վերահսկողության փոխհարաբերությունները, բնապահպանական օրենսդրության պահանջների պահպանումը, ֆինանսական տեղեկատվության թափանցիկությունը և հաշվետվողականության բարձրացման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել Հայաստանի արտադրական կազմակերպություններում կիրառվող ֆինանսական վերահսկողության մեխանիզմները, դրանց արդյունավետության գնահատման չափանիշները և միջազգային փորձի կիրառման հեռանկարները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բնապահպանական կառավարման համակարգերի կատարելագործման, ֆինանսական կարգապահության ամրապնդման, բնապահպանական ծախսերի օպտիմալացման և արտադրական գործունեության կայունության ապահովման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական վերահսկողության մասնագետների, աուդիտորների, բնապահպանական կառավարիչների, արտադրական կազմակերպությունների ղեկավարների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Իրավաբանություն

Փաստաթուղթը ներկայացնում է Ազգային ժողովի ներքին կանոնադրության նախագիծը՝ ուղղված ժողովի աշխատանքի կազմակերպման, ներքին ընթացակարգերի սահմանման և որոշումների ընդունման գործընթացի կանոնակարգմանը։ Ազգային ժողովը հայ հասարակական և ազգային կյանքի կարևոր հաստատություններից էր, որի գործունեությունը կապված էր համայնքի ներկայացուցչության, կառավարման, հասարակական խնդիրների քննարկման և հավաքական որոշումների կայացման հետ։ Նման կանոնադրական նախագծերը սահմանում էին ժողովի նիստերի անցկացման, օրակարգի ձևավորման, քննարկումների կազմակերպման, անդամների մասնակցության, խոսքի և քվեարկության կարգի, ինչպես նաև ժողովի ներքին պատասխանատվությունների ու լիազորությունների հստակեցման սկզբունքները։ Ներքին կանոնների մշակումը նպատակ ուներ բարձրացնելու կառավարման արդյունավետությունը, ապահովելու քննարկումների հետևողականությունը և սահմանելու ժողովի աշխատանքի համար ընդհանուր ընդունելի ընթացակարգեր։ Փաստաթղթի նախագիծ լինելը կարևոր է իրավական ու ինստիտուցիոնալ պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է ոչ միայն հաստատության գործունեության կազմակերպման ձգտումը, այլև դրա ներքին կարգի վերանայման կամ կատարելագործման գործընթացը։ XIX դարի հայ ազգային կառույցների գործունեության ուսումնասիրության շրջանակում նման նյութերը հնարավորություն են տալիս հասկանալու ներկայացուցչական մարմինների կազմակերպչական սկզբունքները, հասարակական մասնակցության ձևերը և կանոնակարգված կառավարման մշակույթի զարգացումը։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ ազգային հաստատությունների պատմությամբ, հայ համայնքների ինքնակառավարման համակարգով և հայ իրավաքաղաքական մտքի զարգացմամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև իրավական փաստաթղթերի, ժողովների ընթացակարգերի և ազգային ներկայացուցչական կառույցների պատմական ձևավորման ուսումնասիրության ժամանակ՝ որպես հայ հասարակական կյանքի ինստիտուցիոնալացման ընթացքն արտացոլող նյութ։

Մանկավարժություն

Աշխատանքը նվիրված է կրտսեր դպրոցականների իմացական մտածողության զարգացման կարևորագույն հիմնախնդրին՝ ինֆորմատիկայի նախագիտելիքների ուսուցման գործընթացի համատեքստում։ Այն ուսումնասիրում է, թե ինչպես կարելի է վաղ դպրոցական տարիքում համակարգված և տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան ուսուցման միջոցով նպաստել երեխայի տրամաբանական, վերլուծական, համեմատական, ընդհանրացնող և ստեղծագործական մտածողության ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Ուսումնասիրության հիմքում այն գաղափարն է, որ ժամանակակից կրթական միջավայրում ինֆորմատիկայի նախագիտելիքները պետք չէ սահմանափակել միայն համակարգչի կամ թվային տեխնոլոգիաների հետ նախնական ծանոթությամբ․ դրանք կարող են դառնալ երեխայի ճանաչողական ակտիվության խթանման, խնդիրների լուծման հմտությունների ձևավորման և մտածողության կառուցվածքային զարգացման արդյունավետ միջոց։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում կրտսեր դպրոցական տարիքի հոգեբանական և մանկավարժական առանձնահատկություններին, քանի որ այս փուլում երեխաների մտածողությունը աստիճանաբար անցում է կատարում առավել կոնկրետ գործողություններից դեպի տրամաբանական կապերի գիտակցում, պատճառահետևանքային հարաբերությունների բացահայտում և վերացականացման տարրերի ձևավորում։ Ինֆորմատիկայի նախագիտելիքների ուսուցումը դիտարկվում է որպես այնպիսի կրթական գործընթաց, որի ընթացքում երեխան կարող է սովորել տեղեկատվություն տարբերակել, դասակարգել, համեմատել, հաջորդականություններ կառուցել, օրինաչափություններ բացահայտել, քայլերի հերթականություն սահմանել և առաջադրված խնդիրների լուծման համար ընտրել համապատասխան գործողություններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ալգորիթմական մտածողության նախադրյալների ձևավորմանը, քանի որ գործողությունների հաջորդականությունը հասկանալը, խնդիրը փոքր քայլերի բաժանելը, պայմանների և արդյունքների միջև կապեր տեսնելը կարևոր հիմք են ոչ միայն հետագա ինֆորմատիկայի ուսուցման, այլև ընդհանուր ճանաչողական զարգացման համար։ Նյութը կարևորում է նաև ուսուցման խաղային և գործնական բնույթը՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ կրտսեր դպրոցականի համար արդյունավետ են այնպիսի առաջադրանքները, որոնք միավորում են ճանաչողական հետաքրքրությունը, երևակայությունը, փորձարկումը և ինքնուրույն գործունեությունը։ Խնդիրների, տրամաբանական վարժությունների, դասակարգման ու հաջորդականացման առաջադրանքների, պայմանական իրավիճակների և պարզ ալգորիթմական գործողությունների միջոցով երեխան ոչ միայն ձեռք է բերում ինֆորմատիկային առնչվող նախնական պատկերացումներ, այլև զարգացնում է ուշադրությունը, հիշողությունը, ընկալումը, խոսքային և տրամաբանական կարողությունները։ Աշխատանքը կարևոր է նաև նրանով, որ ուսուցման գործընթացը դիտարկում է ոչ թե որպես պատրաստի գիտելիքի փոխանցում, այլ որպես երեխայի ակտիվ մտավոր գործունեության կազմակերպում։ Այս մոտեցման դեպքում մանկավարժի դերը կայանում է համապատասխան խնդրային իրավիճակների ստեղծման, երեխային ինքնուրույն մտածելու ուղղորդման, հարցադրումների միջոցով որոնողական գործունեության խթանման և սովորողի անհատական հնարավորություններին համապատասխան առաջադրանքների ընտրության մեջ։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել տարրական դասարանների ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության ոլորտի մասնագետների, ինչպես նաև ինֆորմատիկայի նախնական ուսուցմամբ զբաղվողների համար, քանի որ ներկայացվող մոտեցումները հնարավորություն են տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարելի է թվային և տեղեկատվական միջավայրին վերաբերող նախնական գիտելիքները վերածել երեխայի համակողմանի մտավոր զարգացման գործիքի։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ընդգծում է, որ ինֆորմատիկայի նախագիտելիքների ճիշտ կազմակերպված ուսուցումը կարող է նպաստել ոչ միայն տեխնոլոգիական գրագիտության նախադրյալների ստեղծմանը, այլև սովորողի ինքնուրույնության, տրամաբանական դատողության, խնդիրներ լուծելու կարողության, ճանաչողական հետաքրքրության և նոր իրավիճակներում գիտելիքը կիրառելու հմտության զարգացմանը։