Основные проблемы рационального использования ресурсов строительного производства в горных условиях

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական և իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական մրցակցության պաշտպանության հիմնախնդիրների, դրանց իրավական կարգավորման և պետական քաղաքականության արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում շուկայական տնտեսության պայմաններում մրցակցության դերն ու նշանակությունը, մրցակցային միջավայրի ձևավորման նախադրյալները և տնտեսության զարգացման վրա մրցակցային հարաբերությունների ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ապրանքային շուկաների կառուցվածքին, տնտեսավարող սուբյեկտների վարքագծին, շուկայական իշխանության կենտրոնացմանը և գերիշխող դիրքի չարաշահման հնարավոր դրսևորումներին։ Վերլուծվում են հակամրցակցային համաձայնությունների, անբարեխիղճ մրցակցության, տնտեսական կենտրոնացումների և շուկա մուտք գործելու խոչընդոտների հետ կապված իրավատնտեսական հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական մրցակցության պաշտպանության օրենսդրական հիմքերը, պետական վերահսկողության մեխանիզմները, իրավախախտումների բացահայտման և կանխարգելման գործիքները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել միջազգային փորձի համեմատական վերլուծությունը, մրցակցության պաշտպանության ինստիտուցիոնալ համակարգի կատարելագործման հնարավորությունները և տնտեսական քաղաքականության տարբեր միջոցառումների ազդեցությունը մրցակցային միջավայրի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացմանը, սպառողների շահերի պաշտպանությանը, շուկաների թափանցիկության բարձրացմանը և արդար մրցակցային պայմանների ապահովման անհրաժեշտությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, մրցակցային իրավունքի, պետական կառավարման, տնտեսական քաղաքականության և Հայաստանի Հանրապետության շուկայական հարաբերությունների զարգացման հիմնախնդիրներով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի Ռուսաստանում պատմագիտական մտքի զարգացմանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով հայագիտական ուսումնասիրությունների ձևավորմանն ու առաջընթացին։ Ներկայացվում են այն գիտական ուղղությունները, մոտեցումները և հետազոտական ավանդույթները, որոնց շրջանակում ռուսաստանյան գիտական միջավայրում ուսումնասիրվել են Հայաստանի պատմությունը, հայ ժողովրդի անցյալը, մշակույթը, գրավոր ժառանգությունը և պատմական աղբյուրները։ Քննարկվում է հայագիտության տեղը տվյալ ժամանակաշրջանի պատմագիտական համակարգում, ինչպես նաև գիտական հաստատությունների, համալսարանների, արևելագիտական կենտրոնների և առանձին հետազոտողների գործունեության նշանակությունը ոլորտի զարգացման գործում։ Ուշադրություն է դարձվում պատմական սկզբնաղբյուրների հավաքման, հրապարակման, թարգմանության և գիտական քննության խնդիրներին, պատմագիտական աշխատությունների մեթոդաբանական առանձնահատկություններին և Հայաստանի ու հայ ժողովրդի պատմության վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ձևավորմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչ պայմաններում է հայագիտությունը Ռուսաստանում աստիճանաբար ձևավորվել որպես մասնագիտական ուսումնասիրությունների ուղղություն և ինչպես է այն փոխկապակցվել պատմագիտության ու արևելագիտության ընդհանուր զարգացման հետ։ Նյութը կարող է արժեքավոր լինել պատմաբանների, հայագետների, պատմագիտության պատմությամբ և գիտական մտքի զարգացմամբ զբաղվող հետազոտողների, ինչպես նաև ուսանողների և 19-րդ դարի հայագիտական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է նոր հրատարակված գրականության համակարգված մատենագիտական համադրություն՝ ընդգրկելով հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն, պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն։ Այն նպատակ ունի ապահովել գիտական հանրության, ուսանողների և հետազոտողների համար արդի տեղեկատվական հոսքի հասանելիություն՝ ներկայացնելով տարբեր ոլորտներում հրապարակված նոր աշխատությունների ընդհանուր պատկերը և թեմատիկ բազմազանությունը։ Ցանկում ներառված հասարակական-քաղաքական գիտությունների բաժինը անդրադառնում է ժամանակակից քաղաքական գործընթացներին, պետական կառավարման մոդելներին, միջազգային հարաբերություններին և հասարակական զարգացման միտումներին։ Բանասիրական և լեզվաբանական բաժինները ընդգրկում են լեզվի կառուցվածքի, պատմական զարգացման, խոսքի գործառական առանձնահատկությունների և գրական տեքստերի վերլուծության նոր մոտեցումները։ Գրականագիտության հատվածում ներկայացվում են տարբեր գրական ուղղությունների, հեղինակային ոճերի և գեղարվեստական համակարգերի ուսումնասիրություններ։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Pseudomonas, Stenotrophomonas և Xanthomonas ցեղերին պատկանող որոշ բակտերիաների բազմադեղակայունության ուսումնասիրությանը և L-գինեթթվի սինթետիկ ածանցյալների հնարավոր հակամանրէային ազդեցության գնահատմանը։ Հետազոտության առանցքում բակտերիաների՝ տարբեր հակամանրէային գործոնների նկատմամբ կայունության ձևավորման կենսաբանական և կենսաքիմիական առանձնահատկություններն են, ինչպես նաև այն մեխանիզմները, որոնց շնորհիվ մանրէային բջիջները կարող են պահպանել կենսունակությունը միաժամանակ մի քանի ազդեցությունների պայմաններում։ Քննվում են բազմակայունության ձևավորման հիմնական գործոնները՝ բջջային թաղանթի թափանցելիության փոփոխությունները, արտամղման համակարգերի գործունեությունը, թիրախային կառուցվածքների փոփոխությունները, պաշտպանական ֆերմենտային մեխանիզմները և կենսաթաղանթների ձևավորման հնարավոր դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ուսումնասիրվող բակտերիաների կենսաբանական տարբերություններին, քանի որ նշված ցեղերի ներկայացուցիչները կարող են հանդիպել կլինիկական, շրջակա միջավայրի և բուսաբանական տարբեր համակարգերում և ունենալ կայունության ձևավորման տարբեր առանձնահատկություններ։ Հետազոտության մյուս կարևոր ուղղությունը L-գինեթթվի հիմքով ստացված սինթետիկ ածանցյալների կենսաբանական ակտիվության համեմատական գնահատումն է։ Դրանք դիտարկվում են որպես հետազոտական միացություններ, որոնց կառուցվածքային առանձնահատկությունները կարող են կապված լինել մանրէային բջիջների կենսագործունեության տարբեր գործընթացների վրա ազդեցության հետ։ Ուսումնասիրվում է միացությունների կառուցվածքի և կենսաբանական ակտիվության միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել այն ընդհանուր օրինաչափությունները, որոնք կարող են նշանակություն ունենալ նոր հակամանրէային նյութերի հետագա հետազոտության համար։ Կարևորվում է նաև բազմակայունության խնդրի համալիր գնահատումը, քանի որ հակամանրէային կայունությունը ժամանակակից մանրէաբանության և հանրային առողջության կարևորագույն մարտահրավերներից է։ Միաժամանակ տարբեր բակտերիալ խմբերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համեմատել կայունության մեխանիզմները և պարզել՝ արդյոք ուսումնասիրվող միացությունների ազդեցությունը ընդհանուր բնույթ ունի, թե կախված է կոնկրետ մանրէի կենսաբանական առանձնահատկություններից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է մանրէաբանության, կենսաքիմիայի, հակամանրէային կայունության հետազոտության և կենսաօրգանական քիմիայի մոտեցումները՝ նպաստելով բազմադեղակայունության մեխանիզմների առավել ամբողջական ըմբռնմանը և նոր կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների գիտական գնահատմանը։

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է հանրային քաղաքականության ոլորտում ռազմավարական կառավարման տեսական և կիրառական հիմնախնդիրներին՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Նյութում վերլուծվում է պետական կառավարման համակարգում ռազմավարական պլանավորման և երկարաժամկետ նպատակադրումների ձևավորման գործընթացը՝ ընդգծելով ինստիտուցիոնալ կարողությունների, քաղաքական որոշումների կայացման մեխանիզմների և կառավարման արդյունավետության փոխազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հանրային քաղաքականության մշակման փուլերին՝ խնդիրների բացահայտում, քաղաքական այլընտրանքների ձևավորում, իրականացում և գնահատում, ինչպես նաև այն մարտահրավերներին, որոնք առաջանում են միջգերատեսչական համակարգման, ռեսուրսների բաշխման և քաղաքական հետևողականության ապահովման ընթացքում։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է ռազմավարական կառավարման կարևորությունը պետական բարեփոխումների, սոցիալ-տնտեսական զարգացման ծրագրերի և հանրային ծառայությունների որակի բարձրացման համատեքստում։ Միաժամանակ դիտարկվում է միջազգային փորձի կիրառելիությունը և կառավարման ժամանակակից մոտեցումների ներդրման անհրաժեշտությունը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել պետական քաղաքականության արդյունավետությունն ու ճկունությունը։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է խորհրդարանական հանձնաժողովների իրավական կարգավիճակի տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի հանձնաժողովների կազմակերպման և գործունեության օրինակով։ Հետազոտության առանցքում հանձնաժողովների տեղն է խորհրդարանի ներքին կառուցվածքում, դրանց ձևավորման սկզբունքները, իրավասությունների շրջանակը, գործունեության կազմակերպման ձևերը և խորհրդարանի հիմնական գործառույթների իրականացմանը մասնակցության առանձնահատկությունները։ Իրավահամեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս Հայաստանի խորհրդարանական համակարգը համադրել այլ պետություններում գործող համապատասխան ինստիտուտների հետ՝ բացահայտելով ընդհանուր օրինաչափություններն ու ազգային կարգավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել մշտական, ժամանակավոր և քննիչ հանձնաժողովների իրավական բնույթի տարբերություններին, դրանց կազմավորման հիմքերին և գործունեության նպատակներին։ Մշտական հանձնաժողովները դիտարկվում են որպես օրենսդրական աշխատանքի կարևոր կառուցվածքային օղակներ, որոնց շրջանակում իրականացվում են օրենքների նախագծերի և խորհրդարանի իրավասությանը վերաբերող այլ հարցերի նախնական քննարկումը, մասնագիտական ուսումնասիրությունը և համապատասխան եզրակացությունների ձևավորումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հանձնաժողովների մասնակցությունը խորհրդարանական վերահսկողությանը, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու օրենսդիր և գործադիր իշխանությունների փոխհարաբերությունների ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները։ Քննության առարկա կարող են լինել հանձնաժողովների կազմի ձևավորման սկզբունքները, խորհրդարանական խմբակցությունների ներկայացվածությունը, հանձնաժողովների նախագահների և անդամների իրավական դիրքը, նիստերի կազմակերպման կարգը և որոշումների ընդունման ընթացակարգերը։ Իրավահամեմատական վերլուծության միջոցով կարող են համադրվել տարբեր խորհրդարանական համակարգերում հանձնաժողովներին վերապահված լիազորությունները և խորհրդարանական մեծամասնության ու փոքրամասնության մասնակցության երաշխիքները։ Կարևորվում է նաև հանձնաժողովների գործունեության հրապարակայնության, մասնագիտական փորձաքննության և օրենսդրական գործընթացի արդյունավետության փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ իրավական կարգավորման կատարելագործման խնդիրներին՝ գնահատելով, թե հանձնաժողովների իրավասությունների և ընթացակարգերի հստակ սահմանումը որքանով է նպաստում խորհրդարանի օրենսդրական ու վերահսկողական գործառույթների արդյունավետ իրականացմանը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է սահմանադրական իրավունքի, խորհրդարանական իրավունքի և համեմատական իրավագիտության մոտեցումները՝ համակարգված պատկերացում ձևավորելով խորհրդարանական հանձնաժողովների իրավական բնույթի, կազմակերպման սկզբունքների և Ազգային ժողովի գործունեության մեջ դրանց ինստիտուցիոնալ նշանակության վերաբերյալ։