Արտեզյան ավազանի ջրերի շահագործական պաշարների արդյունավետ օգտագործման և կառավարման մեթոդները

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրաթաղանթային (էլեկտրամեմբրանային) եղանակների կիրառությանը կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի անջատման, մաքրման և խտացման գործընթացներում։ Գրքում ներկայացվում են մեմբրանային տարանջատման հիմնական սկզբունքները՝ ներառյալ էլեկտրադիալիզը, էլեկտրօսմոզը և իոնափոխանակային մեմբրանների աշխատանքային մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց համադրությունը էլեկտրական դաշտի ազդեցության հետ։ Հեղինակը վերլուծում է կենսաբանական ծագում ունեցող միացությունների՝ սպիտակուցների, ամինաթթուների, ֆերմենտների և այլ բիոակտիվ նյութերի առանձնացման արդյունավետ տեխնոլոգիական ուղիները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են գործընթացների կինետիկ և թերմոդինամիկական առանձնահատկությունները, մեմբրանների ընտրողականությունը, խցանման (fouling) երևույթները և դրանց կանխման մեթոդները։ Ներկայացվում են նաև փորձարարական տվյալներ և տեխնոլոգիական սխեմաներ, որոնք ցույց են տալիս էլեկտրաթաղանթային համակարգերի կիրառման առավելությունները ավանդական տարանջատման մեթոդների համեմատ։ Գիրքը ընդգծում է նման տեխնոլոգիաների նշանակությունը կենսատեխնոլոգիայի, դեղագործական արտադրության և սննդի արդյունաբերության մեջ՝ որպես էներգաարդյունավետ և բարձր ընտրողական գործընթացներ։ Աշխատությունը նախատեսված է քիմիական ինժեներների, կենսատեխնոլոգների, հետազոտողների և մեմբրանային տեխնոլոգիաներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է պիրիտի և խալկոպիրիտի բարձր պարունակությամբ մոլիբդենիտային խտանյութերի համալիր հիդրոմետալուրգիական վերամշակման հիման վրա արժեքավոր մետաղների կորզման տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ ընդգծելով բազմաբաղադրիչ հանքային հումքի արդյունավետ օգտագործման արդի խնդիրները։ Հեղինակը վերլուծում է նման խտանյութերի քիմիական և միներալոգիական կազմը, ինչպես նաև դրանց մշակման ընթացքում առաջացող տեխնոլոգիական դժվարությունները՝ կապված ծծմբային միացությունների, երկաթի սուլֆիդների և պղնձի պարունակության հետ։ Գրքում դիտարկվում են հիդրոմետալուրգիական հիմնական գործընթացները՝ լիչինգ (leaching), օքսիդացում, լուծույթներից մետաղների կորզում և նստեցում, ինչպես նաև դրանց օպտիմալացման պայմանները՝ ջերմաստիճան, pH, օքսիդացնող միջավայր և ռեագենտների կոնցենտրացիա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ընտրողական կորզման տեխնոլոգիաներին, որոնք թույլ են տալիս առանձնացնել մոլիբդենը, պղինձը և այլ ուղեկցող արժեքավոր մետաղները՝ նվազեցնելով թափոնների քանակը և բարձրացնելով գործընթացի տնտեսական արդյունավետությունը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցման հարցերը՝ արդյունաբերական արտահոսքերի չեզոքացում և էկոլոգիապես անվտանգ տեխնոլոգիական սխեմաների կիրառություն։ Աշխատությունը ընդգծում է համալիր հիդրոմետալուրգիական մոտեցումների կարևորությունը բազմամետաղային հանքերի արդյունավետ և կայուն օգտագործման համար։ Այն օգտակար է մետալուրգների, քիմիական տեխնոլոգների և հանքարդյունաբերության ոլորտի մասնագետների համար։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի ամերիկահայ անգլիագիր գրողների արձակում ազգային ինքնության թեմայի բազմակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով սփյուռքյան գրականության մեջ ինքնության ձևավորման, պահպանման և վերաիմաստավորման հիմնական մեխանիզմները։ Վերլուծվում են երկլեզվության և մշակութային երկակի պատկանելության պայմաններում ստեղծված գեղարվեստական պատկերները, հիշողության և պատմական փորձառության դերը, ինչպես նաև հայրենիքի և օտար միջավայրի միջև ձևավորված հոգեբանական ու սոցիալական լարվածությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ամերիկյան մշակութային համատեքստում հայ ինքնության արտահայտման ձևերին, ավանդույթի և նորարարության փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև լեզվի ընտրության ազդեցությանը գրական ինքնարտահայտման վրա։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է նաև սփյուռքահայ արձակի մեջ ազգային ինքնության բազմաշերտ բնույթը՝ ընդգծելով ինչպես պահպանողական, այնպես էլ փոխակերպվող դրսևորումները։ Գրքում ներկայացված վերլուծությունները հնարավորություն են տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել ամերիկահայ անգլիագիր արձակի զարգացման առանձնահատկությունների և նրա ներդրման մասին համաշխարհային սփյուռքյան գրականության համատեքստում։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերում վարակիչ հիվանդությունների համաճարակաբանական առանձնահատկությունների և կանխարգելման միջոցառումների կազմակերպման ուսումնասիրությանը՝ զորակոչիկների, նորակոչիկների և ծառայության առաջին ամիսները անցնող զինծառայողների շրջանում։ Վերլուծվում են զինվորական կոլեկտիվներում վարակիչ հիվանդությունների տարածման վրա ազդող գործոնները, զորակոչված անձնակազմի առողջական վիճակի գնահատման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հիվանդությունների վաղ հայտնաբերման և կանխարգելման մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բժշկական զննությունների, պատվաստումների, սանիտարահիգիենիկ միջոցառումների, համաճարակաբանական հսկողության և բուժկանխարգելիչ ծրագրերի կազմակերպման սկզբունքները։ Քննարկվում են զինվորական միջավայրում վարակների տարածման ռիսկերի նվազեցման, բժշկական ծառայության արդյունավետության բարձրացման և անձնակազմի առողջության պահպանման ուղղությունները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի ռազմական բժշկության, համաճարակաբանության և հանրային առողջապահության ոլորտներում՝ նպաստելով զինված ուժերում վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման և վերահսկման համակարգերի կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ռազմական բժիշկների, համաճարակաբանների, բուժծառայության մասնագետների և առողջապահության ոլորտի հետազոտողների համար։

Սոցիոլոգիա

Կիրառական սոցիոլոգիա սոցիոլոգիայի կիրառական ուղղությանը նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որտեղ ներկայացվում են հասարակական երևույթների ուսումնասիրության գործնական մեթոդները և սոցիոլոգիական հետազոտությունների իրականացման հիմնական սկզբունքները։ Գրքում քննարկվում են սոցիալական կառուցվածքի, խմբային վարքագծի, հասարակական հարաբերությունների և ինստիտուտների գործունեության ուսումնասիրության ձևերը՝ շեշտադրելով գիտական տվյալների հավաքագրման և վերլուծության մեթոդները։ Աշխատության մեջ ներկայացված են հարցազրույցի, հարցաթերթիկի, դիտարկման և վիճակագրական վերլուծության մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառումը իրական սոցիալական խնդիրների ուսումնասիրության մեջ։ Հեղինակը կարևորում է սոցիոլոգիայի գործնական նշանակությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են հետազոտական տվյալները կիրառվել կրթության, աշխատանքի կազմակերպման, հասարակական քաղաքականության և սոցիալական խնդիրների լուծման ոլորտներում։ Գիրքը նպատակ ունի զարգացնել հետազոտական մտածողություն և տրամադրել գործիքներ հասարակական գործընթացների գիտական վերլուծության համար։

Մանկական

«Հեքիաթների մոլորակ» (Հովհաննես Թումանյան)՝ դասական հայ գրականության մի գանձ, որը հավաքում է Թումանյանի լավագույն հեքիաթները։ Գիրքը ներառում է ինչպես նրա բնօրինակ հեքիաթները, այնպես էլ թարգմանություններ՝ տարբեր մշակույթների հեքիաթներից։ Թումանյանը հեքիաթը դարձնում է ավելի շատ, քան զվարճալի պատմություն՝ նրան հաղորդելով խորը բարոյական և հասարակական իմաստ։ Հեքիաթների հերոսները հաճախ սիմվոլիկ են՝ ներկայացնելով մարդու լավ ու վատ կողմերը, երազանքներն ու վախերը։ Գիրքը աչքի է ընկնում պարզ, բայց հզոր լեզվով՝ հասանելի երեխաների և մեծերի համար։ Թումանյանի հումորը, սարկազմը և հուզումն այստեղ միանում են՝ ստեղծելով կենդանի և տարբերվող հեքիաթային աշխարհ։ Ընթերցողը կարող է գտնել դասական «Պարոն Պոլիկարպը», «Տանիսը», «Տիգրան Մեծը» և այլ հայտնի պատմություններ։ Թարգմանությունները ևս առանձնանում են՝ բացահայտելով համաշխարհային հեքիաթների արժեքը և մշակութային հարուստությունը։ Գիրքը զարգացնում է երևակայությունը, բարոյական զգայարանները և սերը գրքի հանդեպ։ «Հեքիաթների մոլորակ»-ը կարևոր է հայ երեխաների և երիտասարդների կրթության համար՝ որպես հայ գրականության հենարան։ Այս հավաքածուն նաև լավ է նրանց համար, ովքեր ուզում են ծանոթանալ Թումանյանի գրական ոճին և հայ ժողովրդի հոգևոր ժառանգությանը։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2022 ISBN - 978-9939-842-11-0