Կամավորության մշակույթը Հայաստանում

Փիլիսոփայություն

Էրիխ Ֆրոմի գրքերից մեկն է, որտեղ նա վերլուծում է մարդկային հարաբերությունները, սոցիալական structures-ի ազդեցությունը անձի հոգեբանության և բարոյականության վրա։ Ֆրոմը այս գրքում քննադատում է ժամանակի տնտեսական և սոցիալական համակարգերը, որոնք, ըստ նրա, շատ հաճախ նպաստում են մարդու ոչ առողջ զարգացմանը՝ զրկելով նրան ինքնաբավությունից, սիրուց և հոգեկան խաղաղությունից։ Գրքում Ֆրոմը նշում է, որ **առողջ հասարակությունը** պետք է հիմնված լինի սիրո, հարգանքի, վստահության և արդարության վրա, այլ ոչ թե միայն աշխատելու կամ նյութական արժեքների վրա։ Նա պնդում է, որ մարդկանց պիտանի լինելը և երջանկությունը հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ նրանք ապրում են բարոյական և հոգևոր արժեքներով, որոնք չեն սահմանափակվում նյութական անբավարարություններով։ Հեղինակը նաև խոսում է սոցիալական նորմերի մասին, որոնք հաճախ խոչընդոտում են անհատի ինքնահայտնաբերմանը՝ հասարակական ճնշման և պահանջների պատճառով։ Նա առաջարկում է վերափոխել հասարակությունը՝ հիմնված այնպիսի սկզբունքների վրա, որոնք կխրախուսեն անհատի ազատությունը, սերը, ընկերությունը և համագործակցությունը։ «Առողջ հասարակությունը» գրքի միջոցով Ֆրոմը փորձել է հասկանալ, թե ինչպես կարող է մարդը ապրել ավելի երջանիկ, նպատակասլաց և բարեկեցիկ կյանք, մոռանալով անարդար համակարգերի մասին և վերակառուցելով հասարակությունը՝ ավելի հանդուրժող ու բարեկեցիկ դարձնելով։ Այս գիրքը մնում է անփոխարինելի աշխատանք՝ սոցիալական և հոգեբանական խնդիրներին անդրադառնալու տեսանկյունից։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-5-17-116468-3

Արտասահմանյան գրականություն

Թոմ Հենքսի առաջին գրական ստեղծագործությունն է, որտեղ նա քանդում է այն պատկերը, որը մենք սովորաբար տեսնում ենք կինոաստղերի մասին։ Գիրքը պարունակում է կարճ պատմություններ, որոնք արտահայտում են նրա անձնական մտորումները, զգացմունքները և այն, ինչ նա անցել է որպես արվեստագետ և մարդ։ Հենքսը գրում այն մասին, թե ինչպես է մարդը իրեն զգում կյանքում՝ լի երջանկությամբ և վշտով, և ինչպես կարելի է գտնել ներդաշնակություն անհանգիստ աշխարհի մեջ։ Գիրքն ուսումնասիրում է մարդու ներքին աշխարհը՝ հաճախ արտահայտելով այն խորությամբ ու անկեղծությամբ, որին հազվադեպ հանդիպում ենք հանրային դեմքերի գրական աշխատանքներում։ Հենքսը բացահայտում է իր սրտի կասկածներն ու կարոտները՝ ընթերցողներին քաջալերելով ավելի մոտիկից ընկալել սեփական կյանքը։ Բացի կարճ պատմություններից, գրքում կան նաև Հենքսի գրառումներ ու մտորումներ, որոնք պորտրետներ են մի քանի թեմաների շուրջ՝ կյանքի փոքրիկ մեծ փորձեր, մխիթարություն և սեփական անձի հանդեպ սիրո կարևորությունը։ **«Այն, ինչ զգում է իմ սիրտը»** սրտաբուխ ու անկեղծ ստեղծագործություն է, որը ոչ միայն ներկայացնում է Թոմ Հենքսի անձնական աշխարհը, այլև մղում է ընթերցողին մտածել կյանքի և մարդկային կապերի մասին՝ առանց զարդարանքի ու կեղծիքի։ Հրատարակիչ - Բուկինիստ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9-939-66229-9

Հոգեբանություն

Երգիծական, հասարակական և հոգեբանական շերտերով հագեցած ստեղծագործություն է, որտեղ ներկայացվում են մարդու և հասարակության փոխհարաբերությունները, կեղծ իդեալների հետևից գնացող մարդկանց վարքագիծը և «փայլուն ապագայի» մասին ձևավորված պատրանքները։ Գիրքը կառուցված է սուր դիտարկումների, հեգնական պատկերների և երբեմն աբսուրդի սահմաններին հասնող իրավիճակների վրա, որոնց միջոցով հեղինակը քննադատում է հասարակական մտածողության կարծրատիպերը, իշխանության ու գաղափարախոսության ազդեցությունը մարդու կյանքի վրա և անհատի ներքին դատարկությունը։ Ստեղծագործության հերոսները հաճախ հայտնվում են այնպիսի իրավիճակներում, որտեղ իրականությունն ու երևակայությունը խառնվում են իրար, իսկ «արտառոցը» դառնում է ոչ միայն անսովոր երևույթ, այլ նաև հասարակության հիվանդությունների խորհրդանիշ։ Գրքի ընթացքում բացահայտվում է, թե ինչպես կարող են մարդիկ կորցնել սեփական ինքնությունը՝ կուրորեն հավատալով խոստացված ապագային, և ինչպես է արտաքին հաջողության ձգտումը երբեմն վերածվում հոգևոր ճգնաժամի։ Հեղինակը ստեղծում է մի մթնոլորտ, որտեղ հումորը և տխրությունը մշտապես զուգակցվում են, իսկ ընթերցողը ստիպված է վերաիմաստավորել իրականության, առաջընթացի և մարդկային արժեքների մասին իր պատկերացումները։ Ստեղծագործությունը առանձնանում է սուր սոցիալական ենթատեքստով, փիլիսոփայական ակնարկներով և մարդու ներքին ազատության թեմայի խոր ուսումնասիրությամբ։

Արտասահմանյան գրականություն

Ռիչարդ Բախի հայտնի խորհրդանշական պատմությունն է, որը ներկայացնում է ինքնաճանաչման, ազատության և սեփական հատկանիշների բացահայտման մասին։ Գիրքը պատմում է մի ճայ՝ Ջոնաթանի մասին, ով չի ցանկանում ապրել հասարակական օրենքներով ու սահմանափակումներով, այլ ձգտում է բարձրացնել իր թռչելու կարողությունները և հասնել նոր բարձրունքների։ Նա հրաժարվում է համայնքից, որտեղ ապրում էին սովորական ճայեր, և սկսում է մեկուսացված ճանապարհորդություն՝ իր սեփական նպատակի հասնելու համար։ Գրքում Ջոնաթանի պատմությունը ունի մեծ խորհրդանշական իմաստ՝ այն վերաբերում է ցանկացած անձի, ով ցանկանա բացահայտել իր ներքին ուժը և չհամակերպվել հասարակության կողմից պարտադրված սահմանափակումների հետ։ Ջոնաթանը խորհրդանշում է ազատությունը, թռիչքը՝ ոչ միայն ֆիզիկապես, այլև հոգեպես։ Այս գիրքը դարձել է շատերի համար ոգեշնչման աղբյուր՝ սովորեցնելով, որ կյանքում կարևորագույնը ոչ թե հասարակական կարծիքը կամ ընդունված նորմերն են, այլ սեփական ինքնություն և նպատակներ։ Այն էլ միաժամանակ խոսում է սիրո, համախմբման և նոր հնարավորությունների մասին, որոնք մեզ պարգևում են համարձակությունը և վստահությունը։ **«Ջոնաթան Լիվինգսթոն ճայը»**-ն բացահայտում է այն համոզմունքը, որ երբ մարդը հետևում է իր իսկ նպատակներին ու հավատարմությունը, նա կարող է հասնել այն ամենին, ինչին ձգտում է։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2017 ISBN - 978-9939-76-139-8

Փիլիսոփայություն

«Наедине с собой» (անգլերեն՝ Meditations) Մարկ Ավրելիոսի նոթագրություններն են՝ որպես հռոմեական կայսր և ստոիկ փիլիսոփա։ Գիրքը ամբողջությամբ կառուցված է որպես ինքնակրթության և ներքին հանդարտության ուղեցույց՝ մարդկանց համար, ովքեր ցանկանում են գտնել խաղաղություն, ուժ և իմաստ կյանքի դժվարությունների մեջ։ Գիրքը հիմնականում պատմում է՝ ինչպես կառավարել սեփական մտքերը և զգացմունքները, ինչպես ընդունել այն, ինչի վրա չենք կարող ազդել, ինչպես զարգացնել ներքին ուժ և համբերություն, ինչպես լինել արդար, ազնիվ և բարոյական մարդ, ինչպես ազատվել վախերից և անհանգստություններից։ Մարկ Ավրելիոսը ցույց է տալիս, որ երջանկությունը կախված չէ արտաքին պայմաններից, այլ մարդու ներքին աշխարհից։ Նրա մտքերը ոգեշնչում են լինել ուժեղ, խելացի և հանգիստ՝ նույնիսկ ամենադժվար իրավիճակներում։ «Անհատապես ինքներդ»-ը դարձել է ստոիկ փիլիսոփայության դասական տեքստ և շատերի համար ուղեցույց է՝ ինքնաճանաչման և հոգևոր աճի ճանապարհին։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2023 ISBN - 978-5-17-106948-3

Գրականություն

Ալեքսանդր Շիրվանզադե-ի «Եվգինե» ստեղծագործությունը սոցիալ-հոգեբանական բնույթի պատմություն է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է կնոջ ճակատագրի, սիրո և հասարակական միջավայրի բախումը։ Կենտրոնական կերպարը՝ Եվգինեն, ապրում է այնպիսի պայմաններում, որտեղ անձնական զգացմունքները հաճախ սահմանափակվում են սոցիալական կարծիքով, նյութական հաշվարկներով և շրջապատի ճնշումներով։ Շիրվանզադեն նրա կերպարի միջոցով բացահայտում է կնոջ ներքին ապրումները, հոգեբանական տառապանքները և այն դժվար ընտրությունները, որոնց նա բախվում է սիրո ու պարտականության, զգացմունքի ու հասարակական պահանջների միջև։ Ստեղծագործությունը նաև քննադատում է այն հասարակական բարքերը, որտեղ կնոջ ազատությունը սահմանափակված է և նրա ճակատագիրը հաճախ որոշվում է ոչ թե անձնական կամքով, այլ արտաքին պայմաններով՝ ընդգծելով մարդու երջանկության ու հասարակության կոշտ կանոնների հակասությունը։