Ինչպես հասցնել բոլոր գործերը: Առանց սթրեսի առավելագույնին հասնելու արվեստը - Ալեն Դ․

Գեղարվեստական հայ․

«Անլռելի զանգակատուն» Պարույր Սևակի համաշխարհային ճանաչում ստացած ստեղծագործություններից է։ Սա երկարատև անդրադարձ է մարդու ներաշխարհին, նրա կենսապայքարին, բախումներին ու դատապարտվածությանը, որտեղ արտացոլվում են մեծ բանաստեղծի խոր մտածողությունը և մարդկային ողբերգությունների անարդարության դեմ նրա անհաշտ պայքարը։ Պատմվածքը վերցնում է իր անվան խորհրդավոր իմաստը՝ զանգակատան լռությունը, որը խորհրդանշում է ինչպես անհատական, այնպես էլ հասարակական ողբերգությունը։ Զանգակը, որը սովորաբար զանգում է, ազդարարում, հորդորում կամ բացում ճանապարհ դեպի նորություն, այստեղ անմասն է, լուռ է, և այս լռությունը վերածվում է շրջապատող իրականության տիրող անմեկնելի ցավի ու մթության։ Պատմությունն իր մեջ խտացնում է հայկական մշակույթի, ժողովրդի պատմության, ավանդույթների ու արժեքների դեմ տեղի ունեցող տառապանքի, վախի և լռության պատկերները։ Սևակն այստեղ ընդգծում է այն կոնֆլիկտները, որոնք ունեն խորքային երեսներ՝ ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին, որտեղ անհատը պետք է զիջի ու նահանջի, մինչդեռ լռությունը և անընդունելությունը շրջապատում պարուրում են նրան։ Ավարտի եզրափակումը, սյուժեի զարգացումը և մթնոլորտը կրում են մեկ ընդհանուր տարր՝ զրկանք ու կարոտ, այնպես որ «Անլռելի զանգակատուն»-ը միաժամանակ մնում է հոգեբանական խորաթափանց քննություն մի անհատի դատապարտվածության և հարակից նրա էթիկական, մտավոր ու գոյության հակասությունների։ Սևակը, որպես բանաստեղծ, իր արվեստով մշտապես շեշտում է արդարության, ազատության ու անկեղծության կարիքը, բայց այն անցնելու և հաղթահարելու համար պետք է դիմակայել ամբողջ հասարակական ապարդյունին և պայքարել անհուսալի լռության դեմ։ Այս ստեղծագործությունը խոսում է առեղծվածային հասկացությունների մասին՝ ցավը, մահը, սպասումը, ինչպես նաև մարդկային գերագույն արժեքների նկատմամբ ունեցած հավատը, երբ տիեզերքի մեջ ամեն ինչ չհաղթահարելի ու մութ է թվում։ Հրատարակիչ - Մագաղաթ Հրատ. տարեթիվ- 2019 ISBN - 978-9939-9205-2-8

Պատմություն

Գիրքը ընդլայնում է հայ հասարակության ավանդական կենցաղի, արժեքային համակարգի և սոցիալական հարաբերությունների ուսումնասիրությունը՝ ընդգրկելով ավելի լայն և խորքային թեմաներ։ Հիմնական բովանդակությունը․ Ազգաբանական նյութերի խորացված վերլուծություն Էթնոգրաֆիկ տվյալների համակարգում և մեկնաբանություն։ Ավանդական ընտանիք և համայնք Ընտանեկան հարաբերությունների զարգացում, դերաբաշխում և համայնքային կապեր։ Սոցիալական վարք և նորմեր Վարքականոնների ձևավորում և հասարակական վերահսկողություն։ Հոգևոր և հավատալիքային մշակույթ Ժողովրդական հավատալիքներ, ծեսեր և կրոնական պատկերացումներ։ Մշակութային փոփոխություններ Ավանդականից դեպի ժամանակակից հասարակություն անցման գործընթացներ։

Մանկական

«Հեքիաթն է կանչում. Մկների ժողովը» Աթաբեկ Խնկոյանի ստեղծագործություն է, որը ներկայացնում է համաշխարհային հեքիաթների և ժողովրդական պատկերացումների հետաքրքիր ու զվարճալի տեսակները։ Պատմվածքի կենտրոնում գտնվում են մկները, որոնք հավաքվում են ժողովի՝ քննարկելու կարևոր հարցեր ու որոշումներ կայացնելու։ Հեքիաթի շրջանակներում ներկայացված է մկների ճակատագիրը, նրանց խնդիրները և ամենից ավելին՝ արդարության ու հավասարության որոնումը։ Խնկոյանը հիանալի կերպով օգտագործում է կենդանիների կերպարները՝ մատնանշելու մարդկային տարբեր վարքագծեր և թերություններ։ Հեքիաթում մկների ժողովը դառնում է խթան, որպեսզի ուշադրություն դարձնենք մեր շրջապատում տեղի ունեցող սխալներին ու անմարդկային գործողություններին, որոնք հաճախ անտեսվում են։ Պատմվածքի սյուժեն սովորեցուցիչ է, բայց միաժամանակ նաև զվարճալի ու հետաքրքիր։ «Մկների ժողովը» հեռվից մատուցում է հասարակական խնդիրների հանդեպ ավելի ուշադիր և պատասխանատու վերաբերմունք։ Խնկոյանի կերպարները, նրանց միջի ընդհարումները, իրենց շահերը ներկայացնում են հասարակության տարբեր շերտերի իրականությունը, ինչպես նաև արժեհամակարգի փոփոխման և բարոյական խնդիրների վերլուծությունը։ Նման հեքիաթները միաժամանակ հաճելի ընթերցում են ու խրախուսում են խորքային մտածողություն՝ անդրադառնալով թե՛ անհատի, թե՛ խմբի վարքագծին։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2017 ISBN - 2009918429017

Գեղարվեստական հայ․

«Թիթեղյա թմբուկը»՝ Գյունթեր Գրասի այս ստեղծագործությունը համարվում է 20-րդ դարի ամենահեղինակավոր և հզոր գրական գործերից մեկը։ Վեպը առաջին անգամ հրատարակվել է 1959 թվականին և շատ արագ ձեռք բերեց համաշխարհային ճանաչում՝ արժանանալով գրականության լավագույն ավանդույթներին համապատասխանող հեղինակային ոճի և խորագրային թեմաների համար։ Գրասը, որպես գերմանական գրականության մեծագույն ներկայացուցիչներից մեկը, այս ստեղծագործության մեջ խաչում է պատմական իրականությունը, ծիծաղն ու ողբերգությունը, ինչպես նաև մարդկային հոգեբանության խորությունները։ Վեպի գլխավոր հերոսը՝ **Օսկար Մատչարց**ը, նարատիվում հանդես է գալիս որպես երեքուկես տարեկան երեխա, որը կամավոր ընտրում է չհասունանալ՝ մնալով «թիթեղյա թմբուկ»՝ իր ձեռքում պահելով փոքրիկ թմբուկը, որպեսզի ազդի շրջապատող աշխարհին։ Վեպը ձևավորվում է որպես հրաշալի սիմվոլիկ ու մոգական ռեալիզմի խառնուրդ, որտեղ մանկությունը, պատերազմը, հասարակական գործընթացներն ու մարդկային ճակատագրերը կոշտ կերպով առնչվում են միմյանց։ Օսկարի կերպարը, որը չէր ուզում կատարել չափահաս լինելու դերը՝ ընտրելով կարճ հասակի ու մանկական տեսքը, ծառայում է որպես ամենամեծ խորհրդանիշ՝ մարդուն տրված անձնական ազատության և ճակատագրի միջև գտնված հակասությունները։ Նա մնացած աշխարհից տարբերվում է ոչ միայն իր չապահովված զարգացմանը, այլ նաև վառ կերպով ներկայացնում է այն իրականությունը, որտեղ անհատը պայքարում է այլ՝ շատ լուրջ ու բարդ ճակատագրերի դեմ։ «Թիթեղյա թմբուկը» նույնպես վերևում բարձրացնում է Գերմանիայի պատմությունը՝ Նացիզմը, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը, սոցիալական անարդարությունները և մարդկային բարոյական կործանումը։ Գրասը համաշխարհային գրականության մեջ յուրահատուկ տեղ է գրավում իր պոեզիայի և բարդ ենթատեքստերի շնորհիվ՝ միաժամանակ պատկերելով ինչպես պատերազմների խառնաշփոթը, այնպես էլ հասարակության ու մարդկանց հոգեկան բարդությունները։ Պատմությունը լի է սարսափով, զվարճանքով, կատակներով ու ողբերգություններով, որոնք բոլորն էլ միմյանց հետ են կապված՝ ստեղծելով խառնաշփոթ մի վերածնունդ, որտեղ մարդկային ճակատագրերը միշտ խաչվում են։ Գրասը վեպում քննադատում է մարդկանց բարոյականությունը և սոցիալական համակարգը, ինչը առաջացնում է նրա գրվածքների մեջ ռացիոնալ ու հակահասարակական գործոնը։ Օսկար Մատչարցը՝ որպես «թիթեղյա թմբուկ», ամենայն դեպքում չի կարողանում խուսափել իր իսկ ստեղծած աշխարհից, քանի որ ամեն ինչ նա տեսնում է, լսում է և զգում, չափազանց մեծ ազդեցություն ունեն մարդկության և պատմության վրա։ **«Թիթեղյա թմբուկը»** ոչ միայն գերմանական, այլ նաև համաշխարհային գրականությունի յուրահատուկ ձեռքբերում է։ Այն շոշափում է սոցիալական ու պատմական խնդիրներ, մարդկային հուզմունքների բարդություն, բարոյական հարցեր և արվեստի դեր հասարակությունում։ Գրասը ստեղծում է պատմություն, որը հավերժ կմնա գրականության պատմության մեջ՝ որպես վառ օրինակ՝ մարդկային կյանքը փոխող գրական հուզումների մասին։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2014 ISBN - 978-9939-51-684-4

Կենսագրություն

«Վերոնիկան որոշում է մեռնել» Պաոլո Կոելյոյի հոգևոր-հոգեբանական նովելն է, որը պատմում է մի երիտասարդ կնոջ՝ Վերոնիկայի մասին։ Նա ունի ամեն ինչ՝ աշխատանք, ընտանիք, հաջողություն, բայց միևնույն է զգում է ներքին դատարկություն և որոշում է ինքնասպանության փորձ անել։ Սակայն այդ փորձը չի հաջողվում, և նա հայտնվում է հոգեբուժարանում՝ որտեղ բժիշկները հայտնաբերում են, որ նրա սիրտը արդեն չի կարողանում ավելի դիմանալ։ Այդ վայրում Վերոնիկան սկսում է նոր կյանք՝ հասկանալով, որ մահվան սահմանին գտնվելով՝ նա վերջապես սկսում է ապրել։ Նա սկսում է հարցնել ինքն իրեն՝ ինչ է իրականում նշանակում երջանկությունը, ազատությունը և կյանքը։ Հոգեբուժարանը նրա համար դառնում է մի վայր, որտեղ նա ճանաչում է մարդկանց՝ տարբեր անձնավորություններով և խնդիրներով, և հասկանում է, որ բոլորն էլ մի կերպ փախչում են իրենց իրականությունից։ Գիրքը խորապես քննարկում է այն հարցը, թե ինչու մարդը չի ապրում իր իրական ցանկություններով, և ինչպես հասարակական նորմերը, վախը և անցանկալի «ոչ»-ը խլում են կյանքի բնական հրճվանքը։ Վերոնիկան, գիտակցելով իր վերջը, սկսում է բացահայտել կյանքի փոքրիկ, բայց իսկական ուրախությունները՝ սիրո, ընկերության և ազատության արժեքը։ Գիրքը հուզիչ է, մտածելու տեղ տալիս և շատ մոտիվացնող՝ այն մարդկանց համար, ովքեր զգում են դատարկություն կամ չեն գտնում իրենց ուղին։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2021 ISBN - 978-9939-76-768-0

Մանկական

«Խոսող գիրք․ Շունն ու կատուն» (Հովհաննես Թումանյան) փոքրիկների համար նախատեսված հեքիաթային գիրք է, որը միավորում է Թումանյանի հայտնի հեքիաթ-երգի հեքիաթային ոճը և խոսող գիրք տեխնոլոգիան։ Գիրքը պատմում է շան ու կատվի մասին՝ որպես հումորային և իմաստուն կերպարներ, որոնք ներկայացնում են մարդկային բնավորության տարբեր կողմեր։ Թումանյանի լեզուն պարզ, երաժշտական և հետաքրքիր է՝ շատ մոտ մանկական բանաստեղծության ոճին։ Հեքիաթը ուսուցողական է՝ ցույց տալիս, որ մրցակցությունը և վիճաբանությունը հաճախ ոչ մի լավ բանի չեն հանգեցնում։ Գիրքը միաժամանակ փոխանցում է բարոյական դասեր՝ հարգանք, համբերություն, ընկերություն և փոխադարձություն։ Խոսող գիրքը թույլ է տալիս երեխային լսել պատմությունը՝ ձայնային ձևաչափով, ինչը ավելացնում է հետաքրքրությունը և հեշտացնում ուսուցումը։ Այս ձևաչափը հատկապես օգտակար է փոքր երեխաների համար, ովքեր դեռ նոր են սովորում կարդալ և սիրում են լսել։ Գիրքը նպաստում է երեխայի լսողական զարգացմանը, լեզվական հմտությունների և երևակայության զարգացմանը։ Պատմությունը հարմար է նաև ընտանիքում ընթերցելու համար՝ երեխայի հետ միասին զրուցելու և քննարկելու համար։ «Շունն ու կատուն» Թումանյանի լավագույն օրինակներից է՝ որտեղ հումորը համադրում է բարոյականության հետ։ Այս գիրքը կարող է դառնալ փոքրիկի առաջին սիրելի գրքերից մեկը, քանի որ այն հաճելի է և ուսուցողական։ Հրատարակիչ - Ջի Էս Էմ Ստուդիա Հրատ. տարեթիվ - 2016 ISBN - 978-9939-9048-6-3