Աստղերը և տիեզերքը

Կենսաբանություն

Учебник «Общая ботаника с основами геоботаники» посвящён базовым вопросам ботаники и основам геоботаники — науки о растительных сообществах и их распределении в природе. В книге рассматриваются: Строение растительной клетки и тканей Морфология и анатомия высших растений Физиологические процессы у растений Основы систематики растительного мира Структура и динамика растительных сообществ Влияние экологических факторов на растительность Учебник объединяет классическую ботанику и экологический подход, помогая понять растения не только как организмы, но и как часть экосистем.

Պատմություն

«Հայ ժողովրդի ծագման խնդիրները» (Արմեն Պետրոսյան) գիտական աշխատություն է, որը նվիրված է հայ ժողովրդի պատմական ու մշակութային արմատների ուսումնասիրությանը։ Գիրքը փորձ է ներկայացնել՝ որտեղից են եկել հայերը, ինչպե՞ս է ձևավորվել նրանց ազգությունը և ինչպիսի՞ն է եղել հնագույն ժամանակների պատմական պատկերը։ Պետրոսյանը քննարկում է տարբեր հնագիտական, լեզվաբանական և պատմական տվյալներ՝ փորձելով կազմել համապարփակ պատկեր հայ ժողովրդի ծագման մասին։ Գիրքը նաև անդրադառնում է տարբեր գիտական տեսակետների՝ միևնույն ժամանակ ընդգծելով հայկական ինքնության առանձնահատկությունները։ Հեղինակը մանրամասն ուսումնասիրում է հին արաբական, հռոմեական, հունական և այլ աղբյուրները՝ համեմատելով դրանք հետազոտական տվյալների հետ։ Գիրքը կարևորում է հայկական մշակույթի և լեզվի շարունակականությունը՝ պատմության մեջ որպես ինքնորոշման հիմք։ Պետրոսյանը նաև անդրադառնում է ցեղերի, թագավորությունների և գաղթերի դինամիկային՝ ցույց տալով, որ հայ ժողովրդի պատմությունը մի քանի շերտերով է կառուցված։ Գիրքը մասնագիտական է, բայց հասկանալի ձևով ներկայացված՝ նաև հետաքրքիր է լայն ընթերցողի համար։ Այս աշխատությունը օգտակար է պատմաբանների, լեզվաբանների, ուսուցիչների և յուրաքանչյուրի համար, ով հետաքրքրված է հայ ժողովրդի ինքնության և արմատների հետ։ «Հայ ժողովրդի ծագման խնդիրները» նպաստում է պատմական գիտելիքների խորացմանը և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորմանը։ Հրատարակիչ - Անտարես ISBN - 978-9939-76-53-7

Lեզվաբանություն

Գիրքը ընդգրկում է՝ հայերեն լեզվի ծագման և ձևավորման հիմնական հարցերը, գրաբարից մինչև միջին և նոր հայերեն անցման գործընթացները, լեզվական փոփոխությունների պատմական օրինաչափությունները, բարբառային և գրական լեզվի զարգացման առանձնահատկությունները, հայոց լեզվի պատմության ուսումնասիրության հիմնական գիտական մոտեցումները։ Այն օգտակար է՝ հայագիտության և լեզվաբանության ուսանողների համար, դասախոսների և հետազոտողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայերենի պատմական զարգացմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը տալիս է հայոց լեզվի զարգացման ամբողջական պատկեր՝ ընդգծելով նրա պատմական շերտերն ու փոփոխությունների տրամաբանությունը։

Գրականություն

Վիլյամ Թեքերեյը (1811–1863) համարվում է անգլիական վիկտորական շրջանի կարևոր արձակագիրներից մեկը, որի ստեղծագործություններում գերիշխում են հասարակական քննադատությունն ու բարոյական վերլուծությունը։ Թեքերեյի գրականությունը աչքի է ընկնում իր վերլուծական խորությամբ, իրականության ճշգրիտ արտացոլմամբ և հումորի նրբանկատությամբ, որի միջոցով նա ներկայացնում է այն ժամանակաշրջանի բարձրագույն և միջին խավերի կյանքն ու բարքերը։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը՝ «Վիքովերի հարսնացուն», համարվում է վիկտորական ժամանակաշրջանի սոցիալական արձակի գլուխգործոց, որտեղ հստակ արտացոլված են անձնական և հասարակական շահերի բախումները, դավադրությունները, սիրո և ընկերության խնդիրները։ Թեքերեյի հերոսները հաճախ գտնվում են բարոյական ու հասարակական ճգնաժամերի առաջ, ինչը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին դիտարկել մարդու բնության, արժեհամակարգի և հասարակական սահմանափակումների հարաբերակցությունը։ Նրա ստեղծագործություններում տեսանելի է նաև ժամանակակից կյանքի իրականության արձագանքն՝ սոցիալական անհավասարության, պատվի և դիրքի հարցերի միջոցով, ինչը դարձրել է նրա գրականությունը ուսուցողական և քննադատական։ Թեքերեյի ոճը պարզ, հասկանալի և ազդեցիկ է, ինչը թույլ է տալիս ընթերցողին հեշտությամբ ընկալել կերպարների հոգեբանությունը և պատմության ընթացքը։ Նրա գրականությունը ոչ միայն արտացոլում է 19-րդ դարի անգլիական հասարակությունը, այլև ներառում է հավերժական մարդկային թեմաներ՝ բարոյականություն, հավատարմություն, զգացմունքների բարդություն և անհատի պայքար հասարակական ճնշումների դեմ։ Այսպիսով, Վիլյամ Թեքերեյը մնացել է դասական անգլիական արձակի կարևոր ներկայացուցիչ, որի ստեղծագործությունները պահպանում են ժամանակի քննադատական ու մշակութային արժեքը։

Փիլիսոփայություն

Իմանուել Կանտի գլխավոր աշխատանքներից մեկն է, որը նվիրված է բարոյականության, ազատության և բարոյական դատողության հիմքերի վերլուծությանը։ Կանտը այստեղ փորձում է պարզել, թե ինչպես կարող է մարդը տրամաբանորեն հիմնավորել, թե ինչն է ճիշտ և ինչն է սխալ՝ անկախ առօրյա ցանկություններից և զգացմունքներից։ Գիրքը կառուցված է այնպես, որ ցուցաբերի՝ ինչպիսին է մարդու **պրակտիկ բանականությունը** (գործնական մտածողությունը), և ինչ սկզբունքներով է այն գործում՝ հատկապես բարոյական գործողությունների դեպքում։ Կանտը մտնում է այն գաղափարի մեջ, որ բարոյականությունը պետք է հիմնված լինի **ընդհանուր և անբեկանելի օրենքների** վրա, որոնք կիրառելի են բոլոր մարդկանց համար։ Կանտի հայտնի գաղափարներից մեկն է **«Categorical Imperative»** (կատեգորիկ կարգադրություն), ըստ որի մարդը պետք է գործում այնպես, ինչպես կցանկանար, որ նրա գործողությունը վերածվեր ընդհանուր օրենքի։ Այս մոտեցումը ենթադրում է, որ մարդու գործողությունները պետք է լինեն ոչ միայն անձնական շահով պայմանավորված, այլ նաև համամարդկային նորմերով։ Կանտը նաև նշում է, որ մարդը որպես նպատակ պետք է դիտվի ոչ միայն որպես միջոց՝ այլև որպես ինքնուրույն արժեք։ Այդ պատճառով մարդը իրավունք ունի իր արժանապատվությունն ու ազատությունը պահպանելու։ Այս գիրքը համարվում է բարոյագիտության և ժամանակակից փիլիսոփայության հիմքերից մեկը՝ շատ ազդեցիկ աշխատություն, որը ձևավորել է էթիկայի և իրավունքի գաղափարները։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2022 ISBN - 978-5-17-115701-2

Գեղարվեստական ռուս․

«Пикник на обочине» (հայերեն՝ «Կողմնակի պիկնիկը») — սովետական գիտաֆանտաստիկ գրականության հռչակավոր գործերից մեկը, որը հեղինակել են եղբայրներ Արկադի և Բորիս Ստրուգացկիները։ Գիրքը կառուցված է առեղծվածային և վտանգավոր աշխարհի շուրջ՝ այն վայրի, որտեղ տեղի է ունեցել «Արտառոց Միջոցառում»։ Այդ տեղի շուրջը ձևավորվել են մի շարք տարօրինակ, ոչ բնական օրենքներով գործող տարածքներ՝ կոչված «Տարածքներ» կամ «Անտառներ» (Zone), որտեղ մարդիկ հայտնաբերում են անբացատրելի առարկաներ և երևույթներ։ Գլխավոր հերոսները՝ միջնակարգ մարդիկ, գիտնականներ և «Տարածքի» ուսումնասիրողներ, հայտնվում են բարդ ընտրությունների և վտանգների առաջ՝ քանի որ «Տարածքը» ոչ միայն հարստացնում է, այլև խոցելի է, վտանգավոր և կարող է մարդկանց փոխարկել կամ ոչնչացնել։ Գիրքը քննադատում է մարդկային ոգին, հագուրդը, գիտականության սահմանները և այն, թե ինչպես մարդիկ փորձում են օգտվել անհասկանալիից՝ հաճախ առանց հասկանալու հետևանքները։ Գրքի հիմնական թեմաները մարդու և տեխնոլոգիայի հարաբերությունը գիտության սահմանները և պատասխանատվությունը մարդկային գայթակղությունը և ագահությունը անհասկանալիի և տագնապի մթնոլորտը «Պիկնիկը կողքերին» ազդեցիկ գիրք է, որը ոչ միայն հուզում է, այլև ստիպում է մտածել այն մասին, թե ինչքան է մարդկային կյանքը խոցելի և որքան հաճախ մարդիկ չեն պատկերացնում, թե ինչի հետ են խաղում։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-5-17-088647-0