Особенности нарушения метаболизма гликолинидов головном мозгу и эритроцитах аллоксандиабетических белых крыс и современные подходы по их нивелированию и коррекции

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը մեթոդական բնույթի ուղեցույց է, որը նախատեսված է հանրային գրադարաններում տպագիր հրատարակությունների մատենագիտական մշակման միասնական սկզբունքների կիրառման համար։ Այն ներկայացնում է գրքերի, պարբերականների և այլ տպագիր նյութերի մատենագիտական տվյալների ընտրության, համակարգման, գրանցման և միասնական ձևաչափով ներկայացման հիմնական պահանջները՝ նպաստելով գրադարանային տեղեկատու-որոնողական համակարգերի ճշգրտությանն ու միատեսակությանը։ Հիմնական ուշադրությունը հատկացվում է մատենագիտական գրառման կառուցվածքին, դրա պարտադիր և լրացուցիչ տարրերի հաջորդականությանը, հեղինակային տվյալների, հրատարակության վերաբերյալ տեղեկությունների, հրատարակության վայրի, հրատարակչության, տարեթվի, ծավալի և այլ բնութագրերի ճիշտ արտացոլմանը։ Քննարկվում են նաև տարբեր կառուցվածք ունեցող հրատարակությունների նկարագրման առանձնահատկությունները՝ անհատական և կոլեկտիվ հեղինակությամբ աշխատություններ, բազմահատոր հրատարակություններ, ժողովածուներ, շարունակական և պարբերական հրատարակություններ ու այլ նյութեր։ Մեթոդական նշանակություն ունի մատենագիտական նկարագրության տարրերի սահմանազատման, կետադրական նշանների հետևողական կիրառման և տեղեկատվության աղբյուրների ընտրության սկզբունքների պարզաբանումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ տպագիր նյութի տվյալները թերի են, ներկայացված են տարբեր լեզուներով կամ պահանջում են լրացուցիչ ճշտում՝ գրադարանային գրառման ամբողջականությունն ապահովելու համար։ Ուղեցույցի կարևոր նպատակներից է տարբեր գրադարաններում նույնատիպ հրատարակությունների նկարագրման մոտեցումների միասնականացումը, ինչը հեշտացնում է գրացուցակների վարումը, մատենագիտական տեղեկությունների փոխանակումը և ընթերցողների կողմից անհրաժեշտ նյութերի որոնումը։ Ներկայացվող կանոնները կարող են կիրառվել ինչպես այբբենական և համակարգային գրացուցակների ձևավորման, այնպես էլ ընթացիկ մատենագիտական աշխատանքի ընթացքում։ Աշխատանքը կարևորում է գրադարանավարի մասնագիտական ճշգրտությունը, քանի որ մատենագիտական գրառման նույնիսկ փոքր անհամապատասխանությունները կարող են դժվարացնել փաստաթղթի նույնականացումը և որոնումը։ Ընդհանուր առմամբ մեթոդական նյութը ծառայում է որպես գործնական և ուսուցողական ձեռնարկ՝ ուղղված մատենագիտական նկարագրության կանոնների յուրացմանը, գրադարանային մշակման որակի բարձրացմանը և տպագիր ֆոնդերի վերաբերյալ տեղեկատվության համակարգված ներկայացմանը։

Պատմություն

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է հայոց պատրիարք Խրիմյանի՝ երեսփոխանական ժողովի նիստում արտասանած հրաժարականի խոսքը։ Վերնագրում նշված ամսաթիվը և ժողովի նիստի համարը փաստաթուղթը կապում են Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի եկեղեցական և ազգային կառավարման պատմության որոշակի իրադարձության հետ։ Հրաժարականի խոսքը պատմական սկզբնաղբյուրի նշանակություն ունի, քանի որ կարող է արտացոլել պատրիարքի դիրքորոշումը, նրա ծառայության ընթացքում առաջացած խնդիրները և այն հանգամանքները, որոնք հանգեցրել են պաշտոնից հրաժարվելու որոշմանը։ Երեսփոխանական ժողովը հայ համայնքի կառավարման կարևոր մարմիններից էր, որտեղ քննարկվում էին եկեղեցական, վարչական, կրթական և հասարակական նշանակության հարցեր։ Այդ պատճառով նման ելույթը կարող է տեղեկություններ պարունակել ոչ միայն պատրիարքի անձնական որոշման, այլև համայնքի կառավարման համակարգի, ժողովական հարաբերությունների, պատասխանատվության և ազգային-եկեղեցական կյանքի վերաբերյալ տարաձայնությունների մասին։ Խրիմյանի խոսքը կարևոր է նաև նրա հասարակական և հոգևոր գործունեության ուսումնասիրության համար, քանի որ պաշտոնական հրաժարականի ելույթները հաճախ ներկայացնում են առաջնորդի գնահատականը ստեղծված իրավիճակի և իր պարտականությունների կատարման հնարավորությունների վերաբերյալ։ Հրատարակությունը կարող է օգտագործվել որպես սկզբնաղբյուր՝ XIX դարի երկրորդ կեսի Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի պատմությունը, պատրիարքական իշխանության և երեսփոխանական կառավարման փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև հայ ազգային հաստատությունների գործունեությունն ուսումնասիրելիս։ Միևնույն ժամանակ, առանց ամբողջական բնագրի հնարավոր չէ ճշգրտորեն ներկայացնել հրաժարականի պատճառները, ելույթում բարձրացված կոնկրետ հարցերը կամ ժողովականների արձագանքը։

Բնապահպանություն

Հեղինակն է Ավետիսյան Ս., գիտական-վերլուծական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է բնական պաշարների արդյունավետ և նորարարական օգտագործման միջազգային փորձի համեմատական վերլուծությանը և դրա կիրառման հնարավորություններին Հայաստանի պայմաններում։ Գիրքը ներկայացնում է ժամանակակից մոտեցումները բնական ռեսուրսների կառավարման ոլորտում՝ ներառյալ էներգետիկ, ջրային, հողային և անտառային պաշարների խնայողական օգտագործման տեխնոլոգիաները, վերականգնվող էներգիայի զարգացումը և էկոլոգիապես մաքուր արտադրական համակարգերը։ Հեղինակը մանրամասն ուսումնասիրում է զարգացած և զարգացող երկրների փորձը՝ ընդգծելով ռեսուրսների կառավարման արդյունավետ մոդելները, թվային տեխնոլոգիաների կիրառությունը և կայուն զարգացման ռազմավարությունները։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի բնական և տնտեսական առանձնահատկություններին՝ գնահատելով նորամուծական լուծումների տեղայնացման հնարավորությունները և դրանց ներդրման խոչընդոտներն ու հեռանկարները։ Գիրքը նաև ընդգծում է պետական քաղաքականության, միջազգային համագործակցության և գիտատեխնիկական առաջընթացի դերը բնական պաշարների կայուն կառավարման գործում։ Այն նախատեսված է էկոլոգիայի, տնտեսագիտության, բնապահպանության և ռեսուրսների կառավարման ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես վերլուծական և կիրառական կարևոր աղբյուր։

Աշխարհագրություն

Աշխատությունը նվիրված է ակտիվ տեկտոնական խզվածքների գոտիների տարածական կառուցվածքի և լայնության գնահատման մեթոդաբանական խնդիրներին՝ երկրաբանական դիտարկումների և գեոռադարային հետազոտությունների համատեղ կիրառմամբ։ Հետազոտության առանցքում խզվածքային գոտու մակերևութային և մերձմակերևութային կառուցվածքի բացահայտումն է, դրա հիմնական ու երկրորդային ճեղքավորումների, դեֆորմացված հատվածների և հարակից ապարների փոփոխությունների տարածական սահմանների որոշումը։ Ակտիվ խզվածքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես մեկ գծային խախտում, այլև որպես տարբեր աստիճանի դեֆորմացված հատվածներից կազմված բարդ գոտի, որի իրական լայնության գնահատումը կարևոր նշանակություն ունի տեկտոնական գործընթացների և սեյսմածին կառուցվածքների ուսումնասիրության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դաշտային երկրաբանական տվյալների՝ ապարների տեղադրման պայմանների, ճեղքավորվածության, տեղաշարժերի, ռելիեֆային արտահայտությունների և երիտասարդ նստվածքների դեֆորմացիաների ուսումնասիրմանը։ Դրանք համադրվում են գեոռադարային տվյալների հետ, որոնք հնարավորություն են տալիս ոչ քայքայիչ եղանակով ուսումնասիրել մերձմակերևութային շերտերի ներքին կառուցվածքը և հայտնաբերել մակերևույթին ոչ միշտ տեսանելի կառուցվածքային անհամասեռություններ։ Գեոռադարային պրոֆիլների մեկնաբանության ընթացքում կարող են առանձնացվել շերտերի շարունակականության խախտումներ, թեքումներ, տեղաշարժեր և այլ անոմալիաներ, որոնք համադրելով երկրաբանական դիտարկումների հետ՝ հնարավոր է առավել հիմնավորված կերպով սահմանազատել խզվածքային դեֆորմացիայի գոտին։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է տարբեր մեթոդներով ստացված արդյունքների փոխադարձ ստուգումը, քանի որ առանձին մեթոդի տվյալները կարող են պայմանավորված լինել ինչպես իրական տեկտոնական կառուցվածքներով, այնպես էլ տեղային երկրաբանական առանձնահատկություններով։ Քննվում է նաև խզվածքային գոտու լայնության փոփոխականությունը տարբեր տեղամասերում՝ հաշվի առնելով ապարների կազմը, կառուցվածքային պայմանները, երկրորդային ճեղքերի զարգացումը և ռելիեֆի առանձնահատկությունները։ Փամբակ-Սևան-Սյունիք ակտիվ խզվածքի ընտրված հատվածների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս մեթոդաբանական մոտեցումները կիրառել Հայաստանի կարևոր տեկտոնական համակարգերից մեկի օրինակով և գնահատել երկրաբանական ու երկրաֆիզիկական տվյալների համադրման արդյունավետությունը։ Նման ուսումնասիրությունները նշանակություն ունեն ակտիվ տեկտոնիկայի, պալեոսեյսմոլոգիայի և սեյսմիկ վտանգի հետազոտությունների համար, քանի որ խզվածքային դեֆորմացիայի տարածական սահմանների առավել ճշգրիտ որոշումը նպաստում է երկրաբանական վտանգների գնահատման համար անհրաժեշտ կառուցվածքային տեղեկատվության կատարելագործմանը։ Աշխատությունը միավորում է կառուցվածքային երկրաբանության, տեկտոնիկայի և կիրառական երկրաֆիզիկայի մոտեցումները՝ ապահովելով ակտիվ խզվածքների մերձմակերևութային կառուցվածքի համալիր ուսումնասիրություն։

Պատմություն

Գիրքը ներկայացնում է այն հոգևոր և ժողովրդական պատկերացումները, որոնք ձևավորվել են հայկական ավանդական մշակույթում՝ կապված առողջության, պաշտպանության, հաջողության և կյանքի տարբեր իրավիճակների հետ։ Հիմնական բովանդակությունը․ Հմայական խոսքեր և ծեսեր Բուժիչ, պաշտպանիչ և հաջողություն բերող խոսքային ձևեր։ Ժողովրդական աղոթքներ Տարբեր իրավիճակների համար նախատեսված աղոթքներ (հիվանդություն, վտանգ, աշխատանքի հաջողություն և այլն)։ Կրոնական և ժողովրդական մտածողության միաձուլում Քրիստոնեական աղոթքների և հին հավատալիքների համատեղ գոյակցություն։ Բանահյուսական նյութերի հավաքագրում Տեքստերի գրանցում, դասակարգում և վերլուծություն։ Հավատալիքային համակարգ Բնության, մարդու և հոգևոր ուժերի փոխհարաբերությունների վերաբերյալ պատկերացումներ։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է մսային հումքում և կենդանական ծագման ենթամթերքներում պահպանման ընթացքում տեղի ունեցող ֆիզիկական, քիմիական, կենսաքիմիական և մանրէաբանական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը և դրանց սանիտարական նշանակության գնահատմանը։ Հետազոտության կենտրոնում պահպանման ջերմաստիճանի, տևողության, խոնավության, օդափոխության, փաթեթավորման և շրջակա միջավայրի այլ գործոնների ազդեցությունն է արտադրանքի որակի ու անվտանգության ցուցանիշների վրա։ Քննվում են մսային հումքի կառուցվածքի, գույնի, հոտի, խոնավության, թթվայնության և այլ հատկությունների փոփոխությունները, որոնք կարող են պայմանավորված լինել ինչպես բնական հետմորթային գործընթացներով, այնպես էլ երկարատև կամ ոչ պատշաճ պահպանմամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մանրէաբանական գործընթացներին, քանի որ պահպանման պայմանների խախտումը կարող է նպաստել միկրոօրգանիզմների զարգացմանը և արտադրանքի փչացմանը։ Դիտարկվում են մսի և տարբեր ենթամթերքների կառուցվածքային ու քիմիական առանձնահատկությունները, որոնց պատճառով դրանց պահպանման կայունությունը և որակական փոփոխությունների արագությունը կարող են տարբեր լինել։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել զգայորոշման, ֆիզիկաքիմիական, մանրէաբանական և լաբորատոր այլ ցուցանիշներ՝ արտադրանքի թարմության, որակի և սանիտարական վիճակի ամբողջական գնահատման նպատակով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում սառեցման և պաղեցման պայմանների ազդեցության ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև պահեստավորման ընթացքում ջերմաստիճանային ռեժիմի կայունության նշանակությունը։ Սանիտարական գնահատման տեսանկյունից ուսումնասիրվում են այն չափանիշները, որոնց օգնությամբ հնարավոր է տարբերակել բնական պահպանման փոփոխությունները արտադրանքի անվտանգության և օգտագործման պիտանիության վրա ազդող անցանկալի գործընթացներից։ Ուշադրություն է դարձվում նաև պահեստավորման, տեղափոխման և իրացման փուլերում սանիտարահիգիենիկ վերահսկողության նշանակությանը՝ սննդային անվտանգության պահպանման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անասնաբուժական սանիտարիայի, սննդամթերքի անվտանգության, մսի ապրանքագիտության և սննդային մանրէաբանության մոտեցումները՝ նպաստելով կենդանական ծագման սննդամթերքի որակի վերահսկման և պահպանման պայմանների գիտական գնահատմանը։