Замечания на статью г. Эмина Вахáгн-Вишапакáх', армянской мифологии есть Индра-Vritrahan Риг-Веды

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է սրտամկանի այտուցային փոփոխությունների դատաբժշկական և ախտաբանական նշանակության ուսումնասիրությանը սրտի գործունեության սուր խանգարման դեպքերում։ Հետազոտության հիմնական նպատակը սրտամկանում դիտվող հյուսվածքային փոփոխությունների գնահատումն է՝ որպես սրտային ֆունկցիայի խանգարման հետ կապված գործընթացների հնարավոր ձևաբանական ցուցանիշ։ Քննության են առնվում սրտամկանի հյուսվածքային կառուցվածքի փոփոխությունները, հեղուկային հավասարակշռության խանգարումների դերը և դրանց կապը սրտի ֆունկցիոնալ վիճակի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե սրտամկանի այտուցը որքանով կարող է ունենալ ախտորոշիչ նշանակություն և ինչ սահմանափակումներ պետք է հաշվի առնել դրա գնահատման ժամանակ։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է տարբեր ձևաբանական հատկանիշների համակցված վերլուծությունը, քանի որ առանձին փոփոխությունը միշտ չէ, որ բավարար է ախտաբանական գործընթացի բնույթը միանշանակ գնահատելու համար։ Դիտարկվում են սրտամկանի միկրոշրջանառության, անոթային թափանցելիության և հյուսվածքային նյութափոխանակության խանգարումների ընդհանուր փոխկապակցվածությունները՝ առանց որևէ մեկ հատկանիշի բացարձակ ախտորոշիչ նշանակություն վերագրելու։ Համեմատական հյուսվածաբանական ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել տարբեր սրտային վիճակներում հանդիպող փոփոխությունների տարբերակմանը և դրանց դատաբժշկական մեկնաբանության հստակեցմանը։ Կարևորվում է նաև կլինիկական, ախտաբանական և լաբորատոր տվյալների համադրումը, քանի որ պատճառահետևանքային գնահատումը պահանջում է բազմակողմանի մոտեցում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ախտաբանական անատոմիայի, սրտային մորֆոլոգիայի և դատաբժշկական փորձաքննության մոտեցումները՝ սրտամկանի այտուցային փոփոխությունների ախտորոշիչ արժեքը և դրանց մեկնաբանման հնարավորությունները գիտականորեն գնահատելու նպատակով։

Լեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական գովազդի լեզվի ժանրային և դիսկուրսային առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ անգլո-ամերիկյան նախընտրական թռուցիկների նյութի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքական հաղորդակցության այն ձևերն են, որոնց միջոցով նախընտրական քարոզարշավների ընթացքում թեկնածուները, կուսակցությունները և քաղաքական ուժերը ձգտում են ազդել ընտրողների ընկալումների, վերաբերմունքի և որոշումների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում քաղաքական գովազդային տեքստերի կառուցվածքային, լեզվական, ոճական և հաղորդակցական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև դրանցում կիրառվող համոզման և ազդեցության ռազմավարություններին։ Առանձին դիտարկվում են նախընտրական թռուցիկների ժանրային բնույթը, դրանց նպատակային ուղղվածությունը, հասցեատիրոջ հետ հաղորդակցական կապի կառուցման եղանակները և այն լեզվական միջոցները, որոնց օգնությամբ քաղաքական ուղերձը ներկայացվում է որպես համոզիչ, վստահելի և ընտրողի համար նշանակալի։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու քաղաքական գովազդի մեջ օգտագործվող բառապաշարի, շարահյուսական կառույցների, գնահատողական արտահայտությունների, հուզական և ռետորիկական միջոցների, կարգախոսների ու կոչերի գործառույթները։ Կարևոր ուշադրություն է հատկացվում նաև դրական ինքնաներկայացման և քաղաքական հակառակորդների բացասական ներկայացման մեխանիզմներին, ինչպես նաև «մենք»-ի և «նրանք»-ի հակադրության միջոցով ընտրողների հետ խմբային նույնականացման ձևավորմանը։ Աշխատության մեջ քաղաքական գովազդը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեղեկատվության փոխանցման միջոց, այլև որպես նպատակաուղղված դիսկուրսային պրակտիկա, որտեղ լեզվական ընտրությունները փոխկապակցված են քաղաքական, սոցիալական և մշակութային համատեքստերի հետ։ Անգլո-ամերիկյան նախընտրական նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համեմատաբար ամբողջական պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես են տարբեր քաղաքական հաղորդագրություններ ձևակերպվում, ինչ արժեքներ և գաղափարներ են շեշտադրվում, ինչպես են կառուցվում թեկնածուի կերպարը և ընտրողի նկատմամբ ուղղված ազդեցության ռազմավարությունները։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել լեզվաբանությամբ, դիսկուրսի վերլուծությամբ, քաղաքական հաղորդակցությամբ, մեդիա ուսումնասիրություններով, հասարակայնության հետ կապերով և գովազդով զբաղվող ուսանողներին, հետազոտողներին ու մասնագետներին, քանի որ այն ցույց է տալիս լեզվի և քաղաքական ազդեցության սերտ փոխկապակցվածությունը։

Տնտեսագիտություն

ФИНАНСОВЫЙ МЕНЕДЖМЕНТ: теория и практика աշխատությունը ֆինանսների և կառավարման ոլորտի հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը համադրում է ֆինանսական կառավարման տեսական հիմքերը և դրանց գործնական կիրառությունները կազմակերպություններում, այն ներկայացնում է ֆինանսական պլանավորման, բյուջետավորման և կանխատեսման մեթոդները, կապիտալի կառուցվածքի ձևավորման սկզբունքները, ինչպես նաև ներդրումային որոշումների ընդունման մոդելները, գիրքը անդրադառնում է ընկերության արժեքի գնահատմանը, շահութաբերության և ռիսկի փոխհարաբերությանը, դրամական հոսքերի կառավարմանը և ֆինանսական ռազմավարության մշակմանը, միաժամանակ ընդգրկելով իրական բիզնես օրինակներ և ֆինանսական վերլուծության գործիքներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր տնտեսագիտության, ֆինանսների և բիզնես կառավարման ուսանողների ու մասնագետների համար։

Հոգեբանություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ա. Ի. Միրաքյանի գիտական ժառանգությանը և հոգեկան արտացոլման հայեցակարգի զարգացման գործում նրա ունեցած նշանակալի ներդրմանը։ Աշխատության հիմքում ընկած է այն գիտական մոտեցումը, որի համաձայն հոգեկան գործընթացները պետք է դիտարկել ոչ միայն որպես արտաքին աշխարհի ազդեցությունների պասիվ արտացոլում, այլև որպես մարդու ակտիվ ճանաչողական գործունեության, ընկալման և իրականության հետ փոխհարաբերության բարդ համակարգ։ Հետազոտություններում Միրաքյանի հայեցակարգը ներկայացվում է որպես հոգեբանական երևույթների ուսումնասիրման ինքնատիպ մոտեցում, որը հատկապես նշանակալի է ընկալման գործընթացի բնույթի, դրա մեխանիզմների և մարդու կողմից իրականության յուրացման առանձնահատկությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է Միրաքյանի գիտական ուղու և նրա հայեցակարգի ձևավորման նախադրյալների բացահայտումը։ Հեղինակի տեսական հայացքները ձևավորվում են այնպիսի հարցադրումների շրջանակում, որոնք վերաբերում են մարդու հոգեկանի և արտաքին աշխարհի փոխհարաբերությանը, ընկալման կառուցվածքին և հոգեկան արտացոլման մեխանիզմներին։ Այս մոտեցման կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն փորձում է հաղթահարել հոգեկան գործընթացների չափազանց պարզեցված մեկնաբանությունները և մարդու հոգեկան գործունեությունը դիտարկել ավելի ամբողջական համակարգի շրջանակում։ Ուսումնասիրության առանցքային թեման ընկալման գործընթացն է։ Մարդը շրջապատող իրականությունը չի ընկալում որպես արդեն պատրաստ, անփոփոխ տեղեկատվություն․ ընկալման ընթացքում արտաքին ազդեցությունները ներառվում են մարդու գործունեության, փորձի, գիտակցության և անձնային առանձնահատկությունների համակարգում։ Այդ պատճառով ընկալումը ներկայացվում է որպես ակտիվ գործընթաց, որի ընթացքում ձևավորվում է իրականության որոշակի հոգեկան պատկերը։ Այս դրույթը կարևոր նշանակություն ունի հոգեկան արտացոլման բնույթը հասկանալու համար, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս տարբերակել արտաքին աշխարհի մեխանիկական վերարտադրությունը և մարդու կողմից իրականության ակտիվ հոգեկան յուրացումը։ Միրաքյանի հայեցակարգի առանձնահատկություններից է «ոչարգասիքային» մոտեցման գաղափարը, որը նրա գիտական ժառանգության ուսումնասիրություններում դիտարկվում է որպես կարևոր տեսական սկզբունք։ Այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հոգեկան արտացոլումը չսահմանափակել միայն որոշակի վերջնական արդյունքի՝ պատրաստի հոգեկան պատկերի կամ արդյունքի ձևավորմամբ։ Փոխարենը շեշտադրվում է գործընթացի դինամիկ բնույթը, մարդու ակտիվ ներգրավվածությունը և այն պայմանները, որոնց ներքո ձևավորվում ու փոխակերպվում է հոգեկան արտացոլումը։ Այս տեսանկյունից հոգեկան գործընթացը դիտարկվում է ոչ թե որպես մեկանգամյա արձագանք, այլ որպես շարունակական փոխազդեցության համակարգ։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում նաև հոգեկան արտացոլման և գործունեության փոխհարաբերությանը։ Մարդու հոգեկան աշխարհը չի կարող ամբողջությամբ հասկացվել՝ անջատելով այն նրա գործունեությունից։ Մարդը ճանաչում, ընկալում և մեկնաբանում է իրականությունը կոնկրետ գործունեության պայմաններում, իսկ գործունեությունն իր հերթին փոխվում է մարդու ունեցած պատկերացումների և փորձի ազդեցությամբ։ Այս փոխադարձ կապը թույլ է տալիս հոգեկան արտացոլումը դիտարկել որպես ակտիվ և զարգացող գործընթաց։ Նման մոտեցումը հատկապես կարևոր է այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է հասկանալ, թե ինչու նույն արտաքին իրավիճակը տարբեր մարդկանց մոտ կարող է առաջացնել տարբեր հոգեբանական արձագանքներ և ընկալումներ։ Հետազոտության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև ընկալման վերաբերյալ տարբեր տեսություններին և դրանց համեմատությանը։ Միրաքյանի մոտեցման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ավանդական պատկերացումների սահմանափակումները և ցույց տալ այն տեսական հնարավորությունները, որոնք առաջանում են ընկալման գործընթացը ավելի լայն՝ սուբյեկտի և իրականության փոխհարաբերության համատեքստում դիտարկելիս։ Այս առումով նրա հայեցակարգը կարող է դիտարկվել որպես փորձ՝ վերանայելու հոգեկան արտացոլման գործընթացի ուսումնասիրության որոշ հաստատված մոտեցումներ և առաջարկելու այլ մեկնաբանության հնարավորություններ։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև սուբյեկտի դերի խնդիրը։ Հոգեկան արտացոլման ընթացքում մարդը հանդես է գալիս ոչ թե որպես արտաքին ազդակների պասիվ ընդունող, այլ որպես ակտիվ սուբյեկտ։ Նրա նախկին փորձը, գործունեությունը, գիտելիքները, հետաքրքրությունները և հոգեկան առանձնահատկությունները կարող են ազդել այն բանի վրա, թե ինչպես է նա ընկալում և մեկնաբանում իրականությունը։ Այս դրույթը հոգեբանական ուսումնասիրության մեջ թույլ է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ անհատական տարբերությունների առաջացման պատճառները և բացատրել հոգեկան գործընթացների բազմազանությունը։ Միրաքյանի հայեցակարգի նշանակությունը չի սահմանափակվում միայն տեսական հոգեբանությամբ։ Նրա գաղափարների հիման վրա հետագայում ուսումնասիրություններ են իրականացվել ընկալման տրանսցենդենտալ հոգեբանության ուղղությամբ, իսկ այդ մոտեցման հնարավոր կիրառությունները դիտարկվել են նաև հոգեթերապիայի և կրթության ոլորտներում։ Հետազոտական աշխատանքներում հատուկ ուշադրություն է դարձվել Միրաքյանի հետևորդների աշխատություններին՝ նրա տեսական սկզբունքների հետագա զարգացման և կիրառման հնարավորությունները բացահայտելու նպատակով։ Կրթական ոլորտում այս մոտեցումը կարող է կարևոր լինել սովորողի ընկալման և ուսումնական գործունեության առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Եթե հոգեկան արտացոլումը դիտարկվում է որպես ակտիվ գործընթաց, ապա ուսուցումը նույնպես չի կարող սահմանափակվել տեղեկատվության փոխանցմամբ։ Սովորողը պետք է դիտարկվի որպես գիտելիքը յուրացնող և վերակազմավորող ակտիվ սուբյեկտ, որի անձնական փորձը և գործունեությունը նշանակություն ունեն ուսումնական նյութի ընկալման ու իմաստավորման համար։ Հոգեթերապիայի համատեքստում ևս այս տեսական մոտեցումը կարող է օգտագործվել մարդու կողմից սեփական փորձի ընկալման և մեկնաբանության առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Հոգեկան իրականությունը դիտարկելով որպես ակտիվորեն ձևավորվող և մեկնաբանվող գործընթաց՝ հնարավոր է ավելի խորությամբ ուսումնասիրել մարդու վերաբերմունքը սեփական ապրումների, շրջապատի և կյանքի իրադարձությունների նկատմամբ։ Ուսումնասիրության կարևոր արդյունքներից մեկն այն է, որ Միրաքյանի գիտական ժառանգությունը հնարավորություն է տալիս հոգեկան արտացոլման խնդիրը դիտարկել ավելի լայն տեսական շրջանակում։ Նրա մոտեցման արժեքը հատկապես դրսևորվում է այն գաղափարում, որ հոգեկան գործընթացները պետք է ուսումնասիրել դրանց ձևավորման, զարգացման և գործունեության հետ փոխկապվածության մեջ։ Այդպիսի մոտեցումը թույլ է տալիս խուսափել հոգեկան երևույթները մեկուսացված և անփոփոխ արդյունքների վերածելուց և ընդգծում է դրանց դինամիկ ու սուբյեկտային բնույթը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Ա. Ի. Միրաքյանի ներդրումը հոգեկան արտացոլման հայեցակարգի զարգացման գործում կապված է մարդու ընկալման և հոգեկան գործունեության ակտիվ բնույթի շեշտադրման, ընկալման գործընթացի նոր տեսական մեկնաբանությունների մշակման և ոչարգասիքային մոտեցման առաջադրման հետ։ Նրա գաղափարները կարևոր նշանակություն ունեն հայ հոգեբանական մտքի պատմության համար և միաժամանակ ստեղծում են հիմք հոգեբանության այլ բնագավառներում հետագա տեսական ու կիրառական ուսումնասիրությունների համար։

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է բարձր գալակտիկական լայնություններում DFBS (Digitized First Byurakan Survey) հետազոտության շրջանակներում հայտնաբերված ուշ դասի աստղերի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են աստղերի սպեկտրային և ֆիզիկական բնութագրերը, դրանց դասակարգման առանձնահատկությունները, տարածական բաշխումը և դերը Ծիր Կաթինի կառուցվածքի ու էվոլյուցիայի ուսումնասիրման գործում։ Հեղինակը ներկայացնում է դիտողական տվյալների մշակման մեթոդներ, սպեկտրային վերլուծության մոտեցումներ, աստղերի ֆիզիկական պարամետրերի գնահատման եղանակներ և դրանց կիրառությունը գալակտիկական պոպուլյացիաների հետազոտության մեջ։ Աշխատությունում քննարկվում են ուշ դասի աստղերի առանձնահատկությունները, դրանց առաջացման և զարգացման գործընթացները, ինչպես նաև բարձր գալակտիկական լայնություններում դրանց հայտնաբերման գիտական նշանակությունը։ Գիրքը նախատեսված է աստղագետների, աստղաֆիզիկոսների, տիեզերական հետազոտությունների ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են աստղերի ֆիզիկայով, գալակտիկայի կառուցվածքով և աստղագիտական տվյալների վերլուծությամբ։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։