История Армении

Արտասահմանյան գրականություն

«Փոքրիկ իշխան (ՄՀՄ)» (ՄՀՄ՝ Միջին ՀԱՄԱՐ Մարզական/Մանկական հրատարակության նշում՝ սովորաբար նշանակում է «Մանկական Համալիր Մատյան» կամ նմանատիպ խմբագրական ձև) գիրքը նույն հիասքանչ հեքիաթ-ալեգորիան է, որը սիրելի է ողջ աշխարհում։ Գիրքը պատմվում է օդաչուի՝ պատմության պատմողի ձայնով, որը հանդիպում է Փոքրիկ իշխանին՝ մի փոքրիկ մոլորակից եկած փոքրիկ տղայի։ Փոքրիկ իշխանը ճանապարհորդում է տարբեր մոլորակներով և հանդիպում տարբեր մեծահասակների, որոնց միջոցով հեղինակն քննադատում է «մեծահասակների» աշխարհը՝ նրանց գծային մտածողությունը և արժեքների պակասը։ Գիրքը խորը իմաստներ ունի, բայց ներկայացվում է պարզ, մանկական ոճով՝ հագեցած խորհրդանիշներով և պատկերներով։ Հիմնական թեմաներն են ընկերությունը, սերը, պատասխանատվությունը և կյանքի իմաստը։ Փոքրիկ իշխանի և նրա սիրելի վարդի պատմությունը ցույց է տալիս, որ իրական սերը պահանջում է հոգատարություն և նվիրվածություն։ Գիրքը նաև ասում է, որ ամենակարևորը աչքով չես տեսնում՝ այն պետք է զգալ սրտով։ Սենտ-Էքզյուպերին օգտագործում է պարզ, բայց խոր հայեցակարգեր՝ ընթերցողին մղելով մտածելու մարդու մասին, կյանքի մասին և ժամանակի արժեքի մասին։ «Փոքրիկ իշխան» հարմար է թե՛ երեխաների, թե՛ մեծահասակների համար, քանի որ յուրաքանչյուր տարիքում կարելի է գտնել նոր իմաստներ։ Այս գիրքը համարվում է համաշխարհային դասականություն՝ մարդկային հոգու և արժեքների գեղեցիկ պատկերմամբ։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-842-64-6

Lեզվաբանություն

Ամիրդովլաթ Ամասիացի-ի «Օգուտ բժշկութեան» երկի բառապաշարի ուսումնասիրությունը վերաբերում է միջնադարյան հայ բժշկական գրականության լեզվական առանձնահատկությունների վերլուծությանը՝ ընդգծելով տեքստում կիրառված բժշկական, դեղաբանական և անատոմիական տերմինների համակարգը։ Այս երկի բառապաշարը ձևավորվել է միջին հայերենի հիմքի վրա և առանձնանում է գիտական-մասնագիտական բնույթով, որտեղ լայնորեն օգտագործվում են ինչպես հայերեն բնիկ բառեր, այնպես էլ պարսկերեն, արաբերեն և հունարեն փոխառություններ, որոնք կապված են բժշկության և դեղագիտության ոլորտների հետ։ Բառապաշարի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս բացահայտել միջնադարյան բժշկական գիտելիքների տարածման ուղիները, ինչպես նաև հայ բժշկական տերմինաբանության զարգացման փուլերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդությունների անվանումներին, բուժման մեթոդներին, դեղաբույսերի նկարագրություններին և մարդու մարմնի կառուցվածքին վերաբերող բառերի իմաստային առանձնահատկություններին։ Այսպիսով, «Օգուտ բժշկութեան»-ի բառապաշարը կարևոր աղբյուր է ոչ միայն բժշկության պատմության, այլ նաև հայերեն լեզվի պատմական զարգացման և մասնագիտական բառապաշարի ձևավորման ուսումնասիրության համար։

Պատմություն

Աշխատությունը ներկայացնում է Զեյթունի հայ բնակչության կյանքը, նրանց հասարակական կազմակերպվածությունը, ինչպես նաև արտաքին վտանգների և պայքարների պատմությունը։ Հիմնական բովանդակությունը․ Զեյթունի պատմական նկարագիրը Քաղաքի/գավառի ծագում, բնակչություն և տեղաբաշխում։ Հայ բնակչության կյանքը Սոցիալական կառուցվածք, կենցաղ, ավանդույթներ և համայնքային կազմակերպվածություն։ Պայքարներ և դիմադրություն Զեյթունի հայերի ինքնապաշտպանական կռիվները օտար իշխանությունների դեմ։ Ազգային-ազատագրական շարժման տարրեր Ժողովրդի դիմադրական ոգին և ազատության ձգտումը։ Պատմական վկայություններ Հեղինակը ներկայացնում է իրադարձությունները որպես կարևոր հիշողություն և փաստագրություն։

Գրականություն

Ջեյմս Ջոյսը (1882–1941) համարվում է 20-րդ դարի գրականության ամենաաղմկահարույց և ազդեցիկ ստեղծագործողներից մեկը, որի գրական ժառանգությունը ձևավորել է ժամանակակից եվրոպական արձակի և նորաոճ նարատիվ տեխնիկայի հիմքերը։ «Ուլիս» ստեղծագործությունը, որը առաջին անգամ հրատարակվել է 1922 թվականին, ներկայացնում է դետալային ու բազմաշերտ մոտեցում առօրյա կյանքի, մարդու հոգեբանության և ներքին հոգեկան հոսքի արտահայտմանը։ Աշխարհահռչակ գործի առանցքային առանձնահատկությունն է Ջոյսի օգտագործած «ներքին հոսք» (stream of consciousness) տեխնիկան, որը թույլ է տալիս ընթերցողին անմիջականորեն դիտարկել կերպարների մտքերն ու զգացմունքները՝ ընդհատվող ժամանակային և տրամաբանական կառուցվածքով։ «Ուլիսը» ներկայացնում է Դուբլին քաղաքի մեկօրյա կյանքը՝ հետևելով Լեոփոլդ Բլումի ու այլ կերպարների առօրյա գործողություններին, որոնք արտացոլում են մարդու ներքին տագնապները, ցանկություններն ու հոգեբանական բարդությունները։ Ստեղծագործությունը համարվում է մեծ գրական դարաշրջանի խորհրդանիշ, որը փորձարարական ոճով և խորքային խորությամբ արտահայտում է ժամանակակից մարդու առօրեականության, ինքնության և հասարակական հարաբերությունների խնդիրները։ Ջոյսի աշխատանքը քննադատական և սիմվոլիկ շերտերով հագեցած է, ինչը թույլ է տալիս ուսումնասիրել այն որպես հասարակության, պատմության ու հոգեբանության հայեցակարգային մի ամբողջություն։ «Ուլիսը» մեծ ազդեցություն է ունեցել ոչ միայն գրականության, այլև ժամանակակից նարատիվ տեխնիկայի և մտավոր մշակույթի զարգացման վրա, վեր հանելով ստեղծագործողի ստեղծագործական ազատության և լեզվական նորարարության գաղափարը։ Այսպիսով, Ջեյմս Ջոյսի «Ուլիսը» համարվում է ժամանակակից գրականության գլուխգործոց, որը ընթերցողին ներգրավում է մարդու հոգեբանության բարդ աշխարհ, առօրյա կյանքի մանրամասների և գրական արտահայտչական նորաձևության մեջ։

Պատմություն

Այս աշխատությունը միջնադարյան հայ պատմագրության կարևոր աղբյուրներից է, որը ներկայացնում է Տարոն գավառի պատմությունը և Մամիկոնյան տոհմի գործունեությունը։ Այն ունի ինչպես պատմական, այնպես էլ ավանդաբանական բնույթ՝ համադրելով իրական իրադարձություններն ու ժողովրդական ավանդությունները։ Գրքում նկարագրվում են Տարոնի քաղաքական և ռազմական կյանքը, հայ իշխանական տների պայքարը, ինչպես նաև Մամիկոնյանների դերը Հայաստանի պաշտպանությունում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Վարդանանց ավանդույթներին և քրիստոնեական հավատքի պաշտպանության գաղափարին։ Աշխատության հիմնական թեմաներից են․ Տարոնի գավառի պատմական զարգացումը Մամիկոնյան իշխանական տան գործունեությունը Հայաստանի ներքին իշխանական պայքարները քրիստոնեության և ազգային ինքնության պահպանումը հերոսական ավանդություններ և պատմական հիշողություն «Տարոնի պատմություն»-ը հաճախ ներկայացվում է ոչ միայն որպես պատմագիտական աղբյուր, այլ նաև որպես գրական ստեղծագործություն, քանի որ այն պարունակում է գեղարվեստական նկարագրություններ, հերոսական դրվագներ և խորհրդանշական պատմություններ։

Տնտեսագիտություն

Կորպորացիաները, որպես տնտեսության կազմակերպման ձև, ունեն բազմաթիվ առավելություններ, սակայն դրանց հետ միասին առկա են նաև որոշ թերություններ, որոնք կարող են ազդել արդյունավետության, կառավարման և հասարակության վրա: Նախ, կորպորացիաները հաճախ բախվում են բյուրոկրատիայի և կառավարման ծանր կառուցվածքի խնդրին, ինչը նվազեցնում է արագ որոշումներ կայացնելու ունակությունը և կարող է կարճաժամկետ առումով վնաս հասցնել արտադրողականությանը: Երկրորդ, դրանք հաճախ կենտրոնացնում են հսկայական ֆինանսական և շուկայական իշխանություն, ինչը կարող է հանգեցնել մրցակցության սահմանափակման, մոնոպոլիզացիայի և սպառողների համար գների բարձրացման: Երրորդ, կորպորացիաների որոշմամբ կարող է գերակշռել կարճաժամկետ շահույթը՝ ընդհատելով սոցիալական և էկոլոգիական պատասխանատվության սկզբունքները, ինչը կարող է բացասաբար ազդել շրջակա միջավայրի և աշխատակիցների վրա: Չորրորդ, բաժնետերերի շահերի և ղեկավարության հետաքրքրությունների հակասությունը՝ հայտնի որպես գործառնական հակասություն, կարող է առաջացնել ոչ օպտիմալ կառավարման ռազմավարություններ և կրճատել երկարաժամկետ արժեքի ստեղծումը: Վերջապես, կորպորացիաների գործողություններում կարող են առկա լինել թափանցիկության և հաշվետվության խնդիրներ, որոնք խոչընդոտում են ներդրողների, աշխատակիցների և հասարակության վստահությանը, և անհրաժեշտ է նրանց կանոնակարգել և վերահսկել պետական ու հասարակական գործիքակազմերի միջոցով՝ առավելագույնը նվազեցնելու համար հնարավոր բացասական ազդեցությունները: