Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника:(Информационный указатель)

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է բազմամակարդակ ավտոմատացված համակարգերի պարամետրերի գնահատման և դրանց գործունեության որակական վերլուծության տեսական ու մեթոդական խնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում բարդ ավտոմատացված համակարգի տարբեր հիերարխիկ մակարդակների կառուցվածքը, դրանց միջև տեղեկատվական և կառավարչական կապերը, ինչպես նաև ամբողջ համակարգի արդյունավետության վրա առանձին բաղադրիչների ազդեցությունն է։ Քննվում են համակարգի հիմնական պարամետրերի ընտրության և գնահատման մոտեցումները՝ հաշվի առնելով կառավարման ճշգրտությունը, արձագանքման արագությունը, կայունությունը, հուսալիությունը, տեղեկատվության մշակման արդյունավետությունը և տարբեր մակարդակների փոխհամաձայնեցված աշխատանքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հիերարխիկ կառավարման սկզբունքներին, որոնց դեպքում ընդհանուր խնդիրը բաժանվում է փոխկապակցված ենթախնդիրների և իրականացվում համակարգի տարբեր մակարդակներում։ Ուսումնասիրվում են վերին և ստորին կառավարման մակարդակների միջև տեղեկատվության փոխանցման առանձնահատկությունները, հետադարձ կապերի նշանակությունը և որոշումների ձևավորման մեխանիզմները։ Որակական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել համակարգի վարքը տարբեր աշխատանքային պայմաններում՝ առանց այն միայն առանձին թվային ցուցանիշներով սահմանափակելու։ Դիտարկվում են համակարգի կայունության, կառավարելիության, կառուցվածքային ամբողջականության և արտաքին կամ ներքին փոփոխությունների նկատմամբ արձագանքման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարբեր պարամետրերի փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ մեկ մակարդակում կատարված փոփոխությունը կարող է անդրադառնալ մյուս ենթահամակարգերի և ամբողջ ավտոմատացված համալիրի աշխատանքի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել համակարգային վերլուծության, ավտոմատ կառավարման տեսության, մաթեմատիկական մոդելավորման և օպտիմալացման ընդհանուր մոտեցումներ։ Մոդելավորման միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տարբեր կառուցվածքային տարբերակներ, համեմատել դրանց հատկությունները և գնահատել համակարգի աշխատանքը բնութագրող ցուցանիշների փոփոխությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բազմամակարդակ համակարգերի նախագծման և արդիականացման խնդիրներին՝ պարամետրերի հիմնավորված ընտրությունը դիտարկելով որպես հուսալի և արդյունավետ կառավարման կարևոր պայման։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ավտոմատ կառավարման, համակարգային վերլուծության և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդները՝ բարդ հիերարխիկ համակարգերի կառուցվածքային ու գործառական առանձնահատկությունները գնահատելու նպատակով։

Այլ առարկաներ

Մատենագիտական, տեղեկատվական և պատմամշակութային բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է 1967 թվականի հունվար, փետրվար և մարտ ամիսներին առնչվող նշանավոր ու հիշարժան տարեթվերի օրացույցը։ Այն նախատեսված է պատմական իրադարձությունների, նշանավոր անձանց ծննդյան և մահվան տարելիցների, մշակութային, գիտական, գրական և հասարակական կյանքի կարևոր ամսաթվերի վերաբերյալ համակարգված տեղեկատվություն տրամադրելու համար։ Օրացույցում կարող են ընդգրկված լինել հայ և համաշխարհային պատմության նշանակալի իրադարձություններ, գրողների, գիտնականների, արվեստագետների, հասարակական գործիչների և այլ նշանավոր անձանց հիշարժան տարեդարձներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարեթվերի ժամանակագրական դասակարգմանը, համապատասխան իրադարձությունների համառոտ ներկայացմանը և դրանց պատմամշակութային նշանակության լուսաբանմանը։ Հրատարակությունը կարող է պարունակել կենսագրական տեղեկություններ, պատմական ակնարկներ և մատենագիտական հղումներ, որոնք նպաստում են ներկայացված թեմաների վերաբերյալ լրացուցիչ գրականության որոնմանը։ Քննարկվող նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանում հիշատակվող կարևոր իրադարձությունների և մշակութային արժեքների մասին։ Օրացույցը գործնական նշանակություն ունի գրադարանների, մշակութային հաստատությունների և կրթական կազմակերպությունների համար՝ թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրական երեկոների, հիշատակի միջոցառումների և ճանաչողական ծրագրերի կազմակերպման ընթացքում։ Այն միաժամանակ արտացոլում է 1960-ական թվականների պատմամշակութային հիշողության և տարելիցների հանրային ներկայացման առանձնահատկությունները։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, մանկավարժների, պատմաբանների, մշակութային աշխատողների և պատմական ու մշակութային տարեթվերի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ֆիզիկական կինետիկայի մի շարք գծային և ոչ գծային խնդիրների լուծելիության, դրանց մաթեմատիկական ձևակերպման և համապատասխան հավասարումների համար լուծումների գոյության ու հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն խնդիրներն են, որոնք նկարագրում են բազմաթիվ մասնիկներից կազմված համակարգերի վիճակի փոփոխությունը ժամանակի և տարածության մեջ՝ հաշվի առնելով մասնիկների փոխազդեցությունը, շարժումը և արտաքին ազդեցությունները։ Ֆիզիկական կինետիկան կարևոր նշանակություն ունի այնպիսի գործընթացների մաթեմատիկական նկարագրման համար, որոնց դեպքում անհրաժեշտ է անցում կատարել առանձին մասնիկների շարժման նկարագրությունից դեպի մեծ թվով մասնիկների վիճակը բնութագրող բաշխման ֆունկցիաների ուսումնասիրություն։ Աշխատանքի հիմնական նպատակը համապատասխան մաթեմատիկական մոդելների համար լուծումների գոյության, միակության, կայունության և այլ հատկությունների հիմնավորումն է։ Գծային խնդիրների դեպքում ուսումնասիրվում են այնպիսի հավասարումներ, որոնցում անհայտ ֆունկցիայի և դրա ածանցյալների կախվածությունը գծային բնույթ ունի։ Նման խնդիրները, չնայած իրենց հարաբերական պարզությանը, կարող են ունենալ բարդ սահմանային կամ սկզբնական պայմաններ և պահանջել հատուկ վերլուծական մեթոդների կիրառում։ Ոչ գծային խնդիրների ուսումնասիրությունն առավել բարդ է, քանի որ հավասարումների անդամները կարող են փոխկապակցված լինել անհայտ ֆունկցիայի կամ դրա ածանցյալների ոչ գծային արտահայտություններով։ Այդպիսի համակարգերում լուծումների վարքը կարող է էապես կախված լինել սկզբնական տվյալներից, պարամետրերից և սահմանային պայմաններից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ֆիզիկական կինետիկայի խնդիրների մաթեմատիկական ճիշտ ձևակերպումը։ Կինետիկ մոդելներում հաճախ անհրաժեշտ է ուսումնասիրել մասնիկների բաշխման ֆունկցիան, որը կախված է ոչ միայն տարածական և ժամանակային փոփոխականներից, այլև արագությունից կամ իմպուլսից։ Այդպիսի բազմաչափ խնդիրները բարդացնում են ինչպես տեսական ուսումնասիրությունը, այնպես էլ լուծումների կառուցվածքի վերլուծությունը։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն մաթեմատիկական պայմանների բացահայտման վրա, որոնց դեպքում հնարավոր է ապացուցել խնդրի լուծելիությունը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել ֆունկցիոնալ անալիզի, դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության, ինտեգրալ հավասարումների, օպերատորների տեսության և մաթեմատիկական ֆիզիկայի այլ մեթոդներ։ Այդ մեթոդների միջոցով հնարավոր է հավասարումների բարդ համակարգերը վերածել այնպիսի մաթեմատիկական խնդիրների, որոնց համար կարելի է կառուցել կամ ապացուցել լուծումների գոյությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել սկզբնական-եզրային խնդիրներին, երբ համակարգի վիճակը պետք է որոշվի սկզբնական պահին տրված տվյալների և տարածական սահմաններում առաջադրված պայմանների հիման վրա։ Նման խնդիրների համար կարևոր է պարզել, թե արդյոք տրված տվյալները բավարար են լուծումը որոշելու համար և ինչ պայմաններ են անհրաժեշտ դրա գոյությունն ու միակությունը երաշխավորելու համար։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է լուծումների կայունության ուսումնասիրությունը։ Ֆիզիկական համակարգերի մաթեմատիկական մոդելներում սկզբնական կամ սահմանային տվյալները հաճախ հայտնի են միայն մոտավորությամբ, ուստի փոքր փոփոխությունները չպետք է հանգեցնեն լուծման անկանխատեսելի մեծ փոփոխությունների։ Կայունության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու մաթեմատիկական մոդելի ֆիզիկական կիրառելիությունը և հասկանալու, թե որքան զգայուն է համակարգը սկզբնական պայմանների նկատմամբ։ Ոչ գծային խնդիրների դեպքում այս հարցն առավել բարդ է, քանի որ որոշ պարամետրերի կամ սկզբնական պայմանների դեպքում կարող են առաջանալ որակապես տարբեր լուծումների ռեժիմներ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև լուծումների կանոնավորության խնդրին։ Լուծման գոյությունը ինքնին միշտ բավարար չէ․ անհրաժեշտ է պարզել, թե ինչպիսի մաթեմատիկական հատկություններ ունի այն, արդյոք այն շարունակական է, ունի անհրաժեշտ ածանցյալներ, պատկանում է համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածությանը և բավարարում է սկզբնական հավասարմանը։ Լուծումների կանոնավորության գնահատականները կարևոր նշանակություն ունեն ինչպես տեսական արդյունքների, այնպես էլ հետագա թվային կամ կիրառական ուսումնասիրությունների համար։ Ֆիզիկական կինետիկայի խնդիրների առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ դրանք հաճախ կապված են պահպանման օրենքների հետ։ Մասնիկների թվի, զանգվածի, իմպուլսի կամ էներգիայի պահպանման սկզբունքները կարող են արտացոլվել համապատասխան մաթեմատիկական հավասարումների կառուցվածքում։ Այդ հատկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ստուգելու մոդելի ֆիզիկական իմաստավորվածությունը և որոշելու լուծումների վարքի կարևոր սահմանափակումները։ Ոչ գծային փոխազդեցությունների առկայության դեպքում պահպանման օրենքների և գնահատականների ստացումը կարող է դառնալ լուծելիության ապացույցների կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատանքում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել կինետիկ հավասարումների և դրանց մոտարկող կամ պարզեցված մոդելների հարաբերակցության ուսումնասիրությունը։ Որոշ դեպքերում բարդ կինետիկ գործընթացները հնարավոր է ներկայացնել ավելի պարզ հավասարումներով, սակայն այդ մոտարկումների մաթեմատիկական հիմնավորվածությունը պահանջում է հատուկ վերլուծություն։ Անհրաժեշտ է պարզել, թե ինչ պայմաններում են պարզեցված մոդելները ճիշտ արտացոլում սկզբնական խնդրի վարքը և որքանով են պահպանվում հիմնական ֆիզիկական հատկությունները։ Հետազոտության տեսական արդյունքները կարող են կիրառելի լինել տարբեր ֆիզիկական համակարգերի մոդելավորման համար։ Ֆիզիկական կինետիկայի մաթեմատիկական մեթոդները կիրառվում են գազերի և պլազմայի շարժընթացների, մասնիկների փոխազդեցությունների, տրանսպորտային գործընթացների և այլ բազմամասնիկ համակարգերի ուսումնասիրության ժամանակ։ Այս ոլորտներում լուծելիության հիմնախնդիրը առաջնային նշանակություն ունի, քանի որ առանց համապատասխան մաթեմատիկական հիմնավորման դժվար է գնահատել ստացված մոդելների կանխատեսող հնարավորությունները։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն կենտրոնանում է ոչ միայն առանձին հավասարումների լուծման, այլև լուծելիության ընդհանուր պայմանների բացահայտման վրա։ Նման մոտեցումը թույլ է տալիս համակարգել տարբեր տեսակի խնդիրներ և դրանց համար ձևակերպել ընդհանուր սկզբունքներ։ Գծային և ոչ գծային խնդիրների համատեղ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեսնել, թե ինչպես են փոխվում լուծելիության պայմանները հավասարման կառուցվածքի բարդացման դեպքում և ինչ լրացուցիչ դժվարություններ են առաջանում ոչ գծային փոխազդեցությունների հետևանքով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է ֆիզիկական կինետիկայի խնդիրների մաթեմատիկական խորքային ուսումնասիրություն՝ կենտրոնանալով լուծումների գոյության, միակության, կայունության և կանոնավորության հարցերի վրա։ Այն միավորում է մաթեմատիկական ֆիզիկայի և ֆունկցիոնալ անալիզի մեթոդները՝ ֆիզիկական գործընթացների մաթեմատիկական մոդելների վերլուծության համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկոսներին, մաթեմատիկական ֆիզիկայի և ֆիզիկական կինետիկայի մասնագետներին, դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հավասարումների տեսությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ֆիզիկական համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորմամբ զբաղվող գիտնականներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Մենեջմենթ

В книге рассматривается предприятие как сложная система, требующая согласованного управления всеми его элементами: производством, финансами, персоналом и маркетингом. Автор подчёркивает, что эффективность деятельности предприятия зависит от качества управленческих решений и правильной организации всех процессов. Особое внимание уделяется основным функциям управления — планированию, организации, мотивации и контролю. Также рассматриваются методы анализа деятельности предприятия, принятия решений и оценки эффективности работы. В книге затрагиваются вопросы стратегического и оперативного управления, оптимизации ресурсов, повышения производительности и конкурентоспособности предприятия. В целом, работа даёт системное представление о принципах управления предприятием и помогает понять, как обеспечить его устойчивое развитие и эффективность в условиях рынка.

Բժշկություն

Հրատարակությունը Կովկասյան հակատուբերկուլոզային ընկերության Երևանի բաժանմունքի 1913 թվականի գործունեության հաշվետվությունն է, որը ներկայացնում է XX դարի սկզբին տուբերկուլոզի դեմ պայքարի կազմակերպման և հասարակական առողջապահական նախաձեռնությունների պատմական առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են բաժանմունքի գործունեության հիմնական ուղղությունները, բնակչության առողջության պահպանմանն ուղղված միջոցառումները և տուբերկուլոզի տարածման կանխարգելման հետ կապված խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բժշկական օգնության կազմակերպմանը, հիվանդության վերաբերյալ բնակչության իրազեկմանը, սանիտարահիգիենիկ գիտելիքների տարածմանը և հասարակական կազմակերպությունների մասնակցությանը առողջապահական աշխատանքներին։ Հաշվետվությունը կարող է տեղեկություններ պարունակել բաժանմունքի կազմակերպական կառուցվածքի, անդամակցության, իրականացված միջոցառումների, ֆինանսական միջոցների հավաքագրման և օգտագործման, ինչպես նաև բարեգործական նախաձեռնությունների վերաբերյալ։ Կարևորվում են տվյալ ժամանակաշրջանի բժշկասանիտարական պայմանները, տուբերկուլոզի դեմ պայքարի հասարակական նշանակությունը և բժշկական հաստատությունների ու բարեգործական կազմակերպությունների համագործակցության հնարավորությունները։ Հրատարակությունը պատմական արժեք է ներկայացնում Երևանի և Կովկասի առողջապահական համակարգերի զարգացման, հասարակական բժշկության ձևավորման և վարակիչ հիվանդությունների դեմ պայքարի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր XX դարի սկզբի առողջապահական գործունեության կազմակերպական և սոցիալական կողմերի հետազոտության ընթացքում։ Հաշվետվությունը կարող է օգտակար լինել բժշկության պատմաբանների, համաճարակաբանների, առողջապահության կազմակերպման մասնագետների, սոցիալական պատմության հետազոտողների, արխիվագետների և Հայաստանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Այն նախատեսված է ֆերմերների, այգեգործների, ուսանողների և օրգանական գյուղատնտեսությամբ հետաքրքրված մասնագետների համար, ովքեր ցանկանում են արտադրել առողջ և բարձրորակ հատապտուղներ՝ պահպանելով շրջակա միջավայրի անվտանգությունը։ Նյութում մանրամասն ներկայացվում են ազնվամորենու կենսաբանական առանձնահատկությունները, աճի և զարգացման պայմանները, ինչպես նաև դրա պահանջները հողի բերրիության, խոնավության և լուսավորության նկատմամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օրգանական գյուղատնտեսության հիմնական սկզբունքներին՝ հողի բնական բերրիության վերականգնում, կոմպոստի և օրգանական պարարտանյութերի օգտագործում, մուլչավորում և կենսաբազմազանության պահպանում տնկարկներում։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև ազնվամորենու տնկման, բազմացման և խնամքի ագրոտեխնիկական միջոցառումները՝ ներառյալ ճիշտ էտումը, ոռոգման արդյունավետ համակարգերը և տնկարկների ճիշտ կազմակերպումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հիվանդությունների և վնասատուների դեմ պայքարի էկոլոգիական մեթոդներին՝ կենսաբանական միջոցներ, բույսերի պաշտպանական բնական մեխանիզմների խթանում և կանխարգելիչ մոտեցումներ։ Նյութը անդրադառնում է նաև բերքահավաքի, պահպանման և շուկա մատակարարման առանձնահատկություններին՝ շեշտելով օրգանական արտադրանքի բարձր արժեքը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը համադրում է գիտական մոտեցումները և գործնական խորհուրդները՝ նպաստելով ազնվամորենու կայուն և էկոլոգիապես մաքուր արտադրության զարգացմանը։