Радиационно-индуцированные явления в некоторых сложных полупроводниковых и сверхпроводящих средах

Բժշկություն

Այս թեման վերաբերում է փորձարարական քիմիաթերապիայի պայմաններում ցիտոստատիկ դեղամիջոցների ազդեցության համեմատական ուսումնասիրությանը, որի նպատակն է գնահատել տարբեր հակաուռուցքային միջոցների արդյունավետությունը, թունավորության մակարդակը և գործողության մեխանիզմների տարբերությունները կենսաբանական մոդելներում կամ լաբորատոր պայմաններում։ Ցիտոստատիկ դեղամիջոցները հանդիսանում են քիմիաթերապիայի հիմնական բաղադրիչը և գործում են՝ արգելակելով ուռուցքային բջիջների բաժանումը կամ առաջացնելով դրանց ապոպտոզ, սակայն դրանց ազդեցությունը հաճախ ուղեկցվում է նաև առողջ բջիջների վնասմամբ, ինչը պայմանավորում է կողմնակի ազդեցությունների բազմազանությունը։ Համեմատական ուսումնասիրություններում սովորաբար վերլուծվում են տարբեր խմբերի ցիտոստատիկների արդյունավետության ցուցանիշները՝ ներառյալ ալկիլացնող միացությունները, անտիմետաբոլիտները, միկրոտուբուլների վրա ազդող դեղերը և ԴՆԹ-ի սինթեզը խանգարող նյութերը։ Փորձարարական մոդելներում գնահատվում են ուռուցքի չափի նվազման դինամիկան, բջջային ցիկլի վրա ազդեցությունը, կենսաքիմիական մարկերների փոփոխությունները, ինչպես նաև օրգանիզմի ընդհանուր թունաբանական պատասխանները։ Նման հետազոտությունները կարևոր են նոր քիմիաթերապևտիկ սխեմաների մշակման, դեղերի համակցությունների օպտիմալացման և անհատականացված բուժման մոտեցումների ձևավորման համար, քանի որ թույլ են տալիս համադրել արդյունավետությունը և անվտանգությունը տարբեր պայմաններում։

Պատմություն

Աշխատությունը միջնադարյան հայ պատմագրության կարևորագույն երկերից մեկն է, որի հեղինակն է XII դարի նշանավոր պատմիչ և հոգևորական Սամուէլ Քահանայ Անեցին։ Այս ստեղծագործությունը համարվում է համաշխարհային և հայկական պատմության համառոտ, սակայն արժեքավոր ժամանակագրական ժողովածու, որտեղ հեղինակը փորձել է մեկտեղել տարբեր պատմիչների տեղեկությունները և ներկայացնել աշխարհի ու հայ ժողովրդի պատմական ընթացքը՝ սկսած աստվածաշնչյան ժամանակներից մինչև իր ապրած դարաշրջանը։ Գիրքը գրված է գրաբարով և առանձնանում է իր ժամանակագրական կառուցվածքով, որտեղ իրադարձությունները ներկայացվում են հաջորդական ու համեմատական ձևով՝ ընդգրկելով տարբեր ժողովուրդների պատմությունները, թագավորությունների փոփոխությունները, պատերազմները, եկեղեցական իրադարձությունները և քաղաքական զարգացումները։ Սամուէլ Անեցին մեծ ուշադրություն է դարձնում հատկապես հայկական պետականության, Բագրատունիների թագավորության, հայկական իշխանական տների, ինչպես նաև տարածաշրջանային քաղաքական փոփոխությունների նկարագրությանը։ Աշխատության մեջ արտացոլված են նաև բյուզանդական, պարսկական, արաբական և այլ պետությունների պատմական գործընթացները, որոնք առնչվում էին Հայաստանի ճակատագրին։ «Հավաքմունք ի գրոց պատմագրաց»-ը կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ հեղինակը օգտվել է ավելի վաղ շրջանի բազմաթիվ աղբյուրներից, որոնցից մի քանիսը հետագայում կորել են, և այդպիսով նրա գիրքը պահպանել է եզակի պատմական տեղեկություններ։ Ստեղծագործությունն աչքի է ընկնում համառոտ, սակայն բովանդակալից շարադրանքով, պատմական փաստերի խտությամբ և միջնադարյան հայ պատմագիտական մտածողության առանձնահատկություններով։ Այն մեծ արժեք ունի ոչ միայն որպես պատմագիտական աղբյուր, այլև որպես միջնադարյան հայ գրական լեզվի և մշակութային մտածողության վկայություն։ Գիրքը լայնորեն օգտագործվում է հայոց միջնադարյան պատմության, ժամանակագրության և աղբյուրագիտության ուսումնասիրություններում և համարվում է հայ մատենագրության կարևորագույն հուշարձաններից մեկը։

Պատմություն

Հայաստանի անկախացման հասարակական-քաղաքական նախադրյալները և կայացման սկիզբը (1956 թ. փետրվար – 1991 թ. սեպտեմբեր)-ը նորագույն պատմության խորացված գիտական ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է Հայաստանի անկախ պետականության ձևավորմանը նախորդած երկարատև հասարակական-քաղաքական գործընթացները՝ ընդգրկելով 1956 թվականից մինչև 1991 թվականի անկախության հռչակումը, աշխատությունում դիտարկվում են խորհրդային Հայաստանի ներսում տեղի ունեցած գաղափարական, տնտեսական և ազգային ինքնագիտակցության փոփոխությունները, մշակութային վերածննդի միտումները, ինչպես նաև հասարակական շարժումների աստիճանական ակտիվացումը, որոնք ձևավորեցին անկախության գաղափարի լայն հասարակական հիմքը, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1960–80-ականների ազգային մտավորականության դերին, իրավապաշտպան և ինքնության պահպանման նախաձեռնություններին, ինչպես նաև քաղաքական լարվածությունների աճին, որոնք կապված էին Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի սրացման հետ, միաժամանակ վերլուծվում են Խորհրդային Միության համակարգային ճգնաժամը, պերեստրոյկայի և գլասնոստի ազդեցությունը, զանգվածային շարժումների ձևավորումը և պետական անկախության պահանջի ինստիտուցիոնալացումը, աշխատությունը ցույց է տալիս, որ Հայաստանի անկախացումը եղել է ոչ միայն 1991 թվականի քաղաքական ակտ, այլ երկարաժամկետ պատմական գործընթացի արդյունք, որը ձևավորվել է հասարակության ներսում աստիճանաբար աճող ինքնավարության և ինքնորոշման գաղափարների հիման վրա։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է հայկական սփյուռքի տարբեր համայնքներում՝ Լոս Անջելեսում, Թեհրանում և Բեյրութում, սոցիալական փոփոխությունների և էթնոսոցիոլոգիական պրոցեսների ուսումնասիրությանը։ Նյութում վերլուծվում են սփյուռքի բնակչության սոցիալական կառուցվածքի, կրթության, զբաղվածության, տնտեսական գործունեության և մշակութային ինքնության փոփոխությունները՝ ժամանակի ընթացքում, ինչպես նաև գնահատվում են համաճարակային, քաղաքական և աշխարհաքաղաքական գործոնների ազդեցությունը համայնքների սոցիալական դինամիկայի վրա։ Աշխատությունը ընդգծում է համայնքային ինքնակարգավորման մեխանիզմները, միջսերնդային հարաբերությունների առանձնահատկությունները, համակեցության և համախմբվածության գործոնները, ինչպես նաև սփյուռքի հայկականության պահպանման մարտահրավերները տարբեր երկրներում։ Նյութը հիմնված է հետազոտական էթնոսոցիոլոգիակա

Այլ առարկաներ

Էլեկտրատեխնիկայի և էլեկտրաինժեներիայի հիմունքներին նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որտեղ ներկայացվում են էլեկտրական շղթաների տեսության, էլեկտրամագնիսական երևույթների և ժամանակակից էլեկտրատեխնիկական համակարգերի հիմնական սկզբունքները։ Գրքում բացատրվում են հաստատուն և փոփոխական հոսանքի շղթաները, Օհմի օրենքը, Կիրխհոֆի կանոնները, հզորության հաշվարկները և էներգիայի փոխակերպման գործընթացները։ Աշխատության մեջ ընդգրկված են նաև տրանսֆորմատորների, էլեկտրական շարժիչների, գեներատորների և ավտոմատ կառավարման համակարգերի աշխատանքի սկզբունքները, որոնք կարևոր են էլեկտրաինժեներիայի գործնական կիրառությունների համար։ Հեղինակը ներկայացնում է տեսական հիմքերը՝ զուգակցելով դրանք գործնական օրինակներով և ինժեներական խնդիրների լուծման մոտեցումներով, ինչը նպաստում է նյութի ավելի խորքային ըմբռնմանը։ Գիրքը կարևորում է էլեկտրաէներգիայի արտադրության, փոխանցման և բաշխման գործընթացները, ինչպես նաև անվտանգ աշխատանքի կանոնները։ Այն արժեքավոր ուսումնական աղբյուր է տեխնիկական բուհերի ուսանողների, ինժեներների և էլեկտրատեխնիկայով հետաքրքրվողների համար։

Մանկավարժություն

Դաստիարակության գործընթացի էությունը կայանում է մարդու անձի ձևավորման, նրա մտավոր, բարոյական, սոցիալական և մշակութային զարգացման նպատակաուղղված ու համակարգված ազդեցության մեջ, որի միջոցով հասարակությունը փոխանցում է իր փորձը, արժեքները, գիտելիքները և վարքագծային նորմերը նոր սերունդներին։ Դաստիարակությունը ոչ միայն գիտելիքների հաղորդման գործընթաց է, այլև անձի աշխարհայացքի, արժեքային համակարգի և վարքային մոդելների ձևավորում, որտեղ կարևոր դեր են խաղում ընտանիքը, դպրոցը, սոցիալական միջավայրը և մշակութային գործոնները։ Այն ունի նպատակային բնույթ, քանի որ ուղղված է հասարակության համար անհրաժեշտ, պատասխանատու և գիտակցված քաղաքացու ձևավորմանը, ինչպես նաև անհատի ներուժի զարգացմանը։ Դաստիարակության գործընթացում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն կրթական մեթոդները, հաղորդակցության ձևերը և դաստիարակչական ազդեցության միջոցները, որոնք միասին ապահովում են անձի համակողմանի զարգացումը։ Այս գործընթացը շարունակական է և սկսվում է վաղ մանկությունից՝ շարունակվելով ամբողջ կյանքի ընթացքում՝ փոփոխվելով ըստ սոցիալական պայմանների և անհատի զարգացման փուլերի։ Դաստիարակության էությունը նաև կայանում է նրանում, որ այն համադրում է անհատական և հասարակական շահերը՝ նպաստելով ինչպես անձի ինքնաիրացմանը, այնպես էլ հասարակության կայունությանն ու առաջընթացին։