Разработка средств проектирования радиационно стойких цифровых интегральных схем

Գրականություն

Գիտական աշխատանքը նվիրված է Վահան Թեքեյանի և Վահան Տերյանի գրական առնչությունների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել երկու մեծանուն հայ բանաստեղծների ստեղծագործական ընդհանրությունները, տարբերությունները, գեղագիտական ընկալումները և նրանց պոեզիայի հնարավոր փոխազդեցության դրսևորումները։ Ուսումնասիրության առանցքում 20-րդ դարասկզբի հայ քնարերգության զարգացման այն գործընթացներն են, որոնց շրջանակում ձևավորվում էին նոր բանաստեղծական մտածողություն, անհատական քնարական աշխարհ, լեզվական ու ոճական նոր մոտեցումներ։ Երկու հեղինակների ստեղծագործության համադրությունը հնարավորություն է տալիս առավել հստակ պատկերացնելու այդ ժամանակաշրջանի հայ պոեզիայի բազմազանությունն ու զարգացման ներքին օրինաչափությունները։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նրանց գրական աշխարհայացքի հիմնական հատկանիշները, բանաստեղծական թեմաները և գեղարվեստական սկզբունքները։ Երկու բանաստեղծների պոեզիայում կարևոր տեղ են զբաղեցնում սերը, կարոտը, մենությունը, հայրենիքը, հոգևոր որոնումները, ժամանակի զգացողությունը և մարդկային ներաշխարհը։ Սակայն նույն թեմաների գեղարվեստական մեկնաբանությունը նրանց ստեղծագործություններում ունի տարբեր երանգներ և կառուցվածքային լուծումներ, ինչը թույլ է տալիս խոսել ոչ միայն ընդհանրությունների, այլև ինքնատիպության մասին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել քնարական հերոսի կերպարին։ Երկու հեղինակների մոտ էլ բանաստեղծական խոսքը հաճախ կառուցվում է անհատի ներքին ապրումների և հոգեբանական վիճակների բացահայտման շուրջ, սակայն այդ ներաշխարհի արտահայտման ձևերը պայմանավորված են յուրաքանչյուր հեղինակի անհատական գեղագիտական համակարգով։ Համեմատական վերլուծությունը կարող է ցույց տալ, թե ինչպես են անձնական զգացմունքները վերածվում ավելի լայն մշակութային և ազգային իմաստ ունեցող գեղարվեստական պատկերների։ Կարևոր ուղղություն է նաև հայրենիքի թեմայի ուսումնասիրությունը։ Թեքեյանի և Տերյանի ստեղծագործություններում հայրենիքի գաղափարը կապված է ոչ միայն տարածքի կամ պատմական հիշողության, այլև հոգևոր պատկանելության, ազգային ինքնության և կորուստների զգացողության հետ։ Այս թեմայի համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու երկու բանաստեղծների ազգային մտածողության առանձնահատկությունները և նրանց պոեզիայի պատմամշակութային ենթատեքստը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև սիրային և փիլիսոփայական քնարերգության ընդհանրություններին։ Սերը նրանց ստեղծագործություններում հաճախ հանդես է գալիս որպես մարդու ներաշխարհը բացահայտող և գոյության ավելի խոր իմաստների հասնելու միջոց։ Մենության, անցողիկության և կորուստի թեմաները նույնպես ձեռք են բերում ոչ միայն անձնական, այլև համամարդկային նշանակություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում լեզվական և ոճական համեմատությունը։ Կարող են ուսումնասիրվել բառապաշարի ընտրությունը, պատկերավորման միջոցները, խորհրդանշական պատկերները, երաժշտականությունը, ռիթմը, ինտոնացիան և բանաստեղծական ձևի առանձնահատկությունները։ Այս տեսանկյունից երկու հեղինակների համադրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայ քնարերգության արդիականացման տարբեր ուղիներ և յուրաքանչյուրի ներդրումը ժամանակակից բանաստեղծական լեզվի զարգացման գործում։ «Գրական առնչություններ» հասկացությունը կարող է ուսումնասիրվել ինչպես ուղղակի ազդեցությունների և փոխադարձ արձագանքների, այնպես էլ ավելի լայն գրական-մշակութային համատեքստի տեսանկյունից։ Կարևոր է տարբերակել փաստացի կենսագրական կամ ստեղծագործական կապերը թեմատիկ ու գեղագիտական ընդհանրություններից՝ խուսափելով միայն նմանությունների հիման վրա ուղղակի ազդեցություն ենթադրելուց։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի հիմնավորված գնահատել երկու հեղինակների հարաբերությունը հայ գրականության ընդհանուր զարգացման գործընթացում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի ներկայացնել Թեքեյանի և Տերյանի ստեղծագործությունները ոչ թե միայն զուգահեռաբար, այլև միմյանց հետ փոխհարաբերության և նույն գրական դարաշրջանի համատեքստում։ Նրանց պոեզիայի համեմատական քննությունը կարևոր է հայ նորագույն քնարերգության գեղագիտական բազմազանությունը, ազգային և անհատական թեմաների փոխկապակցվածությունը և 20-րդ դարասկզբի հայ բանաստեղծական մտածողության զարգացման առանձնահատկությունները հասկանալու համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է հայերի և վրացիների ծագման հարցի ուսումնասիրությանը և նրանց՝ Փոքր Ասիայի հնագույն բնակչության հետ ունեցած պատմական ու մշակութային կապերի քննությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է քննարկել Հայկական բարձրավանդակի և հարակից տարածքների հնագույն բնակչության էթնիկական կազմավորման գործընթացները, տարբեր ժողովուրդների փոխհարաբերությունները և այն պատմական պայմանները, որոնց ներքո ձևավորվել են հայ և վրաց ժողովուրդների վաղ պատմական ինքնությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համադրվել պատմական աղբյուրների, հնագիտական տվյալների, տեղանունների, լեզվաբանական նյութերի և հին հեղինակների հաղորդած տեղեկությունների հիման վրա ձևավորված տեսակետները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Փոքր Ասիայի հնագույն ժողովուրդներին և նրանց հնարավոր փոխառնչություններին Հայկական բարձրավանդակի ու Կովկասի բնակչության հետ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ տարբեր պատմական դարաշրջանների՝ սկսած հնագույն ժամանակներից մինչև ավելի ուշ փուլեր, և փորձել վերականգնել բնակչության տեղաշարժերի, մշակութային շփումների ու քաղաքական փոխազդեցությունների ընդհանուր պատկերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև էթնոգենեզի խնդիրը, որի ուսումնասիրությունը պահանջում է տարբեր տեսակի աղբյուրների համադրություն և պատմական գործընթացների բազմակողմանի դիտարկում։ Լեզվաբանական տեսանկյունից կարող են քննության առնվել հայերենի, վրացերենի և տարածաշրջանի հնագույն լեզուների միջև հնարավոր կապերը, փոխառությունները, տեղանունները և լեզվական շփումների հետքերը։ Հնագիտական նյութերի օգտագործումը, իր հերթին, հնարավորություն է տալիս համեմատելու տարբեր մշակույթների նյութական ժառանգությունը, բնակավայրերի կառուցվածքը, թաղման ծեսերը, խեցեղենը և այլ հնագիտական համալիրներ։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն փորձում է հայերի և վրացիների վաղ պատմությունը դիտարկել ոչ թե մեկուսացված, այլ Փոքր Ասիայի և Հարավային Կովկասի ավելի լայն պատմամշակութային միջավայրում։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տարածաշրջանի ժողովուրդների միջև երկարատև շփումները և փոխազդեցությունները՝ միաժամանակ տարբերակելով մշակութային ընդհանրությունները էթնիկական ծագման ուղղակի ապացույցներից։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, վրացագետներին, հնագետներին, պատմաբաններին, լեզվաբաններին, հնագույն աշխարհի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և Հայկական բարձրավանդակի ու Կովկասի հնագույն բնակչության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բնակարանային ֆոնդի կառավարման համակարգի ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով դրա արդյունավետության բարձրացման, առկա խնդիրների բացահայտման և կառավարման ժամանակակից մեխանիզմների ներդրման հիմնահարցերին։ Աշխատության մեջ բնակարանային ֆոնդը դիտարկվում է որպես երկրի սոցիալ-տնտեսական և քաղաքային զարգացման կարևոր բաղադրիչ, որի արդյունավետ կառավարումը անմիջականորեն կապված է բնակչության կենսապայմանների, բնակարանների պահպանման, շենքերի տեխնիկական վիճակի, համայնքային ենթակառուցվածքների և քաղաքային միջավայրի որակի հետ։ Քննարկվում են բնակարանային ֆոնդի ձևավորման և պահպանման առանձնահատկությունները, սեփականության տարբեր ձևերը, կառավարման գործող մոդելները և դրանց կիրառման ընթացքում առաջացող կազմակերպական, ֆինանսական ու իրավական խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմաբնակարան շենքերի կառավարմանը, բնակիչների և կառավարման մարմինների փոխհարաբերություններին, ընդհանուր օգտագործման տարածքների պահպանմանը, վերանորոգման և սպասարկման աշխատանքների կազմակերպմանը, ինչպես նաև ֆինանսավորման արդյունավետ աղբյուրների որոնմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են նաև պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների դերերը բնակարանային քաղաքականության իրականացման գործում, բնակարանային ֆոնդի տեխնիկական վիճակի գնահատման և վերահսկողության մեխանիզմները, ինչպես նաև կառավարման ոլորտում առկա թերությունների հաղթահարման հնարավորությունները։ Գրքում ներկայացվող մոտեցումները միտված են բնակարանային ֆոնդի կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը՝ շեշտադրելով կառավարման թափանցիկությունը, պատասխանատվության հստակեցումը, բնակիչների մասնակցության ընդլայնումը և ֆինանսատնտեսական մեխանիզմների կատարելագործումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, քաղաքաշինության և համայնքային կառավարման մասնագետների, բնակարանային քաղաքականությամբ զբաղվող պետական և տեղական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, հետազոտողների, ուսանողների և ոլորտի այլ մասնագետների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է XI–XV դարերի հայկական վարքագրական գրականության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով միջնադարյան հայ գրականության այս կարևոր ժանրի ձևավորման, զարգացման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների հիմնական կողմերը։ Հետազոտության կենտրոնում սրբերի և հոգևոր գործիչների կյանքին ու գործունեությանը նվիրված ստեղծագործություններն են, որոնք միաժամանակ արժեքավոր աղբյուրներ են ոչ միայն գրականության, այլև միջնադարյան Հայաստանի հոգևոր, հասարակական, քաղաքական և մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծված վարքերը, դրանց կառուցվածքային և բովանդակային առանձնահատկությունները, հեղինակային մոտեցումները, սրբապատկերային կերպարների ձևավորումը և այն գաղափարական արժեքները, որոնք արտացոլվել են այդ երկերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սրբի կերպարի կառուցմանը՝ որպես քրիստոնեական հավատքի, բարոյականության, նահատակության, հոգևոր տոկունության և անձնազոհության օրինակ։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են վարքագրական երկերում միահյուսվում պատմական իրադարձությունները, կրոնական աշխարհայացքը, ժողովրդական պատկերացումները և գրական գեղարվեստական հնարները։ Ներկայացվում են նաև այն պատմական ու մշակութային պայմանները, որոնց ազդեցությամբ զարգացել է հայկական վարքագրությունը XI–XV դարերում։ Այդ ժամանակաշրջանը կարևոր է հայ մշակույթի համար, քանի որ ներառում է քաղաքական և հասարակական բարդ փոփոխություններ, հայկական տարբեր կենտրոնների մշակութային ակտիվություն և հոգևոր կյանքի շարունակական զարգացում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են վարքագրական ստեղծագործությունների միջոցով պահպանվել պատմական հիշողությունը, ազգային-կրոնական ինքնագիտակցությունը և միջնադարյան հասարակության բարոյական պատկերացումները։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում ժանրի գրական բնույթին՝ կերպարների ստեղծմանը, պատմողական կառուցվածքին, լեզվական ու ոճական առանձնահատկություններին, հրաշապատում տարրերի կիրառմանը և պատմական ու ավանդական նյութի փոխհարաբերությանը։ Հետազոտությունը կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունի նաև այն պատճառով, որ նման երկերում հաճախ պահպանվել են տեղեկություններ Հայաստանի բնակավայրերի, եկեղեցական կենտրոնների, հոգևորականների, քաղաքական իրադարձությունների և ժամանակաշրջանի հասարակական կյանքի վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ միջնադարյան գրականությամբ, եկեղեցական պատմությամբ, հայագիտությամբ և միջնադարյան մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների և ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Գիրքը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի պայմաններում պոմիդորի տարբեր ժամկետներում հասունացող հետերոզիսային հիբրիդների ստացման, ուսումնասիրման և ընտրության հարցերին։ Այն ներկայացնում է բույսերի սելեկցիայի տեսական հիմքերը, հետերոզիսի երևույթի նշանակությունը, հիբրիդային ձևերի ստեղծման մեթոդները և դրանց կիրառման արդյունավետությունը բանջարաբուծության մեջ։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են պոմիդորի տարբեր գենետիկական ձևերի ընտրության սկզբունքները, խաչասերման գործընթացները, ստացված հիբրիդների կենսաբանական և ագրոտեխնիկական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց վաղահասության, բերքատվության և որակական հատկանիշների գնահատման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Արարատյան հարթավայրի կլիմայական և հողային պայմաններին համապատասխան բարձր արդյունավետությամբ սորտային ու հիբրիդային ձևերի ստեղծմանը։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի բուսաբուծության և սելեկցիայի զարգացման համար՝ ներկայացնելով գործնական մոտեցումներ պոմիդորի արտադրության արդյունավետության բարձրացման և տեղական պայմաններին հարմարեցված նոր հիբրիդների ստացման ուղղությամբ։ Աշխատանքը նախատեսված է գյուղատնտեսության մասնագետների, սելեկցիոներների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և բանջարաբուծությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Ինֆորմատիկա

Աշխատանքը նվիրված է բաշխիչ էլեկտրական ցանցերում հաշվառման և հեռաչափական տեղեկատվության հեռավար հավաքագրման ու մշակման ավտոմատացված տեղեկատվական համակարգի ուսումնասիրմանը, նախագծմանը և ստեղծմանը։ Այն ներառում է էլեկտրաէներգիայի սպառման, ցանցի աշխատանքային պարամետրերի, սարքավորումների վիճակի և այլ տեխնիկական ցուցանիշների վերաբերյալ տվյալների ստացման, փոխանցման, պահպանման, մշակման և վերլուծության գործընթացների համալիր ավտոմատացում։ Աշխատանքի շրջանակում դիտարկվում են բաշխիչ էլեկտրացանցերի տեղեկատվական ենթակառուցվածքի առանձնահատկությունները, հեռաչափական և հաշվառման սարքերից տվյալների ստացման եղանակները, կապի և տվյալների փոխանցման միջոցները, ինչպես նաև ստացված տեղեկատվության կենտրոնացված կառավարման ու վերահսկման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի համակարգի ձևավորմանը, որը կարող է նվազեցնել տվյալների ձեռքով հավաքագրման անհրաժեշտությունը, բարձրացնել չափումների և հաշվառման տվյալների ճշգրտությունը, ապահովել տեղեկատվության օպերատիվ հասանելիություն և նպաստել էլեկտրական ցանցի շահագործման արդյունավետության բարձրացմանը։ Ներկայացվում են համակարգի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ բաղադրիչները, դրանց փոխկապակցվածությունը, տվյալների հոսքերի կազմակերպումը և տեղեկատվության մշակման տրամաբանությունը։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև ծրագրային և տեխնիկական միջոցների ընտրության, տվյալների բազաների կազմակերպման, օգտագործողների և սարքավորումների փոխգործակցության, համակարգի հուսալիության ու տեղեկատվական անվտանգության ապահովման հարցերի ուսումնասիրություն։ Ստեղծվող լուծումը նպատակաուղղված է էլեկտրական ցանցերում հաշվառման գործընթացների թվայնացմանը, հեռավար մոնիթորինգի հնարավորությունների ընդլայնմանը, վթարային կամ ոչ ստանդարտ իրավիճակների վերաբերյալ տեղեկատվության արագ ստացմանը և հավաքագրված տվյալների հիման վրա ավելի հիմնավորված կառավարչական ու տեխնիկական որոշումների ընդունմանը։ Արդյունքում ձևավորվում է ժամանակակից տեղեկատվական համակարգի հայեցակարգ, որը կարող է կիրառվել բաշխիչ էլեկտրացանցերի աշխատանքի վերահսկման, էլեկտրաէներգիայի հաշվառման, տեխնիկական վիճակի գնահատման և շահագործման գործընթացների կատարելագործման նպատակով։