Влияние генотипических особенностей и паратипических факторов на формирование и проявление естественной резистентности у крупного рогатого скота

Մաթեմատիկա

Ակտուարական մաթեմատիկա. Խնդրագիրք. Մաս 1-ը բարձրագույն մաթեմատիկայի և ֆինանսական մաթեմատիկայի ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է ակտուարական հաշվարկների հիմունքները գործնական խնդիրների միջոցով յուրացնելու համար, աշխատությունում ներկայացվում են կյանքի ապահովագրության և կենսաթոշակային հաշվարկների հիմնական մոդելները, մահացության և գոյատևման հավանականությունների կիրառումը, անուիտետների և ապահովագրական վճարների հաշվարկման մեթոդները, ինչպես նաև տոկոսադրույքների և ֆինանսական հոսքերի գնահատման սկզբունքները, յուրաքանչյուր թեմա ուղեկցվում է խնդիրների համակարգված շարքով, որոնք օգնում են զարգացնել մաթեմատիկական մոդելավորման և ֆինանսական ռիսկերի գնահատման հմտությունները, միաժամանակ ընդգծվում է ակտուարական մտածողության կարևորությունը ապահովագրական ոլորտում, բանկային համակարգում և երկարաժամկետ ֆինանսական պլանավորման մեջ, աշխատությունը նպատակ ունի կապել տեսական հավանականության գիտելիքները իրական ֆինանսական կիրառությունների հետ՝ ձևավորելով մասնագիտական գործնական կարողություններ։

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է հայ անվանի քանդակագործ և նկարիչ Խաչատուր Մարտիրոսի Իսկանդարյանի բազմաբնույթ ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է արվեստագետի ստեղծագործական ուղին, գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները և նրա ներդրումը 20-րդ դարի երկրորդ կեսի ու 21-րդ դարի սկզբի հայկական կերպարվեստի զարգացման գործում։ Ուսումնասիրության մեջ ուշադրություն է դարձվում նրա քանդակագործական, գեղանկարչական, գրաֆիկական և կերամիկական աշխատանքներին՝ բացահայտելով դրանցում առկա թեմատիկ, ոճական և արտահայտչական ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Իսկանդարյանի արվեստում կարևոր տեղ է զբաղեցնում մարդը՝ իր առօրյա կյանքով, մասնագիտությամբ, բնավորությամբ և սոցիալական միջավայրով, ինչի շնորհիվ նրա փոքրածավալ ժանրային կոմպոզիցիաները առանձնանում են կենսականությամբ, դիտողականությամբ և մարդկային ջերմությամբ։ Հատուկ նշանակություն ունի հին Երևանի կյանքին նվիրված ստեղծագործությունների շարքը, որտեղ արվեստագետը պատկերում է քաղաքի անցյալի կերպարները, փողոցային տեսարանները, արհեստավորներին, առևտրականներին, երաժիշտներին և այլ կերպարներ։ Այս աշխատանքները ոչ միայն ունեն գեղարվեստական արժեք, այլև պահպանել են հին Երևանի կենցաղի, սովորույթների ու քաղաքային միջավայրի վերաբերյալ կարևոր ազգագրական տեղեկություններ։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է նաև նրա մոնումենտալ քանդակագործությանը, որի շրջանակում արվեստագետը ստեղծել է մի շարք հուշարձաններ և դիմաքանդակներ՝ անդրադառնալով հայ մշակույթի, գրականության, գիտության և արվեստի նշանավոր ներկայացուցիչների կերպարներին։ Նրա հեղինակած գործերից են Արմեն Տիգրանյանի, Ավետիք Իսահակյանի, Հակոբ Մեղապարտի և այլ մշակութային գործիչների հուշարձաններն ու քանդակները։ Առանձին ուշադրության է արժանի Իսկանդարյանի գործունեությունը որպես նկարիչ և գրաֆիկ․ այդ բնագավառում նրա ստեղծագործության մեջ հատկապես արտահայտված է բնանկարի ժանրը, ինչը ցույց է տալիս արվեստագետի հետաքրքրությունը ոչ միայն մարդկային կերպարի, այլև բնության ու միջավայրի գեղարվեստական մեկնաբանության նկատմամբ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս արվեստագետի ժառանգությունը դիտարկել ամբողջական համատեքստում՝ նրա ստեղծագործական զարգացումը կապելով ժամանակաշրջանի գեղարվեստական գործընթացների, հայկական քանդակագործության ավանդույթների և քաղաքային մշակույթի հետ։ Հեղինակը կարևորում է նաև Իսկանդարյանի մասնակցությունը ցուցահանդեսներին և մրցույթներին, նրա ստացած պարգևներն ու ճանաչումը, որոնք վկայում են արվեստագետի նշանակալի դերակատարության մասին հայկական մշակութային կյանքում։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է հայկական քանդակագործության պատմությամբ, 20-րդ դարի հայ կերպարվեստով, հին Երևանի մշակութային միջավայրով և Խաչատուր Իսկանդարյանի ստեղծագործական ժառանգությամբ հետաքրքրվող արվեստաբանների, մշակութաբանների, ուսանողների, հետազոտողների և արվեստասեր ընթերցողների համար։ Մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ այս ուսումնասիրությունը հրատարակվել է որպես Նարե Նադարյանի արվեստագիտության թեկնածուի գիտական աստիճանի ատենախոսություն՝ 2018 թվականին, 26 էջ ծավալով։

Մանկավարժություն

Մանկավարժական, ֆիզիկական դաստիարակության և սպորտային կրթության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կրտսեր դպրոցականների օլիմպիական դաստիարակության մեթոդիկայի առանձնահատկությունների, դրա կազմակերպման սկզբունքների և կրթադաստիարակչական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում օլիմպիական կրթության տեսական հիմունքները, օլիմպիական շարժման պատմական և գաղափարական արժեքները, ինչպես նաև դրանց կիրառման հնարավորությունները տարրական դպրոցում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երեխաների տարիքային, հոգեբանական և ֆիզիկական զարգացման առանձնահատկություններին համապատասխան ուսուցման ու դաստիարակության մեթոդների ընտրությանը։ Վերլուծվում են արդար մրցակցության, փոխադարձ հարգանքի, համագործակցության, ազնվության, պատասխանատվության և առողջ ապրելակերպի գաղափարների ձևավորման մանկավարժական հնարավորությունները։ Քննարկվում են ֆիզիկական կուլտուրայի դասերի, շարժախաղերի, մարզական միջոցառումների, թեմատիկ զրույցների և ճանաչողական առաջադրանքների կիրառման առանձնահատկությունները օլիմպիական արժեքների յուրացման գործընթացում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել օլիմպիական դաստիարակության կազմակերպման տարբեր մեթոդական մոտեցումները, ուսուցիչների մանկավարժական գործունեությունը, սովորողների մասնակցության խթանման միջոցները և կրթական արդյունքների գնահատման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում ընտանիքի, դպրոցի և մարզական կազմակերպությունների համագործակցության նշանակությանը երեխաների ֆիզիկական ակտիվության, սոցիալական հմտությունների և դրական արժեքային կողմնորոշումների զարգացման գործում։ Կարևորվում է օլիմպիական դաստիարակության ներառումը տարրական կրթության ընդհանուր համակարգում՝ երեխաների բազմակողմանի զարգացման, թիմային աշխատանքի և առողջ մրցակցային վարքագծի ձևավորման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տարրական կրթության մանկավարժության, ֆիզիկական դաստիարակության մեթոդիկայի, սպորտային մանկավարժության և օլիմպիական կրթության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Քիմիա

Այս գիտական աշխատանքը ներկայացնում է միկրոգրամային քանակությամբ պղնձի վերլուծության նորարարական մեթոդ՝ հիմնված էքստրակցիոն-աբսորբցիոմետրիկ տեխնիկայի վրա, օգտագործելով տրֆենիլմետանային հիմնական ներկերը բնական և թունավոր ջրերում։ Գրքում մանրամասնորեն նկարագրվում է մեթոդի աշխատող սկզբունքը, փորձարարական պայմանները, ազդանշանի մաքրությունը և խստությունը, ինչպես նաև փորձաքիմիական վերլուծության ճշգրտությունը և վերարտադրելիությունը։ Արդյունքները ցույց են տալիս, թե ինչպես կարելի է արդյունավետորեն որոշել trace քանակությամբ պղինձը՝ շրջակա միջավայրի, արդյունաբերական և ջրամատակարարման համակարգերում, նվազագույնացնելով խափանումները և թունավոր ազդեցությունները։ Գիրքը նախատեսված է հանքաքիմիկոսների, ջրաքիմիկոսների, անալիտիկ լաբորատորիաների մասնագետների և հետազոտողների համար, ովքեր աշխատում են ջրային միջավայրի մետաղների վերահսկման և վերլուծության ոլորտում, և հանդիսանում է կարևոր ուղեցույց՝ ճշգրիտ և հուսալի մեթոդների կիրառման համար ջրերի բնապահպանական մոնիթորինգում։

Գրականություն

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Սանկտ Պետերբուրգի կերպարը XX դարի 60-ականների ռուսական պոեզիայում՝ վերլուծելով, թե ինչպես է քաղաքը ներկայացվում որպես մշակութային, պատմական և հոգեբանական խորհրդանիշ տարբեր բանաստեղծների ստեղծագործություններում։ Այն ուշադրություն է դարձնում այն գրական միտումներին, որոնք ձևավորվել են այդ ժամանակաշրջանում՝ կապված հետստալինյան «ձնհալի» մշակութային մթնոլորտի հետ, երբ պոեզիան ավելի ազատ կերպով սկսեց արտահայտել անհատի ներաշխարհը, քաղաքային փորձառությունը և պատմական հիշողության թեմաները։ Գրքում դիտարկվում է, թե ինչպես է Պետերբուրգը (Լենինգրադը) պատկերվում որպես հակասությունների քաղաք՝ միաժամանակ հանդիսանալով և՛ կայսերական անցյալի խորհրդանիշ, և՛ խորհրդային իրականության կենսատարածք, որտեղ համադրվում են գեղեցկությունը, մռայլությունը, պատմական ծանրությունը և հոգևոր որոնումները։ Վերլուծվում են տարբեր հեղինակների պոետական պատկերները, քաղաքային լանդշաֆտի փոխակերպումները, ինչպես նաև քաղաք-մարդ հարաբերության արտացոլումը, որտեղ Պետերբուրգը հաճախ հանդես է գալիս որպես կենդանի կերպար՝ ազդելով մարդու զգացմունքների և աշխարհընկալման վրա։ Աշխատությունը կարևոր է գրականագիտության համար, քանի որ օգնում է հասկանալ ոչ միայն տվյալ ժամանակաշրջանի պոետական մտածողությունը, այլ նաև քաղաքի մշակութային ինքնության ձևավորման գործընթացը ռուսական գրականության մեջ։

Պատմություն

Հրատարակությունը նվիրված է Հայաստանի միջնադարյան մայրաքաղաք Անիի ավերակների լուսանկարչական վավերագրմանը և ներկայացնում է պատմական քաղաքի պահպանված ճարտարապետական ու հնագիտական հուշարձանները։ Նյութի հիմնական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ լուսանկարները հնարավորություն են տալիս տեսողականորեն պատկերացում կազմելու Անիի երբեմնի քաղաքային միջավայրի, պաշտպանական կառույցների, եկեղեցիների, պալատական և քաղաքացիական շինությունների, ինչպես նաև քաղաքի ավերակների վիճակի մասին։ Լուսանկարները հանդես են գալիս ոչ միայն որպես պատկերազարդ նյութ, այլև որպես պատմական սկզբնաղբյուր՝ ամրագրելով հուշարձանների տեսքը որոշակի ժամանակաշրջանում և հնարավորություն տալով հետագա ուսումնասիրությունների ընթացքում համեմատել դրանց պահպանվածության ու փոփոխությունների աստիճանը։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի Անիի ճարտարապետական ժառանգության ուսումնասիրության համար, քանի որ քաղաքի ավերակները ներառում են միջնադարյան հայկական ճարտարապետության բազմաթիվ արժեքավոր օրինակներ և արտացոլում են նրա՝ որպես քաղաքական, տնտեսական, մշակութային ու հոգևոր կենտրոնի բազմադարյա պատմությունը։ Նյութում ներկայացված պատկերները կարող են ընդգրկել քաղաքի պարիսպները, պաշտպանական աշտարակները, եկեղեցական համալիրները, փողոցների և բնակելի թաղամասերի մնացորդները, ինչպես նաև առանձին ճարտարապետական դետալներ։ Լուսանկարչական վավերագրումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել շինությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, հարդարանքը, քանդակային և դեկորատիվ տարրերը և դրանց փոխհարաբերությունը քաղաքի ընդհանուր հատակագծային միջավայրի հետ։ Հրատարակությունը հատկապես արժեքավոր է նաև պատմական հիշողության և մշակութային ժառանգության պահպանության տեսանկյունից, քանի որ նման պատկերային աղբյուրները փաստագրում են այնպիսի հուշարձաններ, որոնց վիճակը ժամանակի ընթացքում կարող է փոփոխվել բնական, մարդկային և այլ գործոնների ազդեցությամբ։ Նյութը կարող է օգտագործվել Անիի պատմության, հայկական միջնադարյան ճարտարապետության, հնագիտության, մշակութաբանության և լուսանկարչական վավերագրության ուսումնասիրություններում։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հնագետներին, ճարտարապետներին, արվեստաբաններին, հայագետներին, մշակութային ժառանգության մասնագետներին, աղբյուրագետներին, հետազոտողներին և Անիի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։