Հաշվետվություն 2022 թվականին կատարած աշխատանքների

Գյուղատնտեսություն

Բնական ցեոլիտները հանդիսանում են հրաբխային ծագման ալյումինոսիլիկատային հանքանյութեր, որոնք ունեն յուրահատուկ բյուրեղային կառուցվածք՝ կազմված մանր խոռոչներից և ալիքներից։ Այդ կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս ցեոլիտներին կլանել և փոխանակել տարբեր իոններ, ինչպես նաև պահել ջուր և սննդանյութեր։ Հենց այս հատկություններն են հիմք հանդիսանում դրանց լայն կիրառման համար գյուղատնտեսությունում։ Նյութում հեղինակները մանրամասն ներկայացնում են ցեոլիտների կիրառությունը հողի բարելավման մեջ։ Ցեոլիտները կարող են բարելավել հողի ֆիզիկական և քիմիական հատկությունները՝ բարձրացնելով ջրապահունակությունը, օդափոխությունը և սննդանյութերի հասանելիությունը բույսերի համար։ Դրանք հատկապես արդյունավետ են աղքատ, ավազային կամ դեգրադացված հողերում, որտեղ նպաստում են բերրիության բարձրացմանը։ Ցեոլիտները նաև գործում են որպես բնական կարգավորիչներ՝ կանխելով սննդանյութերի արագ լվացումը հողից և ապահովելով դրանց աստիճանական մատչելիությունը բույսերին։ Մեկ այլ կարևոր ուղղություն, որը քննարկվում է աշխատության մեջ, ցեոլիտների կիրառությունն է որպես հավելումներ կենդանիների կերերում։ Դրանք նպաստում են մարսողական գործընթացների բարելավմանը, թունավոր նյութերի կլանմանը և կենդանիների արտադրողականության բարձրացմանը։ Հատկապես նշվում է, որ ցեոլիտները կարող են նվազեցնել ամոնիակի և այլ վնասակար գազերի արտազատումը կենդանիների պահվածքի վայրերում՝ բարելավելով հիգիենիկ պայմանները։ Հեղինակները նաև անդրադառնում են ցեոլիտների կիրառությանը ջրի մաքրման և ագրոէկոլոգիական խնդիրների լուծման մեջ։ Ցեոլիտները ունակ են կլանել ծանր մետաղներ և այլ աղտոտիչներ, ինչը կարևոր է ինչպես ոռոգման ջրի որակի բարելավման, այնպես էլ շրջակա միջավայրի պահպանության համար։

Քաղաքագիտություն

Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի ազգային գրադարանի 2016 թվականի գործունեության ծրագրային ուղղություններին և այդ տարվա ընթացքում իրականացված մշակութային, գիտական և կազմակերպչական նախաձեռնություններին, որոնք ուղղված էին ազգային գրավոր ժառանգության պահպանմանն ու թվայնացմանը, տեղեկատվական ռեսուրսների ընդլայնմանը և գրադարանային համակարգի արդիականացմանը։ Այդ ժամանակահատվածում գրադարանն իրականացրել է բազմաբնույթ ծրագրեր՝ ներառելով մատենագիտական աշխատանքի կատարելագործում, հազվագյուտ և արժեքավոր հավաքածուների պահպանություն, ինչպես նաև էլեկտրոնային շտեմարանների զարգացում, որոնք նպաստում էին գիտական հետազոտությունների համար ավելի մատչելի տեղեկատվական միջավայրի ստեղծմանը։ Կարևոր ուղղություններից էր նաև միջազգային համագործակցության ակտիվացումը, մասնավորապես՝ հայկական գրադարանների միջազգային համաժողովների շրջանակում գիտական քննարկումների կազմակերպումը, որտեղ ներկայացվել են թվային գրադարանների զարգացման, հին տպագիր նյութերի պահպանման և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման հարցեր։ Այդ տարի գրադարանի գործունեության մեջ նկատելի էր նաև կառուցվածքային փոփոխությունների և համակարգային բարեփոխումների միտումը, ներառյալ տարբեր մշակութային կազմակերպությունների միավորման և ռեսուրսների կենտրոնացման գործընթացները, որոնք նպատակ ունեին բարձրացնել ազգային գրադարանի արդյունավետությունը որպես գիտական և մշակութային խոշոր կենտրոն։ Ընդհանուր առմամբ, 2016 թվականի ծրագիրը արտացոլում էր գրադարանի դերը որպես Հայաստանի մշակութային ժառանգության պահպանման, գիտական տեղեկատվության տարածման և ժամանակակից թվային գրադարանային համակարգի զարգացման առանցքային հաստատություն։

Այլ առարկաներ

Այս ռեֆերատը վերաբերում է մարդկային գործոնին կառավարման համակարգում, որը դիտարկում է մարդկանց դերը որպես կազմակերպության ամենակարևոր ռեսուրսներից մեկը և ընդգծում է նրանց վարքագծի, մոտիվացիայի, հմտությունների ու փոխհարաբերությունների ազդեցությունը կառավարման արդյունավետության վրա։ Կառավարման գործընթացում մարդկային գործոնը ներառում է աշխատակիցների անհատական առանձնահատկությունները, աշխատանքային վերաբերմունքը, խմբային դինամիկան և ղեկավարության հետ փոխազդեցությունը, որոնք միասին ձևավորում են կազմակերպության ընդհանուր մթնոլորտը և արտադրողականությունը։ Ժամանակակից կառավարման տեսություններում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու վարքագծային մոտիվացիային, որտեղ կարևոր են ինչպես նյութական խթանները՝ աշխատավարձ, պարգևատրումներ, այնպես էլ ոչ նյութական գործոնները՝ ճանաչում, ինքնադրսևորման հնարավորություն և աշխատանքային բավարարվածություն։ Մարդկային գործոնի արդյունավետ կառավարումը պահանջում է ղեկավարներից ոչ միայն կազմակերպչական, այլև հոգեբանական հմտություններ, քանի որ հաջողությունը մեծապես կախված է աշխատակիցների ներգրավվածությունից և թիմային համագործակցությունից։ Կազմակերպություններում մարդկային գործոնի ճիշտ օգտագործումը նպաստում է աշխատանքի որակի բարձրացմանը, նորարարությունների խթանմանը և կոնֆլիկտների նվազեցմանը։ Բացի այդ, կարևոր դեր ունի կազմակերպչական մշակույթը, որը ձևավորում է ընդհանուր արժեքներ, վարքագծային նորմեր և աշխատանքի նկատմամբ վերաբերմունք։ Այսպիսով, մարդկային գործոնը կառավարման համակարգում հանդիսանում է առանցքային տարր, որը որոշում է կազմակերպության արդյունավետությունը, կայունությունը և երկարաժամկետ զարգացումը։

Արտասահմանյան գրականություն

«Փոքրիկ իշխանը» աշխարհի ամենահայտնի և սիրելի մանկական գրքերից է, որը միևնույն ժամանակ խոր և փիլիսոփայական պատմություն է նաև մեծերի համար։ Գիրքը պատմում է մի օդաչուի մասին, որը տարհամարում է տիեզերքում և հանդիպում է փոքրիկ իշխանին՝ մի փոքր մոլորակից։ Փոքրիկ իշխանը պատմում է իր ճանապարհորդության մասին՝ տարբեր մոլորակներ, որոնց վրա ապրում են տարօրինակ մեծեր՝ արքա, գիժ, բիզնեսմեն և այլն։ Այս հանդիպումները ներկայացնում են մեծերի աշխարհը՝ որպես ինքնամոլություն, լացկոտություն, կամ զրո արժեքներ ունեցող զբաղմունքներ։ Փոքրիկ իշխանը միաժամանակ հարցադրում է տալիս այն ամենին, ինչ մեծերը ընդունում են որպես «անհրաժեշտ»։ Գիրքը խոսում է ընկերության, սիրո, պատասխանատվության և իրական արժեքների մասին։ Հատկապես հայտնի է այն գաղափարը, որ մենք միայն սրտով ենք ճիշտ տեսնում, և «առանց սիրո ոչինչ չի ունենա նշանակություն»։ Փոքրիկ իշխանը սովորեցնում է, որ պետք է տեսնել ոչ միայն տեսանելի, այլև հոգու մեջ եղածը, և հիշեցնում է, որ մանկության պարզությունը հաճախ ավելի խելացի է, քան մեծերի բարդ աշխարհը։ Այս տարբերակը՝ «փափուկ կազմ, սպիտակ փոքր», ենթադրում է գիրքի փոքր ձևաչափը և հարմարությունն ընթերցման համար, հատկապես որպես նվեր կամ ճանապարհորդական տարբերակ։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-9939-75-210-5

Գրականություն

Այս թեման ներկայացնում է անգլիացի նշանավոր բանաստեղծ, նկարիչ և արվեստագետ Գաբրիել Դանթե Ռոսետիի կյանքն ու ստեղծագործական գործունեությունը, ով համարվում է XIX դարի անգլիական մշակույթի կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նա ծնվել է 1828 թվականին Լոնդոնում իտալական ծագում ունեցող ընտանիքում և վաղ տարիքից հետաքրքրվել է գրականությամբ, գեղանկարչությամբ և միջնադարյան արվեստով։ Ռոսետին հայտնի դարձավ որպես Pre-Raphaelite Brotherhood շարժման հիմնադիր անդամներից մեկը։ Այս ստեղծագործական միավորումը նպատակ ուներ վերադառնալ Վերածննդից առաջ գոյություն ունեցած արվեստի պարզությանը, բնականությանը և մանրամասն պատկերային արտահայտչաձևերին՝ հակադրվելով ժամանակի ակադեմիական արվեստին։ Ռոսետիի ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում գեղեցկության, սիրո, հոգևոր աշխարհի և խորհրդանշական պատկերների թեմաները։ Նրա գեղանկարները առանձնանում են վառ գույներով, նուրբ դիմանկարներով և միջնադարյան մոտիվներով, իսկ բանաստեղծություններում արտահայտվում են խոր զգացմունքայնություն և ռոմանտիկական մտածողություն։ Ռոսետիի ամենահայտնի գործերից են «Beata Beatrix», «Proserpine» և բազմաթիվ սոնետներ, որոնք մեծ ազդեցություն են ունեցել անգլիական պոեզիայի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործություններում հաճախ միավորվում էին գրականությունն ու կերպարվեստը, քանի որ նա իր նկարների համար գրում էր բանաստեղծական բացատրություններ և հակառակը՝ պոեզիայում օգտագործում պատկերային արտահայտչամիջոցներ։ Ռոսետիի անձնական կյանքը նույնպես մեծ ազդեցություն ունեցավ նրա արվեստի վրա, հատկապես կնոջ՝ Էլիզաբեթ Սիդալի մահից հետո, ինչն ավելի խորացրեց նրա ստեղծագործությունների ողբերգական և խորհրդավոր բնույթը։ Նա համարվում է սիմվոլիզմի և էսթետիզմի նախակարապետներից մեկը, իսկ նրա արվեստը զգալի ազդեցություն է թողել եվրոպական մշակույթի հետագա զարգացման վրա։

Բիզնես էկանոմիկա

Պիթեր Դրուքերի կողմից գրված հավաքածու է, որն ընդգրկում է մենեջմենթի դասական սկզբունքները, որոնք հետագայում դարձել են հիմք կառավարման գիտության և գործնական կիրառման համար։ Գրքում Դրուքեր ներկայացնում է մենեջմենթի զարգացման պատմությունը, կարևորագույն հիմնական գաղափարները և ռազմավարությունները, որոնք պետք է կիրառվեն արդյունավետ ղեկավարության համար։ Դրուքերը նշում է, որ մենեջմենթը պետք է լինի նպատակասլաց, ստեղծագործական և հարմարվող փոփոխությունների նկատմամբ։ Նա ընդգծում է թիմային աշխատանքի կարևորությունը, արդյունավետ որոշումների կայացման կարիքը և բարեխիղճ առաջնորդության ձևավորման անհրաժեշտությունը։ Գրքի մեջ Դրուքերը խոսում է նաև այն մասին, թե ինչպես է մենեջմենթը պետք է խթանի կազմակերպության արդյունավետությունը, ինչպես նաև ներառում է մենեջմենթի մոդելներ, որոնք օգնում են կողմնորոշվելու փոխվող շուկայական պայմաններում։ **«Классические работы по менеджменту»**-ը ոչ միայն մենեջմենթի տեսական մոտեցումների գրականություն է, այլ նաև գործնական մոտեցումների հսկայական աղբյուր, որը կարող է կիրառվել գործնականում ցանկացած կազմակերպության կառավարման մեջ՝ սկսած փոքր բիզնեսից մինչև մեծ միջազգային ընկերություններ։ Հրատարակիչ - Альпина Паблишер Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-5-9614-2702-8