Վաֆսի բարբառը

Ֆինանսներ

Գիտական աշխատանքը նվիրված է մտավոր կապիտալի հաշվառման առանձնահատկությունների և դրա ազդեցության ուսումնասիրությանը կազմակերպության ֆինանսատնտեսական գործունեության հիմնական ցուցանիշների վրա։ Ժամանակակից տնտեսության պայմաններում կազմակերպության արժեքն ու մրցունակությունը մեծապես պայմանավորված են ոչ միայն նյութական ակտիվներով, այլև գիտելիքով, մարդկային ներուժով, կազմակերպական փորձով, նորարարական կարողություններով, տեխնոլոգիաներով և գործարար կապերով։ Այս ոչ նյութական ռեսուրսների ամբողջությունը ձևավորում է մտավոր կապիտալը, որի արդյունավետ կառավարումն ու գնահատումը կարող են էական նշանակություն ունենալ կազմակերպության երկարաժամկետ զարգացման համար։ Աշխատանքի շրջանակում մտավոր կապիտալը կարող է դիտարկվել որպես փոխկապակցված բաղադրիչների համակարգ, որի հիմնական տարրերից են մարդկային, կառուցվածքային և հարաբերական կապիտալը։ Մարդկային կապիտալը ներառում է աշխատակիցների գիտելիքները, մասնագիտական հմտությունները, փորձը, ստեղծագործական կարողությունները և կազմակերպության զարգացմանը նպաստող անհատական ներուժը։ Կառուցվածքային կապիտալը կապված է կազմակերպության ներքին գործընթացների, տեղեկատվական համակարգերի, տվյալների բազաների, կազմակերպական գիտելիքի, տեխնոլոգիաների և այլ համակարգերի հետ, որոնք պահպանվում են կազմակերպության ներսում։ Հարաբերական կապիտալը ներառում է հաճախորդների, մատակարարների, գործընկերների և այլ շահակիցների հետ ձևավորված հարաբերությունները, ապրանքանիշի հեղինակությունը և շուկայական կապերը։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է մտավոր կապիտալի հաշվառման հնարավորությունների ուսումնասիրությունը։ Ավանդական հաշվապահական համակարգերը հաճախ սահմանափակ հնարավորություններ ունեն կազմակերպության կողմից ստեղծվող կամ օգտագործվող ոչ նյութական ռեսուրսների ամբողջական արտացոլման համար, քանի որ դրանց մի մասը դժվար է հստակ չափել և գնահատել դրամական արտահայտությամբ։ Այդ պատճառով անհրաժեշտ է ուսումնասիրել մտավոր կապիտալի նույնականացման, գնահատման, չափման և կառավարչական հաշվետվություններում ներկայացման մեթոդները։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել մտավոր կապիտալի գնահատման տարբեր մոտեցումներ և ցուցանիշներ, որոնք թույլ են տալիս համադրել ոչ նյութական ռեսուրսների զարգացման մակարդակը կազմակերպության տնտեսական արդյունքների հետ։ Այդպիսի ցուցանիշները կարող են վերաբերել աշխատակիցների արտադրողականությանը, նորարարական ակտիվությանը, գիտելիքի ստեղծմանը, հաճախորդների պահպանմանը, ապրանքանիշի արժեքին և այլ գործոնների։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մտավոր կապիտալի ազդեցությանը կազմակերպության ֆինանսատնտեսական ցուցանիշների վրա։ Արդյունավետ օգտագործվող գիտելիքը և մասնագիտական ներուժը կարող են նպաստել արտադրողականության, շահութաբերության, եկամուտների և մրցունակության բարձրացմանը, ծախսերի օպտիմալացմանը և նոր արտադրանքի կամ ծառայությունների ստեղծմանը։ Միաժամանակ մտավոր կապիտալի թերի կառավարումը կարող է հանգեցնել գիտելիքի կորստի, աշխատակիցների բարձր շրջանառության, նորարարական ներուժի նվազման և կազմակերպության շուկայական դիրքերի թուլացման։ Կարևոր է նաև մտավոր կապիտալի և կազմակերպության շուկայական արժեքի փոխհարաբերությունը։ Որոշ դեպքերում կազմակերպության շուկայական արժեքը կարող է էապես գերազանցել հաշվապահական հաշվեկշռում արտացոլված զուտ ակտիվների արժեքը, և այդ տարբերության մի մասը կարող է կապված լինել ոչ նյութական ռեսուրսների ու ապագա տնտեսական օգուտների ակնկալիքների հետ։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը կարող է դրսևորվել մտավոր կապիտալի հաշվառման և կառավարման կատարելագործման առաջարկությունների մշակմամբ։ Դրանք կարող են ներառել համապատասխան ցուցանիշների համակարգի ձևավորում, աշխատակիցների գիտելիքի և հմտությունների զարգացման գնահատում, կազմակերպական գիտելիքի պահպանման մեխանիզմների ստեղծում, նորարարությունների խթանում և կառավարչական որոշումների կայացման գործընթացում ոչ նյութական ակտիվների վերաբերյալ տեղեկատվության ավելի լայն օգտագործում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը մտավոր կապիտալը դիտարկում է որպես կազմակերպության տնտեսական արդյունավետության և երկարաժամկետ մրցունակության կարևոր ռեսուրս։ Դրա հաշվառման և գնահատման մեխանիզմների կատարելագործումը կարող է հնարավորություն տալ ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու կազմակերպության իրական ներուժի մասին, բացահայտելու զարգացման չօգտագործված հնարավորությունները և ավելի հիմնավորված գնահատելու մտավոր ռեսուրսների ազդեցությունը ֆինանսական ու տնտեսական արդյունքների վրա։

Մշակույթ

Հրատարակությունը մշակույթի և արվեստի բնագավառին վերաբերող ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակութային և արվեստային կյանքին վերաբերող նոր գրականությունը։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվելու տվյալ ժամանակահատվածում լույս տեսած կամ շրջանառության մեջ գտնվող համապատասխան գրքերի, ժողովածուների, հոդվածների, ուսումնասիրությունների և այլ հրատարակությունների շարքում։ Նյութը կարող է ընդգրկել հայ մշակույթի, գրականության, կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, ժողովրդական արվեստի և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկություններ։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունը գրականության ընթացիկ հաշվառումն ու համակարգումն է, ինչը հնարավորություն է տալիս հետևողականորեն հետևելու մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների զարգացմանը։ Մատենագիտական նկարագրությունների միջոցով այն դյուրացնում է անհրաժեշտ գրականության որոնումը, ընտրությունը և հետագա օգտագործումը գիտական, կրթական կամ մասնագիտական նպատակներով։ Տեղեկատուն արժեքավոր աղբյուր է նաև տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և գիտական հրատարակչական գործընթացների ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է ոլորտում ստեղծվող և տարածվող գրականության թեմատիկ բազմազանությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակութաբաններին, արվեստաբաններին, գրականագետներին, պատմաբաններին, ուսանողներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և հայկական մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ գրականություն որոնող բոլոր ընթերցողներին։

Սոցիոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է հետխորհրդային Հայաստանում բնակչության սոցիալական պաշտպանության համակարգի ձևավորման, վերափոխման և գործառնական առանձնահատկությունների սոցիոլոգիական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում Հայաստանի հասարակության սոցիալ-տնտեսական փոփոխություններն են և դրանց ազդեցությունը բնակչության տարբեր խմբերի սոցիալական ապահովության, կենսամակարդակի, եկամուտների, զբաղվածության, աղքատության ռիսկերի և պետական աջակցության մեխանիզմների վրա։ Խորհրդային համակարգից անկախ պետականության և շուկայական տնտեսության անցումը Հայաստանում ուղեկցվեց սոցիալական հարաբերությունների և ինստիտուտների խորքային վերակազմավորմամբ։ Այդ գործընթացում նախկին համընդհանուր սոցիալական երաշխիքների մի մասը փոխարինվեց նոր՝ հասցեական աջակցության, նպաստների, կենսաթոշակային ապահովության, զբաղվածության և սոցիալական ծառայությունների համակարգերով։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է հասկանալ, թե ինչպես են այդ ինստիտուցիոնալ փոփոխությունները ընկալվել հասարակության կողմից և որքանով են դրանք համապատասխանել բնակչության իրական սոցիալական կարիքներին։ Սոցիոլոգիական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս սոցիալական պաշտպանությունը դիտարկել ոչ միայն որպես պետական ֆինանսական կամ վարչական մեխանիզմների ամբողջություն, այլև որպես պետության, հասարակության, ընտանիքի և անհատի փոխհարաբերությունների համակարգ։ Այս տեսանկյունից կարևոր են սոցիալական արդարության, սոցիալական անհավասարության, խոցելիության, սոցիալական ներառման, հասարակական համերաշխության և պետական քաղաքականության նկատմամբ վստահության խնդիրները։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել բնակչության տարբեր սոցիալական խմբերի վիճակը և սոցիալական պաշտպանության համակարգից նրանց օգտվելու հնարավորությունները։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքներին, գործազուրկներին, տարեցներին, հաշմանդամություն ունեցող անձանց, երեխաներին, միայնակ ծնողներին և սոցիալական այլ ռիսկերի ենթակա խմբերին։ Նման խմբերի կարիքները տարբեր են, ուստի սոցիալական պաշտպանության արդյունավետությունը գնահատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն տրամադրվող աջակցության չափը, այլև դրա հասանելիությունը, հասցեականությունը, շարունակականությունը և համապատասխանությունը կոնկրետ սոցիալական իրավիճակին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սոցիալական պաշտպանության պետական քաղաքականության և բնակչության իրական ընկալումների համեմատական ուսումնասիրությունը։ Պաշտոնական ծրագրերի առկայությունը դեռևս չի նշանակում, որ քաղաքացիները դրանք հավասարապես հասանելի կամ արդյունավետ են համարում։ Սոցիոլոգիական հարցումների, հարցազրույցների և վիճակագրական տվյալների միջոցով հնարավոր է բացահայտել բնակչության վերաբերմունքը սոցիալական աջակցության տարբեր ձևերի նկատմամբ, գնահատել համակարգի նկատմամբ վստահության մակարդակը և պարզել, թե ինչ խնդիրներ են առավել հաճախ հանդիպում սոցիալական ծառայություններից օգտվելիս։ Հատուկ ուշադրության է արժանի սոցիալական պաշտպանության հասցեականության խնդիրը։ Շուկայական տնտեսության պայմաններում սահմանափակ ռեսուրսների արդյունավետ բաշխումը պահանջում է առավել խոցելի խմբերի նույնականացում և նրանց ուղղված աջակցության մեխանիզմների կատարելագործում։ Միաժամանակ չափազանց նեղ հասցեականությունը կարող է որոշ խմբերի դուրս թողնել աջակցության համակարգից, իսկ չափազանց լայն մոտեցումը կարող է նվազեցնել ծրագրերի ֆինանսական արդյունավետությունը։ Այդ պատճառով աշխատանքը կարող է քննարկել սոցիալական արդարության և ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման միջև հավասարակշռության հարցը։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև ընտանիքի դերը։ Հետխորհրդային Հայաստանում ընտանիքը հաճախ հանդես է գալիս որպես սոցիալական աջակցության ոչ ֆորմալ կարևոր ինստիտուտ՝ լրացնելով պետական և համայնքային մեխանիզմների հնարավորությունները։ Տարբեր սերունդների միջև ֆինանսական և կենցաղային աջակցությունը, արտագնա աշխատանքի արդյունքում ստացվող փոխանցումները և ընտանիքի ներսում խնամքի կազմակերպումը կարող են զգալի ազդեցություն ունենալ սոցիալական ռիսկերի հաղթահարման վրա։ Այս երևույթը ցույց է տալիս, որ սոցիալական պաշտպանությունը չի սահմանափակվում միայն պետական քաղաքականությամբ, այլ ներառում է նաև հասարակական և ընտանեկան փոխօգնության ցանցերը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև հետխորհրդային անցման ընթացքում առաջացած սոցիալական բևեռացման և անհավասարության խնդիրներին։ Տնտեսական վերափոխումները ստեղծեցին նոր զբաղվածության և եկամուտների հնարավորություններ, սակայն միաժամանակ խորացրին որոշ սոցիալական տարբերություններ և առաջացրին անապահովության նոր ձևեր։ Այդ պայմաններում սոցիալական պաշտպանության համակարգի խնդիրն էր մեղմել շուկայական վերափոխումների բացասական հետևանքները և կանխել առավել խոցելի խմբերի սոցիալական մեկուսացումը։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքը կարող է ներառել սոցիոլոգիական հարցումներ, խորքային հարցազրույցներ, փաստաթղթերի և պետական ծրագրերի վերլուծություն, վիճակագրական տվյալների ուսումնասիրություն և սոցիալական խմբերի համեմատական հետազոտություն։ Այս մեթոդների համադրումը հնարավորություն է տալիս միաժամանակ ուսումնասիրել ինչպես համակարգի ինստիտուցիոնալ կառուցվածքը, այնպես էլ դրա իրական ազդեցությունը քաղաքացիների կյանքի վրա։ Գիտական նշանակությունն այն է, որ սոցիալական պաշտպանության համակարգը դիտարկվում է հասարակական հարաբերությունների լայն համատեքստում՝ պետական քաղաքականության, տնտեսական փոփոխությունների, սոցիալական անհավասարության և բնակչության վարքագծային արձագանքների փոխկապակցվածության մեջ։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտակար լինել սոցիալական քաղաքականության արդյունավետության գնահատման, սոցիալական ծրագրերի կատարելագործման և բնակչության տարբեր խմբերի կարիքներին ավելի համապատասխան քաղաքականությունների մշակման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել սոցիոլոգներին, սոցիալական քաղաքականության մասնագետներին, հանրային կառավարման ոլորտի հետազոտողներին, սոցիալական աշխատողներին, տնտեսագետներին և Հայաստանի հետխորհրդային հասարակության զարգացման խնդիրներով զբաղվող գիտնականներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտելու հետխորհրդային Հայաստանի սոցիալական պաշտպանության համակարգի ձևավորման հիմնական միտումները, դրա ինստիտուցիոնալ և հասարակական առանձնահատկությունները, բնակչության տարբեր խմբերի սոցիալական կարիքների և պետական աջակցության միջև առկա հարաբերակցությունը, ինչպես նաև գնահատելու համակարգի արդյունավետությունն ու սոցիալական արդարության ապահովման հնարավորությունները։

Լրագրություն

Աշխատությունը նվիրված է 1905–1921 թվականներին լույս տեսած հրապարակախոսական նյութերի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց գաղափարական ուղղվածությունը, հասարակական ազդեցությունը և պատմական նշանակությունը։ Վերլուծվում են ազգային, քաղաքական, մշակութային և սոցիալական հիմնահարցերին վերաբերող հրապարակումները, դրանց լեզվաոճական առանձնահատկությունները, հեղինակային դիրքորոշումները և ժամանակի հասարակական կյանքի արտացոլումը։ Անդրադարձ է կատարվում ազգային ինքնագիտակցության ձևավորմանը, հասարակական մտքի զարգացմանը, կրթության, մշակույթի, պետականության և ազատագրական պայքարի թեմաների լուսաբանմանը՝ դրանք դիտարկելով տվյալ ժամանակաշրջանի պատմաքաղաքական իրադարձությունների համատեքստում։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում լրագրության պատմությամբ, հայ հրապարակախոսությամբ, գրականությամբ և նորագույն հայոց պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և ընթերցողների լայն շրջանակի համար։

Իրավաբանություն

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կորպորատիվ իրավահարաբերությունների արդի հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ տնտեսական ընկերությունների օրինակով՝ դիտարկելով կորպորատիվ իրավունքը որպես տնտեսական գործունեության իրավական կարգավորման առանցքային ոլորտ, որը ապահովում է ընկերությունների ստեղծման, կառավարման, վերակազմակերպման և լուծարման գործընթացների իրավաչափությունը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են բաժնետիրական և սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների իրավական կարգավիճակի առանձնահատկությունները, բաժնետերերի և մասնակիցների իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև կորպորատիվ կառավարման մարմինների՝ ընդհանուր ժողովի, տնօրենների խորհրդի և գործադիր մարմնի փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կորպորատիվ կառավարման արդյունավետության բարձրացման, բաժնետերերի շահերի պաշտպանության, կորպորատիվ վեճերի լուծման մեխանիզմների և փոքրամասնության իրավունքների ապահովման խնդիրներին, որոնք հատկապես արդիական են շուկայական տնտեսության զարգացման պայմաններում։ Քննարկվում են նաև օրենսդրական բարեփոխումները, միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները և կորպորատիվ թափանցիկության ու հաշվետվողականության պահանջների ուժեղացման միտումները։ Աշխատությունը եզրակացնում է, որ կորպորատիվ իրավահարաբերությունների արդյունավետ կարգավորումը հանդիսանում է տնտեսական կայունության, ներդրումային գրավչության և բիզնես միջավայրի զարգացման կարևոր նախապայման:

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է պսևդոպարաբոլիկ օպերատորների որոշակի դասի համար ձևակերպված վարիացիոն անհավասարությունների տեսության ուսումնասիրությանը։ Գրքում քննարկվում են ժամանակակից մաթեմատիկական անալիզի և մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության շրջանակներում առաջացող խնդիրներ, որոնք կապված են բարդ դինամիկական համակարգերի մոդելավորման հետ։ Հեղինակը ներկայացնում է պսևդոպարաբոլիկ օպերատորների հատկությունները, դրանց համար սահմանվող վարիացիոն ձևակերպումները և համապատասխան լուծումների գոյության, միակության ու կայունության պայմանները։ Աշխատության մեջ կիրառվում են ֆունկցիոնալ անալիզի, օպերատորների տեսության և վարիացիոն մեթոդների ժամանակակից գործիքներ՝ տեսական արդյունքների հիմնավորման և ընդհանրացման նպատակով։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի այն մաթեմատիկական մոդելների համար, որոնք նկարագրում են ֆիզիկական, տեխնիկական և ինժեներական գործընթացներ, որտեղ առկա են տարածաժամանակային բարդ փոխազդեցություններ և ոչ ստանդարտ էվոլյուցիոն երևույթներ։ Գիրքը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, գիտահետազոտողների, ասպիրանտների և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտի մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են վարիացիոն անհավասարությունների, օպերատորային հավասարումների և դիֆերենցիալ մոդելների խորացված ուսումնասիրությամբ։