Торжественный акт Лазаревского института восточных языков по случаю высочайше дарованных прав в 10 день мая 1848 года

Другие предметы

Մեթոդական հրատարակությունը նվիրված է 1905–1907 թվականների ռուսական առաջին հեղափոխության 70-ամյակի առթիվ գրադարաններում պատմական, կրթական և մշակութային միջոցառումների կազմակերպմանը։ Ներկայացվում են հեղափոխության առաջացման սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական նախադրյալները, Ռուսական կայսրության հասարակական հակասությունները, բանվորական և գյուղացիական շարժումների զարգացումը, ինչպես նաև հեղափոխական իրադարձությունների հիմնական փուլերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական թեմայով գրականության ընտրությանը, համապատասխան գրքային ցուցահանդեսների, մատենագիտական տեսությունների, ընթերցողական քննարկումների և թեմատիկ երեկոների կազմակերպման մեթոդներին։ Քննարկվում են գրադարանների դերը պատմական գիտելիքների տարածման, ընթերցողների հասարակական հետաքրքրությունների զարգացման և պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ գրականության հանրահռչակման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում հեղափոխության ազդեցությանը Ռուսական կայսրության տարբեր ժողովուրդների հասարակական և քաղաքական կյանքի վրա, այդ թվում՝ Անդրկովկասում տեղի ունեցած իրադարձություններին։ Կարևորվում են գրադարանային ֆոնդերում առկա պատմագիտական, հուշագրական և հասարակական-քաղաքական հրատարակությունների նպատակային օգտագործումը, մատենագիտական ցանկերի կազմումը և ընթերցողների տարիքային ու կրթական առանձնահատկությունների հաշվառումը։ Հրատարակության բովանդակությունը դիտարկելի է նաև խորհրդային ժամանակաշրջանի պատմագիտական մեկնաբանությունների և գաղափարական-դաստիարակչական աշխատանքի համատեքստում։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին պատմական հոբելյաններն օգտագործվում գրադարանային գործունեության և զանգվածային կրթական միջոցառումների կազմակերպման նպատակով։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, պատմաբանների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների և խորհրդային շրջանի գրադարանային ու պատմագիտական ժառանգությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Медицина

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է զարկերակային գերճնշում ունեցող հիվանդներին Երևանի բուժհաստատություններում ցուցաբերվող բժշկական օգնության արդյունավետության ուսումնասիրությանը և գնահատմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել զարկերակային գերճնշման ախտորոշման, բուժման, հսկողության և կանխարգելման գործընթացների արդյունավետությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրել այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել հիվանդների բուժման արդյունքների վրա։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են հիվանդների բժշկական օգնության կազմակերպման առանձնահատկությունները, բժշկական ծառայությունների հասանելիությունը, ախտորոշման և բուժման մոտեցումները, բուժման շարունակականությունը և հիվանդների բժշկական հսկողության կազմակերպումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում զարկերակային ճնշման վերահսկման արդյունավետությանը, բուժման նկատմամբ հիվանդների հետևողականությանը և բժշկական անձնակազմի կողմից իրականացվող խորհրդատվական ու կանխարգելիչ աշխատանքներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ոչ միայն բուժական միջոցառումների արդյունքները, այլև առողջապահական համակարգի կազմակերպական այն մեխանիզմները, որոնք պայմանավորում են հիվանդների երկարաժամկետ հսկողության և բուժման արդյունավետությունը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել հիվանդների տարիքային և սոցիալական առանձնահատկությունները, հիվանդության ընթացքը, ուղեկցող խնդիրների առկայությունը, բուժման տարբեր մոտեցումների կիրառումը և բուժհաստատությունների միջև ծառայությունների կազմակերպման հնարավոր տարբերությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդության վաղ հայտնաբերմանը, ռիսկերի գնահատմանը և բարդությունների կանխարգելմանը, քանի որ զարկերակային գերճնշման արդյունավետ կառավարումը պահանջում է ոչ միայն համապատասխան բուժում, այլև երկարատև բժշկական հսկողություն և հիվանդի ակտիվ մասնակցություն։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի առողջապահության կազմակերպման տեսանկյունից, քանի որ ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել բժշկական օգնության որակի գնահատման, առկա թերությունների բացահայտման և բուժօգնության կազմակերպման մեխանիզմների կատարելագործման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել սրտաբաններին, ընտանեկան բժիշկներին, թերապևտներին, առողջապահության կազմակերպիչներին, բժշկական ոլորտի հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է կլինիկական և կազմակերպական մոտեցումները՝ փորձելով գնահատել Երևանի բուժհաստատություններում զարկերակային գերճնշում ունեցող հիվանդների բուժօգնության արդյունավետությունը և ներկայացնել դրա բարելավման հնարավոր ուղղությունները։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Պարկինսոնի հիվանդության փորձարարական մոդելի պայմաններում ողնուղեղի և սև նյութի նեյրոններում ընթացող սինապտիկ գործընթացների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև գալարմինի կիրառման պայմաններում դիտվող պաշտպանական ազդեցությունների գնահատմանը։ Դիտարկվում են նյարդային բջիջների միջև ազդակների փոխանցման առանձնահատկությունները, սինապտիկ ակտիվության փոփոխությունները և նեյրոնային համակարգերի ֆունկցիոնալ վիճակը հիվանդությանը բնորոշ նյարդաբանական խանգարումների պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սև նյութի նեյրոնների գործունեությանը՝ հաշվի առնելով տվյալ ուղեղային կառուցվածքի կարևոր դերը շարժողական գործընթացների կարգավորման և Պարկինսոնի հիվանդության զարգացման մեխանիզմներում։ Վերլուծվում են նաև ողնուղեղային նեյրոններում առաջացող ֆունկցիոնալ փոփոխությունները և դրանց հնարավոր կապը շարժողական համակարգի խանգարումների հետ։ Քննարկվում են սինապտիկ փոխանցման ցուցանիշները, նեյրոնների գրգռելիության առանձնահատկությունները և փորձարարական պայմաններում գրանցվող նյարդաֆիզիոլոգիական փոփոխությունները։ Անդրադարձ է կատարվում գալարմինի հնարավոր նյարդապաշտպան ազդեցությանը և դրա պայմաններում նեյրոնային ու սինապտիկ գործընթացների փոփոխությունների բնույթին։ Համեմատական գնահատման միջոցով ուսումնասիրվում է, թե որքանով կարող է տվյալ նյութի կիրառումը նպաստել փորձարարական մոդելում առաջացած ֆունկցիոնալ խանգարումների նվազեցմանը կամ փոփոխմանը։ Հետազոտությունը նպաստում է նեյրոդեգեներատիվ գործընթացների բջջային և ֆունկցիոնալ մեխանիզմների վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը և կարող է օգտակար լինել նյարդաֆիզիոլոգների, նյարդաբանների, նյարդագիտության ոլորտի հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և բժշկական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Политология

Աշխատությունը ներկայացնում է Ազգային ժողովի տասնմեկերորդ նիստի պաշտոնական արձանագրությունը՝ պահպանելով ժողովի քննարկումների և գործունեության գրավոր վկայությունը։ Նման փաստաթղթերը կարևոր սկզբնաղբյուրներ են 19-րդ դարի արևմտահայ հասարակական կյանքի, ազգային կառավարման համակարգի և համայնքային ինքնակազմակերպման պատմության ուսումնասիրության համար։ Ազգային ժողովը կարևոր ներկայացուցչական կառույց էր, որի գործունեության շրջանակում քննարկվում էին հայ համայնքի ազգային, եկեղեցական, կրթական, վարչական և հասարակական նշանակության հարցեր։ Նիստերի արձանագրությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու ժողովական աշխատանքի ընթացքը, հարցերի քննարկման ձևերը, մասնակիցների արտահայտած տեսակետները, ներկայացված առաջարկություններն ու ընդունված որոշումները։ Դրանց միջոցով կարելի է պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի հայ համայնքի առաջնահերթությունների, հասարակական հարաբերությունների և ազգային հաստատությունների առջև ծառացած խնդիրների մասին։ Փաստաթղթային այս նյութը կարևոր է նաև Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի պատմության, ազգային ներկայացուցչական կառույցների գործունեության և արևմտահայ հասարակական-քաղաքական մտքի զարգացման ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն արժեքավոր աղբյուր է պատմաբանների, հայագետների և հայ ազգային հաստատությունների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով համայնքային կառավարման ավանդույթների և պատմական իրադարձությունների առավել ամբողջական ընկալմանը։

История

Այս հրատարակությունը նվիրված է Սիվրիհիսարի պատմական, աշխարհագրական և հասարակական կյանքի վերաբերյալ տեղեկությունների ներկայացմանը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին ծանոթացնել այդ բնակավայրի առանձնահատկություններին, պատմական անցյալին և տեղական միջավայրին։ Սիվրիհիսարը՝ որպես Փոքր Ասիայի պատմաաշխարհագրական տարածքի բնակավայր, հետաքրքրություն է ներկայացնում իր աշխարհագրական դիրքով, պատմական զարգացումներով և տարածաշրջանի բնակչության, հատկապես հայ համայնքի կյանքի հետ ունեցած առնչություններով։ Տեղեկագրական բնույթի այս աշխատության հիմնական նշանակությունը որոշակի բնակավայրի մասին գիտելիքների հավաքումն ու տարածումն է՝ տեղագրական, պատմական և հասարակական տեղեկությունների միջոցով։ Նման բնույթի հրատարակությունները կարևոր դեր են ունեցել բնակավայրերի ճանաչողության, տեղական պատմության պահպանման և ազգային աշխարհագրական գիտելիքների ընդլայնման գործում։ Սիվրիհիսարի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու Փոքր Ասիայի ներքին շրջանների պատմական բնակեցման առանձնահատկություններին, բնակավայրերի ձևավորմանը, տնտեսական գործունեությանը, հաղորդակցության ուղիներին և տեղական հասարակական հարաբերություններին։ Պատմական աշխարհագրության տեսանկյունից կարևոր նշանակություն ունեն բնակավայրի տեղադրությունը, շրջակա բնական միջավայրը, ճանապարհային կապերը և հարակից բնակավայրերի հետ ունեցած հարաբերությունները, որոնք պայմանավորել են դրա տնտեսական ու հասարակական զարգացումը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը կարևոր է նաև տարածաշրջանի հայ բնակչության պատմության ուսումնասիրության համար։ Փոքր Ասիայի բազմաթիվ բնակավայրերում հայ համայնքները դարեր շարունակ ունեցել են իրենց եկեղեցիները, դպրոցները, արհեստագործական ու առևտրական գործունեությունը և համայնքային ինքնակազմակերպման ավանդույթները։ Այդպիսի համայնքների մասին տեղեկությունների հավաքումը նպաստել է ոչ միայն տեղական պատմության պահպանմանը, այլև հայ ժողովրդի պատմական աշխարհագրության ամբողջական պատկերի ձևավորմանը։ Տեղեկագրի արժեքը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ 19-րդ դարի ընթացքում հայ մտավորականության շրջանում աճում էր հետաքրքրությունը պատմական հայրենիքի, արևմտահայ բնակավայրերի և Օսմանյան կայսրության տարբեր շրջաններում ապրող հայ համայնքների կյանքի նկատմամբ։ Բնակավայրերի մասին տեղեկագրական աշխատությունները հնարավորություն էին տալիս արձանագրելու տեղական իրականության առանձնահատկությունները, պահպանելու համայնքային հիշողությունը և գիտելիքներ փոխանցելու բնակավայրերից հեռու ապրող ընթերցողներին։ Գրական ու գիտաճանաչողական առումով հրատարակությունը պատկանում է տեղագրական և պատմաաշխարհագրական տեղեկագրության ավանդույթին, որի նպատակն է որոշակի տարածքի մասին տեղեկությունները ներկայացնել հնարավորինս հստակ և համակարգված ձևով։ Նման աշխատություններում կարևոր են տեղանունների ճշգրիտ արձանագրումը, աշխարհագրական դիրքի նկարագրությունը, պատմական հիշատակությունների պահպանումը և տեղական կյանքի վերաբերյալ փաստերի հավաքագրումը։ Թիֆլիսի և Կոստանդնուպոլսի նման խոշոր հայ մշակութային կենտրոններում հրատարակվող տեղեկագրական գրականությունը կարևոր դեր էր կատարում ազգային գիտելիքի տարածման և տարբեր հայկական համայնքների միջև մտավոր կապերի ամրապնդման գործում։ Պատմամշակութային առումով այս հրատարակությունը արժեքավոր է արևմտահայ պատմական աշխարհագրության, Փոքր Ասիայի հայկական բնակավայրերի և 19-րդ դարի հայ տեղեկագրական գրականության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է դիտարկվել որպես տեղական պատմության պահպանմանն ուղղված գրավոր վկայություն, որը կարևոր նշանակություն ունի նաև հետագա պատմագիտական, ազգագրական և մատենագիտական ուսումնասիրությունների համար։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում Սիվրիհիսարի պատմությամբ, արևմտահայ բնակավայրերի աշխարհագրությամբ, Օսմանյան կայսրության հայ համայնքների հասարակական կյանքով և հայ պատմական հիշողության պահպանման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։ Այն նպաստում է հայ ժողովրդի պատմական բնակեցման աշխարհագրության ճանաչմանը և ընդգծում տեղական տեղեկությունների հավաքման կարևորությունը ազգային պատմամշակութային ժառանգության պահպանման գործում։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է Ուոլշի կրկնակի շարքերի զուգամիտության տեսական հարցերի ուսումնասիրությանը և դրանց հետ կապված մաթեմատիկական օրինաչափությունների վերլուծությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է Ուոլշի ֆունկցիաների համակարգի հիման վրա կառուցվող կրկնակի շարքերի վարքի, դրանց մասնակի գումարների և տարբեր պայմաններում զուգամիտության առանձնահատկությունների վրա։ Դիտարկվում են այն մաթեմատիկական պայմանները, որոնց առկայության դեպքում հնարավոր է հաստատել շարքերի զուգամիտությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրվում են զուգամիտության տարբեր ձևերի միջև գոյություն ունեցող կապերը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում կրկնակի շարքերի կառուցվածքային հատկություններին, մասնակի գումարների հաջորդականությունների վարքին և ֆունկցիաների ներկայացման հնարավորություններին Ուոլշի համակարգի միջոցով։ Աշխատությունում քննարկվող խնդիրները կապված են հարմոնիկ անալիզի, օրթոգոնալ ֆունկցիաների համակարգերի և ֆունկցիոնալ շարքերի տեսության կարևոր ուղղությունների հետ։ Ուոլշի համակարգը, որպես օրթոգոնալ ֆունկցիաների համակարգ, հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ֆունկցիաների ներկայացման և մոտարկման մի շարք խնդիրներ, իսկ կրկնակի շարքերի դեպքում առաջանում են լրացուցիչ տեսական հարցեր՝ պայմանավորված երկու փոփոխականների առկայությամբ և մասնակի գումարների կառուցման տարբեր եղանակներով։ Ներկայացված ուսումնասիրությունները նպաստում են կրկնակի օրթոգոնալ շարքերի զուգամիտության մեխանիզմների առավել խորքային ըմբռնմանը, համապատասխան մաթեմատիկական չափանիշների ձևակերպմանը և տարբեր դեպքերում դրանց կիրառելիության գնահատմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել իրական և մաթեմատիկական անալիզի, հարմոնիկ անալիզի, օրթոգոնալ համակարգերի, ֆունկցիաների տեսության և հարակից մաթեմատիկական ուղղությունների մասնագետներին, հետազոտողներին ու ուսանողներին։