Reise zum Ararat

Literature

Աշխատությունը «Էվելինա» վերնագրով գեղարվեստական ստեղծագործություն է, որի վերնագիրը մատնանշում է կենտրոնական կերպարի անունը և ընթերցողի ուշադրությունը հրավիրում անհատական պատմության ու մարդկային ապրումների վրա։ Ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել որպես իր ժամանակաշրջանի ընթերցողական հետաքրքրություններին առնչվող գրական երկ, որտեղ անձնական ճակատագրի, զգացմունքների, միջանձնային հարաբերությունների և հասարակական միջավայրի հնարավոր փոխազդեցությունը կարող է կազմել գեղարվեստական պատումի հիմքը։ Անվան ընտրությունը ստեղծագործությանը տալիս է կերպարակենտրոն բնույթ՝ հնարավորություն ընձեռելով դիտարկելու հերոսի անհատականությունը, ներաշխարհը և կյանքի իրադարձությունների հետ նրա հարաբերությունները։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև XIX դարի վերջի հայալեզու գրական միջավայրի ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ որպես այդ ժամանակաշրջանում ընթերցողներին առաջարկվող գեղարվեստական գրականության օրինակ։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրքի պատմությամբ, արձակի զարգացման ընթացքով և ժամանակի գրական ճաշակների ձևավորմամբ հետաքրքրվող ուսումնասիրողների համար։ Հրատարակությունը վկայում է գեղարվեստական ստեղծագործությունների տարածման և ընթերցանության մշակույթի զարգացման մասին՝ ընդգծելով տպագիր գրքի դերը գրական երկերի հանրայնացման և մշակութային հաղորդակցության մեջ։

Finance

Տնտեսագիտական և ֆինանսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական համակարգի կայունության գնահատման տեսական, մեթոդաբանական և կիրառական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ֆինանսական համակարգի հիմնական բաղադրիչների գործունեությունը, դրանց փոխկապակցվածությունը և տնտեսական միջավայրի փոփոխությունների նկատմամբ դիմակայունությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական կայունությունը բնութագրող ցուցանիշների ընտրությանը, ռիսկերի բացահայտման և գնահատման մեթոդներին, ինչպես նաև ֆինանսական համակարգի խոցելիության հնարավոր աղբյուրների ուսումնասիրմանը։ Վերլուծվում են բանկային համակարգի, ֆինանսական շուկաների և ֆինանսական միջնորդության գործընթացների ազդեցությունը ընդհանուր կայունության վրա։ Քննարկվում են վարկային, իրացվելիության, շուկայական և համակարգային ռիսկերի գնահատման մոտեցումները, ինչպես նաև մակրոտնտեսական գործոնների և ֆինանսական հատվածի միջև փոխազդեցությունները։ Կարևորվում են ֆինանսական վերահսկողության, կարգավորման և ռիսկերի կանխարգելման մեխանիզմների կատարելագործման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել ֆինանսական համակարգի վիճակի գնահատման մեթոդաբանության զարգացմանը և կայունության ամրապնդմանն ուղղված կառավարչական որոշումների հիմնավորմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Economics

Գիտական աշխատանքը նվիրված է փոքր և միջին ձեռնարկությունների տնտեսական գործունեության արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Փոքր և միջին ձեռնարկությունները ժամանակակից տնտեսության կարևորագույն բաղադրիչներից են, քանի որ էական դեր ունեն զբաղվածության ապահովման, նոր աշխատատեղերի ստեղծման, մրցակցության խթանման, տեղական շուկաների զարգացման, նորարարությունների տարածման և տնտեսական ակտիվության պահպանման գործում։ Միաժամանակ այս ձեռնարկությունները հաճախ գործում են սահմանափակ ֆինանսական, մարդկային և տեխնոլոգիական ռեսուրսների պայմաններում, ինչի պատճառով նրանց գործունեության արդյունավետության բարձրացումը պահանջում է կառավարման և զարգացման համապատասխան մեխանիզմների կիրառում։ Աշխատանքի շրջանակում տնտեսական արդյունավետությունը կարող է դիտարկվել որպես ձեռնարկության կողմից առկա ռեսուրսների օգտագործման արդյունք՝ հաշվի առնելով արտադրության կամ վաճառքի ծավալները, եկամուտները, շահույթը, ծախսերը, աշխատուժի արտադրողականությունը, ակտիվների և կապիտալի օգտագործման արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է այն գործոնների բացահայտումը, որոնք ազդում են փոքր և միջին ձեռնարկությունների արդյունավետության վրա։ Դրանց շարքում կարող են լինել ֆինանսավորման հասանելիությունը, կառավարման որակը, աշխատակիցների մասնագիտական կարողությունները, տեխնոլոգիական հագեցվածությունը, արտադրության կազմակերպման մակարդակը, շուկայավարման արդյունավետությունը, մրցակցային միջավայրը և պահանջարկի փոփոխությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակությանը, որը փոքր և միջին բիզնեսի զարգացման հիմնական խոչընդոտներից մեկն է։ Վարկերի և ներդրումային միջոցների հասանելիությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ արտադրության ընդլայնման, նոր սարքավորումների ձեռքբերման, տեխնոլոգիական վերազինման և նոր շուկաներ մուտք գործելու համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ծախսերի կառավարման և արտադրողականության բարձրացման խնդիրներին։ Ձեռնարկության արդյունավետությունը մեծապես կախված է նյութական, աշխատանքային և ֆինանսական ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործումից, կորուստների նվազեցումից և արտադրական գործընթացների օպտիմալացումից։ Ժամանակակից տեխնոլոգիաների և թվային գործիքների կիրառումը կարող է նպաստել գործառնական ծախսերի նվազեցմանը, հաշվապահական և կառավարչական գործընթացների ավտոմատացմանը, հաճախորդների սպասարկման բարելավմանը և որոշումների կայացման արագացմանը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև մարքեթինգային գործունեության կատարելագործումը։ Փոքր և միջին ձեռնարկությունների համար շուկայի պահանջարկի ճիշտ գնահատումը, թիրախային հաճախորդների բացահայտումը, ապրանքի կամ ծառայության արդյունավետ դիրքավորումը և թվային մարքեթինգի կիրառումը կարող են նպաստել վաճառքի ծավալների և մրցունակության աճին։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են ներկայացվել ձեռնարկությունների արդյունավետության գնահատման տարբեր ցուցանիշներ և մեթոդներ, ինչպես նաև դրանց ֆինանսատնտեսական գործունեության վերլուծության գործիքներ։ Դրանց միջոցով հնարավոր է բացահայտել ձեռնարկության ուժեղ և թույլ կողմերը, գնահատել առկա ռեսուրսների օգտագործման մակարդակը և որոշել զարգացման առավել նպատակահարմար ուղղությունները։ Աշխատանքի գործնական հատվածը կարող է ներառել արդյունավետության բարձրացման առաջարկություններ՝ ֆինանսական կառավարման բարելավում, արտադրական գործընթացների օպտիմալացում, աշխատուժի մասնագիտական զարգացում, նոր տեխնոլոգիաների ներդրում, շուկայի ընդլայնում, արտադրանքի դիվերսիֆիկացում և կառավարման ժամանակակից մեթոդների կիրառում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտելու փոքր և միջին ձեռնարկությունների տնտեսական արդյունավետության սահմանափակող հիմնական գործոնները և առաջարկելու դրանց հաղթահարման ուղիներ։ Թեման ունի կարևոր տնտեսական և գործնական նշանակություն, քանի որ փոքր և միջին բիզնեսի արդյունավետության բարձրացումը կարող է նպաստել ոչ միայն առանձին ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունությանը և մրցունակությանը, այլև զբաղվածության աճին, ներդրումային ակտիվության խթանմանը և տնտեսության ընդհանուր զարգացմանը։

Political Science

Գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքականության կառուցվածքային և կոնստրուկտիվիստական չափումների զարգացման ու փոխակերպման ուսումնասիրությանը՝ 2008–2020 թվականների հայ-ռուսական հարաբերությունների օրինակով։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է միջազգային հարաբերությունների տեսական մոտեցումների կիրառմամբ Հայաստանի արտաքին քաղաքականության ձևավորման, ռազմավարական առաջնահերթությունների փոփոխության, արտաքին քաղաքական որոշումների կայացման և տարածաշրջանային ու միջազգային գործընթացների ազդեցության վերլուծության հետ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է միջազգային համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, պետությունների միջև ուժային հարաբերակցությունը, անվտանգության ապահովման մեխանիզմները, ազգային շահերի ձևավորման գործընթացները, ինչպես նաև ինքնության, պատմական հիշողության, քաղաքական գաղափարների և փոխադարձ ընկալումների դերը միջպետական հարաբերություններում։ Կառուցվածքային մոտեցման տեսանկյունից առանձնահատուկ նշանակություն ունեն Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքը, տարածաշրջանային անվտանգության միջավայրը, Ռուսաստանի հետ ռազմաքաղաքական համագործակցությունը, տնտեսական փոխկախվածությունը և միջազգային կազմակերպությունների շրջանակներում իրականացվող փոխգործակցությունը։ Կոնստրուկտիվիստական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես են պատմական կապերը, քաղաքական ինքնության պատկերացումները, դիվանագիտական խոսույթը, հասարակական ընկալումները և պետությունների միջև ձևավորված նորմերն ու սպասումները ներգործում արտաքին քաղաքականության նպատակների և գործնական որոշումների վրա։ Հետազոտության ժամանակագրական ընդգրկումը ներառում է Հայաստանի ներքաղաքական և արտաքին քաղաքական զարգացման կարևոր փուլեր, որոնց ընթացքում հայ-ռուսական հարաբերությունները ենթարկվել են ինչպես շարունակականության, այնպես էլ որոշակի փոփոխությունների ազդեցությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի 2008 թվականի տարածաշրջանային իրադարձությունների հետևանքները, Հարավային Կովկասում անվտանգության միջավայրի փոփոխությունները, Հայաստանի և Ռուսաստանի ռազմավարական գործընկերության ինստիտուցիոնալ հիմքերը, ինչպես նաև երկկողմ հարաբերությունների զարգացումը քաղաքական, ռազմական, տնտեսական և դիվանագիտական ոլորտներում։ Աշխատության թեմատիկան առնչվում է Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության շրջանակներում Հայաստանի մասնակցությանը, ռուսական ռազմական ներկայության նշանակությանը, էներգետիկ և տնտեսական համագործակցությանը, ինչպես նաև տարածաշրջանային անվտանգության վերաբերյալ երկու պետությունների շահերի համընկնումներին և տարբերություններին։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում Հայաստանի արտաքին քաղաքականության բազմակողմանիության, եվրոպական կառույցների հետ համագործակցության և եվրասիական ինտեգրման գործընթացների փոխհարաբերությունները։ Այս համատեքստում առանձնահատուկ նշանակություն ունի 2013 թվականին Հայաստանի՝ Եվրասիական տնտեսական միությանը միանալու ուղղությամբ կայացրած քաղաքական որոշումը և 2015 թվականին այդ կառույցին անդամակցության ազդեցությունը երկրի արտաքին տնտեսական ու քաղաքական հարաբերությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր է նաև 2018 թվականի Հայաստանում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունների ազդեցության ուսումնասիրությունը հայ-ռուսական հարաբերությունների քաղաքական խոսույթի, փոխադարձ վստահության, դիվանագիտական հաղորդակցության և արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների տեսանկյունից։ Առանձին նշանակություն ունեն Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման գործընթացը, Ռուսաստանի միջնորդական դերակատարությունը, 2016 թվականի ապրիլյան ռազմական բախումները և 2020 թվականի պատերազմը, որոնք էական ազդեցություն են ունեցել Հայաստանի անվտանգության միջավայրի և արտաքին քաղաքականության վերաբերյալ քննարկումների վրա։ Աշխատության տեսական հիմքում կարևոր տեղ են զբաղեցնում միջազգային հարաբերությունների կառուցվածքային ռեալիզմի և սոցիալական կոնստրուկտիվիզմի գաղափարները, որոնց համադրությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու արտաքին քաղաքական վարքագիծը ոչ միայն նյութական ռեսուրսների, ռազմական կարողությունների և աշխարհաքաղաքական սահմանափակումների, այլև գաղափարական պատկերացումների, ինքնության և միջպետական հարաբերություններում ձևավորված սոցիալական նորմերի տեսանկյունից։ Հետազոտության մեթոդաբանական նշանակությունը պայմանավորված է միջազգային հարաբերությունների տարբեր տեսությունների համեմատական կիրառմամբ, քաղաքական գործընթացների պատմական վերլուծությամբ և արտաքին քաղաքական որոշումների վրա ազդող կառուցվածքային ու գաղափարական գործոնների փոխկապակցվածության բացահայտմամբ։ Աշխատության թեմատիկան հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու փոքր պետությունների արտաքին քաղաքականության առանձնահատկություններին, անվտանգության ապահովման ռազմավարություններին, մեծ տերությունների հետ հարաբերությունների կառուցման մեխանիզմներին և միջազգային համակարգում սահմանափակ ռեսուրսներ ունեցող պետությունների քաղաքական ինքնուրույնության հիմնախնդիրներին։ Հայ-ռուսական հարաբերությունների ուսումնասիրությունը դիտարկվում է նաև Հայաստանի պետականության զարգացման, ազգային անվտանգության համակարգի ձևավորման և արտաքին քաղաքական ինքնության փոփոխության համատեքստում։ Գիտական աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, դիվանագետներին, պատմաբաններին, տարածաշրջանային անվտանգության հետազոտողներին, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին, ինչպես նաև Հայաստանի արտաքին քաղաքականության և Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական գործընթացների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Այն ունի տեսական, պատմաքաղաքական և վերլուծական նշանակություն՝ նպաստելով 2008–2020 թվականներին Հայաստանի արտաքին քաղաքականության զարգացման, հայ-ռուսական հարաբերությունների կառուցվածքային հիմքերի, քաղաքական ինքնության և միջազգային հարաբերությունների գաղափարական գործոնների փոխազդեցության առավել խորքային ընկալմանը։

Law

Աշխատությունը նվիրված է տարածքային վեճերի միջազգային-իրավական կարգավորման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում պետությունների միջև տարածքի պատկանելության, պետական սահմանների որոշման և տարածքային ինքնիշխանության իրականացման վերաբերյալ առաջացող տարաձայնությունների իրավական բնույթի բացահայտումն է, ինչպես նաև դրանց խաղաղ կարգավորման համար միջազգային իրավունքում ձևավորված սկզբունքների ու մեխանիզմների վերլուծությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել տարածքային վեճ հասկացության իրավական բովանդակությանը և այն չափանիշներին, որոնց միջոցով այն տարբերակվում է սահմանային, իրավազորության կամ այլ բնույթի միջպետական վեճերից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է տարածքային ամբողջականության, ժողովուրդների ինքնորոշման, պետությունների ինքնիշխան հավասարության, ուժի կիրառման կամ դրա սպառնալիքի արգելման և միջազգային վեճերի խաղաղ կարգավորման սկզբունքների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Քննության առարկա կարող են լինել նաև պատմական իրավական հիմքերը, միջազգային պայմանագրերը, պետական իրավահաջորդությունը, սահմանների կայունության սկզբունքը և արդյունավետ պետական իշխանության իրականացման վերաբերյալ փաստական հանգամանքները՝ որպես տարածքային վեճերի իրավական գնահատման ժամանակ քննարկվող գործոններ։ Առանձին նշանակություն ունի միջազգային դատական և արբիտրաժային պրակտիկայի ուսումնասիրությունը, քանի որ տարածքային ու սահմանային վեճերի վերաբերյալ որոշումների միջոցով զարգացվել են իրավական փաստարկների գնահատման և մրցակցող պահանջների քննության մի շարք մոտեցումներ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ բանակցությունների, միջնորդության, հաշտեցման, միջազգային արբիտրաժի և դատական կարգավորման հնարավորություններին՝ համեմատելով դրանց իրավական առանձնահատկություններն ու կիրառման պայմանները։ Կարևորվում է նաև այն հարցը, թե ինչպիսի նշանակություն ունեն կողմերի համաձայնությունը և միջազգային իրավական պարտավորությունների կատարումը վեճերի խաղաղ լուծման գործընթացում։ Տարածքային վեճերի ուսումնասիրությունը ներկայացվում է ոչ միայն առանձին հակամարտությունների տեսանկյունից, այլև միջազգային իրավակարգի կայունության, սահմանների իրավական որոշակիության և պետությունների միջև խաղաղ հարաբերությունների պահպանման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է միջազգային հանրային իրավունքի, տարածքի և սահմանների իրավական ռեժիմի, միջազգային վեճերի խաղաղ կարգավորման և միջազգային դատական պրակտիկայի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ համակարգված պատկերացում ձևավորելով տարածքային վեճերի իրավական բնույթի և դրանց կարգավորման միջազգային մեխանիզմների վերաբերյալ։

Political Science

Այս գիրքը ներկայացնում է քաղաքական հոգեբանության հիմնական հասկացություններն ու ուսումնասիրության ոլորտները՝ բացատրելով, թե ինչպես են անհատների և խմբերի հոգեբանական առանձնահատկությունները ազդում քաղաքական վարքագծի և որոշումների ձևավորման վրա։ Գրքում քննարկվում են քաղաքական ընկալումների, արժեքների, կարծրատիպերի և գաղափարախոսությունների ձևավորման մեխանիզմները, ինչպես նաև զանգվածային վարքագծի հոգեբանական հիմքերը։ Հեղինակը անդրադառնում է քաղաքական առաջնորդության հոգեբանությանը, հանրային կարծիքի ձևավորմանը, քարոզչության և մեդիայի ազդեցությանը, ինչպես նաև քաղաքական կոնֆլիկտների հոգեբանական պատճառներին։ Նյութը համադրում է հոգեբանական և քաղաքական վերլուծությունը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հասկանալ քաղաքական գործընթացների մարդկային և հոգեբանական կողմերը։