Կենսագործունեության անվտանգություն (լաբորատոր- գործնական աշխատանքներ)

Գեղարվեստական հայ․

«Իմ գրադարանը․ Հակոբ Պարոնյան. Ստեղծագործությունների ժողովածու»**՝ Հակոբ Պարոնյանի լայնածավալ ստեղծագործությունների հավաքածուն է, որը ներառում է նրա լավագույն բանաստեղծություններն, պատմվածքները, դիմանկարներն ու երկերի մի շարք հետաքրքիր օրինակներ։ Պարոնյան հայ գրականության մեջ համարվում է մեծ վերածնունդի ներկայացուցիչ, ով հայտնի է իր սուր հումորի, սրամտության, սիրված լեզվաբանությամբ և հասարակական վերարտադրության խոր ուսումնասիրություններով։ Նրա ստեղծագործությունները լի են կեղծիքների, սոցիալական ու քաղաքական խեղումները քննադատող հարցադրումներով։ «Իմ գրադարանը» ժողովածուն ներառում է Պարոնյանի այն բոլոր գործերը, որոնք դարձան համընդհանուր ճանաչում՝ մաս կազմելով հայ գրականության մեծանուն ժառանգությանը։ Շատ դեպքերում Պարոնյանը կիրառել է հասարակական անարդարություններին ծաղր ու հեգնանք՝ բացահայտելով մարդու մոլորությունները և անհատականություն ստեղծելու դժվարությունը՝ այդպիսով խթանելով նոր մտածողության ձևեր։ Ժողովածուի մեջ ընդգրկված են նրա սրամիտ ու մտախոհ պատմվածքները, որոնք նուրբ հումորով և մելանխոլիկ թախիծով ծաղրում են ինչպես իր ժամանակի իրականությունը, այնպես էլ մարդկային արատները։ Պարոնյանը գտնում էր այն բոլոր փոխադարձ միությունները՝ անհատական հոգևոր աշխարհն ու հասարակական կյանքի անարդարությունները, որոնք հետագայում նրա ստեղծագործական փիլիսոփայության հիմնական հիմքը դարձան։ Հատկապես նրա «Որպես մի դիմանկար» ու «Խենթ հարս» պատմվածքները համարվում են գրականության թանկարժեք շերտեր։ Ընդհանուր առմամբ, Պարոնյանի գրականությունը իր բնույթով շատ սոցիալական է՝ հաճախ ընդգծելով այդ ժամանակաշրջանի հասարակական ու հոգեբանական իրավիճակը։ Նրա սրամիտ հեգնանքը շարունակաբար բացահայտում է մարդկային էական հարցերը՝ արդարության, սիրո, հարստության, սոցիալական հավասարության մասին։ Պարոնյանի ստեղծագործությունների մեջ հաճախ նկատվում է ակնհայտ մելանխոլիկ թախիծ, որը զուգորդվում է ծիծաղելի ու կատակերգական իրավիճակների հետ։ Նա թիրախավորում է մարդկանց մեջ գտնվող կեղծավորությունն ու հասարակական ստանդարտներին հնազանդվող վարքագիծը՝ դրանք ներկայացնելով որպես ժառանգություն, որից պետք է ազատվելու ճանապարհը։ «Իմ գրադարանը»՝ Հակոբ Պարոնյանի ստեղծագործությունների ժողովածուն, ներկայացնում է բացառիկ արժեքներ, որոնք մաս են կազմում հայ ազգային գրականության պատմության։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ավելի խորն ու մանրամասնորեն ծանոթանալ այս մեծ գրողին, նրա ստեղծած կերպարներին ու արվեստին, որոնք իբրև հայ գրականության ժառանգություն անմահանում են։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2012 ISBN - 978-9939-52-467-2

Այլ առարկաներ

Ն. Սարուխանյանը գրքում ներկայացնում է նշված մշակաբույսերի աճի և զարգացման փուլերը, հողային և կլիմայական պահանջները, ինչպես նաև դրանց սննդային և տնտեսական նշանակությունը գյուղատնտեսությունում։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է մշակության հիմնական տեխնոլոգիաները՝ սերմերի և տնկիների պատրաստում, դաշտային կամ ջերմատնային տնկում, ոռոգման և պարարտացման համակարգեր, բույսերի ձևավորում և խնամք, ինչպես նաև բերքահավաքի կազմակերպում։ Գրքում ընդգրկված են նաև վնասատուների և հիվանդությունների դեմ պայքարի միջոցառումները՝ ինտեգրված բույսերի պաշտպանության սկզբունքներով, ինչպես նաև ցանքաշրջանառության և հողի բերրիության պահպանման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտենսիվ արտադրության տեխնոլոգիաներին, ջերմատնային մշակությանը և բարձր բերքատվություն ապահովող ագրոտեխնիկական լուծումներին։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, բանջարաբույծների և ֆերմերների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները մորմազգի մշակաբույսերի արդյունավետ և ժամանակակից աճեցման վերաբերյալ։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը ներառում է հողի կառուցվածքի, կազմի և հատկությունների ուսումնասիրություն, հողի մշակման եղանակների գիտական հիմնավորումներ, ինչպես նաև դրանց կապը համապատասխան մեքենաների և գործիքների ընտրության հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է ճիշտ համադրել տեխնոլոգիան և բնական պայմանները։ Գրքում մանրամասն ներկայացվում են հողի մշակման հիմնական տեսակները, ցանքաշրջանառության կազմակերպումը, պարարտացման համակարգերը և ոռոգման մեթոդները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց մեխանիզացված իրականացմանը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև մշակաբույսերի աճեցման տեխնոլոգիաներին, արտադրական գործընթացների ավտոմատացման և մեքենայացման արդյունավետության բարձրացման ուղիներին՝ ընդգծելով ռեսուրսների խնայողության և աշխատանքի արտադրողականության մեծացման կարևորությունը։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում հողի էրոզիայի կանխարգելման միջոցառումներին և տեխնիկայի ճիշտ կիրառմանը տարբեր ռելիեֆային և կլիմայական պայմաններում, ինչը հատկապես կարևոր է բարդ բնական միջավայրերում աշխատելու համար։ Գիրքը նպատակ ունի ձևավորել մասնագետների, որոնք կարող են ոչ միայն շահագործել գյուղատնտեսական տեխնիկան, այլ նաև հասկանալ երկրագործության կենսաբանական և էկոլոգիական հիմքերը՝ ապահովելով կայուն և արդյունավետ արտադրություն։

Տնտեսագիտություն

Հավասարակշռության տեսություն աշխատությունը նվիրված է տնտեսական համակարգերում հավասարակշռության ձևավորման և պահպանման տեսական ու կիրառական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով շուկայական մեխանիզմների միջոցով ինքնակարգավորման գործընթացներին։ Հեղինակ Արշակյան Ա.-ն գրքում ներկայացնում է հավասարակշռության գաղափարը որպես տնտեսագիտության կենտրոնական հասկացություն, որը նկարագրում է այն վիճակը, երբ առաջարկը և պահանջարկը համադրվում են, և շուկան հասնում է կայուն վիճակի առանց արտաքին ուժերի միջամտության։ Աշխատության մեջ մանրամասն վերլուծվում են մասնակի և ընդհանուր հավասարակշռության մոդելները, դրանց ձևավորման պայմանները և տնտեսական գործոնների ազդեցությունը հավասարակշռության փոփոխությունների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գների մեխանիզմի դերին՝ որպես հիմնական ազդակ, որը կարգավորում է ռեսուրսների բաշխումը և ուղղորդում տնտեսական սուբյեկտների վարքագիծը։ Գիրքը նաև ուսումնասիրում է շուկայական անհավասարակշռության իրավիճակները, դրանց առաջացման պատճառները և շտկման հնարավոր մեխանիզմները՝ ներառյալ պետական միջամտությունը և քաղաքական գործիքները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև տնտեսական համակարգերի դինամիկ հավասարակշռությանը, որտեղ շուկան անընդհատ փոփոխվում է արտաքին և ներքին գործոնների ազդեցության տակ, և այդ փոփոխությունների վերլուծությունը կարևոր է երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման հասկացման համար։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոդելները և գործնական մեկնաբանությունները՝ հնարավորություն տալով ընթերցողին խորապես ընկալել տնտեսական հավասարակշռության տրամաբանությունը և դրա կիրառությունը իրական շուկաներում։ Այն հատկապես օգտակար է տնտեսագիտության, մաթեմատիկական տնտեսագիտության և պետական քաղաքականության ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար։

Այլ առարկաներ

Առևտրային բանակցություններ աշխատությունը նվիրված է առևտրային բանակցությունների գործընթացին, որը հանդիսանում է բիզնեսի և միջազգային առևտրի կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Հեղինակը՝ Բուլանիկյան Ս.Հ.-ն, մանրամասնորեն քննարկում է այն մոտեցումները, ռազմավարությունները և տեխնիկաները, որոնք անհրաժեշտ են հաջողակ առևտրային բանակցությունների համար։ Գրքում ներկայացվում են բանակցությունների փուլերը՝ նախապատրաստում, բանակցային գործընթաց և արդյունքների իրականացում, ինչպես նաև դրանց արդյունավետ կառավարման մեթոդները։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև բանակցությունների հոգեբանական կողմը՝ համաձայնեցման և հակամարտությունների լուծման մեթոդներով, և նշվում է, թե ինչպես են որոշում ընդունելու վրա ազդում տարբեր գործոններ՝ ներառյալ մշակութային տարբերությունները, կազմակերպչական կառուցվածքը և քաղաքական շրջանակները։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային առևտրային բանակցություններին, մասնավորապես՝ այն բարդություններին, որոնք առաջանում են տարբեր իրավական և տնտեսական միջավայրերում։ Աշխատությունը նաև ներկայացնում է գործնական օրինակներ և վերլուծություններ՝ ցույց տալով, թե ինչպես ճիշտ կողմնորոշվել բանակցություններում, գտնել լուծումներ կոնֆլիկտների կամ փոխհամաձայնությունների մեջ, ինչպես նաև ապահովել շահավետ պայմաններ բոլոր կողմերի համար։ Այն ամբողջությամբ մշակված է որպես գործնական ուղեցույց՝ օգնելու բիզնեսում, կառավարությունում և միջազգային հարաբերություններում ներգրավված մասնագետներին և ուսանողներին։

Քաղաքագիտություն

«Կապիտալ» Կարլ Մարքսի հիմնարար աշխատությունն է, որը քննարկում է կապիտալիզմի էությունը, նրա տնտեսական կառուցվածքը և սոցիալական հետևանքները։ Մարքսը փորձում է բացատրել, թե ինչպես են աշխատող մարդիկ ստեղծում արժեք, իսկ կապիտալիստները՝ «շահույթ» ստանում՝ աշխատուժի շահագործման միջոցով։ Գիրքը սկսվում է արժեքի և արժեքի հավելվածի (surplus value) հասկացությունների բացատրությամբ՝ ցույց տալով, որ շահույթը ձևավորվում է այն աշխատած ժամանակից, որը աշխատողը չի ստանում վարձատրության տեսքով։ Մարքսը նաև ներկայացնում է տնտեսական շրջանառության օրենքները, աշխատանքի բաժանման, ապրանքների արտադրության, մոլեխաղաղության և մրցակցության խնդիրները։ Նա պնդում է, որ կապիտալիզմը ունի ներքին հակասություններ, որոնք անխուսափելիորեն հանգեցնում են ճգնաժամերի և դասերի պայքարի։ Գիրքը մեծ ազդեցություն է ունեցել տնտեսագիտության, քաղաքականության և հասարակական շարժումների վրա՝ ձևավորելով մարքսիստական տեսությունը։ «Կապիտալ»-ը պահանջում է կենտրոնացված ընթերցում, քանի որ Մարքսի լեզուն ու վերլուծությունը խորն են և հստակ։ Այն ընթերցողին ստիպում է դիտարկել աշխարհը որպես սոցիալական ու տնտեսական կառուցվածք՝ ոչ միայն որպես անհատական ընտրությունների համակարգ։ Այս աշխատությունը կարևոր է հասկանալու համար, թե ինչպես են ձևավորվում սոցիալական անհավասարություններն ու ինչպիսի հիմքեր ունեն տնտեսական ճգնաժամերը։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-5-17-113711-3