Հայաստանի ձկները

Գեղարվեստական հայ․

**«Իմ գրադարանը․ Խաչատուր Աբովյան. Վերք Հայաստանի»**՝ այս ժողովածուն ներառում է Խաչատուր Աբովյանի պատմական և գրական ժառանգությունը, նրա ամենանշանավոր գործերից մեկը՝ **«Վերք Հայաստանի»**։ Աբովյանը հայ ազգային գրականության խոշորագույն դեմքերից է, ով իր վիպակում խորը արձագանք է թողել հայ ժողովրդի ապագայի ու ազգային վերածննդի համար։ **«Վերք Հայաստանի»** գրքում, որը բազմաթիվ լեզուներով է թարգմանվել և համարվում է հայ գրականության դասական գործերից մեկը, Աբովյանը դիմում է հայ ժողովրդի ներքին ու արտաքին ճգնաժամերին՝ մանրամասնորեն նկարագրելով պետական անկումը, նվաճող օտար ուժերի ներխուժումը, հասարակության մեջ գոյացող սոցիալական անհավասարությունը և ժողովրդի նահանջած վիճակը։ Վեպը գրողը գրում է իր հայրենիքին վերաբերող խորը ցավով ու իր խորաթափանց հայացքով՝ հայոց երկրի վիճակը ներկայացնելով որպես ազգային վշտի մարմնացում։ Աբովյանի տեսլականում **«Վերք Հայաստանը»** ոչ միայն պատմական դրվագների վերարտադրություն է, այլ նաև խորը փիլիսոփայական, հոգևոր և սոցիալական նկարագրություն, որը բացահայտում է այն հարցերը, որոնք մշտապես կանգնած են եղել հայ ժողովրդի առաջ՝ դիմակայել արտաքին գերիշխանություններին ու վերականգնել ազգային միասնությունը։ Աբովյանը, նաև, հեղինակի ինքնատիպ ոճով, իր ստեղծագործություններում ներկայացնում է հայ ժողովրդի անցյալը, պատմական մշակույթը և, իհարկե, ապագայի անխուսափելիությունն ու կարևորությունը։ Նա քննադատում է հայկական իշխանությունների անօրենությունները, անհանդուրժողականությունը, ծուլությունը և վախը՝ գտնելով դրանց պատասխանատվությունը ազգի հետագա անկման մեջ։ **«Վերք Հայաստանի»**-ը հայ գրականության առասպելական մի դրվագ է, որտեղ Աբովյանը հարվածում է ազգի հոգևոր վերածննդի սլաքներին։ Դա գրականության ու ազգի պատմության մի չքանդակված ձվածեղ է, որ կոչ է անում դրսևորել ազգային համախմբվածություն, արժանապատվություն և ներքին ուժ՝ պայքարելու լարվածության մեջ՝ ինչպես դրսում, այնպես էլ ներսում։ Այս ժողովածուն, որն ընդգրկում է Աբովյանի ստեղծագործության այդ կարևոր հատվածը, ընդգծում է, թե ինչպես նրա խոսքերը, տեսլականներն ու գաղափարներն անմահացել են ու մնացել մեր մշակութային հիշողության մեջ, որպեսզի փոխանցվեն նաև հետագա սերունդներին։ «Վերք Հայաստանի» համարվում է հայ գրականության կարևորագույն ձեռքբերումներից մեկը, և այդ գործը հաճախ պնդվում է որպես հայոց ազգի ինքնագիտակցության հիմնարար հիմքերից մեկը։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2013 ISBN - 978-9939-52-706-2

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Ելիզավետպոլում (ներկայիս Գյանջա) տեղի ունեցած բռնի իրադարձությունների և դրանց հասարակական ընկալման ու դատապարտման վերլուծությանը՝ կենտրոնանալով «արյունալի օրեր» անվամբ հայտնի դեպքերի պատմական, սոցիալական և քաղաքական համատեքստի վրա, որտեղ ուսումնասիրվում են քաղաքային բնակչության միջև ծավալված հակամարտությունները, բռնությունների պատճառները և դրանց հետևանքները տարածաշրջանի էթնիկ ու քաղաքական հարաբերությունների վրա, ինչպես նաև այն ժամանակվա մամուլի, հասարակական կարծիքի և իրավական գնահատականների արձագանքը, որոնք ձևավորել են իրադարձությունների վերաբերյալ տարբեր մեկնաբանություններ, իսկ հեղինակային մոտեցումը փորձում է ներկայացնել այդ դեպքերը որպես հասարակական դատի առարկա՝ ընդգծելով արդարության, պատասխանատվության և պատմական հիշողության ձևավորման խնդիրները, միաժամանակ անդրադառնալով Կովկասի ընդհանուր քաղաքական իրավիճակին և կայսրության վարչական համակարգի ազդեցությանը տեղական լարվածությունների վրա, ինչի արդյունքում գիրքը դառնում է աղբյուր՝ հասկանալու համար ոչ միայն կոնկրետ բռնությունների ընթացքը, այլ նաև հասարակական ընկալումների և պատմական նարատիվների ձևավորման մեխանիզմները։

Մաթեմատիկա

Հանրահաշիվ - Ա. Ալեքսանյան աշխատությունը բարձրագույն կամ միջին-բարձր մակարդակի մաթեմատիկական ուսումնական ձեռնարկ է, որը նպատակ ունի համակարգված ձևով ներկայացնել հանրահաշվի հիմնական բաժինները՝ թվաբանական և հանրահաշվական արտահայտություններ, հավասարումներ և անհավասարումներ, ֆունկցիաների հատկություններ, բազմությունների և հարաբերությունների տարրական հասկացություններ, ինչպես նաև ավելի զարգացած թեմաներ՝ կախված դասընթացի մակարդակից, իսկ նյութը սովորաբար կառուցված է տեսական բացատրությունների, կանոնների և բազմաթիվ լուծված օրինակների համադրությամբ, որպեսզի սովորողը կարողանա ոչ միայն հասկանալ սահմանումները, այլ նաև կիրառել դրանք խնդիրների լուծման մեջ, ինչը կարևոր է ինչպես դպրոցական, այնպես էլ բարձրագույն կրթության մաթեմատիկական հիմքերի ամրապնդման համար, և ընդհանուր նպատակն է զարգացնել տրամաբանական մտածողություն ու հաշվարկային հմտություններ։

Բնապահպանություն

Մթնոլորտի աղտոտման խնդիրները վերաբերում են այն գործընթացներին և երևույթներին, որոնց ընթացքում վնասակար գազեր, փոշի, քիմիական միացություններ և աերոզոլներ են արտանետվում օդ և փոխում մթնոլորտի բնական կազմը՝ առաջացնելով բացասական ազդեցություններ մարդու առողջության, էկոհամակարգերի և կլիմայի վրա։ Atmosphere-ի աղտոտումը հիմնականում առաջանում է արդյունաբերական գործարանների, տրանսպորտի, էներգիայի արտադրության և գյուղատնտեսական գործունեության հետևանքով, որոնք արտանետում են ածխաթթու գազ, ազոտի օքսիդներ, ծծմբային միացություններ և այլ վնասակար նյութեր։ Air pollution հանգեցնում է շնչառական հիվանդությունների աճի, ալերգիաների, սրտանոթային խնդիրների և կյանքի որակի անկման, ինչպես նաև նպաստում է տեսանելիության նվազմանը և քաղաքային միջավայրի վատթարացմանը։ Բացի առողջապահական հետևանքներից՝ այն ունի գլոբալ ազդեցություն՝ ուժեղացնելով ջերմոցային էֆեկտը և նպաստելով կլիմայական փոփոխություններին, որոնք իրենց հերթին առաջացնում են ջերմաստիճանի բարձրացում, եղանակային ծայրահեղ երևույթներ և էկոհամակարգերի խաթարում։ Այս խնդրի լուծման համար կարևոր է կիրառել մաքուր էներգիայի աղբյուրներ, նվազեցնել արտանետումները, զարգացնել հասարակական տրանսպորտը և բարձրացնել բնապահպանական իրազեկվածությունը, քանի որ միայն համատեղ ջանքերով կարելի է նվազեցնել աղտոտման մակարդակը և պահպանել առողջ շրջակա միջավայր։

Այլ առարկաներ

Հեղինակը Սնապյան Գ.Գ., մասնագիտական ուսումնական ձեռնարկ է, որը նվիրված է թարմ և վերամշակված պտուղների ու բանջարեղենի պահպանումը սառնարանային պայմաններում կազմակերպելու ժամանակակից տեխնոլոգիաներին։ Այն ներկայացնում է հումքի հավաքման, նախնական մշակման, տեսակավորման և պահեստավորման հիմնական սկզբունքները, ինչպես նաև սառեցման և սառեցված պահման տարբեր մեթոդները՝ հաշվի առնելով տարբեր մշակաբույսերի կենսաքիմիական և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են ջերմաստիճանի, խոնավության, օդի շրջանառության և պահման միջավայրի ազդեցությունները արտադրանքի որակի, սննդային արժեքի և պահպանման ժամկետի վրա։ Ներառված են նաև փչացման գործընթացների կանխարգելման միջոցները, միկրոկենսաբանական և ֆերմենտային փոփոխությունների վերահսկման եղանակները, ինչպես նաև ժամանակակից սառնարանային տեխնիկայի կիրառման հնարավորությունները արդյունաբերական և պահեստային պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված տարբեր տեսակի պտուղների և բանջարեղենի համար օպտիմալ պահման ռեժիմների ընտրությանը, կորուստների նվազեցմանը և սպառողին բարձրորակ արտադրանքի մատակարարմանը։ Այս գիրքը կարևոր աղբյուր է սննդի տեխնոլոգիայի, ագրարային ոլորտի մասնագետների, ուսանողների և պահեստային տնտեսության աշխատողների համար, ովքեր զբաղվում են թարմ բուսական մթերքների երկարաժամկետ և անվտանգ պահպանմամբ։

Գեղարվեստական հայ․

«Վերջին գիշերը» (Վահան Պետրոսյան) վեպը խորապես զգացմունքային ու դրամատիկ պատմություն է, որը շոշափում է մարդու հոգու մութ անկյունները, ճակատագրի անողոքությունն ու ներքին պայքարը։ Գիրքը ներկայացնում է հերոսների կյանքը՝ մի այնպիսի պահի, երբ թվում է՝ ամեն ինչ վերջացել է, և միայն մեկ գիշեր է մնում՝ փոփոխության կամ վերջի միջակայքում։ Պետրոսյանը շատ հզորորեն է նկարագրում հոգեբանական լարվածությունը՝ այն մարդկանց մեջ, ովքեր անցնում են կյանքի մեծ ճգնաժամերի միջով՝ կորուստ, սեր, հիասթափություն, խաբեություն։ Վեպի մթնոլորտը հաճախ մռայլ է, բայց նույն ժամանակ նաև լի է մարդկային ջերմությամբ՝ այն մարդկանց պատմություններով, ովքեր փորձում են գտնել ելք։ Գիրքը ցույց է տալիս, որ «վերջ» ասված պահը երբեմն միայն սկսվելու հնարավորություն է՝ եթե մարդը ունենա համարձակություն դիմակայել իր վախերին և ընդունել փոփոխությունը։ Հերոսների հետ ընթերցողը ապրում է նրանց ապրումները՝ զգում է նրանց ցավը, հույսը և ցանկությունը ապրել։ «Վերջին գիշերը» նաև խոսում է ժամանակի և հիշողության մասին՝ ինչպես անցյալը կարող է հետապնդել մարդուն, և ինչպես է նա փորձում ազատվել նրանից։ Պետրոսյանի ոճը պարզ է, բայց դիպուկ, և նա կարողանում է սիրտը բռնել մի փոքրիկ բառով կամ դրվագով։ Այս վեպը հարմար է նրանց համար, ովքեր սիրում են հայ ժամանակակից գրականություն, հոգեբանական դրամա և ուժեղ, զգացմունքային պատմություններ։ Կարճ ասած՝ «Վերջին գիշերը» պատմություն է մարդու մասին՝ երբ նա կանգնած է մի հատիկ անցման շեմին և պետք է ընտրի իր ճակատագիրը։ Հրատարակիչ - Դարակ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-9232-3-9