Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Biology

    Սևանա լիճ ներմուծված նոր ձկնատեսակների կենսաբանական և էկոլոգիական առանձնահատկությունները լճի մակարդակի բարձրացման պայմաններում

    Ջրակենսաբանական և էկոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Սևանա լճում հայտնված նոր ձկնատեսակների կենսաբանական առանձնահատկությունների և շրջակա միջավայրի փոփոխվող պայմաններին նրանց հարմարվողականության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտվում են ձկների աճի տեմպերը, տարիքային և չափային կազմը, սննդային առանձնահատկությունները, բազմացման ընթացքը, պտղաբերությունը և պոպուլյացիաների ձևավորման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լճի ջրի մակարդակի բարձրացման հետևանքով ջրային միջավայրում տեղի ունեցող փոփոխություններին և դրանց հնարավոր ազդեցությանը ձկների կենսագործունեության, տարածման ու վերարտադրության վրա։ Վերլուծվում են նոր տեսակների փոխհարաբերությունները լճի մյուս ջրային օրգանիզմների և տեղական ձկնաշխարհի ներկայացուցիչների հետ, ինչպես նաև սննդային շղթաներում նրանց զբաղեցրած դերը։ Քննարկվում են ջերմաստիճանի, ջրի որակի, սննդային պաշարների, բնակության և ձվադրման պայմանների փոփոխությունները՝ որպես պոպուլյացիաների վիճակի վրա ազդող էկոլոգիական գործոններ։ Կարևորվում է նոր ձկնատեսակների տարածման շարունակական դիտարկումը և դրանց ազդեցության գնահատումը լճի կենսաբազմազանության ու էկոհամակարգային հավասարակշռության վրա։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջրակենսաբանների, ձկնաբանների, էկոլոգների, բնապահպանության մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-03
    Սևանա լիճ ներմուծված նոր ձկնատեսակների կենսաբանական և էկոլոգիական առանձնահատկությունները լճի մակարդակի բարձրացման պայմաններում
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1985, թիվ 11)

    Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1985, թիվ 11)
    Online

    Technology

    Հայաստանի երկաթահանքային խտանյութերից երկաթափոշու ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի երկաթահանքային խտանյութերից երկաթափոշու ստացման արդյունավետ տեխնոլոգիայի մշակմանը և դրա գիտատեխնիկական հիմնավորմանը։ Ուսումնասիրվում են հանքային հումքի բաղադրությունը, հարստացման գործընթացների առանձնահատկությունները, երկաթի միացությունների վերականգնման մեխանիզմները և բարձրորակ փոշենյութի ստացման պայմանները։ Վերլուծվում են տեխնոլոգիական գործընթացների տարբեր փուլերը՝ հումքի նախապատրաստում, վերականգնում, փոշու ձևավորում և ստացված արտադրանքի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների գնահատում։ Աշխատությունում ներկայացվում են երկաթափոշու որակի վրա ազդող գործոնները, գործընթացի օպտիմալացման հնարավորությունները և արդյունաբերական կիրառության հեռանկարները։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել Հայաստանի հանքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, մետալուրգիական արտադրության զարգացմանը և ժամանակակից փոշեմետալուրգիական նյութերի ստացման տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը։

    Updated: 2026-09-12
    Հայաստանի երկաթահանքային խտանյութերից երկաթափոշու ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը
    Online

    Political Science

    Ազգային ընդհանուր ժողովի արձանագրություններ, երեսունմեկերորդ նիստ

    Աշխատությունը ներկայացնում է Ազգային ընդհանուր ժողովի երեսունմեկերորդ նիստի պաշտոնական արձանագրությունը՝ որպես 19-րդ դարի հայ ազգային և համայնքային կյանքի փաստաթղթային վկայություն։ Այն կարևոր նյութ է Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի ինքնակառավարման համակարգի, ազգային ներկայացուցչական մարմինների գործունեության և հասարակական հարաբերությունների պատմական ուսումնասիրության համար։ Նման արձանագրություններում գրանցվում էին ժողովի ընթացքը, օրակարգային հարցերի ներկայացումն ու քննարկումը, մասնակիցների ելույթները, առաջարկություններն ու ընդունված որոշումները։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչ սկզբունքներով էր կազմակերպվում ժողովական աշխատանքը, ինչպես էին ձևավորվում համայնքի ընդհանուր խնդիրների շուրջ քննարկումները և ինչ դեր ունեին ազգային կառույցները հասարակական կյանքի կարգավորման գործում։ Փաստաթուղթը կարող է ծառայել նաև ժամանակաշրջանի վարչական հարաբերությունների, համայնքային պատասխանատվության, ներկայացուցչական մասնակցության և որոշումների ընդունման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Պաշտոնական լեզուն ու շարադրանքի կառուցվածքը կարևոր են հայերեն վարչական գրագրության և հասարակական-քաղաքական բառապաշարի պատմական զարգացումը դիտարկելու համար։ Այն արժեքավոր է ոչ միայն որպես առանձին նիստի գրավոր արձանագրություն, այլև որպես ավելի լայն փաստաթղթային շարքի մաս, որի համադրական ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս հետևել Ազգային ընդհանուր ժողովի գործունեության ընթացքին և հայ համայնքային ինքնակառավարման ավանդույթների ձևավորմանը։

    Updated: 2026-11-06
    Ազգային ընդհանուր ժողովի արձանագրություններ, երեսունմեկերորդ նիստ
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги: Техника (1983, Ноябрь, №11)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական համառոտ ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և մասնագետների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրականության հոսքում։ Այն ընդգրկում է ինժեներական գիտությունների տարբեր ճյուղերին՝ մեքենաշինությանը, էլեկտրոնիկային, ավտոմատացմանը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին, էներգետիկային, շինարարությանը և այլ կիրառական ոլորտներին վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով գիտատեխնիկական առաջընթացի արդի միտումները և նորագույն հետազոտությունների ուղղությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության ճշգրտությունն ու համակարգված ներկայացումը, և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք գիտական ու մասնագիտական գործունեության համար՝ հնարավորություն տալով արագ գտնել անհրաժեշտ գրականություն, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառել այն ուսումնական կամ հետազոտական նպատակներով։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги: Техника (1983, Ноябрь, №11)
    Online

    History

    Գևորգ Զ Չորեքչյան․ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս

    Գիրքը նվիրված է Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու պատմության կարևորագույն դեմքերից մեկի՝ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գևորգ Զ Չորեքչյանի կյանքին, հոգևոր գործունեությանը, եկեղեցական ծառայությանը և ազգային-հասարակական նշանակությանը։ Այն ներկայացնում է հայ հոգևորականության այն սերնդի ներկայացուցիչներից մեկին, որի գործունեությունը սերտորեն առնչվել է հայ ժողովրդի պատմության բարդ ու շրջադարձային ժամանակաշրջաններին, ազգային ինքնության պահպանման, եկեղեցական կյանքի կազմակերպման և Հայոց եկեղեցու ավանդույթների շարունակականության խնդիրներին։ Գևորգ Զ Չորեքչյանի կենսագրությունն առանձնահատուկ տեղ ունի հայ եկեղեցական պատմության մեջ, քանի որ նրա հոգևոր առաջնորդության շրջանը համընկել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին և հետպատերազմյան ժամանակաշրջանում հայ ժողովրդի առջև ծառացած լուրջ փորձությունների հետ։ Նրա գործունեությունը կապված էր ոչ միայն եկեղեցու ներքին կյանքի և հոգևոր ծառայության, այլև ազգային համախմբման, հայրենասիրական նախաձեռնությունների, հայության տարբեր հատվածների միջև կապերի ամրապնդման և ազգային արժեքների պահպանման հետ։ Որպես Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս՝ նա ստանձնել է Հայ Առաքելական Եկեղեցու առաջնորդության պատասխանատվությունը մի ժամանակաշրջանում, երբ կրոնական հաստատությունների գործունեությունը բախվում էր քաղաքական, հասարակական և գաղափարական բազմաթիվ սահմանափակումների։ Նրա հայրապետական գործունեության կարևոր ուղղություններից էր եկեղեցու հեղինակության և ազգային կյանքում ունեցած դերակատարության պահպանումը, հոգևորականության համախմբումը, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի դիրքերի ամրապնդումը և հայ ժողովրդի հոգևոր ժառանգության շարունակականության ապահովումը։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու նաև եկեղեցու և ազգային կյանքի փոխհարաբերություններին՝ բացահայտելով, թե ինչպիսի դեր կարող էր ունենալ հոգևոր առաջնորդը ժողովրդի պատմական դժվարությունների, հասարակական վերափոխումների և ազգային ինքնության պահպանման գործընթացներում։ Նյութի ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ Գևորգ Զ Չորեքչյանի գործունեությունը չի սահմանափակվել զուտ եկեղեցական պարտականություններով. նրա առաջնորդությունը դիտարկվում է նաև հայ ժողովրդի հավաքական հիշողության, հայրենասիրական գիտակցության և ազգային համերաշխության համատեքստում։ Նրա անվան հետ կապված է Հայոց եկեղեցու պատմության մի նշանակալի շրջան, երբ անհրաժեշտ էր պահպանել դարավոր հոգևոր ավանդույթները, միաժամանակ արձագանքել ժամանակի պահանջներին և նոր պայմաններում շարունակել ազգային-եկեղեցական ծառայությունը։ Ստեղծագործության պատմագիտական և կենսագրական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն ընթերցողին մոտեցնում է ոչ միայն առանձին հոգևոր գործչի կյանքի ուղուն, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի հայ եկեղեցական իրականությանը, ազգային կյանքի առանձնահատկություններին և հասարակական պատմության կարևոր իրադարձություններին։ Այն արժեքավոր է Հայ Առաքելական Եկեղեցու պատմությամբ, հայ կաթողիկոսների գործունեությամբ, ազգային-հոգևոր ժառանգությամբ և հայ ժողովրդի նորագույն պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Գիրքը կարող է ծառայել որպես ճանաչողական նյութ՝ հասկանալու Գևորգ Զ Չորեքչյանի տեղն ու նշանակությունը հայ հոգևոր առաջնորդների շարքում, գնահատելու նրա պատմական դերը և առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու այն ժամանակաշրջանի մասին, երբ Հայոց եկեղեցին շարունակում էր մնալ հայ ժողովրդի հոգևոր ինքնության, ազգային հիշողության և մշակութային շարունակականության կարևորագույն հենասյուներից մեկը։

    Updated: 2026-11-21
    Գևորգ Զ Չորեքչյան․ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս