Социальные аспекты старения в армянском обществе

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին բիզնեսի առանձնահատկությունների, տնտեսական նշանակության և զարգացման հեռանկարների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել փոքր և միջին ձեռնարկությունների գործունեությունը պայմանավորող հիմնական գործոնները, գնահատել դրանց դերը երկրի տնտեսական զարգացման գործում և ներկայացնել ոլորտի հետագա ընդլայնման հնարավորությունները։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են փոքր և միջին ձեռնարկությունների հիմնական բնութագրերը, կազմակերպաիրավական ձևերը, գործունեության ոլորտները, ձեռնարկատիրական միջավայրում ունեցած դիրքը և տնտեսության տարբեր ճյուղերում նրանց մասնակցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատատեղերի ստեղծման, զբաղվածության ապահովման, մրցակցության խթանման, տեղական արտադրության զարգացման, նորարարությունների ներդրման և տարածաշրջանային տնտեսական ակտիվության բարձրացման գործում այս հատվածի ունեցած նշանակությանը։ Ուսումնասիրվում են բիզնեսի զարգացմանը խոչընդոտող հիմնական խնդիրները՝ ֆինանսական միջոցների սահմանափակ հասանելիությունը, վարկավորման պայմանները, հարկային և վարչական բեռը, շուկայական մրցակցության առանձնահատկությունները, մասնագիտական կադրերի ապահովման դժվարությունները, տեխնոլոգիական վերազինման անհրաժեշտությունը և արտաքին շուկաներ մուտք գործելու սահմանափակումները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ձեռնարկությունների կառավարման, մարքեթինգի, ֆինանսական պլանավորման և բիզնեսի ընդլայնման արդյունավետ մեխանիզմներին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պետական աջակցության քաղաքականությանը, ձեռնարկատիրական միջավայրի բարելավման միջոցառումներին, ֆինանսավորման նոր գործիքների զարգացմանը և փոքր ու միջին ձեռնարկությունների համար խորհրդատվական ու տեղեկատվական աջակցության ընդլայնմանը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել թվայնացման, էլեկտրոնային առևտրի, նորարարական տեխնոլոգիաների և ժամանակակից կառավարման գործիքների կիրառմանը, որոնք կարող են բարձրացնել ձեռնարկությունների արտադրողականությունն ու մրցունակությունը։ Հետազոտության միջոցով հնարավոր է գնահատել ոլորտի զարգացման ներկայիս միտումները և առանձնացնել այն ուղղությունները, որոնք կարող են առավել մեծ ազդեցություն ունենալ ապագա աճի վրա։ Զարգացման հեռանկարների տեսանկյունից կարևոր են ներդրումային միջավայրի բարելավումը, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության ընդլայնումը, արտահանման խթանումը, նոր շուկաների յուրացումը, մարդկային կապիտալի զարգացումը և պետական ու մասնավոր հատվածների համագործակցության խորացումը։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտակար լինել Հայաստանի տնտեսական քաղաքականության կատարելագործման, ձեռնարկատիրական միջավայրի բարելավման և փոքր ու միջին ձեռնարկությունների կայուն զարգացման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ձեռնարկատերերին, բիզնեսի կառավարման և ֆինանսների մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Lեզվաբանություն

Նյութը նվիրված է Գաբրիել Գարսիա Մարկեսի ստեղծագործությունների հայերեն թարգմանությունների լեզվական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ բնագրի և ռուսերեն ու անգլերեն թարգմանությունների համեմատական վերլուծության միջոցով։ Հետազոտության առանցքում թարգմանական գործընթացի ընթացքում ձևավորվող լեզվական, ոճական և իմաստային փոխակերպումների բացահայտումն է, հատկապես այն դեպքերում, երբ բնագրի գեղարվեստական առանձնահատկությունները պայմանավորված են իսպաներենի քերականական կառուցվածքով, բառապաշարով, դարձվածաբանությամբ, մշակութային ենթատեքստով և հեղինակի անհատական ոճով։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ բառային ընտրության, նախադասությունների կառուցվածքի, ժամանակաձևերի, շարահյուսական կապերի, փոխաբերությունների, դարձվածքների, իրակությունների և մշակութային նշանակություն ունեցող արտահայտությունների հայերեն փոխանցման առանձնահատկություններին։ Մարկեսի արձակի համար բնորոշ են մանրամասն նկարագրությունը, իրականի և երևակայականի միահյուսումը, երկար և բազմաշերտ նախադասությունները, յուրահատուկ պատկերավորությունը և պատմողական առանձնահատուկ ռիթմը, ուստի դրանց հայերեն փոխանցումը պահանջում է ոչ միայն բառացի համարժեքների ընտրություն, այլև բնագրի գեղարվեստական ազդեցության հնարավորինս ամբողջական վերարտադրում։ Ռուսերեն և անգլերեն թարգմանությունների ներգրավումը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես են տարբեր լեզվական համակարգերը հաղթահարում նույն թարգմանական դժվարությունները և ինչպիսի լուծումներ են ընտրվում բառապաշարային, քերականական ու ոճական մակարդակներում։ Համեմատական մոտեցումը կարող է բացահայտել այն դեպքերը, երբ հայերեն տարբերակը մոտենում է բնագրի կառուցվածքին, ինչպես նաև այն իրավիճակները, երբ թարգմանիչը դիմում է կառուցվածքային փոփոխության, բացատրական փոխանցման, ընդհանրացման, մասնավորեցման կամ այլ թարգմանական ռազմավարության։ Առանձին կարևորություն ունի մշակութային իրողությունների փոխանցումը, քանի որ հեղինակի ստեղծագործություններում լեզուն սերտորեն կապված է լատինաամերիկյան պատմական, սոցիալական և մշակութային միջավայրի հետ։ Նման տարրերի հայերեն թարգմանությունը կարող է պահանջել լեզվական և մշակութային հարմարեցումներ՝ պահպանելով բնագրի իմաստային և գեղարվեստական ներուժը։ Հետազոտությունը կարող է նաև գնահատել թարգմանությունների լեզվաոճական բնականությունը, հայերեն գրական լեզվի հնարավորությունների օգտագործումը և թարգմանչական լուծումների հետևողականությունը։ Ռուսերեն ու անգլերեն տարբերակների հետ համադրումը թույլ է տալիս տարբերակել այն փոփոխությունները, որոնք պայմանավորված են հենց հայերեն թարգմանության առանձնահատկություններով, և այնպիսի փոփոխությունները, որոնք արդեն առկա են միջնորդ կամ այլալեզու թարգմանություններում։ Այսպիսի վերլուծությունը կարևոր է ոչ միայն կոնկրետ ստեղծագործությունների թարգմանության որակը գնահատելու, այլև իսպաներենից հայերեն գեղարվեստական թարգմանության ընդհանուր խնդիրներն ու հնարավորությունները հասկանալու համար։ Ընդհանուր առմամբ, թեման միավորում է համեմատական լեզվաբանության, թարգմանագիտության և գրականագիտության մեթոդները՝ հնարավորություն տալով բացահայտել, թե ինչպիսի լեզվական միջոցներով և թարգմանական ռազմավարություններով է հայերենում վերարտադրվում Մարկեսի ինքնատիպ գեղարվեստական աշխարհը և որքանով են պահպանվում բնագրի ոճական, իմաստային ու արտահայտչական առանձնահատկությունները։

Գրականություն

Այս ժողովածուն ընդգրկում է Ռաֆայել Պատկանյանի բազմաժանր արձակ ժառանգությունը՝ հոդվածներ, հուշագրություններ, ճառեր և նամակներ, որոնք միասին ներկայացնում են նրա հասարակական, քաղաքական և մշակութային մտածողության ամբողջական պատկերը։ Այստեղ հեղինակը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես գրող, այլ նաև որպես հասարակական գործիչ, ով իր խոսքի միջոցով անդրադառնում է ազգային ինքնության, կրթության, լեզվի պահպանման և պատմական հիշողության կարևորությանը։ Հոդվածներում արտահայտված են նրա վերլուծական և հաճախ քննադատական դիտարկումները ժամանակի հասարակական խնդիրների վերաբերյալ, իսկ հուշերում բացահայտվում են անձնական փորձառություններն ու շրջապատի մարդկանց դիմանկարները՝ ավելի կենդանի և մարդկային շերտ հաղորդելով նրա կերպարին։ Ճառերը առանձնանում են իրենց հռետորական ուժով, հայրենասիրական ոգով և լսարանին ուղղված անմիջական ազդեցության փորձով, մինչդեռ նամակները տալիս են ավելի մտերմիկ պատկերացում հեղինակի մտածումների, հարաբերությունների և գաղափարական զարգացումների մասին։ Այս ամենը միասին ստեղծում է հարուստ պատմա-մշակութային աղբյուր, որը կարևոր է ոչ միայն գրականագիտական ուսումնասիրության, այլ նաև 19-րդ դարի հայ հասարակական մտքի ըմբռնման համար, քանի որ Պատկանյանը իր ստեղծագործություններով փորձել է ձևավորել ազգային ինքնագիտակցություն և հասարակական ակտիվություն։

Տնտեսագիտություն

Մաթևոսյան Ա.-ն գրքում ներկայացնում է հարկաբյուջետային քաղաքականության էությունը որպես պետության տնտեսական կարգավորման կարևոր գործիք, որը ներառում է հարկերի, պետական ծախսերի և բյուջետային հավասարակշռության միջոցով տնտեսական գործընթացների վրա ազդեցության մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ մանրամասն վերլուծվում են հարկաբյուջետային քաղաքականության նպատակները՝ տնտեսական աճի խթանում, գնաճի վերահսկում, գործազրկության նվազեցում և սոցիալական բարեկեցության ապահովում, ինչպես նաև դրանց իրականացման գործիքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ բյուջետային համակարգի կառուցվածքին, եկամուտների և ծախսերի ձևավորմանը, հարկային քաղաքականության առանձնահատկություններին և պետական պարտքի դինամիկային։ Գրքում առանձնացված է կառուցվածքային բյուջեի գնահատման մեթոդաբանությունը, որտեղ հեղինակը բացատրում է, թե ինչպես կարելի է տարբերել բյուջեի ցիկլային և կառուցվածքային բաղադրիչները՝ գնահատելով պետական ֆինանսների իրական կայունությունը տնտեսական ցիկլերի ազդեցությունից անկախ։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է հարկաբյուջետային կարգապահության և մակրոտնտեսական կայունության փոխկապակցվածությանը՝ ընդգծելով արդյունավետ ֆինանսական քաղաքականության դերը երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման մեջ։ Գիրքը համադրում է տեսական մոտեցումները և ՀՀ տնտեսական իրականության վերլուծությունը՝ ներկայացնելով վիճակագրական տվյալներ և կիրառական գնահատականներ։ Այն հատկապես օգտակար է տնտեսագիտության, պետական կառավարման, ֆինանսների և հանրային քաղաքականության ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար։

Պատմություն

Հրատարակությունը ներկայացնում է հայկական բարեգործական կազմակերպության գործունեությունը կարգավորող կանոնադրական փաստաթուղթ, որն արժեքավոր աղբյուր է հայ հասարակական, բարեգործական և համայնքային կյանքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Փաստաթղթի բովանդակության առանցքում կազմակերպության ստեղծման նպատակները, կառավարման սկզբունքները, անդամակցության պայմանները, նյութական միջոցների ձևավորման եղանակները և բարեգործական գործունեության հիմնական ուղղություններն են։ Կանոնադրական դրույթները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես էին կազմակերպվում կարիքավորների աջակցությունը, կրթական և սոցիալական նախաձեռնությունները, համայնքային փոխօգնությունը և հասարակական նշանակություն ունեցող այլ ծրագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կազմակերպության վարչական կառուցվածքին՝ ընդհանուր ժողովի, ղեկավար մարմինների, պաշտոնատար անձանց և անդամների իրավասությունների ու պարտականությունների սահմանմանը։ Նման կարգավորումները կարևոր էին կազմակերպության գործունեության շարունակականության, ֆինանսական հաշվետվողականության և հավաքագրված միջոցների նպատակային օգտագործման ապահովման համար։ Անդրադարձ է կատարվում անդամների ընդունման, նրանց մասնակցության ձևերի, անդամավճարների և նվիրատվությունների հետ կապված հարցերին, ինչպես նաև բարեգործական միջոցների տնօրինման ընդհանուր սկզբունքներին։ Փաստաթուղթը կարևոր տեղեկություններ կարող է հաղորդել նաև տվյալ ժամանակաշրջանի հայ համայնքի ինքնակազմակերպման մշակույթի մասին, երբ հասարակական նախաձեռնությունների միջոցով փորձ էր արվում լուծել կրթական, սոցիալական և բարեգործական խնդիրներ։ Կազմակերպության անվան մեջ հայկական քրիստոնեական ավանդույթի կարևոր կերպարի հիշատակումը միաժամանակ ընդգծում է բարեգործության և ազգային-եկեղեցական մշակույթի միջև գոյություն ունեցող կապը։ Կանոնադրությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն պատմագիտական, այլև իրավական տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է հասարակական միավորումների գործունեության կազմակերպման, ներքին կառավարման և իրավական կարգավիճակի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանի մոտեցումները։ Այն կարող է օգտագործվել նաև հայկական բարեգործական հաստատությունների գործունեությունը համեմատելու և դրանց հասարակական դերակատարությունը գնահատելու համար։ Ընդհանուր առմամբ փաստաթուղթը կարևոր սկզբնաղբյուր է հայ բարեգործության, համայնքային կառույցների և հասարակական կազմակերպությունների պատմության ուսումնասիրման համար՝ հնարավորություն տալով բացահայտել կազմակերպված փոխօգնության ինստիտուցիոնալ ձևերը և դրանց տեղը հայկական հասարակական կյանքում։

Բժշկություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է եռաչափ սոնոգրաֆիայի կիրառման դերին ներարգանդային լևոնորգեստրել-ազատող համակարգի (հայտնի որպես Mirena) տեղադրումից հետո հնարավոր արտամղման (էքսպուլսիայի) ռիսկի կանխատեսման գործընթացում։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն գաղափարի վրա, որ բարձր ճշգրտության ուլտրաձայնային պատկերագրական մեթոդները կարող են ապահովել ներարգանդային սարքի դիրքի, տեղակայման խորության և արգանդի խոռոչի անատոմիական առանձնահատկությունների ավելի մանրակրկիտ գնահատում, քան ավանդական երկչափ հետազոտությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն կառուցվածքային գործոններին, որոնք կարող են բարձրացնել սարքի տեղաշարժման կամ արտամղման հավանականությունը, ներառյալ արգանդի ձևի անոմալիաները, էնդոմետրիումի առանձնահատկությունները և տեղադրման տեխնիկական նրբությունները։ Ուսումնասիրությունը վերլուծում է նաև եռաչափ սոնոգրաֆիայի հնարավորությունները բուժման վաղ փուլում ռիսկային խմբերի նույնականացման համար, ինչը թույլ է տալիս կանխարգելիչ մոտեցումներ կիրառել և նվազեցնել բարդությունների հաճախականությունը։ Ներկայացվում է, որ այս մեթոդը կարող է բարելավել կլինիկական որոշումների կայացումը՝ ապահովելով ավելի բարձր ախտորոշիչ ճշգրտություն և օպտիմալացնելով հիվանդների հետևողականությունը ներարգանդային համակարգի կիրառման ընթացքում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ընդգծում է ժամանակակից պատկերային տեխնոլոգիաների կարևորությունը վերարտադրողական առողջության ոլորտում՝ որպես կանխատեսման և անվտանգության բարձրացման գործիք։