Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги: Техника: Информационный указатель (1978, Հունվար, թիվ 1)

Մշակույթ

Այս թեման վերաբերում է Հայկական ՍՍՀ քաղաքային գրադարանների աշխատանքի վերլուծությանը 1974 թվականին, որտեղ ուսումնասիրվում է գրադարանային համակարգի կազմակերպական կառուցվածքը, գործունեության արդյունավետությունը և հասարակական-մշակութային դերակատարությունը խորհրդային ժամանակաշրջանի պայմաններում։ Հետազոտության մեջ դիտարկվում են գրադարանների հիմնական գործառույթները՝ բնակչության գրաճանաչության բարձրացում, գաղափարական-դաստիարակչական աշխատանքների իրականացում, ընթերցանության կազմակերպում և տեղեկատվական սպասարկման ապահովում, ինչպես նաև դրանց իրականացվող միջոցառումների համակարգվածությունը քաղաքային միջավայրում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրքային ֆոնդերի համալրման աղբյուրներին, ընթերցողների սպասարկման ձևերին, գրադարանային աշխատողների մասնագիտական պատրաստվածությանը և մեթոդական կենտրոնների դերակատարությանը համակարգի կառավարման մեջ։ Միաժամանակ վերլուծվում են նաև առկա խնդիրները՝ նյութատեխնիկական բազայի սահմանափակությունը, գրադարանային ֆոնդերի անհավասար բաշխումը, նոր հրատարակությունների ուշ հասանելիությունը և տեխնիկական միջոցների պակասը, որոնք ազդում էին ծառայությունների որակի վրա։ Հետազոտությունը ընդգծում է նաև գրադարանների կարևորությունը որպես հասարակական տեղեկատվական և մշակութային կենտրոններ, որոնք նպաստում էին բնակչության կրթական մակարդակի բարձրացմանը և գաղափարական աշխատանքի իրականացմանը խորհրդային հասարակությունում։

Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկական վերլուծության և մոտարկումների տեսության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է քվազիպարբերական ինտերպոլյացիաների ասիմպտոտիկ գնահատականների ստացման, դրանց տեսական հիմնավորման և մաթեմատիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ինտերպոլյացիայի տեսության հիմնական սկզբունքները, քվազիպարբերական ֆունկցիաների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց մոտարկման հետ կապված հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտերպոլյացիոն գործընթացների զուգամիտությանը, մոտարկման սխալի գնահատմանը, ասիմպտոտիկ վարքագծի նկարագրմանը և համապատասխան մաթեմատիկական պայմանների բացահայտմանը։ Վերլուծվում են քվազիպարբերական ֆունկցիաների հաճախականային կառուցվածքի, ինտերպոլյացիոն հանգույցների ընտրության և կիրառվող մոտարկման մեթոդների ազդեցությունները ստացվող գնահատականների ճշգրտության վրա։ Քննարկվում են նաև պարբերական և քվազիպարբերական ֆունկցիաների ինտերպոլյացիոն հատկությունների համեմատության, սահմանային անցումների, մնացորդային անդամների և ասիմպտոտիկ բանաձևերի հիմնավորման հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են կիրառվել ֆունկցիոնալ վերլուծության, Ֆուրիեի վերլուծության, մաթեմատիկական մոտարկումների տեսության և ասիմպտոտիկ մեթոդների գործիքները։ Անդրադարձ է կատարվում ստացվող գնահատականների նշանակությանը ինտերպոլյացիոն մեթոդների տեսական զարգացման, թվային հաշվարկների ճշգրտության գնահատման և բարդ ֆունկցիոնալ կախվածությունների մաթեմատիկական նկարագրման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկական վերլուծության, մոտարկումների տեսության, թվային վերլուծության, ֆունկցիոնալ վերլուծության և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Այլ առարկաներ

Գիրքը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում ստեղծված նորարարական մշակումների, գյուտերի և տեխնիկական լուծումների վերաբերյալ տեղեկատվական հավաքածու։ Այն ներառում է հեղինակային վկայականների և արտոնագրերի վերաբերյալ տվյալներ, որոնք արտացոլում են գյուղատնտեսական արտադրության զարգացմանը նպաստող նոր մեթոդները, սարքավորումները, տեխնոլոգիաները և գործնական առաջարկները։ Նյութերը համակարգված կերպով ներկայացված են՝ հնարավորություն տալով մասնագետներին, գիտաշխատողներին, գյուղատնտեսության ոլորտի աշխատակիցներին և նորարարությամբ հետաքրքրվող անձանց արագ ծանոթանալ նոր ձեռքբերումներին։ Ցուցիչը կարևոր նշանակություն ունի գիտատեխնիկական տեղեկատվության տարածման, առաջավոր փորձի կիրառման և գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացման համար։ Այն ծառայում է որպես օգտակար տեղեկատու աղբյուր՝ օգնելով ուսումնասիրել տարբեր ժամանակաշրջաններում գրանցված գյուտերը, դրանց հեղինակներին և կիրառական նշանակությունը։ Հրատարակությունը նախատեսված է գյուղատնտեսության, տեխնիկայի և գյուտարարության բնագավառների մասնագետների, հետազոտողների և գրադարանային տեղեկատվական աշխատանքով զբաղվող անձանց համար։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության կառուցվածքի ձևավորման, զարգացման և պետական կարգավորման հայեցակարգային հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տնտեսության կառուցվածքը պայմանավորող գործոնները, գնահատել տարբեր ոլորտների փոխհարաբերությունները և ուսումնասիրել այն տնտեսական քաղաքականության մեխանիզմները, որոնց միջոցով պետությունը կարող է ազդել տնտեսության կառուցվածքային փոփոխությունների և երկարաժամկետ զարգացման ուղղությունների վրա։ Աշխատանքի շրջանակում տնտեսության կառուցվածքը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված ոլորտների, ճյուղերի և ինստիտուցիոնալ հարաբերությունների համակարգ, որի փոփոխությունները պայմանավորված են արտադրական ռեսուրսների բաշխմամբ, տեխնոլոգիական առաջընթացով, ներդրումներով, արտաքին առևտրով, աշխատուժի կառուցվածքով և ներքին պահանջարկով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի անկախությունից հետո տնտեսության կառուցվածքային վերափոխումների ուսումնասիրությունը՝ պլանային տնտեսությունից շուկայական հարաբերությունների անցման, սեփականաշնորհման, մասնավոր հատվածի ձևավորման, նոր շուկայական ինստիտուտների ստեղծման և տնտեսության ոլորտային վերակազմավորման գործընթացների համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, ծառայությունների, շինարարության, առևտրի և ֆինանսական հատվածի դերին ՀՀ տնտեսության ընդհանուր կառուցվածքում։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև տնտեսության կառուցվածքային անհամամասնությունները, արտադրողականության տարբերությունները, տարածքային զարգացման խնդիրները, տնտեսության արտաքին կախվածությունը և արտահանման կառուցվածքի առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պետական կարգավորման գործիքների վերլուծությունը՝ հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականությունից մինչև ներդրումային, արդյունաբերական, մրցակցային և սոցիալ-տնտեսական քաղաքականություն։ Պետական կարգավորումը դիտարկվում է ոչ թե որպես շուկայական մեխանիզմների փոխարինող, այլ որպես այնպիսի միջավայրի ձևավորման միջոց, որը կարող է խթանել արտադրության դիվերսիֆիկացումը, տեխնոլոգիական արդիականացումը, ներդրումների ներգրավումը և բարձր ավելացված արժեք ստեղծող ոլորտների զարգացումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել մակրոտնտեսական ցուցանիշների վերլուծություն, կառուցվածքային և համեմատական վերլուծության մեթոդներ, վիճակագրական տվյալների ուսումնասիրություն և տնտեսական զարգացման տարբեր սցենարների գնահատում։ Աշխատանքի հայեցակարգային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս քննարկել, թե ինչպիսի տնտեսական կառուցվածք է առավել նպաստավոր Հայաստանի երկարաժամկետ, կայուն և մրցունակ զարգացման համար և ինչպիսի պետական քաղաքականություն կարող է աջակցել այդ կառուցվածքի ձևավորմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել ՀՀ տնտեսական քաղաքականության կատարելագործման, կառուցվածքային բարեփոխումների առաջնահերթությունների որոշման, տնտեսության դիվերսիֆիկացման և կայուն տնտեսական աճի ապահովման ուղղությամբ իրականացվող ուսումնասիրությունների համար։

Բնապահպանություն

Մթնոլորտի աղտոտման խնդիրները ժամանակակից աշխարհի ամենասուր էկոլոգիական մարտահրավերներից են, որոնք անմիջական ազդեցություն ունեն մարդու առողջության, կլիմայի և էկոհամակարգերի վրա։ Աղտոտումը հիմնականում առաջանում է արդյունաբերական ձեռնարկություններից, տրանսպորտային միջոցներից, էներգետիկ կայաններից, ինչպես նաև գյուղատնտեսական և կենցաղային գործունեությունից։ Օդի մեջ արտանետվող վնասակար նյութերը՝ ածխաթթու գազը, ծծմբային միացությունները, ազոտի օքսիդները և մանր մասնիկները, նպաստում են ջերմոցային էֆեկտի ուժեղացմանը, կլիմայի փոփոխությանը և գլոբալ տաքացմանը։ Մթնոլորտի աղտոտումը նաև առաջացնում է տարբեր հիվանդություններ, հատկապես շնչառական համակարգի խնդիրներ, սրտանոթային հիվանդություններ և ալերգիկ ռեակցիաներ։ Բացի առողջական խնդիրներից, այն վնասում է բուսական և կենդանական աշխարհը՝ խախտելով բնական հավասարակշռությունը և նվազեցնելով կենսաբազմազանությունը։ Աղտոտման նվազեցման համար անհրաժեշտ են միջազգային և ազգային մակարդակով միջոցառումներ՝ մաքուր էներգիայի աղբյուրների օգտագործում, արտանետումների վերահսկում, կանաչ տարածքների ավելացում և հասարակության էկոլոգիական գիտակցության բարձրացում։ Այսպիսով, մթնոլորտի աղտոտման խնդիրները ոչ միայն բնապահպանական, այլ նաև սոցիալական և տնտեսական կարևոր նշանակություն ունեցող հարց են, որոնք պահանջում են համատեղ և երկարաժամկետ լուծումներ։

Պատմություն

Ա. Յու. Խուդավերդյանի աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանի տարածքում հայտնաբերված պալեոպաթոլոգիական նյութերի գիտական ուսումնասիրությունը՝ ատլասի ձևաչափով։ Պալեոպաթոլոգիան ուսումնասիրում է հնագույն մարդկանց ոսկրային և այլ կենսաբանական մնացորդներում պահպանված հիվանդությունների ու ախտաբանական փոփոխությունների հետքերը՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմելու անցյալի բնակչության առողջական վիճակի և կենսապայմանների մասին։ Ատլասում ներկայացված գտածոների համակարգված դիտարկումը կարող է նպաստել տարբեր ժամանակաշրջաններում տարածված հիվանդությունների, վնասվածքների, ոսկրային փոփոխությունների և օրգանիզմի վրա արտաքին ու ներքին գործոնների ազդեցության ուսումնասիրմանը։ Նման հետազոտությունները կարևոր են ոչ միայն բժշկական և մարդաբանական տեսանկյունից, այլև պատմական ու հնագիտական համատեքստում, քանի որ մարդկային մնացորդները տեղեկություններ են հաղորդում սննդակարգի, ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության, կենսակերպի և շրջակա միջավայրի հետ փոխազդեցության մասին։ Պատկերագրական նյութերի և գիտական նկարագրությունների համադրումը ատլասը դարձնում է մասնագիտական ուսումնասիրությունների համար օգտակար տեղեկատու։ Այն կարող է հետաքրքրել մարդաբաններին, հնագետներին, պալեոպաթոլոգներին, բժշկության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և Հայաստանի հնագույն բնակչության կենսապատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։