Մեծարենց. Երկեր

Հարգելի՜ ընթերցող. ԵՊՀ հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտը, չհետապնդելով որևէ եկամուտ, իր կայքերում ներկայացնելով հայագիտական հրատարակություններ, նպատակ ունի հանրությանն ավելի հասանելի դարձնել այդ ուսումնասիրությունները: Մենք շնորհակալություն ենք հայտնում հայագիտական աշխատասիրությունների հեղինակներին, հրատարակիչներին:

Մեր կոնտակտները` Պաշտոնական կայք՝ http://www.armin.am Էլ. փոստ՝ [email protected]

ՀԱՅ ԴԱՍԱԿԱՆՆԵՐԻ

ԳՐԱԴԱՐԱՆ

ՄԻՍԱՔ ՄԵԾԱՐԵՆՑ

|

ԵՐԿԵՐ

ԳՄԴ

84Հ1

Մ 555

|

Կազմեց, Փանոթագրեց, առաջաբանը գրեց ն բառարանը պատրաստեց Ա. Ս, ՇԱՐՈՒՐՅԱՆԸ

ւ:

չ

տրտում, Եկար գունատ գեղոթեցիր ու անցար... ու

եվ բուրումներմնացին ուրցի, որ ցավն աշխարճում րիցուկի

ն

ասես

պալծադ, աջխաբճում զրույցի...

մի

Դարձավ աղոթք ասես

մանն

Փոխվեց

անմաճ

Ու |

ՎԱՀՍԳՆԴԱՎԹՅԱԾ

անությա վերածնվեց Ճետնանքով նքների տասաքմ քարտեզը»: Հայ ական ջարդերից աքական խատորվանդ եա ցի Հովճաննես անիԾրուխանը, փիար ավելի ւոն Կարա Հակ փախան Զարդարյա մ2 Ռուբեն ատփոք ավելի Խի ակո Եգիպտոսումճաստատվեց Վա դարի90-ական

Աճգյալ

մր

Ի Մ 555

թեճչ

'

:

երկեր(նաղմեց, ժանոթագր.ն առաջաբանըգրեց Ե.. Սովետ. 256 էջ.-գրազ, 1996. (Հայ

րուրյանը.-բար

ժանրային, ժամանակա գրական

խադրություններ, Հրատարակության Հիմբում ընկած մաժուն (3. Ա. Հրատարակչություն, Ե., 1981 թ. ) 4702080100

(01786

(425)

"Թ

ր

րան

այն

ու

:

պատ-

րանը, Օտարության կար ալեյանը: սկզբունքով. մեջ ռաաուիմենը կոչումը, հրապար գրողի որոնք մարդիկ, զշանակալի ։ ին Քարգմանություններ գրականության արակական Էի քաղաքացիական Սիամանկած Աա կրքոտությամբ Արտասաճմանում տակամղվածությամբ: դաս.

թյ

գրա-

է»

ոպալում Ռու Պաոոանանը

ժողովածուն

է

պցզան չմոռաց

Շ «Սովետական գրող»ճիատարակչություն կազմելու, ժանոցագրության, ն առաչաբանի, «թառարանի ճամար: «ձեավորման

ու

քաղ

նմտաքալ

գրողի լիակատարժողո-

ԳՄԴՅՏՀ1

ու

Առանձարը, Ռուբեն Որբերյանը,

ճը,

Բանասոն ծություններ,

գեղարվեստական արձակ,Ճոզվածնձր, նամակներ,

ո

Դո

Ա. Ս. Շա-

Արնմտաչայ անվանի բանտատեղՂժ Միսաք Մեժարքնցի ներկա

կազմված է

ն Բան-

թվականների Աաաա վերջերից արարո

ն

թոլի

:

լ

ու

Վարուժանիճզոր

պոլս

ժեր։

ու

մնացին Գրչի ա-

նպա-

վ

կյանքում տեսնել միալն Կանական «Զուլումի» տարիներինայստեղ թմրություն: Խոն ի ալնպես նկատելիէին դրակ ան-

Հանատվեճերոտ, բայց ատում

Նա

երը

ե էջեր,

շատ

Էլ

Ժիշտ չէր լինի

ա ԿԱ

Վաճա

ն

եցին չէ, որ քաշվեց սերնդի բոլոր գրող ները ի էբ ու ճրապարակում. գրում օրինակ,

գոր Զոհրապը, Ավագ

:

խորունկ մարդկալնությամբ շնչող

տ

աան

Ամեննինպա-

գրականությունը»: Գրական: ԵԱ ԳԻՆ ղավորվեց «գավառական գրականությունը»: Գ րական թյան առողջ ուժերը ճետնում էին արտասահմանյան ԲրատարակուԹուրքիա էին թափանցում գաղտնի ճանապարք-

ՏԱ

ոգիներին», վայելեց « աց փշատենիիբույրով,

տես

ատակ Արոներում` ոլտանին առեններին: իր

Աու

թ Գաերին, որորմոքուն

դիպեց

«ան-

լողը,

ԱՐ դյութական անտառներից կտրեց

ԱրոՀարոն

ընդ-

Բիշողությանմեջ

մտովի բաոի դ բիբլիականանտառներումթնածող «երջանիկ գիշերները», արբնց նկլանի որոտը, ան» մրի « ծայր րեց ո թ

ի,աոնեց, Կրզրին, ՍՀոջանիի

ՏՍ

Հու քինոս-Սարաֆը։ տանական չե, տո մանց րիանու :

ակնս չտեսավ Բինկլանը, բայց

Նա

ռե ի մոտ:

իր նորավեպերը։Նրաճ էին հե-

Ց

մտաճոգվածգրակաԱԱ: Ւ հեաո: աոածի կուսական գուներն«եղեգուն ճակատագրով, ակու նության դիմաց տպատակներ էին Ռանդիպող գլուղակի Ար բնությունից թեաոաներում րացված հետաբանավեճը, «վաղվան ոզիսի ԱԱ" ետակ պնդում որավեսի, Չոր եղականուառթիվ սկսված ասուլիսը, հաասարդ դեղ արդիներով, րավեպերի աոավ նների մրցույթներկազմակերպելը, գետեզրյա ծաղիկներն առաջարկվող բազում-բազում ճարցարանները («Ինչ նիկները, ծալրիներով, վ կը գրեմ» ալլն)։ ազի նեո րին ծտերնն ռեճանը, շաճպրակն իրիք սակայն դՀեաթնինն մրտե ոա ո ոբ ու ատարակաւն Արիի Էեֆարիգն տարերալին խոպան էին ագրականության ծեր Ն խմորումները հստակ քաղաքակաքրքումը, ցը, հաՒՑ մեջ տիրում ոթով աիկափի էր, հ հաա ագնտեղ կ արասկզբի մոլոշը բար: ըարեմտահալ վիճակ: Պաարտ ն վարար Բող էրստեղծվել արո դա, թիքաոսային ն վճ աեղ նիները: ին տրամադրությունների ղն Ա բլուրները, Բասարակական հեղձուկ մթնոլորտում, ավեց ամբ հ աին Հր «աղջամաին» որական վա բանաստեղծության Ա հորձանուիր Աունը ռաճաթնը Սերիագու Կ Քալտնվեց տարմապատ» լե կենարար ոի իինաններով մարնաքամ ճլութ ներարկել նով: թը աա լհաշ առ: զա հաա եղող աարորին վիճակվեց եր ինեւ նել նրան թմբիրից ստեղծել նոր րի Սաո Բիչեցնում իր տաքրքրություն

,

ւ

ը

թյան» պես

առաջացնե

բացված

ՆԱՑ

ր

գր

նո

ու

երն «եր

բանաստեղծո

գրական

չկար

,

ծաղն-

ու

'

Բողրից

բան մոտ

Գյուտի:

ր

ու

էլ

Մ

որակ:

ահայլ

քնար

ության իգությանը,

Բա Բա-

ի

'

ալս

հագրական բառարաններում

ու

երկրագիտական

հանճարեղպատանու»

վեցամ

ր

այս

Է գտել բավարարվածություն

Տզնե թեւն ե

Է շինել, վեգ Է գցել,

ա

`

ծննդավայր-ներշըն-

էր, որ պարգնեց նրան բա-

մանչուկ, Միսաքինտալիս

վեցամյա վարժարանը:Բայց նա

նի Մետալ պյան

դպ

են սովորելու Բինկլաու հետաքրքրություն հոգեկան

րոցի պատերից

դուրս. իս.

նձ առանճձնա-

այգեստաններում, մաաղիկներ փետե փնջել։ մասնակ ափերին ցեխից պատնեշներ պատնեշնե ցել գլուղական ճանդիսութտ ննե րիատի

Է -

գլուղճ

"

չ

դըպ

առզում

Է

։

,

ւոո-Անա

նա

որակ» արո ատակցում

պար մասնակցում «Գրական միության» ազ ներկալացումներում, որ Գրողի Բար ը` Կարապետնաղան,ա Է մայրաքաղաք, Էր Պոլսում, որդուն կանչում ուսումը, երր թողնելով կիսատ ամռանը, տարվա դծվարուրյուննե անցագրալին "ՄԵԼ" Մինչ կճաղթաճարվեին խա երեխաները,որոնք սիրում էին դաշույններով ծ աքինվեց Բանաստեղծն ապաք ե ն նրան: ր

բատոն թերթին: 1901-ին Նղանավոր նուն Սեքաստիա: մսագործների թուրք սեռական անը, Հիա կլիմայի տարի բալ մաններում, պայմաններում, աքի խոնավ ավորում

ղաք

Միտքը ,

ը,զորացն Աա -

ՀԱ

ար

դաշույ

տեց դառնալովդոծախտի ուԱկն, հեթիաթները 1902-ի սեպտեմբերիցՄեծարենցը ոմ հարձակման, հրի գացի մոր վարժար հարկա Կեդրոնական Միսաքը դրվել թողնել հայրենի առտնին գործերով փոխվել Սեբաստիա, զբաղվում երեց եղբոր՝ փաստաբան գիծաթերթը, ն Գր Մեծատուրյա

տոնախմբություններին, ունկնդրել մամիկների անտունիները:1895-ի աշնանը Բինկյանը ենթարկվել է ն Բետ հա

ը

Է

ը

ութե իան,

գուցեն Բիշատակվեր ՛

գյուղը

հե «Սմ ոի արանը: գյուղն 8 դո» նաստեղծի ատվ իրքը։ Հազիվ

ճ

զինքը ճագուստներով

Ատ

.

Միսաք Մեծարենցը (Մեծատուրյան) ծնվել Է 1886-ի Բունվարին Գյուղում: Բարձրիկլեռներում, կապույտ երարած

«Գուղի

լ

պես

աիԳեդիտի հինան

ով

երն ո աեր" յաւ մայրը:-- Կը քաշվեր այգիներու Է բանասմեղծի ե րենն ջել շուքը վերջ, երեկոյան չոպանի դիտելե ծառերը Էր, միայնակ բարվոք տարիներին Արամյան ազգային վարժարանը մասնավոր Սաճակ Սերայլտարլանի Մառը ոտի հաճախում րոցը: Մարզվանի ամերիկյանլ Բմտանում ՊոԱո ա ոին աին : աներե Արան Աաաա :

)

արա

ու

ն

-

-

նոր պաւ-

եր

տում

ու

ու

րու

ոա

ամ են-ամեն

ու

այ

ու

ՆԱՆ

ու

ումայրն

«աղջամոջալ

Հ

'

ու

նարգիսը,

՝

։

:

շտապող:

Հորը պարտեզները, դեպի լացող ծառաստանները՝երը,

ներո

.

ճնչլունները:

ու

պչրոտ»

ու

ն

ե

հ.

|

հախան ատճառ:

`

ենցը

ր

'

Հ

-5.-

Պոլս ում

է

Նա

սովորում

Է

երջան» լերմոիր երԲայց ՍԱ ստող

Քիվանդությունը վերստիճ խորացավ, ն տարի Երեք

հետո 1908-ի ունիսի բանաստեղծ փակեցաչքերը:

թողե

-

Բ

ղծը'

թճարմիշտ ի փետրվաթին

մղվում գփբեծարենջը մղումը շերը, բայց այդ

Ը

(ողիսի 43-ին

Աճա

.

րոտ

ե

ը գիր-

ր:

ը

ո

ճետո

լու,

սն

ու

ամեն

։

ւն,

են

ց

որ

տարաբնույթքերթվածներ՝

րական տխուր շունչն չն ու ապրումը: Յուրաքա մեջ զգացվո իր «մխացող խորերի», սրտի» մասին: Խալտ յտացող բնությունը, ցերե ղաքի մալթերին թյան մեջ տեղատարափը նրա հեր են ծնում: Նա իրեն նակ Է զգում ն

ե բաճաստեղծութան բեկ թրթիոր: Քաա արտի պատանեկան բ թակի նիցս խոսում

«առն Բոգու»,

ժխորը, բաւթ գիշերվա լռումիալն տխուր խո-

հարցնում

Պիտի օր մար Որ դառնամ հին Պիտի շնչե՞մ լիաթոք

են-

«Բաբախու Է գիշերվա նա իր ճամար ճալտնագործում

թն

.

Մարենեզա ունը, մ-իազին ունեցած ճայտնի գժտութ :

Արմենի ճետ որ Պերը պատճառ դարձան,

.

խոչընդոտգրաքննական մեկ ճանձնվի ատորիկը ընթերցողին

1902-ի գարնանը: տարի ուշացումով՝ տակ» խորատվել էր «Ոսկի արիշին ժողովածուին ն անվաՀեղինակը դրանից ճրածարվեց պաճանջով ու «կասգրաքննության գիրը, բալց կարող էր «անճասկանալի» Գրաքննությունը «Ծիածան»: որ նեց քանի գրքույկում նան «Ծիածան» վերնագիրը, ծիածանի կածելի» ճամարել ուղղակիորեն մեկր ոչ

քերթվածներից բնոեն բովանդակված առճասարակ բացակայում«ծիածանալին» անգամ բանաս-

իմաստ: բովի-փոխաբերական է, թե

Է

«Տես«Ծիածան». վերնագրել են ծիածանվեր ինչպե՞ս

ինչու ճեղինակը ճուշում մտքին մեջեն զենք ճիմակ թե բանաստեղծին ու

ու մտաԶգացումների մտածումները»: զգացումներն մտածոԲավիտենական Մեծարենցի Ռամար գեղարվեստական ծումների ծիածանումը բանաճնել դավանանք,որ ինքը՝ գրողըԷ ըլլա, թե ղություն էր, գեղագիտական պետք ցոլացումը Բնության ունե«Բանաստեղծը Է Է այսպես. իբրն բառ պետք չէ՛ իրապես. քերթվածները գորովը, դաշոչ բանաստեղծ դայլազը» մարդերուն ճան տերնին թրթռումը, թռչունին տիեզեճալնը Բանաստեղծին

,

՛'

զորությունը: գոյու տին ու լերան մշտանուլն բոլոր մը լարը պետք Է ըլլա, րական ճարաբերականության Բանաստեղծին վետրոփուն»: թլուններուն ճամադրակաճթրթռումովը էլ կիրարկում պաշտոն, Մեծարենցն ինքն նման

նրա տենչերը», «վա ուն այսինքն՝ մանկական: թաղճանքները» Բինկլանին նրա բնութ ն թին», «անքուն

եսնայարոլ մակար երու:

լույս

Ֆում

ո

Ռանգումեն

գրել, իսկ.

մեկ-երկու պատկերները:Եվ եթե այդունանդերձ հրաշալի օդերեալդ Է ծիածանը,ապա ոչ թե նրա գուլներով տեղծը վկայակոչում ու տենչերը իր ճուլզերն լուա ճռառարկալական, վուլթով սքանչանալու, այլ ունի խորագիրն մը» ճոդվաՓեելու համար: Ժողովածուի փորձ «Ինքնադատության

րերում

Աճա՛պատանու վշտերի

Բանաստեղը դծգոր Է եղել իր

մասին չէ, այլն

ակ ոնց կոա... Ջըվարթությունն

ա

մներում»

գի

րոշ

«սգավոր

րծ Արձագանքներ քալերի մե մայթերը, ծեծ մի բ ըկա՞

տարերալինէ,

Զում Է

Մեծարենցըիր

ի

դեպի առավելապես նությունը, ասես

ն («Հիշատակ»): ոտանավորներից «բյուրավորԲիշատակ» «կանխագուլյն» տպաչի ժողո վածուն, «Բաբախումներ» չի կարնորել:։ դրանցից շատերը, ալդ թվում բացառությամբ, սակավ էլ, տեսածներն

որ

որձե նախաւի է տակավին Ա գրական Մարզվանում: կոլեջում նրա երբե մեր արել կը՝ Վաճանռ Նարա մեԷ. «Նիհար, իջարաաւը վերներից խոճեմ պատանի մըն է վկալել Բուք Գրիչը ձեռի ոտանավորներով՝ նույնպես սերտարանին ա կողը ռերոն եջ Ն, կբ մ րոտ գելով, թուղթերու դեզը կ բանար գրեր շարունակ... Ննջա ` կերթա ջարան մը անկողնին վրա կնա կելլեր մատիտըձեռք քիչ ետնի պատին վրա ժամերով կը շարժեր. մահճակալին կողմ էր»: Բանաստեղծի անգրցըի ուշարժան Է իննտեղծագործությունների ժողովածո կազմել է 1908- անաորնանը: «Բաբախումներ» Ախտեղ ամփոփված ված :

բ

Առալժմ Է, մութին տակ» թագիտակցական: քողարկումի «Խորճրդավոր արթնացմութը խորճրդավորությունը. խորճուրդները», նրա «կիսատված են առնում

» »"Ք

`

դեպի

Է

րդ

բարձր

բն Կ ունքը:Նրատաղե ոն Խ ր ճոռչակած ու Մեծարենցի, ալ Բասկանում Է թնՀրարախումներու բուն Նիածան քարացած դետալկամ է, ական զերոսը «ցավո հոգի» Է, ի տեղծը դեռես ՄՐՆՑ: գտնել վերք-վշտերիակե կենդանի բնությամբ: Բրեն Ցաղորդության» ին: մեկուսի «սգավու» բնության անմիջական կարողանում է «միակ արծանիքը» րին ճուլզերից նրա լ" Բաղորդությունը», ա նմիջական աք բնության անտամար «Մարդու չու ձգտումն մենակություն Դրա աար Է բնութենապաշտութ կոն(«Տեղատարափ») սիրելի լոկ դեղին սովորաբարտալիս վարդերը: գրականագետները «ՆԽորճրդանիշն գեղարվեստական ու

։

արա

մ».

.

ի

ս

բ

դեր»):

«Խ

զգում:

բայց

Նա.

ր

եճ.

ն

|

վար»

-

:

Բանա

«մարդու

է:

են

Նն

ոչ

ու

|

առանձնացածԲոգիներու».(«Դեղին Կ.

բայց

ում

փղձ

րտր

Է

ր մեծ

աթավուն

ս

ր

:

չի

ս

ե թաքցրել,

որ

«Ծիածանի»

ն

ն

են

ու աշխարճալացբի է: առանձնամատկությունն ծողության տերապետող

-աճունը, իրոք Մեծարենցի

մտա-

Բնության Ռաղորդակցվելը իր դրսնորումներով Մեծարենցիքերթվածներում ունի զանազանակերպ Քասարակական ենթիմաստ: Նա բնության

միջոցով բաղձում Է մի ուրիշ աշխարհ, որտեղ չմրսեին «Բեք երազներն իմ որբուկ», որը նրա համար դառնար «ծափ ու ծաղիկ»: Գրողը տագնապած հարցնում է. «Ո՞ւր, արդլոք ուր պիտի ճանգի Կույս ու ծաղիկ երազներիսդեղձան շառափը մարմրուն»: Հաճախնրա անուրջի թելը «լուսածրար երկինքներու ճամբաներենլալն ու լռին» տանում Է «կայքն ադամանդ աշխարճներուն» («Կապույտ ճածումՆա ներ»): լսում է «դլութիչ» աշխարհների «տարտամ», «անուշ» ու «Ռեռավոր» ճալները, «որոնք անդին զիս կը տանեն երանաստան մը բաղձոտ» («Գետափիերազանք»): Նրա տենչանքների մեղուները են թառում «Ռեռավործաղկաստաններում» ն բանաս(«Մեղուները»), տեղծի Բոգու մեջ անդրադառնումԷ «անծանոթ «կըրկներնույթըգունագեղ» («Յալգն է պալծաո...»: Մեծարենցը Բավատում Է իր Երազինն սպասում նրա իրականանալուն.

:

թանն Ու

Անձուկին բոցը զիս պաշարե՞ց. Ըսպասման ճիվա՛նդն

եմ.

Հոգեսարսդողերով ն փուրքով միշտ ցալգերճ են Բողի, Գիշերներն ես Բամբուն կըսպասեմ ծիրանի ալն դարձին,

Ու ցայգուն Ս րտաթափ

ալ

ու

զով շաղերուդ

Ծերմակ երազիդ ցայտքերեն մեղրին Պուտ պուտ կաթեցո՛ւր Ռոգվուն սիրաջնր:

ե

ու անսպասե՞ Ընտրված են ամենանուրբ երանգները, ամենաշքեղ տեսԷ տրված երները: բանաստեղծների Քիչ պատկերները: ոխաբերական իչ բ ճերմակ երազի ցայտբերը, զգալ մա կախարդանքը...Բայց քերթվածը գիշերվա ճրաշագեղությունների պաղաայլ սին չէ: Մեծարենցը չի գրել փառաբանություն-ներբող, Դրա Ռամար էլ շեշտերը տանք-երկիպագություն։ սավոր չեն, ալլ ր են միալն խորճուրդները բություն Է, որի անմեկնելի ե ղծ Բանաստեղծը ծնրարել ամոքանք, մոռացնել տալ «աղի» հուշերը: մեջ. նրա անէանալ դրում Է գիշերվա առաջ՝ տենչալով

հրին գիշերվա մտ

կամ Բանդիպադրվել են զգացմունքին, երբեմն կրել աշխարհայացջքլին ինչ-ինչ երանգներ: Մինչդեռ Մեծարենցի Բամար գիշերը ոչ անցողիկ ճրապուրանք է, ոչ էլ սոսկ տնական թովչանք, աղ աշխարա-՞ լացքաղին առանցքային ու մնայուն գիծ: Մեր բանաստեղծությանմեջ Մեծարենցն ստեղծեց իսկական գիշերերգություններ՝ դառնալով ամենամեծ գիշերերգակը:Նա ԲանձնվումԷ գիշերներին՝ ազատվելու ճամար աշխարճի սին ճղճիմություններից,ամոքելու ու «օդ լույսի, երգ ու ծիծաղի կարոտ» ճոգին։ Այդ միտումն Է արտաճայտված անթաքույց արճակ քերթվածում. «Որքա՛ն քաղցր է սուզվլ «ապգանվագ» թո պայծառ խորհուրդիդ ջինջ անճքունության մեջ, թո՛ղ որ Բանգչեցնեմ Ռոգնաբեկճակատս սփոփանքիդշողերով ն մոռանամ պաճ մը անանա մեջ փանաքի վրդովումներն աշխարծի խանդաղատանքիդ ո ունայնություններուն, վ սուրբ ու պաշտելի գիշերը Բոգիներու Վերածնունդին...»: Գրողը չի ուզում ն չի էլ կարող ապրել այդպիսի «վրդովումներով»:

ցնիածանը»

է «Հմրան

պար

բացվում Է մի եր»

Ոոետորավան Ոս Դիաղաչական-աղերսալի: Գիշերն ամենից Լենի բե-

ն

ո

երե

--Տ8.--

ն

վերնագրված -

«Բեշտագին», «ճաշիշով

«անուշ»,

երվեց

ու

բալա-

«ջինջ» շափլուղազարդերԿարթ էԱոԳի հ րոտափեջ» Արնելքի սոսկ «Բեշտություն» չտեսավ շտի բանաստեղծը մեջ երվա կի Փ իշ հոգին նուլնպես մի «անծիր ցայգ» ու

Նրա մունք» («Ցալգանվազ»): կարիք էր զգում: Դեպի խավար խոգրգանքի էր, ո ր ճաշիշը» նրա ճոգում ցանում էր ով Էր,վմհ հկվա «բուրմունքներուիրիկունն Մափարագորեն...»), («Խոնջ ռան տանք մը ըմպում Է «գիշերներու գինին խավարածոր» մեջ որսում «անրջածուփ, նվաղ բուլրերն լած,Աի ալուլսի Լրա ձալներ»), անճկում «Բեշտ», փալփլուն գիշերներու ն

սպեղանու

նա

թովլ»

ույս,

ի

ոիկվան ուն ցնորական» («Ցնորոտ անդորրություններ»), գիՄեծաունենալով իր «երազի պաճերը»։ բերնեն Նազան ե նանկանում՝ երջանկացնում Խրա գիշերաա

|

| «աշխարճիունալնությունները»

բանաստեղծությամբ, որ

իա շաղերի

Ցնորաբե՞ր գիշեր, ա՛ճ, ընդունե՛ զիս, Ընդունե՞՛, միստիք ո՛վ անդորրություն...

«Ծիածանում» Մեծարենցը բնությանն առնչակցվում է ամենից գիշերվա միջոցով: Մինչն Մեծարենցը մեր բանաստեղծների Բա-

է

թաց:

Պարզ, լուսածածան, հրաշալի՛՛ գիշնը, Հոսե՛ սրտիս մեջ դութանքիդ ալիք.

առաջ

Եվ գիշերը դառնում

տարփանքին՝

կախարդանքը

բրրող

կանցնիմ ավազուտ ափունքեն` դողաճար՝ ն խանդոտ երազի կալծերովաոլըցուն:

մոռանալու միջոց:

Է բաց,

եմ հեշտագին

Կաթը մեղմաճոս լուլսիդ

:

աշխարճներուն»

ատուճանս

-

ր '

մը

ե

գիջերները

րենցլան գիշերները վերացնում են ու երզերում իսկ բառերով ասած, «սերը միշտ կը վ երածաղկի»:Երն արթնացնումԷ «սիրո ճուշեր լուսավետ», բո«ծիրանեծին Բոգում վերստին այրվում է սիրած աղջկա աչքերի

բե գիշերն

արաակո

թ) ղաց Սիրո («Ննպաներ (Կարթ: ցավոր

ցըն բրուտ» նա ավելի սուր Է զգում ու

Կիրակի.

:

ն

մե

Հո

«

--

խոլաբազթ. կերագեմ. ձառերոմմ տակ, ոն նկցքսպասնմ. գարւ պիտի. պըսակելու Լույս պարիկին՝ որ. իղճերըս.

Ես

Բալց լույսդ իմ՛Ռովգուլս քիչ քիչչ կը մա մաջի, Շրթուն են ծարավ միակ բթունքս Բամբուչրին... կը

Բանաստեղծի քնա րական Ճերոսին նույնյնիսկ

տենչանքները, ցնորքՄեծարենցի ազատաբնակ՝երազներն էին ժամանակի ու ընդդիմություն ու գեղագիտական տեսիլները ներն նրա ցավն ու իրականությանՄանդեպ։ Միալն թե այդ դիմակալումը, ձներ։ «Երճուզախոով բուռն,. մորմոքը երբեք չընդունեցին կրքոտ. խոստովանել է բեմն ուզած եմ ուժով գրել, բայց չեմ ճաջողած,-ես ես գորովոտ, Իմ գործս չէ նա-մին Է այսպես»: Դրա համար ըրալ, ու իմ ձայնս շշուկ մքն է, փսփսուք Է «թունդ», իսկ իր. քաԲամարել քնարը Դուրյանի է, որ Մեծարենցը ու փսփսուք, այլն՝ «աղոթք» Ջո նաստեղծություններըոչ միալն շշուկ «պաղատանք»: Բանաստեղծը կարողացավ ներդաշնակել բնությունն ն պատերը ճամաու զգացմունքը: Բնության խաղաղիկ թախծաշունչ նրա շարտրոփ են «Ծիածանի» քնարական ճերոսի զգացմունքներին, ճակատը՝ աղերսակոծ. են շ ունչն՝ պաղատագին, ժուճները դառնում ն ու

Բ անձրութի զգացում, խոն, այնպե սերկարաաբի իտահալտված «Ալգերգ» քերթվածի մի տողում «Տ «Տարիներով իմ Էր սիրո գարուն մը խաղաղիկ»:«Ծիած 1 սիոո երազանքնէ, որով բՄարգության արոր անը: զեջ իշխողն չի որոնում իրական, երկրածին մարմնավոր յաայնս սերը ծաղիկ», տենչում Է լոկ անրջական 6երը երազանքի Բուր հրիներ։ դարձյալ օգնության Է 'Բասճոմ ամենափիկ հկիչ

«նիրո ուռի ն

խանդ

ճրայրքներուն

ու

է մեկ Մշտակա

են

թվումէ,

Է

ե րազս

ի

այլ

թե իր Բոգին

որ

ոմ

:

'

աճա

այդ

ու

Ու

ու

Գիջերը

թոշ

ի

'

Ալսթիշեր ջերմ

խորերն ինկան. ոորազկեծ մարեմ լույս կերագեմ ճըրագիեչեն: լբոցե,թներ մրտածումիս կանցնեն քովեն. աչքեր, արոր ճուրիներ՝ նոր Բոլանած 'աչապաստրը իրենց կոսրձթին՝

կը

ու ամպարիս

յնը

կայներ Ռոգկույլս

:

Եվ

'դրոնց ճամար շրթունքներըս

առթիվ իղձեր կը թոթովեն:

Է,ՍերալնՍարո թենապաշտական Լույսը անո» խավարի մեր արատի Պեպոն ավարի գեկոթաը աաաարնաշող հուլսերն վերադառնումգրողին, երգում «Արեչ վին .կյանքն Ռրեղեն, Սրնինփառքն աճստվեր» յթախանձում Է «Ծիածանի»

տեսնում

ինան»

Է է

Քրասգանքում գիշերը Երազ մեջ բանաստեղծըմիշտ էլ

:

«Վուս

,

Բուսե

շող

։

«

Հ

.

Ա

Հիվա՛նդ եմ, բարի՛ արն, շողա՛՛ ո.շողա

.

Ի

ի

-

,

ն

«բողբո

է

ն

Հո

նա »,

են

:

զգացճոգնաբեկ, բազուկները՝խաչանիշ: Ժողովածուում բնության տաղերում բնուու Նրա անլուծանելի: մունքի կապը. երկկողմանի.Է «Գեու ըղճում: ու երազում այլն Է տխրում, թյունը նուլնպես արբենում.

«Դաշատերումեջ տըն ճամբուրի մր երազով դեպի ափունք կը թեքի», կը երաճիմակ «Ջահերն իղձերը կը ցամքին», բոսոր

գրադա մ ատ տարտամ բագին ա իրագոր րարագված» բնությամբ

ճարսնուկներու

գեն ո

դերձված

ամրու: ւննե ա համն համար բաբույր գիորոմին պարերը՝ ՝

ի աշնանը 1907Դեռնս

քո ոիների երուն ութի արեմարքի՝ ծիրանի վառը թերը իրիկամ աթո

"

ա

:

Խերփոռ

ն պանրի լինՔավերժահարսերի, օդանույլշների Ճանուն՞նե արեն

Մ

)

--10--

|

Լ

'

-

-

Ի

:

լ

Ը

ծդանով` պատմուճա երջանկությունը, ու

հեանը դիտ

արական հատա աըայա մտածումների զեցկտամա «ծիածանումը»,բնավ զգացումների գեղջկական ներառված մեջ բնութլան Ն ախված տված, ոթյու քերթԿարա ները աճառդան. ե ԳրեԻնոաեն Աա տանխնամյա Ար նանը: թոռանը ական, փ. գարմանա ջր վաձում: ատեղծհելով ԷԳ լութող պատկեր. լ

|

ճաճախ կճանդիպեք Բեբիաթա-

պայիկների քների ու ճուրիների, պարիկների ու ծաղկանուլշնեթի: շը լոկ ոսկեծոպ լույս չի ճյուսում, ո չ էլ պայիկն Է ճագնում գնում լույսի.մետաքսի թելերով բանված իմ նր. բանաստեղծը բան ոգիներից ն փերիներիցէ ակնկալում իր րի`

Տոռա զա. բնու տակա ր,Տորգրքոկկուր )

։

ր.

միալն չի գըգթյունը ներկայացրեցավելի ընդգրկուն: Բանաստեղծը ու ու մառախուղ սոսկ. անճին կարոտում արնին, վում իրիկուններին

:

Իրաթե

ո ժո-

Մեծարեն ծարենցը

ԳԲ

վա

-

:

'

օ

ւ

տաղեր» «Ծոր տաղնր» եց «Նոր ճրատարակեց «Ինքնադատությանփորձ մը» Ռոդվածում բաճասղովածուն: տոգորտեղծը դիտել էր, թե «Ծիածանն» «ամբողջովին թնությունով

լ

ոտ

որոք

Լ

էր որ«Ծիածանը» ոչ միալն Մեծարենցի ինքճաճաստատումն մեջ գրականության արնմտաճալ պես բանաստեղծի, ալլն դարասկզբի Տերյանի Վաճան քնարական ալնպիսի նոր. մակարդակ, ինչպիսին «Մթնշաղի անուրջներ» ժողովածուն տրնելաքաջ բանաստեղծությա ը

'նախապատվում ոչ քաղաքային 1կյա ո խոովաղույզ պաճերը՝ ՛շաճթ ու են միալն բնության մեղմ ու 'տըխ անտադ րի եջմեջմեն իկ լսվող Բեղեղատի սիրերգը, լոկս ու տապովգինովցածա:բասիամերը, ա տնաբարդինեբի խարշառիը, մի ծառերի տարտամ ճա լները, ուտի Բեծ ,

Լի...

ՈՎ

ճ

:

ճամար:

տչ

,

երովեջար

:

,

երգուձիճաղի՝ կարող...

չի

:

-

ւ

ան.

.

'Ի

մըն է, ,

կոպեմ եռանդապաշտ

պոռալը,

՝

ու

բայց.

Հ

'թ

՛

Է նան

տո

վերա

'

|

--1լ--

ամբողջա

ախ-

«Զրտուք». ճն

Հոլճո՞լ, գետը կը թրջե ցայգուն քամակճ արծաթված, Իր Բորձքին մեջ ծեծելով անդուլ խարակն ու խութեր,

սերը Մեծարենցի

«Նոր տաղերում» դարձյալ երազային Է, բանաստեղծության մեջ նրա սիրո առարկան Նա գեղջուկ աղջիկն է՝ ներկայացվածկենդանի

«Զուրեն դարձին» Գ կրադին է: չկա մի բնանկար,

անք

չունենա «գյուղական Հը ի տարբերություն հ մոմրանները» «Ծիածանի», աճախ վե «Գյուղի ն ր դրված նկարչականալնպիսի մանրամասնությունւը

ծագում» Միր ա

ներո րով, այնքան

:

որ

,

են

առարկայականեն, որ արթնացնում են իսկական տենապատկերայինզգացողություն: Աճա, օրինակ, գյուղի առավոտը. Աղավնիներ, լաչակներու պես մետաբսե

Երազին, ,

0-8,

գունագեղ,

'

անվանում էր ճայրենացավ,իսկ Վաստեղծագործության մեջ ճասկաՄեծարենցի կարոտախտ: րուժանը՝ նալի պատճառներով կարոտախտը չէր կարող ունենալ քաղաքական կամ ճասարակականշեշտված միտում: Նրա քերթվածներումԲնության կարոտը նուլնանում էր ծննդավայրի, սիրո, երջանկության կարոտին, ընալդ ամենը միաճլուսվում ու շաղախվում էր բնութենապաշտական կալումներով: Բնության մեծարենցյան ըմբռնումները, անկախ դրսնորման եղանակներից, ուղեկցվում էին բացերն կամ թաքուն փիլիսոփայականխոԲերով։ Անգամ «զուտ նկարագրական»տաղերում, որտեղ բանաստեղծը վարագուրել էր իր «եսը»՝ մնալով «չեզոք», նկատելի Է բնության ու մարդու ճերդաշնակությունը: «Իրիկնային» ճեռքերմշա աժանվում են միմյանցից Ռարազատի նման. «Լո՛ւռ՝ արնն ա՛լ տուն կը դառնա Լեռներեն վեր՝ ինչպես մըշակն իջավ գլուղ»: Բնության Բետ գրողը Սճա սքանչելի ճասնում փոխըմբռնման: էր ճշմարիտ սրտակից Էր, մղում Է սակայն որը գործերից, ալն «նկարագրական» «Հովը»՝ մատնարա սոփալական մտորումների Աշնան ճերարձակ Բովը ու Է անցնում: Ինքը ընդունում Է այդ Բրավերն ու վազում Բովի ետնից: Բալց սա խույս Է տալիս, դարպասում թփին, ջրին, տերնին, ընկնում լճակի գիրկը կամ թառում ծառի ու նորից կատարին, քրքջում, «Օաչ, ապտակ մը կը զարնե երեսիս» Սա ալն Է, ինչ Սիամանթոն

«Գյուղին տեսարանների», գեղջկականառօրյայի ն բնապատկերնման նկարագրությունները աննախադեպԷին արնմտաճալբանաստեղծությանմեջ: Գավառըդարձել էր արձճակագիրների՝ Թլկատինցիի, Ռ. Զարդարյանի, Մշո Գեղամի (Տեր-Կարապետյան) ն ալլոց ստեղծագործությունների նլութ, բա :

ների

բանաստեղծների հրո Հերը երո տեսադաշից անզույգ ստեղծագործողը, նն1

ըն" գլուղաշխայ

մտաճալ բանաստեղծության համար Ռալտնաբերեց

տարեք,

ԸՈՈԹԹՈՐ

:

ալն

զիս Բրմակ Հլուղակին դուռը

օդամուլշներն իրիկվան, Ավազանին մոտ, ուռիին շուքին տակ՝ 0-8, զիս Բիմակ Հլուղակին դո՛ւռը տարեք...

Աղբյուրին զով ծորակիճ Բուպ՝ Ցամբույրն Բովին առտրվան:

մնացել էր

էրրնիմա չէրմոտիկ աան իրենը

Լուսաշապիկ

Ծամբե ճամբա կը թոչըտին թույլ ծածանքով վաղանցիկ: Աղբլուրին լուրջ ջուրերուն մեջ ճառագայթ մը կիլնա շեղ, Աղբյուրին հարթ քարին վըրա՝ ձայնն Բոտաղին երգեցիկ,

Մեծարենցը ներկայանումէր

ա Մեծարենցն ունի երազների, ցնորքների, նուրջների, իղճերի, դեդնում դրանք «Ծիածանում» բաղձանքներիցավ: « ի ռուներում, որոնում «դյութիչ», «ադամանդյա» աշխարհներ»: Իսկ Դա ընդհանրապես Է երանաստանը»: նա իր արդեն գտել տաղերում» բանասԲնությունն Է, «բնությունը գլխագիրով»: Բնության Հյուղում նե են լիներ, երջանիկ նդճանրապես կլիներ, ալն կարող էր իրենը մանակ հեռու: Ալստեղից Էլ Մեծարենցի տաղերում անթեղված ներքին, չճչացող, խուլ տառապանքը: Բնությունը նրա ճամար մնաց որպես անճասանելի երազանք, որպես նման դարձիղձ ու փափագ: Ուստի «Նոր տաղերում» էլ «Ծիածանի» ծաղկանուլշներին, Է պարիկներին, ու կանչում օգնության դարձյալ յալ նալադներին, օդանուլշներին ու շաճարիկներին՝ճասնելու ամար իր

ո՞ էո անորոշ

Հոլճո՞լ, առուն ճորդառատ դալարին ծոցն Է նետվեր Գաղջ տարփազքովն իր ջուրին՝ ուր արնը կապրի դեռ:

ո

ր

նրա Բմայբը: «Նոր տաղերն», իրոք, բանաստեղծի ծննդավալրի «հարազատ

'

Է,Բնւկողաան ոկ: Պուշի, կո աարի» չեն դառնում «մտերմի «Ծիածանի» բնութենա. :

ա:

Ժողովածուում ընդլայնված ու խորացվածԷ պաշտական գիծը: Այստեղբնության ըմբոնումըԲիրավի համապարփակ է: «Ինքնադատության փորձ մը» Բոդվածում հեղինակը մատնան շել «ճիվանդագին, ընկղ տխրությունը», որի պատճառը սեփական խոստովանությամբ իր կյանթի անձնական փանգամանքներն Էին: «Նոր տաղերը» կազԿ գրողն ավելի ծանր ճիվանդ Էր, զգում Էր Անխուսափելիի շունչը: թ ողովածուի մի քանի տաղերում նա վերստին խոսում Է իր «մթար հոգու», «ցավի» մասին, բալց դա արդեն ուրիշ ցավ էր։ Անձրնը, Բամանուն բանաստեղծությանմեջ, գրգանք ու անու րջ է պարգնում բանաստեղծին,տամկանում իր «ծարավահլուծ»,«որբնայրի» ննե «որբնայրի» իրիկունճերի կո անի Վանո :

ր րենարեն

Ութիկնադարձ՝ նին մոլմեկու ոնած ակտին `

.

մեկը

ոմ բանաստեղծի հատումն

բանաստեղծությունների գառանձին Ւմ«Արածանի»

հ

փախչում.

'

Եվ երբ `

Կամ

,

--12-,

Բուսատ

կը Քեռանամ

Կըոնակես վե՛ր կը մագլի,

թիկնադարձ,

մազերըս կուզե համրել, կամ Ռանկարծ Ուժգին մեջքիս կը փարի: --13--

-

Ո՛չ մի տրտունջ, ո՛չ մի քրթմնջլուն: Բանաստեղծը դարձյալ«օտար»

է չ ոչինչ չի ասում

իր զգացածի

ու

հաական շարժուն արա ք"Րկը համոզում ապրումների

մասին:

Բառ

չկա էլ. այն անմիջականությունը, զվարթ ոճը, որով ներկայացնումԷ այս «աննշան» դիվագը են, որ իրեն անչափ ախորժելի Է «անառակ» քովի Նրանք հասկանում են միմլանց։ Խրանք մտերիմներեն:

ունը: ուք: ընկերակցութ

գործածո բառարանային ոզ պատկեր ինս |

Ու անիկա զգացումննալ ճերքին Էրնուլթներ րքին Էոնույթներն քննադատները ջա-

գրել է Հակոբ 0շականը:--

Է,--

փափաքները

Անբարլացակամ պիտի տա»: րը ոնգուն դուրս կապել են ն

տեսնելե

ետք,

Մեհարենցին անվերապահորեն իրեն ազդակ ժխտում,խորորդանշակ

նացել

«ան-

(սիմվոլիզմի)ճետ։

նյութ» ու «անանց» համբույրըակնկալում էր Բուսամիցու ուրցից, վարր դի թերթերից ու թեֆարիգից: «Բնութան սիրով» բաբախել մեծարենցյան պաճանջն ուղղված էր անճատապաշտութ յան ու եսականութան թյա դեմ: «Եսին տաղտկալի ոչնչաբանություններին»ու '

ծնած

կ

Նաիր

լ

Ն դրանը

նկարիչ

Ծաղիկները,բուլսերը, արնը, լուսին ը, տերնճերը, իրիկունը, անձդառնում են «տիեզերքի ճետ խոսակցելու»,

րար ոը: մառախուղը «անուրջի ցայտքերը» ամ ա «վարդով գեգեված անհուպ շուրթերու»,

հաղորդում պատանու աշխարճալացքին է, անտարակուսելի վառ երանգ: են դեմոկրատական Գրողը ճրաժարվեց բառի սովորական, ությունը, ու պատկերի այլաբանակա թյունից, նախընտրեցբառի բ նրա Դրանք տրամախաչումը: իմաստի մանշանակությունը, .« ու բնույթ: ինքնօրինակ րին ճաճախ են հաղորդում անսովոր

եղծը Բան Բանաստեղծը

.

չէր չէր

,

որ

-

նը, ս սակալն ն 1 անմիջապես զգուֆրանսիականգրականությունը, Այս ետքարտար Է հ բացարձականացվի։ ե շացրել է, թե այդ ԱԱ նսիա ե ֆրանսիացի քը նԷ արտաճալտել կարծիք ուշագրավ կապակցությամբ «Ան սիրեց ֆրաճսիացիխորճրդապաշտԱնրի Մարսելը.

տալել

,

:

նան

«անմարդկային

աաանրո Կադրում, էր իրեն մաշխարքիկ՝ հաւ :

արենցի

սրտի «հաաշխարճայա

աՐաց

առանցքայինգիծն է, որի ամենաուժեղարտաճալտություննԲ ըլլայի» շարքը։ Այս ընդճանուր տակ ամփոփված խորագրի

ավեոոոոք: արեր անգատարանական «սիրեցե՛ք զմիմյանս» կամքի

թյան

ցուցե ցույցերով,

:

Նի Կյանքի րանանացան,

'

տի ուժեղ դրվատմամբ, ոչ թե անձնազորուիրիկուն, Բով ու ճյուղ դառնալու իղձով: Բնու-

այլ

փոխա ՌատինՄեծարենցը մարդուն սփոփելու ճամար բաղզում Է ելրպվել իրիկվա, ճովի կամ Բլուղի։ ճա-

փոխակ ներ|

Բանաստեղծի

մար

աց

ս.

ում

։

բարոլախոսու-

ոչ

Մեծարենցը տենչում էր վերադառնալիր ծննդավայրը, արա ստեղծագործական նոր ծրագրեր, որոնք տարաբախտաբար գործեքանի մի վերջին տարիներին, ի շարս ամենաքոլակապ Որարի, նա ստեղծեց նան Բալ բանաստեղծության ճաոր Բեղինակը քերթվածը, Տեր.» ինծի, րազիթներիցմեկը` «Տո՛ւր նա աղոթք-բաիր մարել է «Արդի մարդուն Հայր մերը»: Դրանով իսկ

բանաս-

տեղծություններումճեղինակի ցանկությունըմեկ է՝ ամոքել, օ օգնել ու Բայց մարդասիրական միտումը դրսնոր-

թյամբոչ ե

ՄոլորությունՍԱ րն կԱ անոնցԻ ություններեն... րակվելու՝ Աչքե խորհրդախոր բաց չքերը թե արվեստակյալ Տ կարիանիկա փալփա-

։

առաջադրել իր ընկալումները քսաներորդ դարի մարդու բարոյական դավանանքի վերաբերյալ, ճակադրվել բուրժուական եսամոլությանը: ԲանգաՄեծարենցը պնդելով պնդում էր, որ արդի մարդու հավատո. երջանկությունից եսական Է Բրաժարումը հանուն լինի նակը պետք մտածում, Է որ ինքը (կարդա Նա սոսկմամբ երջանկության: ալլոց անձնական ուրախության կարող Է մոռանալ արդի մարդը) ի սեր ու Բոգսը. ուրիշների վիշտն

՛

իբիկուռն, օրինակ, օրվա սոսկական պարը չէ. ալն լի Է թոռչունրի, մարդկանց երգով, տրոփուն Է «տարրերուն աղաղակովը», լեցուն զանգակի «երկնաճեմ ղողանջներով», օվկիանոսի «գոռ ծափով» ու սյուքի «ծաղիկ մեղեդիքովն», ալն նան «ճամալնական է, չթնաղ քաղցրիկ լուսագես»: Հետնաբար միալն նա կարող Է «ամեն ամեն Բոգիի» ն «ամենուն» տալ իր ճամբույրը, Բուրն ու ոսկին: Երբ խոսում է «ամենուն» Մեծարենցը պիտանի լինելու մասին, ապա Կրանից չպետք է մակաբերել, թե նրա ճումանիզմն ունի անորոշ բնուլթ: Հենց նույն իր ցոլքից «ոգնոր աղջկան մարող ճրագին» " վկալում Է, թե Ի ին ի

անցորդի»,

Տո՛ւր

ինչ-որ Հաաաամկարինզերական» «Իրիկունը»

Տո՛ւր

ներադիությամբ

Ու

քերթվածները, արոր որոնցում աներին

որ

ուրախությունն

ուրիշներու կոծն

ու

անանձնական,

կակազ

մեջ դափիս

խեղդել ուզեմ ջըրվեժին

ծուԱթո է Խեր Բրրմա ացեագիվան

«Հովը» ն «Հյուղը» Բիշվում են «ձկնորսները», «ձյունին մեջ սառող մարդը», «անճրագ խուղերը», ճողի վրա գալարվող «տղաբերը», «անսվաղ մանուկները», մայրը», «ձյունապատհեք մարդը»: Նման Բումանիսլրա-՝ Ռարկավ հալեցական են (ուրիշկերպ չէր էլ կալ բնութենապաշտությամբ տոգորուն հումանիզմը), բայց` ն --14--

ինծի, Տե՛ր,

Ու չըլլա

ձալնին:

ինձի, Տե՛ր, ուրախությունն առանձնական, որ ծափիս ձայնին երգը գուժկան ո

չըլլա՛

Խն

ես, որ այս տողերի հեղինակը մի պատանի էր, որ ամեգամված Էր անկողնին ն զգում էր մոտալուտ մաճվան շունչը, որ

Հորդեկորու լւ որիումները

նից

'

Երբ

մտածում

շատ

նձնական նե ուրախության»կարիքը, բայց ինքն ուներ ամար դ բանվորին» աան եղջուկին, էր «պարզ մարդերու

ռապում

ինան ոնԳո ՏՐ

Մաշ չես

կարող չխոստովանել, որ մեր առջն ճիրավի մի վիթխարի անճատաա կանություն էր՝ բանաստեղծական ու կան, քաղաքացիական մարդկային

կարագրով: ազովագուն բ -ը

Բ Ա Բ Ա խՈԻՄՆ ԵՐ

՛

Հ.901--1904-

Միսաք Մեծարենցիկյանքի վերջին տարին Էր։ Պատակյանքը ողբերգականորենկարճ տնեց: Բալց նրա մաքո նկիզբը մի «ճրաշալի Ցարության», մի երկքի, ո որովապրում են միայն մեծերը ն որը երբեք չի

բկրովոր վան ԿԱ ու

Վ րդ:

ավարտվ

Ար

ԱԼԲԵՐՏ ՇԱՐՈՒՐՅԱՆ

ԳԻՇԵՐԻՆ

ԵՐԱԶԱՆՔԸ

մեջ գիշերը կ'երազն Աղջամուղջին կեռասն. Պայծառայգուն վառ շրթները Ու ցնծությանլույս աստղերըկը ժպղտին կապույտին. Հրաշափառդողն Հրճվանքի

Բայց երբեմն ալ մղձավանջիմը մեջ թունդ ղերը մեկ անդունդ. Գիշերն այդը կ'երազե Հնքեն վերջ ոռնումներու բիրտ Հովին կը թորին: ԱնձրնիՀորդ արցունքները Ու

1903, Հունվար

ՀԻՇԱՏԱԿԸ

Կ. Մկրտիչլանի Ռիշատակին

Հովերենվերջ Զմրանցրտին

Ջըվարթգարունը ժպտեցավ: քուփերն, ալերճ Ընձյուղեցան ծժլան Սաղիկները կարգավ. ու

ԲայցՀիշատակնանոր, ավա՛ղ, Հողինտակը թաղված մնաց. ԼքվածՃճողվույնանունը վաղ վիչին դնաց: Մոռացոնքի 1902,

ա-

Չ

Մ.

Մեծաշենց

Հոկտեմբեր

--17--

ՓՈՒՆՋԵՐԸ

Գ.

ԱՍՏՂԵՐԸ Շահինյանի ԲՑիշատակին "

լույսի բիծեր ծիրանի

մութին. կ'ասղնտեն Քողքը

ջինջ երազներու Հոր մնջոմոաժ փչված մոմի մը պես շիջար դուն,

5բնին

առտուն՝

ցոլքեր կ'անչետին լարանի Հոլանի'

ն

Խորթըծովուն

ճովերն ըզքեղ ալ տարին Մ մաճվան աՀեղ խացընել շրջպարին: Հեւ

կապույտը կը ծածանի

իո Հաա կամարին ղանի բապույրն ու

ժաղիկներու փունջերթարմ Հիշատակի շիրիմիդ վբրա սբփռել կ'ուղարկեժ.

անոր

ցողված արցունքներուս Փունջեր՝ շիթերեն, ՁորՃեռավոր բաջեկամեդկո բերեն:

|

.

Հ-1903, ճունվար»

կը ճալին Մութին մեջ մինչն առտու. Նման ցավոտ սրտերու, Որ քաղված են առանձին:

Աստղերըլուո

ա.

«Ա

ՆՈՐ

ՏԱՐԻՆ

:

:

Ճադգված, սգված նոթ տարին ա Գուն լույսին կրոպասե տենդութ. ԻՆ կորգեյին տարի՞ն լերը . դարձ գրկեն Հինինձայները ծանոթ: ր

կոչն ճուրքու որ աո» ալար Աաաա իրենց վիշտը միշտ կու լան " կույս արցունթո տխրամած: ,

-

Նորտարվո ընծա պայծառ լուսինկան

1902,

Սազերէ գյուղին լեռները բոլոր. ծերին,ճիչերը մանկան կ'արձագանգեն թունդ խազերովմոլոր:

Երգերը

ր"

առ

ի

վար լուլսի պար մը կիջնեն, 2որիզոնեն ճաճանչներով ոսկեճյուս: Ընդելուզված՝

,

ու

խույս խավարկու կ'անճետիմութն նե նշ ճուր գալուստը ի արփվույն Ա շխարճ կ'ողջունես

Շուտ

--

Գիշերվավերջին պատերունլոին

Ջալներն յներն

լույսեր ճանկարժկը մաիին.

բեչեզնեքուվն շխա

1902, դեկտեմբեր

զա

լեռներ, կենդանությունկր Հագնին դաշտ Զվարթ երգերը միշտ կը լավին գեղջուկինու

կամարին ,

Ու

երանգներ ադամանդի զմրուխտի,

կը փողփողինմեջը լույսի վաո գբրկին:

|

Ս

--18..

տա

ու

,

ճնրված Ե.արտԳոդույ» կու նոք տարին վ

դեկտեմբեր

ԱՐԵՎԱԳԱԼԸ

մը պլլված սրտին՝ Հույզերու մեջ կ'օրրե րբրե ղայն ուժդին, շարք

ԲորբոքածՃուրքովնՀույզերու կր ծփան սիրտերնիղձանքներումնջ։ :

գ

կ'առինքնե աչթերն անթարք:

ու

շ'

--49--

լ

Խորճուրդներու մժըոայլըշուտ |

կր մարի, Բրնության այս ճրրատ զարթոնքինՀանդեպ, Ու կը 4րճվի Հուսաճատ սիրտըկարի՞:

՛

ԿՅԱՆՔԻ

|

ն նճիոներուն ն կնճիռներմեջ կյանքի Աճաբեկիչ

ինձ ըսին. (ալաճառաչ,սուր Հծծյուններ մեծ կը Հանդին, «Ամեն Ճույսեր ւպարապին Ունայնությունմը կը պրկե կյանքը սին:

կը սրբովինթոնուտ աչքերը տրխուր,

Ուրախության տակ անՀուն. ժպիտներուն Ցնծուներգով կր լեցվիսիրտըքափու

Ու ամեն

ՎԵՐՔ,

ՍՐՏԻ

ՎԵՐՔ

մեջծիրանի Բայց մխացող խոճերուս ո եք " գեղանի, ոսկեսար, կյանքի փարփառերգն

ալով, աաաղեցավ Հանկարծ

Մարմնի արտաբացված վերջը՝ դանակէ՝ ո նչ

արցունքներդառնակայլակ կը բամէ. Ի՛նչՃուղումով տխրությամբ ճամակե, Մարմնիվերջը՝ արտաբացված դանակն.

ողալովլ վերչաեկնդրեցի Որուն

ու

ո

«Տխուր ողբեր թող չքանդենքեզ,-- ըսավ,-Բուլ չցնդին ոսկի ամեն ցավ Իր վերջնունի ամեն կնճիռ,

ցիրուցան. Հույաերդ ոաացան: ժալիաները մռոցնող Ջինը

Սրտիվե՞րքը, ո՛Հ, դառնագույնէ, Աստվա՛ծ, Ն Խոցորով զանա է պատած, Խեղճ Թշվառ կամ տարամերժ լքված Սրտիվե՞րքը, ո՛Հ, դառնագույնէ, Աստվա՛ծ: ու

ու

ԱՀա

վերքը սպեղանիունի բույժ, Մարմնի Անցնելովնա ժոոցուկ կ'ըլլա շատ կանուխ, Զանդակչունի նա տխրաճունչ, մաճագույժ.

Անձրեինտակ իր Անձրեն,-- ալդ լաց,--

Սրտիվերջը մինչ գերեզմաններկարած Ուղի մ'ունի,արցունքներու ղերթ մեկ ուղխ. արան

սակայն երգն է

արփենի.

1903, Հունվար

--90.-

ավարտի

անձրե արե մբունիիրմեն վերջ, ինչպես ամեն լաց իր ժալիտն մը միշտ պերճ Ու տնականուրախություն երբեմնի»: ժպիտներուն Գիտ' Հաջորդե

նն

զաճգած:

27017 Տուլա

ի՛նչպես, տես, կապույտնալ կամարին

լբաղարաի» աաշությունով ամպերու Մերթ կր մարին, ժպիտներն

՛

Բորի,

ուի ամրու

աին իր ետին. մը ստվեր մութ կյանջ՝ խնկաճուտ պես բուրումին ԾՄաղիկներու Ամեն Հույսեր դեռ չրծլած կ'անճետին»: Ցողիկ

ւն

ԱՐ

ՄԱՐՄՆԻ

ԵՐԳԸ

--21-լ

ՀԵՎՔԵՐ ՀԻՎԱՆԴԻ

Ֆրգեճոնիձայնը մր ցունց Կը Հանն սիրտըս տխուր: իր շեշտնրունԹաշին ցունց Պը խրոովենդիս անլուր:

Յալդե (Ծայդերգ)

ու

լ մեջչ փակված Հէ Ք Վանդակին Թոչնիկինպես մենավոր,

Աւ

Քանտրվեցան սրտիս սեգ,

Անշարժկեցած մեկուսի Կը Հեծեժեմ սգավոր. «Վասյելբնինձմե կը խուռի, Կր Հանի կյանքն օրե օր"

Վարդբաղձանքճերը բոլոր:

Դուրսնամեն բան կը խայտա, Սառ Ս

ու

ծաղիկ կամ դոոլալբ.

աա գարուց» վագներու մեջ

սն

.

Լր.

,

տապա վի, Որ դառնամՀին օրերուս:

տրամալաքս

ճիչին պես Ճիմար Թոչնոց

Ել նվառկու կերգեն

նչե՞մ

ունն

Թույլ խաղերումեջ չոկար՝ Մուք եքգծրս կ'հկաքքնր

Հորոլար ք Ֆն

Բայց բնության

Հուս

լիաքոք անոնց կույո...»Է

ցին աան ութ զ

|

Է-

ու

Կբթաղեն Ժարբւտ ՛

1ովսեր Ճանկարֆկը Ճեղքեն

դժխեմ: Մտածումննրս

կուռ մբ կառաույոի Քերքվաժ կ'նրգեցայգը լուսավոր. Լույս երգերովկը ժպտի Հոժ Ցնրեկներուն ժբիխսոր:

ոռ՝

Մայքինվիա մոտավոր Քայլծրըմիչտ հր. չորասգեն.

7903, Հունվար 23, 30, 77

եվ անուրջներոսկեզօժ՝ մաքիս մեջ կը պարեն, Դուրս վանելով անոր Հոծ Թուխպբլովսի փապարեն:

մը ճեռավոի Արձագանգ

Քողլովիրենց ըշտապեն, -

կապվածանոնցշշուկին

կու լա

ռիրտս սըգավոր,

Խուլ թափիմբ մեջ ուժգին,

ՊատուՀանեն Հճեռավոր, -.22--

ԴԵՂԻՆ

ՎԱԲԴԵՐ

Փքթեցե՛քմիշտ, դեղին վարդեր, լքվա՛ծ վարդեր, առանձնացածճոդիներու. ԽորՀրդանիշն մ'աղու, խոռովքով դուք իմ Հողզիս Հուզեք Միշտ կը

ԱնՀուսությանդալուկն Հագած տժգույն վարդեր:

ՏԵՂԱՏԱՐԱՓ

Անչուսության Հագածտժգույն դալուկն վարդեր, ՁձեզՃավետպիտիսիրեմ ես սրտագին. Ու միշտ սիրել պիտիչուղն իմ դառն Ճողին,

մը թանձր Մութ

ու

կարմիր ձյուն ճերմակվարդերն ուրախաբեր -- Սուրճեգնանքմր ցավով ճմլած Ճճոդիներու, Ինծիերբեք անույշճրապույր մը չեն ազդեր... ու

կույս

ու

պատերէ

չորս

դին.

ԱմեչճիՀեքը կը լովի ծովուն, մթին բյուրավոր խորճուրդներ Տենդեր, միտքըս վրդովում: կը ցնցեն Հանկարծ

կարմիր ձյուն ճերմակ վարդերն ուրախաբեր:

--

Հոժ

ու

|

լույսի երիզներճերմակ շողյունով արադ. կը փայլատակեն 4Ճամակ, աճավոր եվ որուռումներչ Գոռ դրղրդումներ վայրագ: տեղան կը

0ձաձն

զվարթ հրանությամբ օծված վարդեր,

միշտ ընկճվածիերգերն աղու, երգեցե՞՛ք

1քվածՃոդվոցղուք ժըտերիմ,տժգո՛ւյն վարդեր:

ան

թոնուտ Հորդ անձրեներուտարափներ Խոլ ջրվեժներովմ մայթըկը ծեծեն : բ խառնակշողյուն մը երկարելով իրենց մոլեդին վայրագ ծեծեն:

ութ

1902, մայիո

ու

՞ ԻՇԱՏԱԿ

մութը պատած

լուռ,

է չորս

Մբտածում մը կը սավառնիվեր,

դին,

Եվ զայն կը

ետին,

հովգրամած մքասքողամպերուն. եվ կիսատվածխորճուրդներ»թն կ'առնուն, ու

Մտածում մը կը սավառնիվեր,

1903,

Գյուղին արեր կր Հատնի լոին. մոտեն բլուրին, նեղ արաՀետեն, ի վեր դագաղ կը տանին. կապույտ-Դարն Հոն կը բ նիրչե խոր, դժբախտպատանին, ՃերմակովՀագված անդա՛րձուղնոր։

Խորչրդավոր քողարկումի մութին

տակ Լուռ անձկությունմը կը պրկե ղիս ճանկարծ. ն'արթըննա մնջըս բյուրավոր Ճիշատակ:

պրկն

զիս Հանկարծ. մ'անչեջ Հիշատակ կը ճամակենզիս անկարժ: Սարսուռներով

Մութըխորին,

ու

բույլ

1902, Ճունիս

փետրվար.12

ԱՆԴԱՐԶ

աչքերս խորձրդամած,սնեռուն,

Բյուրխորճուրդեերկը բնրեն ինձ անձճատակ.

վուռ անձկությունմը կը

ա

ճեռո՛ւն,

քողարկումի մութին տակ. Խորձճրդավոր

Ու

փղձգի Հանկարծ,

սիրուս ալ ւորուիունկը ե ժեծեն Հույզեր ամար: արժ Անտճաս տհնչերու ճիգեր մշտարծար մոայլ մարե կը լուսավորենիր իրեր

իմ

`

Դիշճրնէ

-

Հերմակով Հագված անդարձ ուղեոր, կը թողու Հայր մ'ու մայր մը սրգավոր: Սն

օճախի մը մեկ Հատիկբոցն

ալ՝

չրշողա Ցուրտ ճովեն փչված ւպիտ' Խրճիթնալ պիտի մխա օրե օր: --4..

--95..

ալ:

1903--

Բոց դրոշներով, ցնծումով կարմիր, կը տոնեն սեգ վերադարձնիր, Այգուն Ուսն պրկումներզայն շուտ կր թողում: Բայց կսկիծը սուր: սուդբ վրդովուն, ճերմակ պատանքն ա՛լ չեն քակվիր տղուն: (11903,եար.

Ն

| ԾԻԱՄԱ

խրճիթնալ պիտիմիա. օն օր, ինչպեսգիշերն որ կը խոկա տխուր, Արագխուսավփումնարկին փարփատ՝ Զորուրվականներտաիին անբարբառ, Բոցդրոշներով, ցնժումով կարմիր:

ԶՄՐԱՆ

ՊԱՐԶ

ԳԻՇԵՐ

է բաց, դիշե՛ր։սպատուճանս Համբույրիղ»

Թո՛ղ որ լիաոատ ժծեվ՝ Հեշտադին լույսիդ տարկփանքին՝ կաթր մեղմաճոս Ու ղով շաղերուդ կախարդանքը թաց: Պարղ,լուսաժածան,Հրաշալի՛ դիշեր, դյուքանքիդալիք: Ճերմակ երազիդպարորձրենմեղբին Պուտ պուտ կաթեցո՛ւր ճոդվույս սիրաջեր:

Հոսե՛ որտիս մեջ

կ՝ուղեմ որ դադրինձայներն այս ս"արորիր: ննկտարիդդողն ըմպեմ ես անչճագ. կ'ուղեմ որ մեռնի՛ն տիվ ու ժամանակ՝ Ու դաբիրներուդ իյնամ ծնրադիր:

Ու

իլնամ ծնրադիր» դաբիբներո՞ւդ Այս պաղատագինշարժուձնիս մեջ, Ո. մինչ կ'ողողեն զիս ցոլքերդ անչեջ, Աչքերս ալ մոռնան տակավ այս նատիր:

Ու

ղիս: Ցնորաբե՛ր գիշեր, ա՛ճ, ընդունե՛ Ընդունե՛, միստիք ո՛վ անդորրություն, իմ աղերսակոժշունչիս սոսավյուն, 4ոգիսւ եվ Համբույրն անանց՝զոր կու տա

Սենյակսէ լեցուն չուշքերովն աղի երեկիՀովին վայրագ տարփանջին.

՞

ԿԱՅԾԵՐ

Ու

դեռ կը «ժծեն խորշերինողբագին դգրգանքին անոր կատաղի: Վախը

դավի քմբուկի Հոդվույս ու

Նե՛րս խուժե ուժգին, նե՛րս պատուճանես Ու լեցուր խցիկս, մինչե կաքոգին Քու ռրբությունովիր խորշերն Ճորդին, եվ ես արքննամ վաղնջուցքունես:

Համբույրիղ, գիշե՛ր,պատուճանս է Թո՛ղոր

լիառատ ծժեմ՝ Ճեշտագին

բաց,

կաթըմեղզմաճոսլույսիդ տարվանքին՝

Ու ղով շաղերուդ կախարդանքը թաց: '

Գիշերնանույշ Հաշիշովօծուն

ՍԻՐԵՐԳ է, գիշերնՀեշտադի՛ն,

բալասանով, ճամբեն ես կ'անցնիմ դինով՝ կուսեղեն Գիշերնանույշ է, գիշերնՃՀեշտագի՛ն... ու

կու դան ճովեն ծովեն, Համբույրներ լույսեն, որ չորս դիս կը ծազկի, Համբույր՝ ու

Այս դիշեր Տոն է Հոգվույս՝ Կիրակի՛,

Համբույրներ կու

գան Հովեն ու

ծովեն:

Բայցլույսն իմ Հոզվույս բիչ քիչ կը մաշի՛, Շրթունքսեն ծարավմիակ Ճամբույրին... դիշերնէ լույս 8նժագին լուսին՝ Բայցլույսն իմ ճոգվույս Քիչ քիչ մը ու

մաշի...

կ'իջնե ծիծաղն այս գիշեր.

Սնծղաներուպես ցնծուն՝ Ծափկը զարնենիմ ճուշեր:

Բամբիոներուերգին ճեւո շաճենի աչքերուդ

Քու

Սիրանեծինբոցն Ճըրրուտ կ'այրի Հողվույս մեջ նորեն:

նեկտարեն Գինով՝աննյութ ծաղկանույչ՝ Համբույրներուն Հոն խոլաբար կը պարեն

Շարժուձներբամբիշի'

-

ՑայդնՀամբորեն կը մաշի՛, Ա՛Հ, քի՛չ մըն ալ, քի՛չ մըն ալ, կ'ուզենՀոգիս գինովնալ նայվածքիդմեչ ճրաճոսան:

ԹՐԹՈՌՒՄՆԵՐ

ՌԻ

Ջինջ Հեղեզը կբ թափարը Արծաքացողլույսերու կը շրչի անտես ոգին Հոն անտառի ծառերուն՝ Խարշավն որոնց, թույլ, Հեշտադին, կը նրվագե օրորուն:

Բիծեր ծիրանի լույսի կ'ասղնոեն

Ռ.

Հըմայքներով փողփողուն, ժը կապույտի, Հեշտություն Հանդարտորեն կը ժպտի մբոայ Կոնն չհրուն: Հոգվույս

Պ իշ

մութին. Քողքը

լուսնի ցոլքերկ անչետվխն Խորքըծովուն Հոլանի'

Սիրո Հուշեր լուսավետ, Դողդոջունցնծազին, Արագորնն կը ժացին, Հրպարտ կ'անջնիմերբ քովեղ: ու

մը բյուրեղե, Ըզդացում Ծիածանի երանգով,

Ցավոտճողվույսմութին քով կույսակոսներկըսլեղեւ

Ու

ւա

նը դիտեմ սաղարթախիտ

նրբին։ Արաչճետները

հրազներսականակիտ Հետղչետե կը թափի՛ն... Դեո

Դեո

մինչն ե՞րբ, ըսե՛, Հոզի՛ս, մինչն ե՞րբ տատուի

Պրպաելովանրջանքիս Թոշ ծաղիկը մտերիմ: Գուցե վաղը մթնն ճոգիս,

Գուցեդո՛ւնալ քարշամիս,

Մ՝նղծեր Հրմայքն անրջանցքիսՍի

պաշտումիս:.. ծաղիկը

ՑԱՅԳԱՆՎԱԳ

կու դա

սիրերգն Հճեղեղատին մեջ մենիկ, Անտառներու երբժըխորներպատ ւ ընդչատին, Հասնիգիշերն երջանիկ:

Աբնելջիգիշեր մը չինչ, Շասիյուղազարդ երկինքով, Ուր Հեշտություն է ամեն ինչ, Ամեն

իր լի

բուրմունքով:

տակ սխրալի, Սառաստվերի

Բուներունմոտ

--80--

ու

Հեռու,

.

ես

ԵՐԱԶԻ ՊԱՀԵՐ

ույսըմարած աննյակիս մեջ,

Հոգվույս մեգ

կը փնտոեմ մետամոլար

Ռրոնց

կը փնտոեմ,

հրո, Ն"Ի«ո.

մեջ Շերամատան

է

ե հան

Ու

մարի մերթ

Պատուշանեն

տակավ,

կ'իջնն ձանձրույթն երազանքիս, կը պատե իր մըշուշե պարուտակինմեջ Հոդիս

Մ

թափին:

միասին.

ու

օրձասն անասնիկին երաղանուրբ

.

ու

մաՀն

ըսպիտակ,

վաղ գիշեր, Վերջինքունն ալ դավի ծափովպիտի լույսին տակ ձեռքով բանվածղանակածոպ 0Օդանույշի երգենվաղ գիշեր... Հինգ աղջիկներՀուսկ օրորը պիտի ու

ա

տոնեն

ՄՏԵՐՄԻԿ ՏԵՍԻԼՆԵՐ

ամեն,

ծերունի, ջըրանիվներ դառնան Հեջեաթներ. Համբարուի կափկափելով Հո՛ծ կչշոություն, բարբառի Թախծապատում աշնանիգիշերին: լուռն Որ կ'ակոսե

Ու

ու

ներս կը լուսնի լույս ի շափրակներ

ու լյումրյութներ,շողակներ.:: սատավփներ, ու շերամ,լոերն լուսին: Մեկ փաղիիմեջ կը նույնանան

լոՄՏԻ"Աաարաուամնրք անլույս, ծ, մամբ, Հանկարծական խուճապիմը մատնրված. Ճառագայթի Հազիվվերջին Բիծժ խաղեր կը Հաժեն Քովը ճամբուն մթամաժ՝ Ուր Ճամագրավկը տարածվիվեչունի ցայգն ճամորեն:

Մեջծափին, ծիծաղներուն ճարճատուն

Ու

"ո

լույսեին Ճամրաներու

դափին,

շերասին՝

ու

անպատում: հոժգությունով ճամփորդուզեկորույ Խա» աարի ավո" աան

կը Հնչեն բոժոժներըզիլ

ժամն է պ չրուտ» փափկամարմին ըսթափանքի մեջ դալար: խածումն որում"կը Քթջթա տերնուտքին

Հանդիսավորտրտում, Ու

ոդվույս:

Ն

ՇԵՐԱՄԻՆ ՆԻՆՋԸ

տենչանքովմ շտաձճած: ն

անչուն

հրազիս՝ Դեպ ի ավունքն ես կը սպասեմ որդ ու վրճիտլույսերուն՝ մեջ4 "1 անծիր ցայգուն ն բոցը պիտիցոլա

կը փնտոծ՞մ, Ըսպասումեն ոգիս Համակ պարտասած,

Հ

խավարի

վրա կանդուն, Պատրգշամին ԶեռքսՀոգնաբեկճակատիս, Մինչ կը Հոսի գիշերնինչպեսծով

ծս

ես

ու

մեջ դժխեմ: Անդոշության

Լղձանույշիձեռքն այն փափուկ, երկնային՝ Որ պիտի տար ինծի ծաղիկն ըսփոփանքին:

Ու

փնտոե՞մ,

վրա կանդուն, Պատըշդգամին որոնց ճրրագը վառի մեղեսիկե, Զույգ մը աչքեր՝

Ուր կը Հոսին գալար դալար Հորդալիքներըմութին, Ու կ'անՀչետին Արժաթշողերն հրազի.

ես

կը

Ց

Մ.

կը

Մեծաշենց

«-33--:գ-'

ու

ապե, լուան պինով Աջասիաներ, կը շունչ

մարմանդին ղյումրյուք՝պաւյիկն օդանույչ

ու

նոր կը Հագնիլույսի մետաքա թելերով Շարամանված պԿպատմուճանն իբ մրշուշի՝ Ուր մերթ չողակն օդաքարն կր

Մինչ կը ձյունե ծաղիկն իրենց ճՃոռնան Ջոր խոլարբարճովը գրկել կը շտապեն:

փառի

Ո,

բոժոժին ձայնեղ՝ գանգյունն արծաթն... աայլորդին ըոտվերն-որ՝ գորշ

Ո. Ո.

«նան.

մը

0րորվելովմաքուր

լույսն անոնց,

Ու

իձրգարի՛,

|

սիկառինծուխն՝ որ բիլ բիլ կ'ամպանա՝ լազվարթն դիծը ճամբուն Ճեռաջող...

Ու

ցայտք Ջուրը

լ

դոքադան,

Հորի անխոս

վարսքերում կաթն,

Հրմայագեղ Շատրրվանինկ'իջնե դուռի ու

չ

աթե

Խն

Նե, Վրճի, ինչպեսլույսն արցունքը

նրվագն անոր կը

:

ՍԵՐՄԱԿ ՎԱՐԴԵՐ

քապյիտա՞կ վարդծը,ըսպիտակ

վարդեր, որ Ճովն անտեսեց այս ճամբուն վըրա, ՇամբուշՀովն աշնան' որ կը դղրդեք Մոլեգին՝Հողին ընդերքնՀամորեն, Աշնանմոլուցքեն դողաճար ճիմակ,

Համբո Կր շուշանի, դյութանթձյունեղեն, Ճամակ,

խանդաղատ, մելամաղձիկ Նվ

ԱՔԱՍԻԱՆԵՐՈՒ

ՇՈՒՔԻՆ

լը»

Բուշոու ազին:

ջուրերուն

զ

լբանցնի՞ն, գարավանները րածգանն ովի տրտմորն գիշերին լալով ն.

մեջ երգը Բոժոժներուն կը «ամեն որոնք ջինջլույսերուն՝ ծագիլ Մինչկրսոպասեմ Հժծեն մեջը ցանկին: ոխ կը Ուկը լրսեմ շջուկներն՝ «ա

.

զոված, կիրճին խորը, ժալոին ծոցն է գյուղանըկարը ձներով, մը արծիվի Հսկայական,

Տարտամռորեն,

|

|

աաա

կոչնակը Սարնրունմեջ կը կոծկոժիայդուն՝ կը դի գետափ ի դեպ Եղնիկներըմըթնշաղին մուրտի Աղջիկ մըն է կարծեսՀովը՝դինով վրա կը դառնասարսուռիպար Որ վանդի

Բե՛ր ինժի իղձիդ կաթը

Մենավո՛ք վարդեր,որ

Հեշտական:

ԱՅԳԵՐԳ

Դերմա՛կ գաղափար, ճերմա՛՞կ գաղափար,

Մառալխաւդներուն մէջ դեո կ մորի, Վրծցե՛ք ճոգվույսմեջ Ճճավերժորեն

Հեծեծն

Հովը թերթեր կը Թափե-.Մազիկներեն

|

Փերթփերթ լուսինկու, ազրշում

ման

մեջ մրթամած խորշերու խորասուղած Մագիլները

ՏԱԿ

նաղիկներեն 4ուշիկ թեթքեր կիքափե... օծուն Հովիկն Բուրումնձրով ֆրիկվան, Հոգիներուն կ'իջնե երազմի բության, նչ ճնշտինէ այս սատա ե: մբթնշչաղն

անխբոով, կը բերե ինժի յոակ ու կրօպասեմ կ'երազեմծառերուն

զոր բույրեն՝ Արբշիո

|

ես

"

Լեւ :

ար զմնրը« պյարքկին՝

առտուն

խոլաբար, պիտի պբտակելու գալ

"

)

՛ -

ռ

ՏԱՐՐ

ՅԻ

"՛

ԳԵՏԱՓԻԵՐԱԶԱՆՔ

Գյուղնճամորեն կը մըրավփե ժոցն արնոտ

ԱՆԴՈԲՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ՑՆՈՐՈՏ

Տիվանդորբի պաճե ըմպած մեղկ ճեշտություն է մը սլուքի, Ռրջութնքուն վրա կր ցանձ գինովի իր թրթռուն,

մը ցնորական... անդորրություն գիշերներու Հեշտ, փալփըլուն կը սրբույթը լուռին Դոդոշներումերթ կեղերչներ կը խոկան որ մեջ ընկղմած լույսն աչքեր՝ Սովախորշին ե: տրտվութենեն: չոգնա՛ծ, մաշա՛ծ իրենց տարփու, իրենց բեցեղ

Գնտեզերյա ժառաստաններ, միջօրեքիայս պաճուն, անծանոթթավուտթներն կը խրկեն բույրն Հեշտանք, Որ Ճամրորենկր ժավալի այն լրքուն, ժաղիկներեն

անրջական, Ցայգն է ժայթքած իր շողակի շատրըվաններն դա կու Հեռուներեն ուտիմը թավ Ճեծքը դողդրղալեն.՝ Հոգվույս խհերերնինկան, ու կայծեր հրազված չերմ գիշեր Այս

Գեն

մըձրազովդեպի Ճամբույրի

ժայռերուն,

դողն ափունքկը թեքի:

ոնձ

Ասդինանդին տարտիղերված՝ որոնց ճոգին

ծառերզյումրյութ եվճբնամի

կը ցամքի։

Ակեն.

լամպարիս,

կը ժարեմ լույսը

ու

կ'երազեմմրրաիելեն:

քովեն.

միայնությանց ընդմեջեն, արտածորեն մուշկիբույրեր ժպիտներ ալ բոսոր. կիսամբրափ կ'երազեմ,զիս աղաղակներկը կանչեն...

կբանցնին Շանթե աչքեր, բոցե թներ մըտածումիս իրենց կուրծքին ալապաստրը նոր ճոլչսնած եվ Հուրիներ՝ ՈրոնցՀամար չրթունքներըսանթիվ իղձեր կը թոթովեն։

Ձայներ՝ դյութիչ աշխարձներն,տարտա՛մ, անո՛ւյշ, 4 Որոնքանդինզիս կը տանինհրանաստանմր բաղձուտ հուվո՞ր՝

Որին վըրա տրտմությունմը կը ցանե բիլ եղրնանին, իղձերի կը պամբին. բոսոր Դաշտերունմեջ Հարսնուկներու այս գիշերին: ես կ'ըմպեմ Հաշիշն անճչադցընորաբեր Մինչ

կ

Ու

ու

կը նիրչեմ արբչիո՝ Հովին դյութիչ նեկտարնըմպած

ԽՈՆՋ ԻՐԻԿՈՒՆՆ

Հոտ:

ՎԵՐԱԴԱՐՁԻ ԵՐԳ

ԱՐԱԳՈՐԵՆ...

Խոնջիրիկունն արագործն կը խոնարչի դեպ ի խավար,

Բուրմունջներու Հաշիշն Հոգվույս մկջ կը ցանե Հեշտանքմը թուլ, Երգիխաղեր կը կրքոտին տակավտենդոտՃուղումնավար:

Անօրինակ մբրափիմը մեջ կիսազգածկր թափառիմ, ծնցվածձայնեն ճոկաններուն՝ որոնք կու լան դուրսը անդուլ. ՊատուՀանեն կը խրկե ինձ Հովիկն Համբույրն իր մտերիմ: Մութ սենյակիս մեջ կը շրջիմ առջի ճամբույրն անրջչելեն, Ու շրթունքներսեն բոցավառ չերմութենեն երազային. որ աշքերա, ն կամ ճանկարժմերթ անձկությամբ դուրս 4, լբռությունն որ կը տնէ՛, է ըստվերնձրնու կը ցանե

ու

՛

լուսին ճեռավոր: կը Հյուծին ցոլքերն որ վաղ է մաշեր. Խարույկիմը ւլնս՝ ե " ՛՛ Բայց դրո մը շեր Զոր ինձ կը բերեն անցյալի

«իշ ի Հուզը

կը նային,

իրերն ՀամակՃճարցումներուս անփույթ Շուրջիս Ճանդեպխով նն,

կ ըլլամ մոքիս Հանդիսատես Դուն չե՛ս դիտեր թե

պատկերներուն Քայթայուժին... ի՛նչ կրզգամ գուրգուրանքես երբոր իժին՝ ՔեզիՀամարտենդովՀլուսաժ հրազանքնե՛րս իսկ կը

--80--

կակիժկա սրտիս մեջը վիրավոր՝ Ջոր արնինլո՞ւյսն անգամ չի բուժեր: Խորունկ ցավոտ մորմոքում մըրոր՝ ա նե գիշեր ննա՛ ե երբ իչնե Ա՛Հ, պիտիլայննա՛

խբլեն...

ն

որ՝

պիտի ապրի՛մ, վիշտը նոր ուժեր կը երե Հանկարծ ճոլվոույմ ռիրավեր, եր: ե չրրա ժ Հեշտ կյանքինկը դառնամդրո Ու

Փուշեր ննտվեցանօրե օր վերքիս, Ու Հոն Հեծեծանք մը բերին ճովեր, Բայց սիրո Ճճույսմը կ'արնե Ճճոդիս: --81--

ԿԻԲԱԿՄԲՒՏՔ

Եկե:ալքսի

տեսաք զլոյս

Հո Աա կ

իր

Մթության մեջ վըճուկիմը պես թախծադեմ, ծջիս. Ցավոտ Սիրո Հարվածնէ որ կ՝իջնե կուրծք Հողիս Հրաշեկ Ու Տենչանքի ծիրանինն

մտանե

արնԻ

|

իրիկվանծիրանիլույան է զիվարթ... ախո պլլրված խունկի թավիշ մըշուշին.

Դեռ

լեր

ապույտ

1ուվոնե

ՆՈՊԱՆԵՐԸ

ծոպեր, ծիածան, ծբվունձայներ, միստի՛ք վարղ մոմերուորոնք Հանդարտկը մաշին:

արցունք

`

ի ժ ժարավ Խունկ իմ

ճոգիս կը ծրծե պաՀն այս Հանդարտ, աչքերովբուրվառներներբ կը ճոճին. ակուցում մը ճոդեգրավՀոն կը թողու զիս անթարթ, կ ը զգամ մ ճամբույրնիմ Ճողիս պարուրող բիլ մարմաշին:

Գաննրրակ

Մեղե ղեսիկի է

կ'օժեն սլարույրը խունկին, րանգներ եմ ծնրադիր բազուկները» խաչանիշ՝ կրսպասեմոր ծագի Ճոգվույս "պայծառ կիրակին.. ,

հորճուրդին ւ

Ջաճերն Հիմակ ամա, ակ

ամ

Բոլորլույսերն ալ մարեցանՀետրղճետե. տառապադին, ես կը սիրեմ այս խավարը

կր նետե, Ուր վիշտ մը լայն՝սիրտըս կուրծքես դուրս սն կյանքին: եվ ես կ'ըրմպեմ Հեշտանքըցավոտ

երաղանքին, Խավարինմեջ չունիմ խարխավին

սերերու շուրջ թափառելեն. Ու կը դադրիմ

Բոցեղ աչքերս ունին կայժակմը թախծագին, : թ ւ իրտես ցավերնՀեծքեր վայրագ լոկիի կը խոլ"

ԳԱՆ"

,

՝

ծրազե՞նՀամակ զյումրյութ ու թարչիշ... է արներեն, խորանեն կր ժադին լույս ու ժիծաղ. Հո գիս բիչ Փիչ կը թաղվի անուրջինմեջ այս չքնաղ, Հո իզ

ղորըո կ'ատեմ: Հիշատակներ՝ կ'ընդդգրկե

՛

փախչողիրիկվանծիրանիլույան է

պրվարք...

|

:

կը բարձրանա. գետինվրայեն ամպանըման Փբրաշողզին լազվարք գույներճամբան ի վեր կապույտ-Դարին. կը փողփողին ծերունի մը գյուղակ տարին. արնաճար Շինականներ կ'այրենաժեն իր անխնա Արեգակիբորբ ընձյուղներ

կ'անցնինդանդաղուղտերը գորշ կարավանին, Դարուղիեն Թաթավելովիրենց ՀոդինՀըրայրքինմեջ այս տոթական. ինկա՛ն, երազանքնինկիսատ թողած, գինով դինով վարդերն Հեծե եր վարդենին,: ցավն կը պլպուլի Առանցսյուքի ու

են Տիվադոլիերակներովբացավայրերն բոցափայլ, ժամն արնոտ տաղտապանքին. Հոդեվա՛րնէ, ԾՍաղիկներու ու են բուրմունքներն Հեշտադրդիո տապագին, Քազմաղեղուն անտառին մեջ ո՛չ Հեծություն կա, ո՛չ գայլույլ:

Մենաբաղձիկ

լուսափողփող, ժայռերն անփույթ դեռ կը տաքնան, Հանդարտորեն, կ հրաղզին տակ բոցավառ, Գիրկն անդորրինայս կիզանուտ վար, Հնձողներուձեռքեն ճոս Հոն Հանկարժ կ'իյնա դերանդին ԱՀենուրնթկը թբլրտե նողան տապին տախտապարողը `

"«-.39--

Ըսպասումնէ ճեղգ կ'ուշանա դեռ Հովն հրիկվան, չերմին,. Որ զովացիկ, պիտի մեղմե տենդն անպարփակայս թալուկին. Փերմակարու, փաղփուն լեռներենվար կը սողոսկին, օձեր եվ՝ Հրրաշունչ արբշիո ու բոցերազ՝մերթ կըՀեան։ ու

Դաշտերու մեջ ընկուղիներկը թբնանանՀոս Հոն ցանցիրչ՝ Ռ՛չ ճամփորդ կա, ո՛չ ալ թոչուն իրենը շութինտակապաստան, Հսկախորխի պես կ'երկարի,լայնատարած,մենիկ ճամբան՝ Ուրսրլացքի բայլերու ճետին միմո՞ւնջնիսկ չի Ճածիլս ու

Բուրինջգույներ ջրրանըկար... ծիրանիճե՛վք արեմարին... Մբշակներձիավորներպարտեզներեն կր դառնանյոուն, ու

Խարխուլ անոնց բեռին կամուրջն Գետեն անդին երանգ ու

տակ կր

Հեժե

խոնջ ու ձայն Հետրզճետե կր մարժրրին:

նրկուն,

եվ ցուրտ եայդուն ժիչ. կբ:դիոոեմ՝

մըշուշներուն, Փարբուտակը անտես ձեռքեր Ձորգիշերվան մեջ են ձրգեր, Թույլ միջոցին պես մ/ոլորուն՝ Վըճատության

ռ

Ջոր քաշած է սերն Հոգվույն դեմ: Ես

: `

ԲՐ.

`

Քայջ Թափառի՛լկ'ուզեմ ընդժիշտ, Մառախուղին Ճովուն դեմ» Ու դաշտերուն մեջ ամայի, Ուր աչջն.աճուվմիշտ կը-նայի, դալկադեմ Դիտռել՝տժգույն տամուկն վիշտ: Բարձունքներուն ու

ու

ու

Հոգիս դիս Հիժակ ճափրանքնունի Սիրո խանդ Հրրայրքներուն, Ու ժաղկալից եղկ չերմության Վայելքենվերջ կ'ուզն մըշուշն այս Ու ցրտագինզովքն Աշունի ու

Աշա Ու

գիշերնալ ծանը

ու

մեղկ կը գրլորի սարերեն վար,

տապաճար դաշտավայրերկը Հագենան աղջամուղջով. կննսանորող շունչ կըրբերե ըսթավփանքի կազղույրն այս ղով,

Բայցցորեկին դեռ կը տնե բազմալեզու տենդնՀըրավառ:

ԱՇՆԱՆԱՅԻՆ

ՀԵԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

հրիկուններնես կը խոկամ, երգր կ'անցնի Ամայության

երբ առջնեն, Պատուճանիս

Անկապձայներ զիս կր թովեն, Աշունի կ'անցնիՃանկարծ ուրուն տարտամ

մեջեն մերք Հոգվույս

Ճամբուն ես կ"երազեմ Գիշերն Ցավըկյանքի Աշուններուն,

Ու

շամբուշ Ճովն՝ որ կը տանի Դեպի տամուկ խորշերնրսեփ՝

Զորստերնի տեսիլն աղփուն

Որ օդին մեջ կը տատանիւ --40.-.

բազմաբուրյան, օրորուն,

ԳԱՐՈՒՆԸ

Կ'ԱՊՐԵՑՆԵ

կր քանձրանան Տերններուն

Շեղջեր լրքուն, Մինչ կը դառնան Դեռ ծառերուն Մեջ Համորեն Հովերն աշնան, Պարնամեճի: Ու

դեպ ի տուն Միշտ կը դիմեն

Շեշտերնամեն

Ծիժաղներուն. Միշտ դեպ ի տուն --41--

ու

գեպ ի

'

Բոլորիջեր

Ա՛լ

երգին խոլարձակ, եթդինքխժատին... ե՞րբ պիտի Հասնի իբ «անդգրբվանին ԱրձավրոտՈւխտինայս գոռ կարավան...

ներա

տարիր դուն,

2» նա՞

ն

ՈՔՐ

Համեմունքով իր շունչն է լեցուն. Ու կ'առնե ծովուն դույնեքն աղտաղդտով՝ Մինչ զայն կը տանին պայերն ամբաբձիկ, Համբույրն իր կու գա մինչն իմ խցիկ» Բուռն

Դեպի տամուկ

Պատուշանին

Ա՛լ ը ճառին ԱչքերսՀիմակ,

եվ

ՍԱՆ

Մարածէ քրքում լույսը լամպաբիսչ Հորդող մութին մեյ Հնալեն տրտում. ես դեռ կրսպասեմ ալեկոծ Անցթի՛ն, նայվածքը»լեցուն իղձով կաթոգին, էմ արդեն, ո՛վ միստիք Ա, Քո՛ւկդ Ո՛վ ձայն, մինչ ուժգին Հողվույս կր փարիս...

յռ «մ ճերմակ

դիիթն ՛

Ջէ՛, ճովերուղ

Փավը էէ՛ Որոնր տանջեն

Հրպումեն կր փախչիմգաղտուկ:

վայրի վիշտով ակաղձուն: Հբպումեն՝

ՈւԼոր սե՛ր Շաժ ակ,

Հե

ես

Ի

՝

ՍիրտըսՃրրուո.

ն ՈՆԱԴԻՆ

Այլկր դառնան

ործ, ճուզմունքեր

Միջոցին մեչ կբ թոշնի լույսի ծաղիկը թրթոուն. Ըմպած մբույլն ամսզերուն,

գարնան Բողբոջ

Արեաշոզ

Հույսերն ճավետ:

լ ծովնաշուն Տրխուր

Ցորեկներունկը Հակին ճոգվույս Գորշություններն ՐՀ Ուր գիշերվան երգը գեջ եկին (ացավ թոնով մը մեկին:

ՀՈՎԻՆ ԱՆՑ

""

Անդնդագալար օվկիանիպես կ'ուռիայս դիշեր Հովն ալիք ալիք,

Ամայության մը տրտում ինձ ցավն երբեմնի. եվ հրազանքսանպատում Կը կոծկոծի՛, կ'արյունի:

կը ժըժեմ լեղի սարսափնիր ճամբուն... իր լալոնին մեջ սենյակս է Փուո՞ւն, Հոզիս՝իր անչեղ կոչին խաղալիք՝

Մինչլույս

կացութ

շավիղ մբ

կու դա

կերկարի մտքես...

Հովը կ՝՞ոռնախուլորեն,

Հեր Ո

չա:

իրարբերելով ձեռքնրս՝անձկագին Մինչ ես ծնրագիր՝ (Հ««նկնպրեմ երգին, --4Հ-..

մեջ՝

է

՛

եւ

ՏՄ» Ուտարսավեն խավարխ Ր '

մ

ք

ր

մադ

-Վ3.. `.

ազգ

Դալուկ ռիրոմտ աշնանային կաթե դողնՀոզվույս մեջ,

ՎԱԾԻԿՑԱՆՆԵՐ

ի

լուսամեջ: Անրջածին,

Բայց

կը

երազ

ու - ր հարազվածքներ կիրքը

վ

՛

Բայց կը վախնամոր նորեն

Խուսաիի՛

լույսն երազին,

"

անպատում մելամաղճությունը պով, Համբույրիը:։

ոս

:

Ու մրշուշներ զաղտորեն Վայելքներուս շուրջ

սիրական խավարներ։ Կենդադանդաղ գիշերներու, ուր ունի, Ո ն նայվածքներ

Ո՛վ նի՛

ա

ՏՈՐ

՛

Ճածին:

|

ՌԵՅՄՈՆ

մը, Աղաղակ

մեջն Հողվույս, կը Արագորենձայնն :

սրտաճույզ, Մաշվան պարը

է կույսը ձյունեչ Մեռա՛ծ

՝

ղաղփաղվփուն, Տարփատենչիկ,

Աղջիկնէ ան անուիջիս, երազունակ փաղվուն ու

Հոգինկանգնած է

առջի:

Ու

կը տեսնեմ դեո շողուն սրտին իր նրսեմ. Փայլը

Մոգութենեն աչքերուն Հաիշտակված կ'նրազեփ...

Հըրայրքիսմեջ դիշերը զայն կ'հրազեմ, պատրաստ իր մեղկ ճամբույրին. Շրթունքներըս Բայց ժըխորինմեջ կը մոռնամ վերստին ուր ղայն սիրած եմ մոլեղին: Այն պաճերն՝ Ու

կը

մոռնամ

ես

նոպաներն ալ

բոլոր.

ըղձաժոր՝ Հորդ կիրքերու ժամերն երը կ'իյնամ ուտքնիր տեսիլքին՝մինչն որ Անշարժանամպաղատանքիսմեջ մոլոր: ամեն

Ու

չեմ Հիշեր ցորեկն ասոնք, երբ խունկե Ա՛լ ավելի Ճեշտ բուրմունք մը մեղկօրոր իր ծրփանքին մեջ ճույզերըս կը լլկե:

Այդ բուրումի եղկությունն, որ միշտ անկե Կը ծորի ն կը պարուրե զիս՝ բոլոր Հոգիս անծիրժոդությամբ մը կը խնկեւ ,

-44-.

.

.

.

,

՛

՛

՛

.

՛

ւ

-45..

՛

՛

՛

՛

՛

.

՛

ՊՈՒՅԵԵՌ

ԱՅԳԵՐԳ լի բալաձիգ Թեթնորեն. երազով թն Գողի ջրվեժի պես ամբարտակենվար կը Այդն

ու

ԵՆՈՐ ո

մ,«քոյինքրազով Ե

Հոսի.

մեջ կը շիկնի ոսկի աղջիկն արշալույսի, 1 ծաղիկ լի ու բալաձիգ՝քեթնորեն,

/4ն

կ

Մութը կիչջնե Հողվույս՝ ութ վաղո՛ւը գիշեր է արդեն. ցայգ՝ուր դեռ չրշողաց լույսն երաղին, Ըապասումի՛ ես վարդեն բույր մը Ք իչ ժըծածմոռացումժին Հազիվ Նորեն բեղի՛ կը դառնամ, ա՛կն արեիս ոսկնծին: ՝

մեջ ծովանըկարն է սխրալի՞. 7 Ե «լույտի ք քոքրու փառք ամրափակված ւ

շրջչագիծով ոսկեդրվագ,--

ցնժալից թնճակներու ճեշտերգնունին կուր նավակ. Նրկու բոցե Թենրու մեջ ժովանհըկարն է սխրալի:

դ

լուսնի պայծաո տիվին տակ պիտի Համրեմ անդադար Բուստե զարկերն ոդնոր՝առույգսիրո երաղին. Ա՛Հ, քիչ մը լո՛ւյս, ժըպի՛տ մը՝ որ կյա՛նք ինժի պիտի տար, որ կը ծանրանաիմ ուսին: ել փարատերլըբումն՝

ու

Եկո՛ւը, արդն կը մբսի՛ն Հեք երազներնիմ որբուկ,

:

արնին, ճՃառագայթի՛ ժարավի. Ար գեն առորվան՝ Հոդվույս ճամար՝ Հիվա՛նդ դգվոտ կ՛նրազեր մեղմ շունչն ճարավի, Ճամար՝ «զլոյս իտի ըմպե՛մ բոցն արնին, ճառագայթի՛ ծարավի: զ

-

տի

մ

բոցն ծրծեմ բույրն

եմ

որ

որ

է.

մենավոր, կածաններե Ա՛լ Հողնած եմ անցնելեն

Անձրնկ'իչնն Հոգվույս մեջ, կըզգամ մաճվան սրորփութ, մեջ սրգավոր: Զեոքս է սլարապ մընացեր դատարկին

ու

եմ

Քիչչ

մնմըն ալ

,

դո

թ

իու Տարի Իվ

Ք իչ

մըն

ա՛4, ճոգվույս ժապտեիր, որ Հիվա՛նդ Ճամար՝ է.

որով դառնա աշխարչն ինծի ծավ ծաղիկ, րազմ վի մը խաղաղիկ, էրքիրո ալ գո՛ւն ժպտեիր, ա՛Հ, Ճճողվույս 4ամար՝ ոի Հեվա՞նդ է, ու

գարուն

'

Սեր-Ա նիդ Զորք

ՆԱՎԱԿՆԵՐԸ

աթո.

|

:

բոցն է բվարք

Հոգվույս իմ պատանի, խորերն ր ին,, ոսկի՝ 1ըործրժե մրշուշն այգուն. Դ» չ յիք ՄՀ րման առնն Ճուրքը անի, չերմին՝մառախուղն խի Լ ո-Սրնիդ բոցն երկարնԽորերն Հողվույսիմ պատանի որ

նավակներմեկնեցանամենն

Հեռացան

ամենն

ալ

ալ,

բաղձանքովակաղձուն.

ափունքեն. ծրփանուտ երազիս

Հիվա՛նդն Ըսպասման Անձուկին բոցը զիս պաշարեց. ն Հոգեսարադողերով ճուրքով միշտ ցայդերնեն Հրղի. Գիշերներնես Համբուն կը սպասեմ ծիրանիայն դարձին. Ու ցայգուն ալ կ'անցնիմ ավազուտ ավունքեն՝դողաճար՝ կայծերովւսոլըցուն: խանդուռ երազի Սրտաքափի ւլայիկներ, ջրանո՛ւյշ նավակներս Հողմավար, Դարձուցե՛ք ճովիկներ... իրիկվա՛ն դյութավար, Դարձուցե՛քհնավակներս եմ.

ու

ՄԹՆՇԱՂՆԵՐ

աղջիկն է իր կուսությանմեջ քրքում. Վճրջալույսի ինչո՛ւ մինակ մնացի երազիս Թախծագին. բույրին ակ, նուռիներու ծաղիկին՝ Թմբիներու Ա՛Հ, ինչո՞ւ Ճեւո

ես

մբնացի գիրկն երազին այս տրտում:

Հիրիկ ծաղկանույշ, երբ անցար լույսերուն, 'ւսնվ դուն մը փրլավ ճողվույսմեջ,քայքայումով ողբագին. Հետ

Քի՛չ Դարձիդ

Որ Քիչ

առ

մըն ալ ժոլտն սա՛ լուսաբաղձ Հիվանդին՝ բիչ կր մեռնի՛ կառչած իր խոլ Հույսերուն...

-ՎՏ..

`

'

:

|

՞Յո-

'

ՄԵՂՈՒՆԵՐԸ

Ալ Հոգնա՛ժ եմ Բոպասելենտենչանքներուսմեղբին անույշ, Ու տարաժամ այս Հածումին մեջ երջանի՛կպիտի ըլլամ՝ եքն թունեղ խայթ իսկ բերեն Ուղեմոլարմեղուներն իմ տենչանքներուռ:

Տենչանջներըս, տարագնացի՞կ ժեղուներ, Ոսկիերիզ մը բանալով

Ու զանակներ անձրնելեն գացին երամ հրամ. Թբոան Անցանգացինդարուղիեն, կիսաթավանց մրշուշներու ապրշում քողքը պատոելեն եվ Ճածելեն մեջն արնին ոսկեժաղիկ մառախուղին:

Արնակի, սուտակներու

ու

Ա կագին Մելամա ցորեն

ես

ո

ձիկ

ե

րոզո

է, որ կայներ դեմն 4րրածամ արնին, Հոգին իր շուշան լուսացնցուղ երազով, դողն այգուն Ու կը ծըծն Հոտնան խտղանքն այգուն զ զով, ղանքն ու դողն եսին ցոլքով կը վաովին։ Մինչ մեղեսիկ աչուկներն կ՛օծե

ու

Դե

դին.

աննե

նըշուլագեղ պայծառ ցոլքով վճիտ իր նսին՝ երկինքն՝որուն Հրճվանքի ակեր ունի կապուտակ. Ու կյանքի սերն Ճորդած է Հոն լեռնածին զերթ վրտակ՝ ու

աքի վարատավա՛ն,

Հրդած

ԴեպՃեռավոր ր ծ աղկաստաններ ՈւրԹառեցանմեղուներնիմ տենչանքներուս:

Ուո

՝

Մեղուներն տենչանքներում՝ իմ

Գա

օրն Աճա՛

:

կրսպաս եմ" ղակատելովի: ա

ւղեղորույս ալ

Դրո

Ա՛Հ,

կոսպասեվանոնցՀնքոտ այս

ու

մեղրազօժ վերադարձին:

Փրիսժ րբիսմակմ մընալ ե՛

ն զն նիմ, ու կը դիտեմ ցնծագի ունիմ, Սիրույդարնը պայծառ, սիրույդ արե՛ր ջերմին, Ու խանդաբորբիմ Հոզիս Ճանդեպանոր պաշտումին, դեմն Հրրաժամ-արեին...:---. մբն է որ Մանո՛ւկ

ի .:

Ի:

թարշիշ...

ճամբան:

ու

:

--48--

ու

Ծափկը զարնեն,ծիծաղեն ծըլե՛ր է ծիրն իր այտին, մեղի անդիտակ, Անո՛ւյշ արն մանկական, ամպ իմ երկինքսալ կը «րճվի ոսկեծիծաղ լույսիդ տակ, Ու մոռցրվածբուրմունքներզիս կրզդլխենվերստին:

ութջնառկարժելենչ

ան

ու

ու

|

ա

բան...

նովն է լեցուն դույներով ծիրերով ոսկենիչ, ինչպնս դաշտերն ու լեռներ, ինչպես մարմանդն

Երկյուղիսսնպ ճաժբաներեն, գանկիստակ

ամեն

ղյլումբյո՛ւթ, շողակ կարկեճա՛ն... Շափյուղակնե՛ր...

ցայգուն

բոցին Հույսիոսկի բոցին

ճոսին: ի

Ա՛Հ, ի՛նչ դյուքանք, ծիածան ծուղե՛ր ունի

Պիտիանցնիմ դարձյալ Վախիս Համբաներեն մեի Ալ Ճավփրացա՛ծ, ուշակորույս, Դիշծրներու ըմպած գինինխավարաժոր,

իմ

7:

ճետղճետե

ցարոքեր ցայտքեր

ու

մըթագնեցավ,

եվ եսի ղո՞ւրտարաժամ

ու

վաքիլոնը աթ նէ ու

Բյուրեղմը կա ձեռքին մեջ՝ղոր կը ճոճն դարձդարձիկ, Յոթըդույնին տե՛նչն ունի, լույսի անճուն խաղերուն. շողերու կ'ըղձա անուրջն օրորուն, երանդներու, եվ արնին կր նայի միշտ կաթոգին բաղձիկ։

:

Միջօրետքի վերջ, պաշերեն

ու

ԴՅՈՒԹԱՆՔ

մըն Մանուկ

ղյումրյութի

երան Փաղփուն րանգը ծրծելով իրենց չորս Սործորներեն, բացավայուն

Ու

ԲՅՈՒՐԵՂԻ

Մ.

Մեֆաշեեց

ե՛ս

կայներ

-49--.

ԻՂՋԵՐ կե

ռ

ՑԱՅԳԱՆԿԱՐ

գիշերվանբուրումեաճեղցվաբութուվ, գինով ցող շաղի կրապասնն,

Ռրոնջ ԳիտիՀյուսնմ

մը մեչեն, Համատարածանդորրության մըշուշներուն մեջ Հալած կիսաքափանց Ուրվագիծըտուներու՝ Որոնցլայնաբթիք պատուճաններեն կր ժոյթքեն տարվփագին ծաղիկներուն պլլբված: լույսի ցայտքեր՝

ու

մանյակ մբ նուրբ

Շուրջն սպիտակ պարանոցիղ.

եվ այգուն Գիտիդոոնեսցողվաժ՝ այդ վարդերն

Իմ

արցունքիս ցողերով:

Ու օր

մըն

անույշ

Ու

երբ քարշամի

Քայոն այդ ծաղիկ անուրջչին, ԳիտիՀլուսեմ նոր նարոտներոսկելար

ԱնորՀուշքինտեղ բոսոր, բոց Համբույրիս բուրյան ու

Եվ ձրբ անոնց ցոլքը

վարգէրով,

Մեջն ապրշում մըչուշին, Ու

Ու

լարծրուն տեղ վինին Հինավուրց Գիտիդընենք արծաթ թելերն բղձանքն երուդ՝ Որոնքճավետ պիտիթրթոն

րաա

բույո

ու

ժաղիկ ու

ճիչերը ցորեկին, Ծովին փոթ փոք նրանգածուվթավիշին վրա Միապաղաղկ անդրադառնա խուսավիուկ Ուրվանըկարը քույսի ծրվփուն ժաղիկին՝ Որ կը ծըլի փողփողունծովեզերքիփարոսեն: Մեռան

իմ սրտիս Տրովիումներովն դյութիչ բուրմունքեերեն ծաղիկներուն Գինով՝

լով

եղերքեն Հանդիպակաց ճրվանդանին,

Սայրը դալար Ուր վաղուց

Ու

ոզոլխի:

ՊիտիՃածինքմիասին,

երկչոտ

Համբույրին: Աեջենրու

մարի

իմ սրտիս, դյութանույշն

ու

կրսպասե

Բոցովղանոնք պիտիվառեմ անդադար:

նթաոոն

լայննալո՞վ լայննալո՞վ,

Դեպի ծովավն՝

աննբշույլ, բազմերանգ Տենչանքներուս

ո՛ վ

մարմըրուն

տուներուն՝ Խմբանկարը փաթթրված Տարտամորեն

նրազանուրբ ձյունաթորմիձեռթերուդ Փիւոիբերեմ մեղեսիկն մատնիներ՝ ու քողեքներ արնակե. :

ու

Աղաղակնալ նրվագներունլարավոր կը ծաղկեցընեն դյուքանքն անդորբիկ, Գիշերվանմը երջանիկ: Ու կ'երկարի՛,կ'երկարի՛

ալ,

Իմ

Ճեշտու

-

Ու

դեռ Ճեռուն, Քաղաքենու բացավայրեն ալ անդին,

դալար, |

կ'ընդնշմարեմարտնանները ցրց»ւն Մանիշակե լեռներուն

Բուրումնացան մաՀն անոնց,

ԳիտիՃաածի՛նք, լույսի արծաթ անձրեինտակ ու ծոցին մեջ

Աաաա փարեն, րաղին իմ վիսաքափանց աղին... :

տա,

Մարմաշիմեջ պլլբված ՀսկաՃարսեր Հնշտամոլ՝ Որոնց բոնց

տա

փան

տարփանքըկկրզգ աս

Հեռուներեն,Հեռուներե՛ն.. Ու

կը լսեմ

Արազը քնճակենրու

վարձրեն,

«լ

Ֆուրերուն վրա թորթըոուն, կը լրսեմ ժաղիկներուն ալ երգը

դոլիդ մեջ ճեշտադրգիո, Ռառադայթող խոլ պարը Մինչ կը խժա տարօրինակ,

՝

Ու

Աղաղակ մը սիրածուվ՝ ժոցջեն դաշտերուն՝

Սաշա

լ

ՈՆ

դինովցած՝ Հուրքե՛դ ԵԶՐ

/եր ցաները կը վետվետին սիրատարվի, /'ր ծրկինքնալ կր քնանա, ՈՐԵՆ կապույտներու խորճուրդին եջ երազելով Ք

ես

ու

տ

ծաղիկ

։

ը

Լ

չամժրորեն դիտակից Գինովությամբճեշտագին: Քի՛չ մըն ալ դեո, Ա՛Հ, շողա՛, շողա՛,բարի՛արե,Հիվանդ եմ... Վերջինանդա՞մմրն ալ, Դեռ իրիկո՛ւն չեղած Ու, 1 դեռ տամուկ դիշերինվըՀուկը զիս չընդգրկած, Վերջինանդա՛մ մրն ալ, -ջ Փարէ՛ Հոզվույս խանդաբորբ Հեվա՛նդեմ, բարի՛ արն, շողա՛, շողա ու

ՏՐ

'

Վաղորդայններն երջանիկ,

ԱՐԵՎԻՆ

Մե

ձըմարի ին ծարավեն չըր տիվանդորբիս, կ'ըմբոշխնեմ խտղտանքնանանու ՔՈ ճիկ

Ու, մինչ թուփ

՛

զամբուռներու .

.

|

`

-

մեղմ Հարավի

լիաշունչ Ճովին Հեւ, Որ վաղուց հրազվածՀամբույրի մր պես իմ սիրակարուտ Ճողիս Հեշտանքով կը լիացնե, Շողա՛,ո՞վ արն, շառավփներովդ ոսկեծայր, Մառախլապատ երկունքիս մճջ՝ /ւր Մտածումը եը դեդերիուղեմոլար, Շողա՛,շողա՞,բարի՛ արն, ճիվա՞նդէմ... ու

Պատուճանիս Ճեղուկ ծոցին

մեջ ինկած

ՄիչօրնիՀնշտադալար բոցակապ խելաճեղ, երազինգիրկը, ու

Թնատարած կրսպասե՛՞մ.

Պլլե՛ զիս բոցեղեն ցանցերուղ մեջ օրորձ՛ ջերմագին

1):

կիզանուտ Համբույրիդ տակ.

/ւ

"Ն Ալու

Ժեջեն անցնինկարգավ

ա

անո

ն

մ Պորրացա

կանգնիմ նորեն

ծ

անցնի՛մ

ու

Հիվա՛նդեմ,

բարի՛

0դ

ու

լույսի, երգ

արն,

է,

դարձյալ

ողա,ողա՞ւ.

ծիծաղի կարոտ,

ու

Բայց ծրգը, որ իր ալուցքենկը թուի,

Անտես

ու

ստվերոտ սանդուխներու

(րա կ'իյնա շնչածչեղ, Շողա՛,շողա՛,բարի՛ արե, եփ... Հիվա՛նդ `

--82--

կաթոգի ,

Յո

ՑԱՅԳԱՅԻՆ

երբ Լուսնի մաճիկն

Սանդութներուվրա Մեղմով կր տեղա լույծ, անձրնակերպ Սաճանքնիր լույսին:

եվ երբ մանբշակ ներուն Գ ոլորշիներու

Մբշուշն անապակ

Տարփանթիս խանդաղատ ճամբաներեն,

Հոգիսթոչնիկ մըն

ու

կը ժաղկի թրթռուն երուն վրր Ծուլերուն ոդ

Խորնիմ աննյավկիս վը ճանգչի Հոգիս Փակաչք անքարք ու

մը ծրփամ ճանդարտ

ԳոՐՀ ԳոՐՀ

Էստվերի

մեջ: կ(րճակներուն

--83--

՛

Հույելիներուն

Հոգինպբրիսմակ կը դողա Համակ

ՍԻՐԵՐԳ

Երբոր սարսբոռուն

Աշտանակներուն Ծիրանի ցոլքեր ՛

`

նր սաճին անոր Վըճիտժալքերեն,

Ճառադայթիսես ոսկեվարս նրբին, կ'անցնի ճըպարտ, լուսարադ, երբոր ճամբեն Բան մր սրտես կ'ըլլա բոցին պատարագ իր աչքերուն՝ուր կր մոռնամ ես արփին: ու

ալ մեջեն Հոգվույս Տակավ ("երկարի

երաղային,ծաղիկի պես նրբավոր, ետնեն, Երբ կր ժպտի պատուշճանին

մը ձայնի, Շավիղ

Խոլ անուրջով կապույտներուՃեռավոր:

արծաթի Փափուկ

կը քնեն ճոդվույսմեջլուսաբաղձ՝ Թոռիչներ

Ու ճառագայքներ՝ Որ զիս կը կանչեն

ալուցքեն Հոգվույդ

ԱվՀասնին ինծի,

Հապշ՛ն, կր մեկնին

ի,լ անրջանքին Թիթեոներն ամեն, /ւ միջոցինմեջ

Հուշիկ կը գրժեն Շառայլթրոիչքին ԱկոսնՀեշտագին:

Ակուն ճեշտագին՝ Որ ձայնիդ կառչած կ'"երկարի մինչն Քու սրտիդարկ...

--Տ4--

`

Հետ երբ կերգե չութակին սարսրոուն Մեղմածավալճեշտերգնիրեն ցալգային, կարծեսաչքերնիր լուսափաղզիկը նային Տենդոտպաճին՝մեջն իմ Հողվույս ալքերումո

Ու

ՈՒՌԻՆԵՐՈՒՇՈՒՔԻՆՏԱԿ...

'

Հեռավոր, Ուր մերթձայննալ թմբկիկնձրուն

ծիծաղը բամբիոներունարծաթի, Ու դնչուճի երդիչներու տարփավոր

Ու

է ռ

ե ր» Ուռենին լացե՞ք, լացեք անդադրոմ,.. Արտասուքնիդչիթ Հոգիս կ'արծաքե. |

կը փարիմ մենիկպաչշին այս տրտուԲ Ռւրձերճեղուկ նրվագնՀուշիկ կը դոտին դեղին, լայնարձակ կՂիկենրուն րուռներու ղյումրյութ իրանն երբ գրկե, ալ՝ խուրձ տրցակ արեն լ""շորի իր բիլ ժապավենով մր պրկես `

. .

կաթն,

Սիրերդներուն ալկը ցաթի: արձագանքն

`

չիթ

ես

-

Ն

.

տն

ԵՆ

ւ"

Ճճովվիտն ըբնդգիկն դարձյալ ճամակ Քնավոր։ ուռր վայրի Անդաստանին նի երբ ծառուտքն ալ արբեցած խոնջենքե Ու

:

երբ

.

ւ

.

իր խոկին:մեջ մենավոր: Անչարժանա

.

, |

ու

ողերն

՛

,

կուգանկույսերն իժ անուրչիս, Ճերարձակ, Մանիշակբոլուրներեն դաշտեն, ես կ ունկնդրեմՀապըշտապ Համարձակ Քայլերուն որ լուռն ուժդնորքն կը շեշտեն: ու

Արագիլմը կ'անցնի Հանկարծ անվրդով, կարմիրն իրեն կտուցին Ցուցադրելով

Հոն բ Լրկը աթ Մինկափկափն ա իր մ ցա

ւ

ոս

ն,

Ճոն

ու

Ու Ո.

կը պարե՛ն, չ

իրենց իրենց ն նազանքն Ճարսենի

նայվածքնին քողքաժ կազի մբշուշով,

Բոոնծ

վարսքին Հետ կը խաղա այուք մը զով վ այտերնինկակաջի ես կը շիկնի։

Իրենցմարմինն՝ ակնվանի

ն)

թափանցիկ,

ճոգին՝ Ճամբույր առ րենց սիրտը՝Հուր շրջմոլիկ բաղձիկ, `

Ճճամակ շուշան, ու

ու

իրենցժիժաղն՝արշալույս

մը ջինջ գարնան,

Բ

Ուռենինե՛ր,շիք շիթ արցունք ցողեցեք, Մինչբուրմունքնիդ իմ Ճոգզվույս կ'ամպանտ, եվ այս չքնաղ անդորրության4եց՝ թող Հեք երազանքըսպաճիկ մը գեթ Հեշտանա,

մեջ

եվ երբ իջնե լեռնեն Հովիկն իրիկվան, Ու սիսրիա թախծոտ օրճներգըսոսին. երբորպայտքերնավազանինմեջ ճոսին Ու ձեր շուքին տակ թոչնիկներ թովբոան. |

Ու երբ

ակինանանարա զեղումն

Դ

Գ

արեն

մաներկ վրձինով ձեր ճոդին, պես փաթթըովի ձեր շոգին գ գինով. տարփազ եղկ,

ձեր թախծանթին՝ Որ տրտմանույշկայլակներով կը կաթե,

րգատամուկ Ոակեղածն, մո, Ա ո հ Ն

Տիվանդորրին ճամբուն՝ժամերն են ոսկի,

կաթկըթեցեքդուք Միշտ,Համրագին

ք ողցր

՛

-

ր արժաթն.

է ինժի

այդ

Ջեր սաղարթինգորշ տարփոտշուքին Ուրբուրմունքըկու գա ծաղիկ Հասկի եվ կը Հնչե ծափըխայտակ: Ճուշքծրուս ու

ու

-Տ0..

տավ՝

երբ Համբույրի որ ցոլքին՝

ա

ու

նորեն անպարփակ խորճուրդն ԱրժաթելուՀամար Որ շուքե շուք կը թոչըտի լայնորեն

Ընդգրկելովամեն

դալար

-Տ.-

շրջափակ:

Աք հրբ ցայգնալ ծառաստանին մեջ սաճի

հս տնաբար Պիտիըզգա՞մ Բուբումն անոնց ծաղիկներուն, Որոնքճեշտին կր դառնանւպար՝ լուսացնցուղ ցողով լեցուն:

Մե

ձեր ջինջՃոգին ճանկելու, մադիլով կացե՛ք նորեն,դուք ճամակերպՀըլու ու

ձեր տագնապինմեջ ա:ի' Դողդրղագին

ՑԱՅԳՆ

Պիտիծրժե՛մ ես անդադար երազանքնանոնց բալին, Ու շողերն՝ որ կբ փալփըլին՝ ինչպես նեկտար Ոսկեպաղպաջ՝

ձոժ

Է ՊԱՅԾԱՌ...

Ցայգնէ պայծառ անչունորեն

Ցոլցըլանքովն իր խոլապար.

Պիտիանցնի՛մ ես խանդավառ

ուղիներեն. եյդ ունտավոր ուղեմոլար

որ ժեղմարար 0Օդանույշներ՝ դիս Քնքշանքովկըրւպարուրեն:

Բուստ

լուսոռոդ

Ես՝

քափառելեն: ԽոռրՀրդածուի

ճամբույրով՝ որունկարմիր

Գիտիանցնի՛մ ես Անչճունին Հավերժալուռերկինքներեն, Մինչն Հույղերս ամեն թոշնին՝ Ու ես երկիր դառնամնորեն:

եմ Ճոգիս կարոտովն կուլար, Ինչպեսփանդիոռ մը մեղմալար՝

Պոնղերուտակ մեղկ

ու

ցանցիր:

ցայգուն անուրչինժեջ Պարզկա Լրվալ կ'ուզեմ ՀիմժակՀոգիս, Եվ Հբրաճրել՝ երբեմնի շչեջ

ԻՐԻԿՎԱՆ

իմ երաղիս: Աշտանակներն

Մըտաժումըս կ'անցնինորեն Շավիղներեն իր լուսավետ,

Ս

Ճոզվույս Հավետ Հեշտություններ իր ճամբաներեն: Բերելով

Իմ

ձայներնալ՝ որ բիչ թիչ հրազներըսկ'օրորեն:

'

՛

-88.

Հետն:

աղաղակներճեշտալուր Խրբրախության Կը պլլեվին այդ ցնժաձայն նըվազին. Ու կ'անչետին՝ մեջն այդ ծրվիունՀորձանքին՝ թույլ ծրվեններկցկբտուր: Հեշտերդությանց

'

Եվանծանոթաշխարձներուն՝ ԱնեզրինմեջԹորճրդազեղ՝ կանդրադառնա ժեջն իմ Հոգուն կրկներնույքը գունագեն 6.

կ'ալեկոծին տարփոտձայներնիրիկվան, Հորձանջինմեջ Հոգնակոչակ Հովերուն. նրվաղ բույրերն երերուն Անրջածուփ, կը մեջոսկեղօժ՝ Վերջալույսին

Գինո՛վեմ ես ծաղկանցբույլրեն, Տարաշխարձիկ՝ ու գբրավիչ,

/ւ

ԶԱՅՆԵՐ

Ջիլ դեղզեղներ նրվագներվրդովիչ» Ու ջութակի սարսուռինգիծը կարմիր... որ չի՛ թառամիբ, Արնմարքին ծաղիկն, Ինջն ալ ու

ոբ

`

գինով ըզգլխանքեն այս թովիչ 889--

Ազմբկաչար սույլնուարշավն 4ովերուն, Հժծյունները ծաղիկներուն խատուտիկ,

ճառագայթներ խուսափուկ Լիճերունմեջ կը խաղան, եվ ճանկարժթույր մը դեղձան նը ներկն ջուրը փափուկ:

Քարտիներու խարշամին ծավփնՀանդարտիկ, եվ Համերգիխանդոտ՝դետին մոլեիուն: ու

կրստվարանա ալիքն Հրճվոտ այս ճիչին,

Ո.

կը բաղխի Հոգվույս պորփլուի քարափին, Ու կ ոռողե ղիս: փրփուրին մեջ ժրվին երբ խնկագույնլույսերն ինձե կը փախչին,

՛

:

Արծաթլույսերն Հիմակ տակավկը ծաղկին,

Ու

կը ցայտե քավ Հեծեծանքնուտերուն, 1ազվարթ ժամեր լուսնի չիթ շիթ կաթելեին ԼՔ Մեջ կը թրթոան իրենց Համբույրն անանուն...

եվ Ճճոդիներ կ'իլնան անոնց ծնրադիր,

Ու բոցեղեն

'

:

լեզվակներ կը ծրժեն մեզն Համորեն, կյա՛նքն Ճրրեղեն, Արենին Արենին փա՛ռքն անըստվեր...

Հոդիեսներսկըխուժե Քրքումնալիքի նրման, եվվ Հովիկին ճով

առտրվան ը

ԳինովություննՀաշիշչեւ

Պայնրանոնցմիստիքճամբան կը պեղեն,

Լիճը բոսոր Հարանուկի, Ցորենիծովը կանանչ, կը Հծծին տաղն անճանաչ Մոտերմասաց շրշուկիչ

Ուկը բացվի փալփլուն՝ գիշերն երջանիկ,

Ու

ըմպած Հրմայքն ճբրեղեն. Սիրծրգությանց Ու

կը ցնծան լույսով

ղենիք ու

նատիր:

կը խաղանդեո Հոս Արձագանգներ

ու

Հոն.

Քնրթվածմըն է ցալզն Համորեն, ջի՛նջ զեղոն՝ Որ կ'ծրփներգե ծավ ծիժաղ ծաղիկ: ու

ու

ԱՌՏՎԱՆ ԱՐԵՎԻՆ ՄԵՋ

ԱՀա՛

կ'անցնիցայզս անքուն, ծածքը կը մաշի. Մութին Ուկը կայթե կույսն այգուն Իրքողջին մեջ մբշուշի:

Անցան ռայլերն ալ դանդաղ,

մարմանդներըճանքկեն, սարերը կապտորակ եղկ Հժծյունով մը կ'էրգեն Լույսին ոսկի պատարագ:

Ու

ի Ան

ա

Բուրվառինմեջ արփենիս

Հոդինսնե՛րս կը խուժե Քրքումն՝ ալիքի նրման, եվ Հովիկին առտրվան Գինովությունն4աշիշե...

Ո.

մբշակներներգեցիկ, բանվորներն Ու ճոտաղ՝ ու

--60-:

«ՅԱԼ...

ԿԱՊՈՒՅՏ

ՀԱԾՈՒՄՆԵՐ

ն Ո Ր Ց Ա Ղ ԵՐ

նր դառնան ժիր կախիլներնիմ ապրըշումն անիջանքիս, Ռլորելովդեղին,ճերմակ մաՀն երբեմնի շերասներուն,

ՀՀԱՅՍԵ--1907-»

Խրոռովանքիս մեջկիսպասեմ, ո՞ւր, արդյոքո՛ւր պիտի Ճանգի կույս ծաղիկ երաղներուսդեղձան շառավփըմարմրրուն: ու

Դառն

Հրճվանքովես կը դիտեմ խելխոլ շրջպարն այդ դարձդարձիկ, Գիրկնանդորրիս ն կիսամբրավփ անձկանքիսմեջ ամրափակ, Տենչ մը դալար բաղեղի պես կը ալլբվի Հոգվույս բաղձիկ՝ Ձոր ւնենդագին կը դալարեր Հուր սերերուն ուժգին

սլապակ:

ՎԱՅՐԿՅԱՆ

Հապօն, անցի ի, ծրծե՛ ՃեշտինՀամբույրն անույշլելակներուն, /ւ քնաբախ Ճոն՝ ուր զույգ սուրա մը դաշտեր Բիլ ամբովի Քեզ կիսպասին՝խնկապատար ցայզուն ցողովը քաթավուն, իրենց անչուպ միայնությանմնչ՝ սրգավոր ու Հնշտալի։ -

-

ըրե մարմանդներուն ծաղկածին Շրչանն Հովիւոներուն, Անցիր սրմույն բստվերեերու նջ աղոթող անտառներեն, Ճյուսե շուրջն ալնոր քարչեպներուն Գուտի գալարուն Գետինվբրա՝որ կր վազե ճբոնդալեն Հնալեն: ու

'

ու

ու

Անցիրփաղվփուն Ճյուսիսայգին բորբ աչքերու շաժանղդաղին,

Իշի րո Բյու կու«յառա ապետ, խոխա ատվե տար անոնց լողն մոլորուն: րա ն ըստվերուտպաղատանքիսիմ

ու

լուռ, օիճասին Հետ բզզյուններուն, անշըչուկ, խաղաղիկ ճորձանքինժեջթոչուններուցայղզանդորրին,

Այս երիկուն,

Սի

Այս իրիկուն, թե՛լն անուրջիս, գընա՛, անցի՛ր, Հուշիկ վուսածրրար երկինքներու լայն ճամբանձրեն լրոինւ

Հեռո՛ւն՝

ու

Թույլ շրշյուն մը, Հետո բույր մբ մշկենի,. եվ Համրագին գիրքը ձեռթես կ'իլնա վար. երազներուպերճուճին է ոբ կ'անցնի, Ու կը փոքի ծովակն Ճոգվույս մեղմավար:

Ու կը փոքի ծովակն ճոգվույս մեղմավար, եվ ալիք մը թնըբացած կը վազե ւ ափունքը իղճիս ուլի ԴՐԱ

Ուր ճեշտորեն կը Ճածի դեռ իմ

միգամածներն ոսկեւփոշի, ցնծագին անցիրանոնցմբշուշապատշավիզներեն,

-Տչ-.

Հըպարտ.՝

մենիկ

Մէջ անճետ,". Սիրտըս՝ բո՛ցմբ՝մըթնշչաղին՛

շնչաճատ վազե մինչն

Բայց անոնց բյուր շրլացքներեն քու ճղճիմ Հուրթդ երբոր մաջի, Փութովինժի՛, փութով ինծի՛, փութովինժի՛ դարձիր նորեն...

ամն

ճետքը վարդ Ճամբուն վըրա՝եր քայլերուն

ու

/ւ

աղե

ԻԼ ապացու ալարի Ո՛վ պերճությունը գընացթինիր

խոլդարձիդ մեջ, գընա՛ պաճ մը կայքն ադամանդ աշխարձճեերուն, վրա շարելով անոնց արցունքըզունագեղ. ժապավենիդ ծոպդ ոսկեզօժ՝ ծովածիծաղ թրթըոուն Խորասուզն բել նայվածքներունժփժփանքինմեջ ճոբդազեղ: Քըրնարին /ւ

ազազ

--88--

ՋՈՒՐԵՆ

Սասորնիր ուսին,

ԴԱՐՁԻՆ

Աղբյուրենդարձին՝

Սիրույսանանուն

երբ բոլուրն ի վար Աղբյուրեն դարձին,

ֆեր,

Իր վարսքիխուրձին Մեջը սողոսկի

։

ՄԱՌԱԽՈՒՂ

նուրբմատիկն ոսկի Արնի լույսին. ուսին բբ բբլուրն ի վար

նատի

կը քնատարած կապտորակ, Նայշողզոլին մեջ նրվաղումին ոսկի. լըռանիստ՝

սափորն «իո

Ավաններուն

ծութս մը Հողն կարծես

դարձին, Աղբյուրեն

Մեղժով ծածանի

անդուլ

դուրս

կու

տա

եմ

ծերպերենչ

այս Ճոժ կապույտին, պարապն եմ Հճոդիս լխայթե որունփախերէ կույսնճին: լուսաթել՝ Բիլպատմուճան

չողմավար՝ աջակն

Ուկը

Թնով թոչունի: Ու

սարսուռներով

կը դողա սոսին...

ծիածանի

Ու մըշուշը

Թույրով պսպրղա Աչքն իր գեղանի. եվ երբոր ցնծա

ու մըշուշը կը լենա կը լայննա,

մեջ՝ ուր Արտերուն

ինկանգիրկ գրկի: խարտյաշ խուրձերն

'

չեչյունը՝ծնծղա Զարղդոսկիներուն,

:

քողքն ամպային: անձրնին վարադուրեց Բացաստանը չ ծավծափն ընդճանուր:

անչուն Տենչանքով

ԳյուղակնՀամբուն ողողեր է ջուրին արծպային: ճերմակ փրվուրն մեջ կը կաթոտի Անդերու

Հ ոգիս պիտ' ըղձա ,

Գանձեր՝ աան ղոր

չունի: :

Ծարավ շիղին պես բղձա բու կաթիլ ջուր իր կեղ: Շուրթերուն

րիո

ԱՆՋՐԵՎ

կողմ Հրճվանքիպես կը գեղումեղու կը թառիանուրջս անձճագղերթ ուր 0՛5, քաղցրությո՛ւնն

անի

0՛2

լություն որ

ամեն

միշտ

կբրավ՝ Ճակատին Զովացքըցրտին, կարմիր սափորի Փուրինսառնորակ ժողովը բերրի՝

`

լ

ձեռքերու.:: կակաջ Ա-ճ,

այա

իրիկուն

-84--

խայտակ,

կը շավփշափե Տարափնանդուլ կը լբճանա, սալարկնըսպիտակ..: ճամբուն կը փայլի եվ արնի պես

եվ իր ճակատին՝ Զովացքըցրտին,

'

Տ

Մ.

Մեծառենց

-Փ-

ՍՆԴԱՐՋ..

ՍԻՐԵՐԳ

կուսնիլույսը ծառերեն ծաղիկի պես էր կախվեր. Ապրիմ-մեոնիմ մը ձեռքըա՝աիրույսճամբան ես ինկա. լըսեի՛ր, տերնին Ճովրինչեր հր 4ճժծերչ Ա՛Հ,

տրցակմը Տրցակ մը Հուսամ Բե՛ր, ձեռքերովըդդիր զույգ Փունքերու Խուցիս մեչ ցանե յուղերՀինավուրց:

«եը սիրե՛ զիս, չի սիրեր, բի՛չ մը, բբնա՞վ... տուրվ.ագի՛ն...» Մեկիկմեկիկ փետոեցի, զաղձերուն Հետ ձանձրույքիս. Եվ արյունող փուշին Հետ ռրտիս մխվող քախծանքին:

դափը ձեռքս Ու

ինչպե՛ս կրկնեմ բարբառը ծիիցուկին մարգարե, Հե՛ք ծաղիկ, ղոր խծղդեցի դայրկյանի ժը մեջ անճույո՝ Ուր ձեռքիս մեջ կը սուրար ձեռքիդ երազն Համպարես կրկնեմ տաղերընարկիաներուն ու վարգին,

ու

Քիչ մբ քեֆարիզ,իչ

ու

շեր:

ո

մբ վարդիջո»

ծամնրու, ծժուղիկ ժիծուղի,՝ Արե ուր'

'

բազմաճաճանչ Ջարդոսկիննրու

Շամանդաղին մեջ՝ թել թել կ'իյնտ ջրցայտքն մուսնիլույսին կ'երկարինառվակի ղովգ մբ անտարբձ՛. թներ, Ո. շրջավայրըկ'ըլլա աղապատանք տարփոտ

ն անանց Եվ Համբույր աննյութ, ճամբույր անձուպ չուրթերու

Վարդով դմղժված

.

մբ

ճոգվուլս ցրցքնն

լույսին Հեւո

Բամբիոիծափեր, վարդիթերթ շեր, մուշկի, Բուրյան շողիներՀամպար Ճուշեր հրեկվան Որ կ'երփնաղօծեն

.

ինչես

ձյուն

նորեն այս գիշեր,

առնեմ

թերթ վարդի ծափեր, Բամբիոի

:

Ու վիպերգը՝կեռասե բադրոններունվրա ձյունող Ճերմակբուրյան շափրակիբազիլնէրումեղի.

ուրը

ու

.

լուսացանց: կուսածինայզեր՝ փաղփուն

`

Ճամբունվրրա կը կրկնե աղբյուրն անվէրչ Հեթեաթներ, Գուն Հիացիկմանուկի աչքի մբ պես է բացվեր... Քբրաբջինժնջ կ'ուրվազրն լուտինն աղջկանմբ պատկեր:

բղձակաթ Անուրչի ցայտքեր, գիծեր, կաքավու սարի Դո՛ւք, շարժուձեեր Հոգիսբանտհցիքդղյակինմեջ ձեր:

Թավուտինմեջ քնաբաց,աշա, անախովկայեր,..Այծտերեինճոտնախ Հերող կր.չոյնե, մաոձրն Հաւ

դղյակինմեջ ձեր, Հոգիս բանտեցի՛ք : ՌերմակըստեղներՀուր ոսկեցոլկալֆե՛ր..Գողինձի թուրեր։

Ու տերեներվեճերու կու տան իրենց Համբույրներ:ո

:

դաշնամուրի

կը լենա Հին շրջագիծն Մառախուղով հրագիս,

ՌւրամբարձիկմարմինիդՀրարտ

կեցեր.

շուշանն է

Հոզվույդկարմիրկարոտին,ա՛Հ, պատարա՛զըրե զիս:

Առպրիմ-մեռնիմ մը ձեռքըս՝ նորեն դաշտերն ես

ինկա

Ու տենչանքներըս գրկած լացի մարմինդ ըսպիտակ. Դարձիս՝ ճամբան՝ ռառե՞րէր՝ տամուկ՝լո՛ւյս լուսինկա...

ՆԵ

ու

66--ր Լ

լ

.

Դ

--8ֆ.-

,

ՋՐՏՈՒՔ ՀոլՀո՛

ն/

չշ ի

-"

,

ո

աղջ

գետը կը թրչե ցայգուն քամակն արծաթված, Քին մեջ խարակն խութեր. անդուլ ժեժելով ու

առուն

նետվեր

4որդառատդալարին ծոցն է տարփանքովն իր ջուրին՝ ուր արեր կ'ապրիդեո լ,

Հա կուրջի Ա մ մբ առկախաժ

գլուղակն անդինկ օրորեն Անրջական խումբ մը ժայռի ըստվերներ. Ճյուսվածքով Վանքինբակը կ'աղոթենՀակաժառեր տարորհեն՝ Ռրոնցտամուկ շուքին մեջ Աստվածամժարն նե 1 կայներ, Ի

կը լենան, կը Հոսի:ածուները Ջուրնանընդմեջ

կը կանչե ծեր մը մութին ընդմեջեն, Ու, դարձուցե՛ք, խո՞վ կր Հնչեն, Խիճերուն սիկինմեջ, բաչերը՝ անխափան: կը կոչե ձույյնն դարձուցե՛ք, Ու, դարձուցե՛ք, 1.1.

ու

:

|

|

նատած, շե՛ր կը կանչի, Աղջրնակմր, արիշինտակ Ու Հոգնաբեկմրշակին օրորի մը պես կու դա.

որ դեռ 6նչն, տարփանքն՝ Հողըծրժեցջուրերուն ապագա երկունքին իր եվ Հիմավ՝ թա՞ց՝կը խոկա

կը

ի

ԱՍՏՎԱԾԱՄԱ՛Ր

Ն

ու

խամ

պչրուտ,

դւ

լրոությունը խածնողլուտանքներենարչավրուո

ջրտուքի ժամն է. լույսին մեջ կայնած, Գիշերային Մոշակն անքուն կրսպասե՛, ուռքը բոպիկ, բաշն ուսին, Պարտեզներուն վրա կ'իջնե թեքն քողք մր միգամած, Ու ժղրիդներ՝ լուսնակով արբշիո՝անվերջկը խոսին:

կ'երկարի լուսարծաթ ժապավեննայդ բարբառին, ինչպես փախչող ասուպի կոթուններըկաքնավետ. վրա չուրերու Ավաղին կ'իյնա շառաչը վետվեւո,

Ու

ոսկեբաշ՝ուրեք ուրեք կի վառին: Խարույկները՝

Հոյճո՞լ,առուն Եվ

կը Հասնի ցանկապատին քովերեն մը կու գա պլլբվաժ իր զուիին.

երգի քուղ

Սյուքմը կ'անցնի,տերեներ ծա՛փ կը զարնեն ցնծագին. Վարեն չուրը կր խայտա, կը խնդալույսն ալ վերեն:

Ա

|

ՐԸ

ն՛ լճափրացած խոլ գետին անարդավանդդարպասեն,

աոատ իիիանգազարկոռոգ

Քաճիերկու Հարվածովնայ Բաառուն կր թոն ձեձրուլ 0ձաճապուկ րո'| 48Պժղուկ իրանն իր ոլոր --68...

ոն

ւ.

ՆԱՐԵԿԱՑԻ

ԵՈ:

|

:

Սո

գիշերին մեջ, կաթնածաղիկ կապտերակ Մեղեսիկիփոշի մըշուշն ըլլամ ըս'յուռ» եվ առիգածնարծաք՝ջուրին վրա 4ոլանի. Ու ձա՛յն ըլլամ» ըլլամ ծաղիկ, ըլլամ զ եվյո՞ւռ՝ ու

Ամեն

իրիՀըպիմ փափուկթներով գեչ։

ըլլամ ջրվեժ, ըլլամ գետափմը գեղանի,

այդիներուն, ըլլամխնկազունած Րստվե՛րն կամ դգետերու դետաձայն Հողմիկ ավաչն, կատարներեն: երկնասլացիկ չովին անցքը՝ դիշերին մեջ կԿաթնածաղիկ կապտերակ ես Պատկե՛րնըլլամ սրբաղզնացած Համայնին: նս թանկ ն անմարմին. բլլամ ւտ 0Օղամանյա՛կ Ու շուշիա ժը՝ Հաղորդությանըդ կաթնաձիր:» Գետեն անդին կանչե՛ս ինծի.Անցի՛ր,անցի՛ր: ու

ու

մըթարՀճոզվուլս, կայծակմը դյութության կոճակնի վար ցընորքներուս. Ա՛Հ, չրգայթի՛մ կույս, Կաչքերուդ աչքըս ջաճումն Թող Համբուրե՛

Մեծ

Ու

ՍՏԱ

կաթիլ մի կաթին քումդ լանձն իմ անձրնեալ...» կուսութեան «...Աճա

դմ նստած,երիտասարդ աոանին Վորոն վար վազող ջուրին կրսպառնն. ո

ԿՈՈԹՈԱՀ

ԱԱ

ՐԿ ւ:

տաս

չրգայթե՛մկոչակն ի վար ցընորքներում:

մագլիմ պիտիցավիս սարակնի վերերազներուսատավ ճամբեն ցրվե ամպեր: վրա, վարդ ամպը դուն, եվ պատմուճանող. Վարդամպն եղիր՝ մերթ լուսինկան ԱՀա՛

իղձերուս կապույտին «-69.-

.

Դո՛ւն, առտվարծլյան: ցեղծցկութ յան արավ

ԱՆՋՁՐԵՎ

թ Հարա. հույսը ձյունաձիր «երավարոս Սրբությաի մեջ կ՝իջնե դնո ուղխթըլուսեղեն» Գիշերին Քու հաթիլմր կաթ: ծովացաժ սրբութենեն. Ու կը մանկանամ, տե՞ս, Սստվածամար, աճա՞, Ու տե՛ս, աճա մ կբ մանկանա՞ մեջ գիշերին ու

Համբույրն անձրնինկը թրջե շափշափ Վարդեգիծն անտես բերանի մը շուրջ: ի՛նչ անուրջ, 0՛Հ, ի՞նչ դրգանք,օ՛4, ճապըշտապ, գաղտ Ռր կը տամկանոաւ, Իմ ծարավաճչյուծ, իմ որբնայրի

'

Ռւր լըսեցի ես աստվածյան ձայնին վայրէջ՝ Որ կը շաչհր աստվաժարյալ Ճճոգվույսճամար

ու

շուշանինվրա լուրջ: իրիկուններուս

քաճանա, Անձրնոտդիշեր,գբթա՛ժ Թոթվե՛ սրբենի ալդ տեղատարավփ, Ջերթ մասունքի ջուր, մինչն որ լննտ, Մինչն որ լննա՛ բաժակնայս պարապ իմ երազներում՝ ոսկեմըրաի կեցեր է ցրտոտ. մաբմարինվրա

Բ

ԱՌՆՉՈՒԹՅՈՒՆ

Այսօր կաթվարդերազն մը արքնցա, Գիրկսանսաճմժան դրգանքներուէ բացվեր. Այսօր,Հոզի՛ս, պիտիբերեն քեղ ընժա՝ նոր տարփանջիս թիթնոնիկին Հիր թներ:

:

Այո»րիղձով իմ Հոգիս է կաքողներ.

Զորժափեցին |մ հրադներըսձնծղաս

որ

ւ

առ

Ու

վարդի պես կը բացվի սիրտաիբը' ընժա. Այն լուսոռոզ: պատարագինսրբանվեր՝

ե

՛

Թավիշին

նալխընծաս

անճամարգզվանքներուԷ բացվեր». Գիրկս. քեղ ընծա

Հոլեր:

ՎԻ

Ո

ՀՈՐ

"Կ

Մին չեեկհմն" մոտվաֆաձայն, ինչն:նիշն..." 2 --28.::-

ցեժապատար, ժառ անոր «իրի Դոր :

..

ԵպՎԵ

եկո՛ւր, անցնինքժառաստանեն այս: բացաթթիծ-Գույնին,Ձերն ոգ Քոշյլիինւ" ւ "3, Ենո՞ւր,՝Ժոռչի՞ մ վճռրն, հ րթո՛նք նկո՞ի Ու

|

պարիվներուն,

՛

աջ

րուեին մեջ երկա՛ր...

ատ

Պարձ4 մյունին, փրոփբսութը Որ տանիքինվրրա ճերմակ էջ մբ կ'ըլլա իմ օրորուն. Ուր կը ածի գիբն անուրջիս ճորձք մը "լկա, Որ Հողվույս մեջ ալ ըսպիտակ Ուկը խուժե սարերենվար գորշ խոճանքիս:

Կբ

ն պես Հովե՛ր Մանուկ աղջբկան բույրեր Որոնց էինփնտոնը շուրթերն արեալ Ու գրկանջին խանդաղատ գիրկսէր բացվեր:

ւն, լույս երանությո՛

ծ քաչճանայ գրթա՛ բարեբարի,

|

րայ

տաս

ԶՅՈՒՆԻՑՆԾՈՒԹՅՈՒՆ

ծովի մբ:մեջարքեցաս, աղջըկան պես

կու

ո՛ծէ, աս ի՛նչ անլուրջ դրզանք, գիշեր, ինծի,անձրնո՞ւտ դուն

ի՛նչ

|

եմ Տենչանքիո Ըղզձանույշներն

պիտիբերն Այսօր» Հոգիս, ն

աս

փուշեր, Որ ճին կլկանջին ժողվեցիր մուրձ՝ ոսկի՛ եվ Հնչեցուցիր բարբաողդ՝ Որ մտքիս նոր նոր դուռեր կի բանա...

ԳԵՆ

ա

Մանուկբույրձր

0՛2,

Դո՛ւն,

աե

2." ծրեկ գիշեր իմ Հոգիս էր ինկած, ւ" մեջ կախօրրանին ոսկելույը՝ Զոր ճոճեցին մինչն աոտու, մինչն Հույս, Այսօրլույսի

աս

աս

։

՛

նա եվ արեի՛ն կըապասեմ վ. Միտքս երազով լեցուն Համակ, ձեռքըս ս։լատարադին, Ունկնդրելուզանգակն լույսն աղջիկն՝որ ու մարած ճրագին: Առջիբոցը՝ Հուղումներուս

դիտելու

--11.Հ:

ճերմակին փառքն այս ձյունեղեն, տոնելու՝

Ու

Որ կապույտինկը լրծորդվի Ճորիզոնին, Ու կանչելու Համար Ճոզվույս մեջվերըստին Ճերմակճույլ մը վաղընջականանուրջներեն,

ՄԵՌԵԼՈՑ

մը կա մեջն հրկղիմի այս առտթվան, Սբրինգ

տ

Սայրիիմեժ ծառին դիմաց ու փըլուզակ մբ որ որմին ներքն.աբրինգ Մոլոշաղույն

բ

Ու ժիածան ւր դույներե վայրավատին:

՝.

կը սրսրփացավը լույսին, որ չի՛ ծադիր... Երգը՝ իղձի ն Հառաչի թել մըն է Ճիր՝ Ռր կը ճյուսվի անկչուններու մեջ Ու կ'անչեւտիմբշուշին մեջ՝ որպես սուղակ Քր ընդերկարճավետ զար ա՛լ երնան։

արփավոր

տն

`

`

։ "`

Զրմեո օր մը, ձյունին մեջեն, մի՛ս մինակ, Ձյունին մեչեն, տարի դամբաննիմ 4ոզվույսչ մը Ժընածնախկին սեր մր կույս. ժըպիտով Ըսպիտա՛՞կ վարդ՝որ սառեցավձյունին տակ

ո

ն մը բացված ճամբույրով վարղ, զինով արփին դաղջ գոլեն, Դամասկյա՛ն ուրիշսերմը. սե՛րն, Աստվա՛ժ՝ Նրվաղեցավ Ձոր թաղեցի՝Ճուսատ՝ կյանքին կանչելեն:

Ու

ՆԱՆե,

վերլուցի՝ արդե՛ն

եղածՀիշատավկ՝

յող,Է» -

տա

ԱՆԱՆՈՒՆ

ծաղիկ, անունդի՞նչ է: Վայրի՛ Ըսե՛, մասուր կանանչե

ցած:

ու

նատած

Ցանկապատինշուքին Վայրի՛ ծաղիկ, անունդ ի՞նչ է:

Հիմակ ամեն մեռելոցի ես կ'երթամ Անոնցմարմար դամբանինվրա ցրտաշունչ, մը, կորած մեդին մեջ տարտամ Աղոթթով ու ԱնոնցՀուշքին, մրտաթավփաոռ, լուռ մունջ: Ու

կաթ Րաղպիտակ, մազտաքե Բուրող ծաղիկ, անունդ ե՞նչ է. Էսե՛, քի՛չ մը գեթ չե՞ս դողար, Հովիկն անույշ երբոր փրչե... ու

՝

մըտածումս ալ, Հե՛ք նժդեչ քաճանայ

արամբաշնովի, Հողեն,

Խաչ ճանելով

էրսե

բառեր

լուսեղեն,

Հըպա՞րտծաղիկ, անունն ի՞նչ է Պարիկին,որ անցավբովեդ, Հեզուկ ու սն սաթի վետվետ Ցայտքմը ձրգած իր քամակեն:

Ու երբ 4ողիսզանոնք անդա՛մ մըն ալ կը մոռնա...

. ,

ԱՆԵԼ Ն

։

ՑՈՐ

ԻՅոՐԽԵՆ

|

ՆԸ

,

.

«42--

Գիտե՞ս,ծաղի՛կ, անունն ի՞նչ է Դողին՝զոր քեզ տրվավ Հովիկ, տ ձայնին՝ոբ ղիս կը կանչե... |

ո

ալ այս

տա

Ամրանվերչն էր, նայվածքով մը բողբոջածժ վա՞՛րդա ալ ինկավ աշնանշունչին տակ. այն

չի՛

աղթբվան մեջ մանիշակ. է ան այծճորանիանդեորդին, Սըրինդն Որ մեգին մեջ կը ծադեցնե երգ մը՝ արն Ու ասմազուն ըմպած դաշտինտեսիլն ողող։ Ու տրտմությունն կ'իլնա պատմը ղերթ բող: այգուն՝ Ու պարիկմը քումույք՝ ճոդվույն կու բարե. Ու ծառերու ծաղկանըկարսրաճակնճեշտին լիճին կույսը խաժակ: Ընդնշմարելկու Սբբինգբն

Գարունմըն էր,

աո

ԾԲԻԵԳ.

ԵՐԿՈՒ

ԱՐՋ

,

:

3.

ՀիԲԻԿԽԱՅԻԿՆ:

չորիզոնենվար՝ քայքայված

ՀՈՎՎԵԲԳՈՒԹՅՈՒՆ

Ջրվուն՝

ու

շառայլի Ուսկինարգես

ԲԵՅ»

փունջ մը կ'իյնա՝ Իրենցմորկան կաթին կանչողուլերուն ժեռուտ ճամբեն գյուղակ դարձող ճոտին վրաւ իրարմե արփ Բաժնրվեցան

ձեռքերնինճակատին դրրած մեկմեկու. /ւ՝ Թիկնադարձ՝արեն ա՛լ տուն կը դառնա Լեռներենվեր՝ ինչպես մրշակն իջավ գյուղ. Առանցգոլին ղուրգ մ'4ագածուձեռքնրու, Բացավայրին Ժեջ կթ մնան ճակ ու չյու, ԳիշերինՀետ անգա՛մ մրն ալ միոսմինա...

մոարեթուն վիա կանանչլույս

Ազբթգուրնքրաւն վ'ելլնխմբերն Ո

ԳԱՐՆԱՆ

'

Դաշաինկոգք՝ արաճետիմր եզէրք՝ Հյուղակ մը կա կանանչներովոդողվում. իր աոջնեենկանցնի ամեն տրբվարած, Ձնճղուկներունկբ կարկաջնՀոն խմբերգ, Ու տատրակնէրնալ՝ ծիածան ուլէրոավ՝ Քմշոտ գիծ մը կը գիժեն շուրջն երաղզես մն պորերը։ խոշոխշարժուն շուշաննէր՝ կ'իրազենմեջն ավազանինտաղին զով։ Ուր Փորակինմեներգն անվերջկր վազեր՝ վաիդենիներ,մորիներ Մասիքնիներ, Հոն, ձեռքձեոքի, դաբձպար մրն են բոլոբէր-

-

`

արժաքի...

ԱՅԳԱՅԻՆ

ԼՄ

ա

մանիչակ ապրիմմեռնիմ, Սաղկանույշներ,

բերեր որմերունտակեն ցատներ: մեխակի չույլ մ աչվբներ Թաղարներեն Հլուղին Հթճվանքն ազոոպակ: կթ ժապտէրպեն 0՛2, գաղջ ավիշն՝ որ չորս կողմեն կը պոռթկա Բուռ բուռ

։

՛

վրա մրշուշը Տանիքներուն

սնդուս լաթեր կը փրոն,

Ճամբաներուն վրա արեը՝ շոզոլիներ ոսկեվան։ Օ Ռրժինմոտիկ սիրինգնանվերչ՝ մեղեդիներարույրե, Որժին ըսթավփ զարթոնքիճիչն անսա'ճման, վըրան՝ աքլորն Որմինդիմաց աղջընակմը տաբփոտ երգեք կ'ոլորք:

լ

0...

ԱԼՈ

ՅՄ

շաքիլներով անճամար. Ընձյուղներով,

աղֆիկա՝ 0՛Հ, արնոտխայտա՛նքն արբուն

ՏՅ

ու

սպեսմետաքանգունագեղ, լաջակներու Աղավնիներ, ՝

Ճամբեճամբա կը թորչրտին թույլ ծածանքովվաղանցիկ: լուրջ ջուրերուն մեջ ճառագայթ Աղբյուրին մբ կ'իչնա շեղ,

ԱղբյուրինՀարթ քարին վրրա՝ ձայնն Հոտաղիներգեցիկ, Աղբյուրինզով ծորակին Հուլ՝ Համբոն Հովին առտրվան:

Խա՛՛չՀանեցեք ժա՛փզարկեք,կարմրություններ Հինայի ու

եվ արփածինքույրեր Հագաֆ՝առտուն մեզի կը նայի: վրա քոչուններուզոժրեթընՀիմա կ'անձրնն, Ծառերուն Սառերունտակ ժիժաղըջինջ, մանվան՝ Հոգեաքփաքավն, Ծառերունքով բույրի Փապկին՝ատեն դույնն ու.ձնն...

Ր

Որ կը զեղու բորբոք, արբշիո ճիմար, կուրծքեն գարնան՝որ թներովն իր բաղեղ՝ ա՝ ճյուղին կր ՊԼԱՐՎԻ, Տաթվո Հեղեղ

Տ

--46.-

ՀՅՈՒՂԸ

աին

մը կր զաթի, ու

Ս

`

:

մշակ,

ու

ո՛ւո՝

ԱԸ

անանչով

մը կո.

ու:

ՀԱԵՐԲ

՝

ՆՈՅ

Բ

ա «ԵԵ

ՀՅՈՒՂԻՆ

ո,

ո իր գողար ճաժբույրն

ԵՆՄե

-

տա

ԳԱՔ

Ր

'

Ն

'

՝

`:

Ը

Քիսաֆ Բերեիռ էի բոսժավը մեղբակաթ՝ ձամբույրնձրու՝հայադը ծով Թ:

երազին.

դեռ տիունթները ակաո: չրլիթած

ունես ընդոտաարքն ՀԵՏիթունքն նիու՝ Թ.

աա

"

ի

`

ՐՐ |

միջ գրւուռ գրեին մոթոմը լհնառոօգո «35...

տ

անն

|

:

Առտո

Ե աա

եվ

աին ակար

վ

մանուվ՝

կողմ երթալ ուզող զերթ Առոուն՝իմ ալ քնես բոնեց ու տարավ աժեն

Ես

Բրլուրեն' վեր,դեպիդաշտերը տամուկ:

,

|

միջօրենբովանդակմետաքսաճյուս ցանց մըն է, իմ ճոդվույո: Ուրբոնրվածկը կանչեբաղձիկ քոչնակն Պիտի սիրող ձայն, Քեզ ճոզիս, պիտի Քու Հողինդ բաժնրվող ցայտուն կոճակն արծաթի՝ Ռրունփբրշուրնանձամարաստղերու պես կը ցաթի Տինզերքինմեջ Հոգվույս՝ ուր ոլորոներ կ'իլնան լայն... Ու

ռիրե՛,

ռիրե՞

:

:

Եվ անապակ իր աչքերուննայեցա, ել աշխարչնե՛ ր տրվավճոզվույս եբիընծա. ՝

Հորիզոններ՝ ուր լույսն անճուն կր ցնծա Եվ Հոտնան ձեռքին եղա ուշադիր՝ Որ շեշտակի ԳարնանՀյուղը ցույց կու տար,

Դ

Որուն դրրան առջինկանգուն կը խայտար Ծաղկապատար Հլուղին Գարուննանպատիր: մըն Սաղիկ

ՄՐՈՒՐԸ

էր, ա՛ն ալ»փափուկ բուրյան. Ծաղիկ՝վարսերն ոսկինարգես՝ ծաղիվ՝ ու

:

մետաքաներուպես փափուկ, իրիկունը, է: շարբաթներուպես

ու

իրիկունը

շուշան, Թարթիչներնաչքեր,ճՃակամոր եվ այտերը կակաջ, ատրուշան, բերնակն ու

Թուշը շափրակ, այժտերեի՝ եր ձեռքեր: Ե

Ու

աոաջերմին թոն» ճոգին

բուրմունքի

Ճեշտ

երգն

ուներ, ՛

:

0-42, զիս Ճիմակ 4յուղակին դուռը

տարեք, վուսաշապիկօդանույշներն իրիկվան, Ավազանինմոտ, ուռիին շուքին տավ՝ 0՛4, ղիս Ճիմակ Ճճյուղակին դո՛ւոր տարեք...:

կը կանչեր գունեղ ԳարուննՀլուղին՝ զիս երազիս... իր Ճամբույրին՝ինչպես նալաղն յայն քրազի Գ

Այս բաժակին Հեղուկն ո՛րքան Հունան, Այս բաժակինճեղուկն ո՛րքան Հեշտին է. Թավուտքներուն մեջը քիչ բիչ նը մթնե՛. Պիտիփշրի՛, ավա՛ղ բաժակն իրիկվան...

|

ԵՐԳԸ |

ժամը վեցն է. Հյուղակը ծառերուն դեմ կը խնդա, Ու

չարանճարճովիկն ալ՝ ծաղիկներուն խաղբնկեր՝ նը պղպըջա անչանդարտ, պզտիկ երդեր կը կարդա, Եվ կամ նայիս մերթ գաղտնիլըճակին ծոցն է ինկեր, ես երազուն, ջրրեզրի ուռձնիինկոթընած, Միջշրեինմեջ անչետ' թելնըղձանքիս կը փնտոեմ Մըտամոլոր.ն Հանկարծնուրբ կամրջակ մը ոսկի՝ ծյուղեն երգ մը՝ կ'երկարի մինչե ափունքընըսեմ, Մինչե ափունքն իմ ուր կոճակմը Հեղակարժ՝ Ոսկիգետեն արնին՝ եղկ ու ճանդարտկը պառկի: 0՛2, Գարուննէ Հլուղակին,շատիրվանըիմ Հոզվույս՝ Որ ցայտքժբնալ ինծի կը

`

լումատփյուռ, զգ ը

Հ"

ներվեր խոշ.

Շրթունքներըսվերջին պուտին են ծարավ, տարփոտշուքին տակ Ու ես Գարնան կը մոտեցնեմ երկչոտ՝ բաժակն իմ բերնիս: Դիրտմբ կա Ճոն, զոր 4եգ ճոգիս ղժվարավ

Հյուղին

Ու

Հոդվույս՝ ԻՆ

քաղցր

հրիկունը բաժակն է՝ շուրթը տամուկվ՝ Զոր նայադ մը Ճրրամցընել կը բերե:

`

մ

ոս

կ'ըմպե մինչն իր Հատակ. դառնությամբ զույոն

է՝ որ մրքնշաղն իմ սրտիս չյուղին Հեժկլտուջով մը դիշեր,:: կը անցընե

կը4եժեժե՛,չի՛ ու

Քավող սի՛րտսալ

դիտերթե քարին ցայգուն մեջ խորին: ինկավ

ո

Ս

ՀՅՈՒՂԻՆ

ԸԼԼԱՅԻ՞, ԸԼԼԱՅԻ՛

ան

ԱՇՈՒՆԸ

Այժամարդեր Հովին թընարն են կապտեր,

Սա

Ու

պարտեզինմեջ անդադարկը զարնեն Խառնանըվագ եղանակմը խոլական, Որունջուրն ալ կը խառնձեմերթ իր կերկեր: Շաշպրակները մընացեր են առանձին, կրճակինշուրջ, թաղարներումեջ թիթեղ, Ուր կայլակ մը կ'իյնա կարժիր, ամեն ճեղ Որ Հովն անխիղճ ենթարկեծառն իր ցունցին: Հյուղն աննրազկու լա ժըպիտմը դաժան... Պատուճաններն՝ անվարագույր,անթքաղար, ։ կապույտի Տժզույնբաղձանքնունին լույս Ու ցավագինն անթարթիչզերթ կոպեր, Ուր անծաղիկաշնան մը թուխպըխաղար՝ Հոն անանուն թախծություն մը կը փի, Օ0։». Բայց, երիզված ժապավենովճառագայք՝ Ամպերուգորշ վիժակներունետնեն՝ կ'երկաբիլ շարեշապիկմը անդայտ՝ Որ երազելկու ճյուղին, ոսկեղեն Պերճությունընոր գարունի մը կույսին... ու

Չքնաղագեղ

Սա

անցորդի.

նրվաղուն Համուրղի

իրիկո՛ւնն ըլլայի

ես:

Սա

իրիկունն ըլլայի ես, էի ձրգովըթոչուններուն, մարդերուն, Ք. տարրերուն աղաղակովը տրուիուն՝ Սա իրիկունն ըլլայի ես: `

:

Սա

:

իրիկունն

Թույլ

.

ես

ըլլայի,

հազենի, շրդարշային,

ա

վարդաբույր,

ու ժրփայի ղերթ ոսկնեսարվարագուվը :

Վբրանամեն Հոգիի: Սա

իրիկունն ըլլայի նս, Լի զանգակինղողանջներովն երկնաճեք: Խեկապատար,օծուն, ջաշված ԻՎ Սա իրիկո՞ւննիլլայի եսւ.

.

,

տա

իրիկունն ըլլայի ես եվ Հրպեի ճակտին ամեն ու

.

ԻՐԻԿՈՒՆԸ

Հ1»

՝

տն

`

շամի «որ

.

Սո.

Սա Սա

Սա Սա

իրիկունն ըլլայի ես, իմ անդորբիս մեջ ոդեար աղջըկան Մարողճրագին բոցեր տալու իմ ցոլքես. իրիկո՛ւնն ըլլայի ես։

իրիկունն ըլլայի ես, կի գոռ ծափովն օվկիանիջուրերուն, Սյուքինծաղիկ մեղեդիքովնակաղձուն, բլլայի նս: երիկո՛ւնն

իրիկուննըլլայի ես, Որ կը մարի սատավփ բարձին վրա ցայղուն. Թոթավողվարքսը զունադեղ ծրփուն, իրիկո՞ւննըլլայի եռ ու

ԲՐ

.8--

ՏՈՐ

արան

|

Սա

.

Հ

-գԻՆ-

Սա

ոլլայի ես, երիկո՞ւնն

Ու

'

Ու

Համայնական, չքնաղ, քաղցրիկ, լուագես.

Սա

դիմավոր՝ եկվոբներուն

եվ ամենուն տայի ճուրքես, ոսկինու իրիկո՛ւնն ըլլայի ես:

Հ» 2

Ծրխանիսծուխն ամպերի:

գրդանքիսկանչեի Ուղնորներպարտասուն, Ու բարնի մը փոխան Հաղարբարիք ես տայի: Հազարբարիքես տայի. Գոլը կրակինճարճատուն, Կութքըբերրի դաշտերուն, Բոլորժիրգերնաշունի, Ու ժեղը, գինի... կաթ, Ու

Ո ՀՈՎԸ

Ալիքներունվրա ուտոստող Ճովն ըլլայի, ջուրերուն խուլ մրոունջին մեջ ամայի՝ ականջնի վար փսփրսայի ԶՁկնորսներու Սիրվածերգեր, քաղցրությունով օծուն բառեր: Ու

Հովն ըլլայի կատարներունվրա պարանցիկ, սառող

:

լբսեի ես ցայզուն, ճարճատուն, Քովը կրակին Երգնիրիկվանեկվորին.

Ու

Զմեռներուննես ամպավար4ճովնբլլայի, եվ անճրրադխուղերու ճիչն Հորձքիս ձուլած, ԱնցորդներուՀողվույն վրրա փշիրվեի լաց իբրնալիք: Ու տանեի Հոն կոծն

ցայգուն պատարուն երազներով եկվորին: նինջ՝իրիկվան Ու

ու

ու

ու

-

ՀՅՈՒՂԸ

--80.--

Գովքն իրիկվանեկվորին. դիտեի ես այդուն, Ու խոկայի օրն ի բուն երթն իրիկվանեկվորին...

Ու յ

Դաշտիճամբու մը վրրան, կամ ըստորուը լերան, Ուղնորինժամանման Ըսպասող Հյուղն ըլլայի: գգվանքիս կանչեի Ու ես ճամբորդներն-անժաման,

ջամբեիես

Ուլիսեի ես այգուն, Սրտապատար րոփուն

Տողաբերին,որ Հողին վրա կը գալարի եվ անսիվաղմանուկներուն, գրկաբաց Մատաղառի,որդեկորույս մորն ալ՝ որուն Տարիքինբոցն Հոգվույն մուխին մեջ կը մարի...

ՀՅ»

ու

ու

մարդուն ճամար լայի ձյունինմեջ Հովն ըլլայե՝ ճողվրտիքինմեջ երգեցիկ՝ Ու ծըծեի տակավ գաղտնիքնես Անդիիչ Ու

վրա մենավոր, ճամբուն ճամբուն վրա ոսկեման,

ձմեռներնալ Ճամբուն, զբվարթուն, Հըրավիրակ կանդնեիթովը ճամբուն, Ու

ձյունապատՃեք մարդուն Հայրորեն,լայնաբաց երկու թերս պարզեի.

Ու

նս

.

Մի՛շտ Քաղցրադին, նչութացած ես Հըրբավե՛բն ըլլայի:

՝

|

՝

զու

Ք

Վ

Ց Մ. ՄԵծաշենց

--Տ8Լ--

Ա-ճ,ըլի,

ըԼԼակի՛»

ՂՈՐ

Սառաստվերիմութ ձորձին մեջ պլլբվող: կամ ըլլայի կոՀչակուռույց ալելուն Հեղեղատին լուսաշող, չարնանի Ու քերթողինտաղես վանկեր ես տայի'

Դաշտիճամբու մը վրրբան,.

կա՛մ

ըստորուռը լերան).

:

/ւղնորին ժամանման ԷսպասողՀյո՞ւղն ըլլայի:

|

ժնծղաձայե, երգն ըլլայի թոչուններուն Ու դառնայիուրախության ճիչ մը լայն, մեջ նրկուն, Հոգիներուն Բանաստեղծի անանոմ Ուր կը թախծի խոճանքնամպոտ, Ինչպեսորի՝թառած շիրմի մը գլիուն:

՝

ԲԱՂՋԱՆՔ

Արտաշես Հարությունյան բանաստեղծին

Քարձունքներու լայնչի ճամբանըլլայի, Ռր ծաղկաճյուսկողերե վեր կը մազլի, Ու գագաթինՀասաժ՝ նոր Հեշտալի Հորիղոնին անդուսգիծին կը նայիչ Ու տանեի ճոգիներնըսպառած,

եվ ըլլայի Լույս, Ջե, երանգ,Թրթբոում, ծիրանի, պատմուճանը կյանքի փաղվփիուն «ոդվույն երազնանպատում: կննսաբաղձիկ եվ անձրնեն վերջանարն ու տրտում, Հառաչաձայնանձրնենվերջ երբեմնի, երջանիկ, Նբշուլեի հասվայրկյաններ Արնաշողժըպիտ, ծափեր խնդում՝ `

:

:

Հոն

ցույց

ո:

:

ու

Ու

Բ

:

ու

`

այի՝լայն Հորիզոն անուրջի՝

:

՝

Բերրիդաշտերն ճամբաներնանմոռաց՝ Ուր քաղցրությունն կ'ըլլաՃակուրջի' Հոգվույն ու

՝

ճաղած երանգ Հինայի, կատարներուն,

դաշտերուն Մրգաստւկնին,այրգիներուն, Մճջ պարազնացՀովին ըլլայի խմբերգն

մտտնաՀարեց Պատուճանըս

..

-

'

ու

.

իր ետնեն կը վազեմ ես շնչաճատ, Ու շբվարուն Ճոգնած։ իմ գիգանքես, ինք խույս կու է դատարկ. Պարապնդումն Բայց ա՛նառակ՝երկու ձեռքես կը Մինչհտնեն կը վազեմ հս շնչաճատ, Ու շրվարունե. Հոլնահ.

՛

"

ու

.

քոորուս փախչի,

տա

ալ

Ամբարձուղեչ ծառերումորճ քնեիտւն Լոր ՀՔ: Վորաթառող.լրոությունն՝ հսրրաաչի-.. էղխ

ազո ւմ արաճետիփնամագույնո».. 851...

անցավ,

աշունին: Հովն Հերարձակ մը, ինչպես աղջիկ ինչպես 9արաճըճի մոոցըված՝ ետին Խաղընկերմբ՝ դրրան ՊատուՀանըսմատնաձարեց անցավ, աշունին: Հովն Հերարձակ

բ

ըլլայի

տ ու

Բ

Անտաոներու մենության մոջ «երազի,

կամ

ՀՈՎԸ Բ

`

Եվ ըլլայի ձույնձրիզը թրթնոոնՆ,. ..-...: Աղբյուրնծրուն,կապուտաչվիակերուն, կիճինխագզաղ, ժալժալ մրմունջն երերուն, Տբզոր՝ օվկիանին, գետերուն, :-Շառաչն Համայնական Ձայննըլլայի, Ջայնն անճուն ու: խնժիղովս անպարագիձ կաբթոուն,.. Ու լնցվեր ամայխ

Հոգին Տորքողնծրուն

Հոր:

-

`

վ

,

.-88--

Բն ջ

Մինչն դաշտերըկը վազեմ Հետապինդ, Մինչն անտա՛ոն իսկ կ'երթամ. Բայց ամենուն կրնա ընել ինք դարպաս. "

վարոքը ցանցիր: դաշտերուն մե՛զ

'

ակի մատիկդ

ր

Արե՛, մե՛զ "

ալ

արն՛,մե՛զալ,ա՛4, ողջագուրե, ուն

եղա

մի՛ բաժնրվիր Տակավին

եվ Հնչեցուր ոսկելար Անչուն քընարդ՝Հե՛ղ մըն ալ. Ուզե բիչ մը Համենալ,

մեզ վերըստին: Համբուրե՛լ Ու չը ծադած դեո ջնջին, ու

առաջին Լաաավորին

ու

կենսավետե մեզ

անոր սակավարյուն շափրակներ.

ամենա

Ու, դարձյալ՝ երբ կը Ճեռանամ Թիկնադարձ՝ վե՛ր կը մագլի... Կբոնավես

Կ'ԵՐԹԱ

Ա

ալչ

ԱՀա՛ ար

Ս

րո

արե՛,ամե՛նս,

ԻՐ ԱՐԵՎՆ

ամե՛նո

ԶԱՏԻԿԻՆ...

էրԱաոիվ,

կարմիր, նախշուն

Կ'ԸՍԵԻՆ...

ՏԵՐԵՎՆԵՐԸ

Հավկիթի "

պես

կ'առնեմ, հասն կրկին կրկին,

եր ծառերեն Մեղույշբարնն՝ ներս երկարողՃույր քաթիկին:

ՆՈՅ

փէ՛զալ:.:

ալ..:

Բայց անդորով ցրտին Լույսն անչշունեն մոլորած

փախերէ արդեն, Վաղո՞ւց կողմբս կ'ավրբշտըկե վարդեն

մե՛ղ

մեղ տըվիրՈսկի կլա՛նքը 1 Կոր ոշ անեչին.

դառնամ՝

Լիճերու սլորորռարսոուն, Ու գետակներնափնածիր:. Արե՛, մե՛ ղ ալ ուկեզօժե,արն՛,չէ- զ ալ,ն 6

ա

|

կը Հեռանամ քիկնադարձ, վե՛ր կռնակես կը մագլի, մաղերըս կ'ուղե Համրել, կամ Ճճանկարծ Ուժգինմեջքիս կը փարի'

Ոսկիշաղով օծեցիր կապույտծաղիկն ակերուն,

մե՛ զ ալ'

ոց,

կաթնաձիր Աղջիկներուն՝ վարդ մբշուշ ճակատին:

Ո.

եվ երբ Ճուսաւո

Ու չորս Մառնե

՛Հ

ու

Մինչն դաշտերըկը վազեմ 4ետապինղ՝ Մինչ անտա՛ոն իսկ կ'երթամ...

ես

ա

մարդոց, լիարիներուն

Մայր թուփերու Քըղանցքին.

եվ երբ զինջը կը կանչեմ ես սրդողաժ՝ Կր Քրքրջա ինք անդին: Շա՛չ, ասրոակ կը զարնենմերթ երեսիս, մբ նույն վայրկյանին կը փախչի, եվ եսի ղո՞ւրկ'իլնամ նորեն եւտնեն,

եվ երբ ցասկոտ նորեն հտիս

ալ,

Հոպեցիր,

Ա աւնար այո ամբու

Մանուկիպես կր պլլբվի երբեմն ալ

արն՛,

վե մոտեն,

մե՛ղ114ա Արե՛, Ի

Ու լոճակին գիրկըկ'իլնա, կամ տեսնես Ծառին կատարնէ քառած:

կամ

րո

Հողմավար փայեցիր

"

Թուփին, չուրին,տերնին.

սըսկե

եր

ո:

Անցա՛վ ծովեն մեծ կույանՀրավարս, եղավ ինք ճարս: կապույտին

Ու

--86-.

ալ:..

ո.

ջրծաղիկ ժը ղերք՝լայելի՝ եջ. ամպ-մթշուի 1րճակին. /ւ

Ը

""

իր շրջակայքի

'

մեջ կը պըտուտքի, Հովանոցներուն

5».

կրճակինմեջճորիզոծին՝ Դեղինթերթերն իր կ բնգոնն Զենիթիներգթ վարդագին: Եվ երկինքինոր տարվանքին ԵՎ ճիւսցքին զերթ նհրշան ակ՝ կ'ընծայվիթանկու փառունակ առջի լուսավոարին: Շողակն

Հանծաղիկներունտերնին Հետ,

Բ

:

ու

քապառելուոր ծագի լույսն առաչինլուսավորին:

։

.

ԻՐԻԿՎԱՆ

ԻՐԻԿՎԱՆ ԻՂՋ

:

Օրիորդ ՆԱՐԴԻԿԻՆ

ԽԹՐԻ՞....

ԾԵՋ

իրիկվանմեջ խորին, երբ օգաճաժ կը թոչի,

Ար

ՅՈ

՛

ճիչի

ահն

-:

Մեծ

'

մեջ ը էյնան Մոքնշաղին

ու

:

'

աա

:

«Պողո

Մ

"

ուռը բանալզավկիմը պես, մրտնրմորձե,` Ու թողուլ որ չաշարիկննր ըզքեզ տանին

եՎ

աաա

Ռրոնքճեռո՞ւն՝

ԱՅ»

:

եվ իրիկվան մեջ խորին, Սանըըինչպես ալելու, նարվաջնտզթյուրին կբ կանչի Դեռ Համեցող «ոտն. ըսպիտակ...

լ:

ու

Կրգաստանին Ընկե՛րնըլլալ ցորեններուն.

ԿԱՅՆ

ճանդերձը փոթելու»

Գառնուկներուն՝

մբ խառերվիլ, մննանա Փազցրությա՛ն ԼՈՆ

իրիկվան մեջ

ո։լնս ձյունիֆ: Բադիլներուն եվ իրիկվան մեջ խորին, իրիկվանմեջ ժավալական կարկաջնաղբյուրին,

ու

ԲՈԹ

թանձրամած ժրխորին իյնան թերը մեկն. խորին՝ կարկաջն աղբյուրինհը կանչն Հետա Հովիկ նաժիշտն՝իր ջուրն աի Խաժ

լուլսծրո՛վ պարածածկելՀիվանդ Հոզին: Քույր օւնքնալ չուրին կարկաջչն կապույտ թալ, եվ սմզնդրել ճամբուն քովերն երգողսյուջին,

ԸՈոԳբշա»

Ու

անը

Ու

ա,

:

.

ու

հար

Սիրան փետութանուրչի՝ ձժաղիկ Հիր ճառագայքն արհին՝ Հեծքն է աղբյուրին ւնջն Իրիկվանմեջ խորին, երանգներերբ ջուրին Մեջը մարմբրին,

ունենալ, իրիկվանմեջ անչետելու չույսն եվ Հանձնըվիլնուրբ կածանի մըՔըմայջին. ՛նքն Խորխիմը պես թոզո՛ւլ ձանձրույթն Հափրա լ Հիվանդ ճոդինչ եվ անդոռրրով պատմուճանե՛

լ

.

ա

ւ.

լայն լռության Թնապարփավ՝

Տարփո՛ղն

Համորեն:

եղբայրանա՛լ. ժովածազալ ծաղիկներուն.

Հոն շրջասփյուռ Փառերուն Հետ ելլալ

մը

:

մեջչ՝անչետելուՀուքանոմնենալ.... Իրիկվան

բուրլան, :

ալ.

ԻՐԻԿՈՒՆՍ.

|

ԲՆ

ԲանաստեղծՎաժրավԹաթով Բաթ

Ս

| |

իրիկուն, է բարի՛, բարի՛, ու լիաձեռն Հունան. ու Ոսկի ուղ փը՝ կամուրջ հղած բնդմեջ տիվին ու

դիշերվան:

Վարսադիտակ տակ կր կղկաթիմլույսին ճամար, ծառերուն

Արնինպերճ լույսին Համար՝ որ կը փաղփի Քրքմանըկար ՄեջնՀուտնան ժայրիներու ծայրաժավալ ծաղիկներուն՝

ղեփյուռն

ալ,

սողոսկիս կայտոուն ւէ վերադարձած, Ճամբույր, մանկություն

չրցայտքն ալ՝ փափսուքնէ բարեկամին՝ մբտերմասաց:

ամ

Սը Ո.

որ Պլուսիսեն կը քնքշանա Հոգվույս վբրան. աղջընավ՝ չրցայտքն

որ լաչջակ կ'ըլլա

առոքը րոր ծրխանն ջ,իր " ո. բր ւ ԻՆ այ

:

ու

2է՛,

Ամենդալար

երեկ դիշերմոռցեր էիր, գիոէ՞ս, լուսնա՞կ, երեկ գիշերմոռցե՛ր էիր պատուճանիկս իմ Համեստ, իմ անտես՝ Պատուճանիկա Ուր մուք մը գորշ վիժակի պես էր կախվեր: Ն

Հոգ չէ՛ր, այդ մուքն ըրի խորան Հակում ԲՄԼ մեյն Ուր պաշտանքիո՛չ մեկ ժաղիկկըթոռի, ի". ր եմ Ուրմութի ռակ լոկ նինջմը կա լուսանվ ր ԽՄ Է ԲԵՆՈՅՐ --88-ս

եր:

մոռնայիր,

ծաղիկ: բեղի Մտքիսթնո՛վն ալ կը ճասնիմ երջանիկ. ու

Որովչետնես

Քանզինույն իսկ եթե ըլլաս Ամպինետին ալ պաչճվաժ՝ Քու

ի

զիս

ալ

եթե այդոլես պետք էր ըլլար: որպեսզի Արծաթեիր շուրջսանխըտիր

ես

ԼՈՒՍՆԱԿՔՈՒՐԻԿԻՍ

ավաօր

,

ամայի,

ամբաներն

ոռցեր...

ու

ռ

Դաստակդ էիր երկարելրո

իր«րոց ր .:ձի՛ր

թերթիկներ՝չաճարիկի շրնորճք՝ կ'իլնան ափիերուս մեջ, Բաց ափերում՝ ռր վ'երկարին լույսի խուրձին փողփողենէջ: ԱՀա՛ կ'անցնի, մշուշված Բել կաղով տեսիլ մալ ղերթ ալիք. մ'է վարսագեղ,կաթ Ձարմանուճի վարղի՛ Հըրաշալիջ... Հավերժաճարս կաթ վարդե, ծաղիկ, ճաճանչ, ջուր ու ղելիյուո... | Շա՛տ էր լեցուն ճողվույս,ո՛վ Տեր,բաղմաղեղումն այս շրջասփյուն»

Ա

անփույթ՝

ու

ի

նարկիսներուգլիուն դեղձան,

արտասուքաչքերուն մեջ շաճպրակներու Հույլինցիրցան քաղցրությամբ կ'օծեմենիկ ծաղիկներուն այդ լըոարան:

պչրոտ Չքնաղ,

`

ի

Մյուքն

7.

տավ՝ Քուրի ցայտքի մը պես ղրվաիթ՝4ժծեցի: ր չէ՛ մոոցեր,. 0՛2, պարտեզը ու սարբինան եվ արիշն իր լույսերովն է օծեր: լելակներունվրա կապույտ,

Ռւր ծաղկածին ուղեշներու Ճամուկ Ճյուսքը կը Ու

Քու ճեռավոր պերճանքներուդշլացքին

Ու նայեցա Հանդիպակաց ժաղկասոանինալ վըրան,

Ուր դիցանվեր բաժակներու քամեցամբրոսն անճագմեղուն: նառոցետին ճաճանչավուխտ պաստառ մըն է արեն ոսկի, Ու

երեկ գիշեր անցար Քովես, Անցար,գո՛ւցն անդիտակ, Սեջար՝ն էո

կը Հասնիմ անկասկած, Հեք իրերուն ճամար անճաս: պերճ կոայքիդ՝

ես

կը ճասնիմ անկասկած, Քեղի՛, քեզի՛, քո՛ւյր աստված, եթե երբեք իմ ճողվույս

մեջ ապլաճված ուսախորշին Վերջին նըշույլնալ: անլույս

Խոռոչիմը ծոցն իյնա.

տ

եմ ժողված. ղոր դիշերներն նրշույլն այն.ցոլքերեն՝ Վերջին արժաքաշողգիշերներ: . կիալոանի .

ռե ւ

լ

ՅՈ

եւ

րա

Լ

Իռ

ԵԼ

ԵՓ

.-89.-:

Լ

ԻԵղ

ՄՈԲ

Հեւ Հ

Բ.

Ի՛ՆԶ

ԱՔԲԵՑՈՒԹՅԱՄԲ...

Մաճի՛կ այս դիշեր ոսկեսար, նորհն

բարեկամիս Գեղաճ Բարսեղյան

լուլսիդ մեջ նրանական. Սարսոացի Ճոգիիս մեջինկան

6այտանքինոր թիթեոներ.

`

ձառերչ լույսին մեջ, Ի՛նչ արբեցությամբ,

`

:

|

Սիածանիսանդուխենվեր՝ նոր երանգներտարորհն:

Սառեր Հովին մեջ ն անձրեներուն:՝ Վարսավործառեր, ծառեր եբկնուղեշ, Ու ծառեր մատաղ՝ ծովածուփ կանանչ Ցորենիցանքին դոգն ինկաձ շվարուն՝ Ամենն ալ կյանքին կ'րմալենորդ ճաճանչ: որ Հճողենվեր Ի՛նչ արբեցությամբ խուոն՝ բանա կը լույոին՝ կ'ելլէ, րբղմայլո՞ւն՝ աչքեր: ցողե ապրող իր Վայրկյան մը ի՛նչ արբեցությամը ծաղիկներշագին, Սաղիկներ լուսին, մըտերիմ ձեռքին, Ըսպասումնեքունմեջ կը նրվաղին: հ՛նչ արբնցությամբ ամենմեկ աթուռչ Ամենմեկ բլրակ՝ իր կանանչ ճակտին կը կապե նրփնածժաղիվե նարոտ: Ի՛նչ արբեցությամբ դաշտերենխորոտ,

.

Մաչի՛կոսկեսար,այս գիշերԽոինն, Մոոցրվածերգի ծբվեն, նամ

անուն,

:

Անչուշությանոլորտներուն

"

Միդամածինմեջ կորսրված՝ Դուն՝

ծաղիկներ ցնժության

նըչուլեցիր Հեղակարծ,

ի ն ն վերն, 1 փոլուղակին Հ ինավուրց որմի մը բացատքեն: Հոգվույս զլոյս

մե

ՄԱՐ վայ

Մաճի՛կ ոսկե Մեկ Լ լուսն 1 են /րկյանով, ոսկեսար,

ա

ա

։

չ

՝

։

:

-

.

Ի

՝

|

.

՝

`

ճոգվույս մբոայլն ճամորեն: Ցարագրեցիր լ

ի՛նչ ճախրանք,օ՛4, Այս գիշեր, նորեն,

0-4,

աս

ի՛նչ գորով,

աս

..

|

ՓատուՀանես ներսսաճեցարՃուլոթեն, Շոշափեցիր վարագույրներն ըսպիտակ,

:

ան

"

եվ աշտանակնարույրե,

Ր

:

եվ ճայլիին մեջ վառեցիրնոր Քրրազ եվ ամեն մեկ Հրպումիդ Հոզի՛ս էր որ ինկավ լազվարք ձեռքիղ տակ

"ՐՐ

.

ու

)

Ներե՛,ա՛ճ, ներե՛,

Մղանին Ա վրա

Ոռ

ան մո

աի նյութնլամպարս եվ վատեր, Ըսելու Համարթե թեզ չե՛մ մոռնար,թե բեզ չե՛մ վա

վէ

ե

ռո

Մ

մողթեա .

`

:

ԼԵՒ

եվ ՀարաՀովիտեն՝կարմբրոտանի կ'առնե արագիլնիր դարձինկարոռու. ի՛նչ արբեցությամբ սայրակներն,արթուն, ո՛ւյսը կը ծըծեն, լույսը կը 4ծծեն,, մեջեն սաղարքուն: աա Մրգաստաններու Ւ՛նչ արբեցությամբ ձյունճայեր ծրիին, կու դան, արին լլուղ Բարձրեն՝ օդաճեմ Մեջ կ'ոսկեզօծին կը թնանան: Ւ՛նչ արբեցությամբ Հարաենի, տատրակն ծառի Առագաստրած Հովանին՝ իր վարուժանին: կըսպասետարվփուո ՍՏՈ Ի՛նչ արբեցությամբքիթեոն է գեա բացե, փրփրուն": ելակի մանրիկ լիճին ական 1 Տպ պեն Տ գաք Ի՛նչ արբեցությամբ ծիրանի դաշտին Շեկ ծաղիկներուն մը վազե մեղուն, Ծրծել իդգայիպսոկունքներն4եշտին: Ի՛նչ աիբեցությամբծովերն են կապույտ, Կոո

,

կոագածաա հր քնիներ, յեն վրա

րագ

աղբյուրներ՝ զեղուն, Գեւտերն՝ Ճորդաջուր, առոմբ կիճեր՝խաժագույն, շուտավույք,

ոռածամ

առուն՝

որ

ԱՑ Լ

Բ Ա Ն Ա Ս Տ Ե Ղ Ծ Ո Ի Թ Յ Ո ԻՆ Ն Ե Ր .

կանցնի քովեն

դեջ, լսնակապույլտ: Ուռեստաններու

:

Ի՛նչ արբեցությամբ ամպեր կը թոթվեն Հրաշալիճեղուկն իրենց ըստինքին՝ Որ զերք ասղանի վար կը ռսողոսկիՐ Մարելու երկրին պասուքը ոսկի Ի՛նչարբեցությամբզայն կո՛ւշտ կը խրմեն Համագրավտապեն սարսատած Հողին Ծրնունդներնամեն, ծակտիքներնամեն: Ի՛նչ արբեցությամբ4ոդղինկ'ընդգրկն ԱլյակնՀորդաճոս՝ծժայրիիբույրին, Ծաթրին, անանուխ, վայրի ռեճանի Բազմաբուրումներն ըստաշխ խունկեւ Ի՛նչ արբեցությամբ կ'ընդդրկն անի. երանգներնամեն, Բոլոր ձներն Բոլոր գոյությանց, բոլոր տարրերուն իր մեջ անդրադարձծիածանումեն՝ Աստվա՛ծն՝որ եկավ՝չե՛ս գիտերուրկե՛...

ԵՐԳԸ

ուսինն ճայլվույն մեջ առվակինՃեզասաճ Զույլ արծաթի դեմքն իր անույշ պատկերե, լուռ պարզկագիշերին մեջ կ'ազդենաՀ ԳունդերՀրակա՝կազմակերպվածծառհրեւ

:

ու

ու

ու

Հեռո՛ւն, Հեռո՛ւն

ձայն մը ճուզիչչ տխրաշեշտ, Գունդերունմեջ Հըսկա (աճեղ ծառերուն, կը մարմբրի, տրխուր սբրտի սփուի Ճեշտ, ծփանք ցավի ճորդ ալիքներուն: Փրփրուտ

:

Հեռու քաղքի ժրխորներենտաղտկալի,

Խորճրդավորլռության մեջ գիշերին, երգովմ'անշեջ, սիրով, Ճույզով, խանդովլի Թաղել կ՝ուզն կարծես սերերն իր սիրտին:

'

1ուսնակնաղու դալկությանմեջ նվաղի, Առվակինձայնն ալ կորսվի։ կ'անճետի, Բլրույնկատարնսուրբն ալ քունի մեջ թաղվի Մասնակցելովմարդուն երգինսն սուգի' 1901,

օգոստ.,

Սվազ, Ս. Հակոբ

--83--

ՄՈՒԹԻՆ

1909...

ՏԱԿ

(Սոսկում)

կիսալուսիննՀազիվ թե շող մ'արձակած, Թաղվիլկ'երթամութ-դույն ամպերուն ետին,

մը կր պատեխորճրդաղդած, Տարտամություն հն ճուսկ իրերն ալ Հետին: ուսավորներն

Այդ անորոշ, տարտամադինմութին մեջ Գորշ ցցունք մը կողին վրա սեպ սարերուն կը ներարկե երակներուսդող Իանշեջ, Մուք սոսկում մը արչավիրթովպատատուն: Ու

(ունենամ անդրադարձում մը կյանքիս, լույսերն երկնի.կ'րաեմՀույսերս էին վառ, Ռբոնքսիրաիդբաղխելով թու Համակ սառ, Անչետացան՝թողլով միայն մո՛ւթ՝ սիրտիս: Սարինցցունքն ալ այդմթին,ըստվերու»,

կու Մտաբերել

լքումդ ինձ անգութ, Բաժնվեցանք մենք իրարմե, օ՛4, շատ փույթ Ըսկսած դեռ,ճազիվ,սիրույնմեր կլանքոտ: 190Հ1»,

տա

ԻՐԻԿՎԱՆ

ԴԵՄ.

Հեշտ այգուն մուս երազեցի, մրրափիսմեչ, վառ դույներով դրասանդվածերդը կյանքին. եվ դողդոջուն ծիածաններմետաքսառէջ Ու

կ'երկարեին աշխարձճմ'անդինս. փաղփածոպ,

իմ Հորձանուտ Օրվան կյանքի տբվայտանքներ՝

ճիմայքնհ երազներուս /.

սպառ

դիտեցի կյանքը մոտեն,

ԼԱՅ փարատեցին.

դերժ՝պատրանուտ

կռտտանքներովդաժան խոցին: Խոլխաղնբեյ--. Իրիկվանդե՞մ... Ըստվերներըկ'իլնան արադ Զուր աուտրվաներաղանքներսես կ'որոնեմ. ըմպեց անոնցլույս շիթերը սեր մը վայրաղ. ՀեծեծանքիսՀետմրնացած մինակ, Հո՛ն եմ... Է

',

.

ձ

ելու

ՀՀՈՒՇԱՊՍԱԿ.

ո

Թուղթին վրա ճերմակ

Սվազ

էջ մը սարսրոուն, դանկերունտակ

կամ

չույլերնՀուշերուն,

կը ձուլեն Հրատավ՝

անճուն... Հիշատակն

եվ քող անապակ՝ Նկարնայս սիրուն, Զոն բլլա՝ շիտակ Թարգմանսիրտերուն, Զոնը՝ Հիշատավկ՝ Անձայն,բայց խոսուն: 1902, Սվազ

-Ջ...

.-98--

ՂԱՈՈՈՅԸ ՀեՆ

Վ.

ԱՅ

ԱՐՀԱՄԱՐՀԱՆՔ

|

մեջ ծաղիկին բաժակին Ոսկեփոչիքնով գե,

Հոն,

կառնե

ՓՈՇԻՆ

Հ«1»

շատ ավելի Այդ պատկերը Հուզիչ է՝ քան ջերթողին

Ռուբեն Զարդարանիմ

|

Հոծ Շարքովնեզերվածբարտիներու քաղաքին մոտիկ, կայն ճամբուն վրա, իրիկնամուտին,պայծառ, խորոտիկ, Փոշիի պար մը կ'ելլե Հողմակոծ:

անպատմելի Հույզով մտանտճուն, տողերն քառյակին: Գրած

ս

այն օրեն կը

ես

արաղ,

անթիվամպերուն Փոշիի

ճարը դրու

Ու

րբ մոլոր: վայրագ:

իմ

դողարիկ չեործն ինծի ացար մեղմիկ իմ մեջ թաթխեցիր

սներու

Հանդարտ:

թքիր ինծի անտարբեր, սիրես սորեց արյուններ: սուր

Ռժեն «ոչ»րդ

Այդ «ոչ»ըդ

վշտածին լախտն,ավա՛ղ, Հոգին: իմ մեջ սներու Գալարեցուց

Մերժումի այդ

սառ

տարուբեր: այն օրեն կը ւտառապիմ ու րրավ քանդ ավեր. մփըրավ իմ Վիշտը սիրտըս ույնի ն այդ թու Այն օրերն երբ ոն բաժակը / ԻՐ ես, սիրտըս իրտըս բ րյուր բյուր Ըմպեցի

ես

ԾԱՂԿԵ ՔԱՌՅԱԿ

արյունի,

`

|

1902, Սվազ

|

Նկարագեղոճով գծված Հուզիչ Պատկերն

է նվազ,

դաշտերնլայնատարած Քաղվածծաղիկն Հեշտանազ:

Քան

":296-.

տարուբեր:

մերթ ցոլքը» մերթ վառվոուն, ժապտիս անբախտ: մը ես այն օրեն եղա թշվառ

ճովն ալ անխընա ԱրչՀամարՀչանքիս Պիտիընդոտենե փոշին կեղծ սիրույդ, մեջեն պատրանուտ եվ ժըպիտներուղ Սիրտըսմիշտ կանգունպիտի բարձրանաչ

Քերթողի վառ խանդով գրված Քառյակներենավելի, ես կը սիրեմ նրբակազմած, քառյակըծաղկի: Գունեղ

/ոառապ

յդ

ուն

բոլոր

Հ2Հ

ըներ երջանիկ,

ղի պիտ՝ ՄեկՀամժբույրիդ այդ գողտրիկ, Դուն զլացար ինծի շ նորչն անտարբեր: Դժնե «ոչ»բդ թջիր ինծի

անլուր: դավերուդ Նննդություններուդ,

ՀՐմոլով խառուվ ԳիրապոտումիԴոպզ

ՄԵՐԺՈՒՄ

ՀՅՀ

կ'ոլորվի թախծոտ, կը չրջի խուր Ճճըսկա. Ուռեցածշունչովն բիրտ չճովին է, խոկա կը միտքըս ՍիրտըսՀուզված

եվ ինչպես Հովը կը քալե

"անդին ելեւէջ: պատկերն մ

Սիրով պատածսիրտի

|

աաա

Մ.

Մեֆառենց

Հոս Վիիլտարծարծ, Այդ բոցերըՓայլեջան մեչ ոսկեծին, Հրնոցին սիրույն Մեր վառ

՛

Հեղակարժ՝ խելաճեղած Անէացած, առանքթիեւ Հիշատակիղ Գոլլվեցա

՝

լ,

Յ6-

ԴԵՂԻՆ ՎԱՐԴԵԲ

արլունող Անցար, գացիր,բայց թողուջիր

վարդքըմայիսի, խնկավետ,

ա

(ոքումիզտաղնապաճույկ Ասղընտունքը

Արոուքրով ալկությաւն մբ: մեր Հավետ

մԸՐկոՊ' Բոց սերենվերջ՝լբքումի վի՞չտք

կը տժգզուն դունին մեկուսին Հեք

մբա քրո. էրիժ, ԱՐ փաթոէ՛ր մայքսի,

Հ.

9է՛, մի՛

սիո:

մեչի՛կբբնարսառիլ գեո' Մոռացոնքին:

նազանքով մթ կույս,

Ու, Հատնումէն

ոխերիմ,

ՏՂՈՒ ՄԸ

Ի"

Լան, Հեքով եթվաղկու ոկ բուրումմբ կը խուսի.

վարդեն մայիսի. կանգկառնե իսկույն Հուոչ

Զրմրան մը կ'ողողվիա՛լ Հիման: Բիլ Հորճվանջով -

աժ 4Ճոգլ ոքՄամ Հողին

մնվումի, Թր կր մրի անտ երունջ, Մինչնխամիի տլ անճշուն Վարդծրուն պէս մայիս

-՛ նորածիլ: մնչ գուն ծազե՞կ կյանքի գարնան մը խամրեցար: խորշակով Աղետաբեր մը ածել Հեշտ բուրում

բ.

--

Մանուկ Հոդգիղալ-մեջ լալնատաոորը: Գրնացկապույտ անչունին

ՀԻՋՍՏՆԱԵԼ`

մենք կու լանջ

ավա՛ղ, փեկնումդ, Անվերադարձ դառնագին, արցունքով Հեծքերով խուլ տենչանք խինդն մեր ռրրտին մարի եվ կը

(Սիրերգ)

ու

ու

Մուք

իում

լույսեր ցիրուցան՝ ծավի ռարսուռով,: ճույզերով պարուրված, մբա եւ Հր Հըպումով ՅՆ Հորքոտբոցմր մն յն թողլով շրբջաճած: լո

|

՛

:

:

Հոծ ջուրին տակ` արնիդքիջումին թե անբստվերբու Հողին Ջըխորչելով 4"Է ա՛լ ԳՔնո» ցրվարթունիվերացոսք

-

Քու

|

--Տջւ-

ՄԱՀԸ

ու Գարուն է, ծիլ առին ծաղիկն դալար, կը շողա լույսն եթերինմեչ կապուտակ: խոժոռերկինքըոր միշտ կու լար՝

Գժզույն

անգութ,այդչափեսասեր՝

ըլլար:

աներկմիտ Սըրտիս՝որ դեո չէ՛ վարժըբված

.

ի

գույն

շտ

:

.

Ր

-8գ.-.

|

ԲԱԺՆՎԱԾ ՍԻՐՏԵՐ

լ

զիս կ'օրրեն երաղանքներ մը Հանդարտ: 0րորումով

Աու

շունչեր կու գան ման, ըրճվանքով կը ժըպտինք. ըերկնեն կապույտ փ'աննըման Բիլ ծովն անչուն ու

լեռնեն, ձորերեն, ես անքարք, Միշտ կը Հառիմ

Հեռուն

երկինք:

Ծածանումիդ մուռալուռ

մոլորունչ չուլսերովը

եվ բուրումնե

ման, Ռգնորում մը ԱԱ

գալուդ» Տենդով կըսպասեմ

շտ

մեջերգերուն: Ցընծումին

մբ Հուվման Արբշբոանքով զ

կ'ամոքե Քե վերքըվրշտին,

Ալ սիրտս ունի խինդնայգուն,

Հոգի բորբ" րուն երգերցավ չունին,

Հոդիս քըրնարւէ անքուն Որուն երդերցավ չունին:

թրոչունին. Ս,դայլայլը Քրնարփէ անքուն

"`

ժը երազի

թոոչունեն-

Ու դայլայլը

ունի խինդնայգուն,

:

կ.

Պոլիս

ւ

-

ՊԵՏՐՈՍ ԴՈՒՐՅԱՆ

թ

Լոսւչ

խորեն, դամժբանին մարմարակերտ

Հանճարի աչքերնանքույթ կը նային, ողիներուկյանքովներկնային, ժըխորեն: ունայն մեկուսացած Ա՛լ

անս ցացին

Տարիները սաՀնցան

լույս

Այն օրեն՝ երբ ըզգացին

Սիրոծեր ցունցը բաժանման:

սերերն երգելեն՝ Մեոա՛վ,խանդավառ

պիտիՀավետ միտքերնՀրմային ալ Հին իր թունդ քընարեն,ու երգերն Պաշտումովըզմեզ միշտ պիտիդերեն:

Ու

ւս Երբեւն

նՔ

վբբգովն, երբեմն -». Խժոովթու, ծավի Շողաց Զիս

ալ

ւյս

մը ցավի,

չուլզով մեռա՛վ ան,

մը

Ճոգվույս մութինջով:

Քաժանումենվերջ,

նրման՝որ թարմ Սառերուն

ու

դալար,

կ'ելլեն քովն ի վեր' Իր գերեզմանին իրեն ետնեն... կ'երթան Հիացքներ

էնչաՆ իրա՛

անմոլար եվ իր Հուշքերն ալ, Հավետ պիտի տնե՛ն: Ու միշտ ոդնոր՝դեռ 1903». 8 Հուլիսի:

ի՛նչ զորովով, կր փարինոիրտեր, -

դեո, կ'ապրի Հուշքով՝

արար

Միացումին ճնշտանքով,

«-101--

--100.:

ՄԻՔԹՈՒՂԻՆ

անգիտակ. անցնին միջա

մարդիկզ' Սովեզեթթէն լայն ցավին օր զինջն է լաճխեր» Սնկարեկիր՝ 1 միս մինակ-.Մեծ տառապողնա՛լ.երապուն

Մ |

Ուղի մունիմ

էո. նրբանուքջ, :

Լա

ուին մետաքսափեաչ-Սիրույս

--

ՈրունՃրմայթն ծրջանկաձուշ՝՝ դիս կ'ոգեորե Ճավե:

Ն

ՏՐ

Հ(901,

:

«ուի»

առ.

ԱՑՈՈԴ

Քբնջույշ4լոքբ կր փՔթին Հոն, Ու Հարսնուկներ 4րրաՀոռան, կր Հլուսեմ եթզ զեղոն, Հոն ե աԱ ռիրավառչ խանդո՞ւտ գուսան:

Փբրչփուրոորը Քորանի, Գրա

ու

:

իմ

իշկձրթ

օր

մթ Քբլեն

Է`

աչրմ»

Քուրբ կապույտին. կթ զրապե անուն, ժովն կըխոստանա Ու.ալլակներկը ժըոլին ժողվույս տենդոտ եղձերուն:

շարեն

Ջոցոլա ա՛լարեն Հավա, աւ

կ"'հրկնեն երազն խրխոնջՀչոգվույս մբրափին: Հույսի շող մը զիս Հավետ

պաշտելի ուղիո՝անձնա,

Մ,ւք գիշերել"

-.

Նորենզրոնեմ պիաի հա ձար.

Սիրույս ճամբան, մի՛շտ

անմոլոր. է անոր բավ անդաղար էս

Հըրրայրքն ունիմ,պաշտում բոլոլո ԱՇՆԱՆ

Ու

սիրավառ,ես Հանկարծ Աննլութ տնաջոդաարի Ու

աշնան Հզոր ծովը լբքուն, Տառապադին

Երազողնէ, միշա այլայլած, միշտ դաման. իր տենդաճար ալքերուծն մեջկա վիշտ ժ'անձճուն, Ձոր ալիքներմերք Ճուղումով դուրս կը պոռոթկան:

Կբ պիկրվիմ,մբջոարժարժ

ու

Հիջատակիգ, |

ԱԶՔԵՐԴ

1բքվա՛ծ, սիրող,տենչանքն երով,Ճույղով եռուն, Որ կ'էրազեմիշտ դալուկ մը ճակտինվրան րի

Հ իր ցավի կրտանիլուռ խարակննրում, Որոնքընդմիշտ փ'արձամարճեն-զայն անտարբեր, .

--102--

.

ԲՐ"

եթերն աչերուդ գըրգվոտ Սընդուսն տակ, պարփակումին ճակտիդ Զյունափայլ

|

Ու

Հոգ:

ամք

Դեպի բարձունքն ամպերու գորշ ղդուլանէրուն, իր դողաճար ճառի ան. նայվածքները.կը

4եռուն:

բերէ զովանուն

կը կը մուտիս դուն ինծժի՛ ջինջ նըկարովմը խոսուն:

Քուն

ԾՈՎ

անկե խոտի Փափաքելով կարծես

Անույշարցունքմը սրրտիս

,

է Հըմայքովջերուտ, Գոծարատուին

նուրբ կողքովըսպիտավբ Մետաքատուչ,

:

։

տ.

փալփբլուն, արա ագամանգի գողար, Բ

։

զերթ ցոլք ծրրորշիքն Հոն լի՛

Արջուերի ովանքը կապույտ

կը

խուսափի,զերք

,

սա

`

երկինքներուն զիկ Քաղար:

այդ

անծա

մըն է' որ դեռ կը տառապի Այս գորշ առվան մշուջին մեչեն. դեո կը դանդաղին Տարտամնայվածքներ Մբշուչին մեջեն, որ կը խոպոպի:

Բամբ սույլ

եվ կամ գոչարի տուփին պես փայլուն, Բյուրեղարցունքն, ուր երբեք չի ցոլա ա կամ Թոշսուտակներուն, Արնակին Զըրկրված շողեն, ցոլքեն դողաճար:

,

ԱՇՆԱՆ

Խոլ Հսկան է ան՝ որ կը տառապի Հառաչ մը թողլով իր Հիմար կողեն. Զայնը՝ րժ

ԾԱՂԻԿՆԵՐ

աշնան ծաղիկներտըժգույն, խմբին 1րֆված, անտերունջ Ճողիներու ես.

եր

ու

ԿԱՆԻՆ

:

մեչեն

մբշուջին

Հուիի մը սնրըս անոր կը տանի. մեջեն թանձրամած: Թույլ մրշուշներուն Հեժե Մինչդեռ կը սույլը. տիտանի:

Հե

աշնան Հաղ ա

բույրն

Ը

ուն

Թոշամպիկներենդեռ դը վարանի Հյուսվածլ ցանցերովն Բոց տարփանքներու երազը կապույտ), Ճույսը ծիրանի:

Ջընդի անոնցբույրն անուշ վես, իոգեվարք սիրտիճուսկ շունչին ճանդուլն: տերննե կը խամրին

որկուլամ

կարծեսՀոգեվար երգ մ'է կարապի'

|

Գու

ՄԵՋԵՆ

ՄՇՈՒՇԻՆ

ր րժղդույկ,

թովբն իրենց Հողվույն, ոռ ին, Ճովուն ՀեժՔրէ էն վայրագ ու

-

ւ

Հ1903»

Արնունվերջին ցոլքերն աննըշույլ

ւ

ամպին մբթագույն. սրխամրինաշնան ժաղիկներ տրժգույն, մարին գոգր

ՔՈՒ

ը

0ր մըն

ալ

ձյունեն

սառելով բույլ-բույլ:

մարդուն

եվ Ճուղված սիրտնալ սիրատանջ

ւ ւ

ք ը

ըզգայության

ձյունին տակ, ավաղ, սառի օր մ'ալ, ինչպես որ դեռ վաղ մեռնի՛ն աշնան ծաղիկներտրժդույն...

ՀԲերա 1908»

Աշուն մը սարսռագին Ցուրտ Հնա իմ ճոդվույս մեջ. մը կ'իջնե գիշերը. Կյանքին

Գիրքըկու

էջ

լա

առ

տենդագին, Սրսփանքներ ճծծյուններ Հիվանդոտ Հոն կը Հածին, կը Հանգին եղերծրդիմը տենդուո:

Ու

--104--

էջ:

,

--105--

Ու,-- ձյութ ղա իմ

:

ֆրնար,--

1124Ե՞թ

.

"ՀՀ1991--1903-», ՝

ՆՐ" `

Ր

վես սիրտըսկը լրոն. Հեժքն ալ չի մբնպը. էո սարսուոն Ճոն կը բելրծ

|

Ու Հոն

Իր զիշտծրըխոլական, Ու տենչանքիսիմ Հճիվանդ՝ Ծաղիկները ա՛լ չբկան, Չրկա՛ն անոնցբույրն ու խանգ»-.

|

իե

(Սիրերգ)

ՀՈՏ»

Եկո՛ւր, տաղակալիցկյանքըսխաղազե, Ըղդալ տո՛ւր ինծի գորովանքն ճում. Պիտի գա օր մ'որ Հողիգ ավաղե երազինայս լույո' Արագխուսավումն ու

եկո՛ւր:վաղը դունդուցե՛քարշամիս,

եվ գուցե տենդով մը մեռնի Հողիս:

ճույզըսլաշտումի Մի' խամրեցըներ տ

Թո՛ղ որ նայվածքիդըմպեմ բոցը ջինչ։ Մոտեցի՛ր,քնքույշ ծաղի՛կըկյանքիս: մը Համբույրի

մեջ

մոռնամ

ամեն

ինչ:

դանդաղէ որքա՛ն կյանքն աղվո՛ր եկո՛ւր, ձանձրույթըճալեցուր Հոդղվույս. լույս երազիմը մեջը զիս աղե, կույ: Բե՛ր ինժի սրրտիդպուրգուրանքը

Ա՛Հ,

այո

Սկյուտար

--Վ07--

ՄԱՀԸ

(Մաճուկներըկը խոսակցին)

.- Հիմա աղբյուրեն անցան: Հիմա այգին՛ն ալ անցան: Հիժա դերեղմանատո՛ւննեն: Հիմա թաղեցի՛ն... Հիմա կր կարդան վրան. կը լսե՞... -չի լսեր: --

--

ՑԱՅԳԵՐԳ

--

--

-

-

--

--

-ծ--

--

--

--

ոո ա՞լչի տնաներ։ ոոթութը չե՛ կրնար կլլել:

չի

ա՞լ

ձայներնամեն, Դադրեցան

Ցերեկվանժրխորներուն, կը Հընչեն բայց ճոգվույս մեչ

|

ա

ՀիմաՀե կրնար պոռալ:

Դեռ

Հիմա Հալեցա՛վ...

ո.

ալ

Հիվանդ, կը ճյուծին ցոլքերն Գիշերվանմեղկ լուլսերուն, կը փայլի Ճոդվույս մեջ վառ բոցը սիրուն: Տարփանջիդ

դառնան: է...

կը մի՛ս

ո Հիմա ա

մինակ

չը՛ պիտի գա:

ալ չբ

անչճուն: սիրույդերգերն

գառ պիտի

Հիմա ալ չը՛պիտի գա: Հիմա ալ չի՛պիտի գա...

կը նիրչենքունի մեջ խոր իրերնամեն, Թըմբիրով

կը ՃճուղվիՀողին արթուն, Քու սիրույդ թունդ պաշտումեն: Թո՛ղ մարին լույսերն ամեն, Ու

մեռնին Ճույզ

ու

ժրխոր,

կյանքոտճավետ, Սերդ անջինջիմ Հողվույս խոր:

Մուռճանա,

ԵՐԱԶ 0ՐԵՐ

(Քանթիլեն)

. |

օ-|08-.

կարմիր ծաղիկ մը գարունի Առտու մ՝"ինծինրվիրեցիր: Էզգացիթե տենդեր ունի երազկոտմիտքըս ուշացիր: --109--

իմ

լանջբիս տակ՝ որ նրվաղկուռ

Ու

թովանքըՃամբույրին Հուր:

ինչպեսայսժը

|

Դողացսիրո սարսուռն անցավ՝

վաղն ախ

նլ. ատնումով ՑՓավազգար, կր Թովիմ խենք մը ղառնալ '

:

մեջ դրժլա Ցբնորքնեքու իմ:

եվ բղձակաթիմ ճեղ Ճճողզիս Ըզգացսիրտիդ Ճուրքն արժարծուն,

Ու

ու

մետաջսնուղի մր զիս

ԻԲԻԿՔՒՆԸ

Սեր-Ծաղիկին տարավ ածուն

ՆՈՐ

մեջ Հիրերունբբնքույշ Աժուներուն կք վարանիՀուսկ Հեմայքն Հոտեան. Պերճցոլք մ'արենն կր դրզվե տնույջ ծաղիկն իրիկվան: Փայփալանքներով

Հոնժբպտեցավկյանքըհնձի, ճույլովն անցավ, Հըժայջներու

եվ ուրվական մը կասկածի Անորմուոեն ծրբեք չանցավ:

մեջ, ցոլք Խանդաղատանքի ծաղիկ, Բաժանումներուցավին անգիտակ, Արբշիոչիարումով սիրո խաղաղիկ Վայելքին թովքը կ'ըմպեն անուշակ' ու

՝

՝

ԾԳԱԾՈԿՄ տենչերբյուրավոր, Բողբոջ

մեկը Հլրսեր անոնց, «իրիկուն Պիտիընե ձեր դրդվանքինվրանո. մութին մեջ, նրկուն, կ'անՀճետի ցոլքը Ու կը քարշամի ծաղիկն Հոտնան: Ու

-

Արագարագ կ'անչետին,

Հապասումէն՝ մինչն որ

Մինակմընամ ես մրթին մեջ տարուբեր: Խոճերուս

Բերա

ծվ ալեվոժ, գիոքորկատ ղիս Հոնկարժ՝ Մտածումներ Հիվանդոտ Հորձանքներով,

:

Ա՛Ն

երաղանքով մբշտարծարծ, կը

պաշարեն տրբխրաբեր:

ԻՄ ՍԻ՛ՐՏՍ

տամուկ գիշերին, Հովը պոնդերկու Որ կու լա խոլ, քրթբոուն, ինչպես տավիղն եվոլական, Որուն ճըզոր լարերուն մեջ բբնավ Հբկան Հեշտությունն մեղկ գգվանքըթույլ խաղերու, Այլ կը դողան Հեծքով, անթիվ Հոն ձայներ՝ տամուկ դիշերին: Հովն երբ պոնդերկու տա

կամ

`

ծովուն փրրփուրին, Հնքոտ

եզերքինես Հառաժ, Հորիզոնե՛նալ անդին,

,

ու

Սիրականիս Ճեռաքցած

կը տեսնեմ: Ուրվականը

Աո-

է

Է...

տա

-ԱՒ-

ու Գիշերնանվերջկ'անցեիտրխուր թունու.

ո

'

Դեռ

լարերը կը դողան, Ըմպածանդուլ ճույղերն՝ ուժգին ռլոնդերուն.

մեջ մոլորուն Խավարին կարծես Տենչըմիջոցին մեջ կը թնե, Մինչդիշերը կ'անցնի տրխուր Թոնուո: ու

Ա՛Հ, սի բտըս է ան, սի րտըս,գիշերը մորթին, ւ շնան գիշերըլացող, սի՛

-

| |

ԱՂԵՐՍԱՆՔ

Ութ կը դողա անճուսությանՀովն ուժգին, Մինչ անձրնին բնինկ' կ'իջնե ցող,

Մինչ ձ ե Ու

քսկու լամ՝ կու կը խորչիմ թե սիրտս `

-

լա՛

ճոդվույսմեջ 4ույզը կյանքին, կաթեցուր ն

ճոգիս, կու լան լարերն իր բոլո178 գիշէմբ լացող... է է Աշնան գրան գիշճը

ալ

դո՞ւն, ո՛ւն,

ծ երավներու դողդոջուն: երազներու ծաղիկ

Դո՛ւն՝

որ

Դո՛ւն՝

որ

գիշերինմեջեն մբթագին ւլարերգն իմ տենչանքներուն: Հժծեցիր

Է

դուն՝որ ժըպտեցար,

կը

ժպտիս,

ինծի տուր կաթըխանդաղատանքին. սրտիս, ւռո՛ւր Ճոդվույս: Հըրայրքներ կիրքե՛ր Հեշտին: Հուզմունքներն Տենդուտպաճերու ճողվո Ճամբույրչ Նոր բարբառումներ նոր նոր կսկիծներ լա՛վ տուր ինծի. ու

ու

Հեշտաբույր զոլքովծաղկին Վարդավետ Հածի: Թող որ շուրջն ճքրուտ հրաղանքս

վայրկյաննե՛ր» տենդի Պաչե՛րմոլուցքի, ոսկելար նարոտ: Տո՛ւր ինձ երազին

Ւ

երջանիկըրե սիրտս՝որ լբոին էր» է կարուո: ռր Հիմակ Հույզի եվ կյանքս՝

|

ճոգվույսմեջ Հույզը կյանքին, կաթեցո՛ւր ծաղիկՀեշտալիր» Դո՛ւն, երաղներու Դո՛ւն՝ որ գիշերուն մեջ Հեժեժագին ինծի ցուցուցիր':: կյանքիվարդենիքն

ր |

Մ.

Մեծառեեց

--113--

ՍԻՐԱԶԱՑՆ

ՀԹԾՅՈՒՆՆԵՐ

.

ո

Ն

խանդոտ՝ շրթունքըբուսան ճամբույրիս Հ" ուրի անեյութ, փաղփուն ժազիկ երազի, «ր

ւնՆ

/

Ըսպասումի Ճճովեն տենչը»կը մսի՛,

Ա՛Հ,

Քու

սիրույդ ջերմությունով ղիս պատե: )

կույս գրկիս մեջչ ն նետի դգրլու նաղ. էթէ Խո չքնազ Ցին նայվածբի-զույը Քի՛ զույգ եթերներդ ինժի՛ տուր,

"`

8 անե

մեջ սիրակայծ Ճողվույս սրտիդ Հուր եվ Հնչեցուր առջի սիրույն Հոն քակաղ,

մը՝ շո՞ւտ կը ւզարզբվի, երբեմե ամպոտ երկինք լեղակի լիճ մբ կ'ոլլա՝ Հոգվույս չլացիկ ծովուն դիմաց: եվ իրարու կը ժպտին լիճն այն լեղակ ու ծովն Ճոգվույս, Քույր ծաղիկներաներկրային՝ Ջոր մերթ Հովի Հոսանք մը կույս՝ ինչպես ալիք դորովի՝ Անղդսպելի կը խոնարճեիրարու գեմ: Ու

նեա ուծ

թի գույն վարաձրուղ քովրի բոլոր, ն ճոգվույդ շունչը վարդաբույր, ր գրկիս, լեցուր սրտիս մեջ թափուր, ղ գգվանքիդ ըմպեմ Հեշտանքնանսովոր:

ահախ

Բ ո

կ-

պաշտումն Հոդիս է : ա ժպտող սերդ -

ՈՆ

լ

Ին

քու

ալ

ՏԵՍԻԼ

իտհալ.` չունի

Համարիրեն քովանքն էրբեմնի. ուր, փուռենզիս իրոՎըդպատն ալ: ռ

Ու

լիճին վրա կապույտի,

կղզյակ մը բուստե. Հանկարծ Կր բողբոջի կղզյակինվրա, երփներփուն Ամպիկմբն ալ կը ցայտե։ ամեն գույնով կը ծպտի, Անրջածին կ'ըլլա» կ'ըլլա նայվածք նաղիկ կ'ըլլա, Թռչուն

Ու

շիկնոտ իղձաալ, Թիթեռնիկբոցաթն, մեջ սրտիդ: կր թոչբտիծաղկաստանին

Ու

գունագեղամպին ետն կղզյակին վրա ծրփուն՝ կ'երենաս դուն: 9Չքնաղակա՛ն

Ու

Բուստ

տեսլականձներ կ'առնե ղեմբդ Համբուն. անքոշ նարկիսկ՝ըլլան: Մազերդ՝

Ու

ձյունկատարներուն՝ Ճակատըղ՝ արին իրիկվան. Ջոր վարդագնեց

| լ.

է

"

--315--

ո'

ժըպիտ:

Եվ աչքերըդկոլան զույգ մր ժառուղինէր՝ ճրչե քոչնակն արձակ ճովողոմ շուրթերդ ալ՝

ուն

ծեծն,

կլ ոշքակը Յոզին տախտակնկլրուն Ու պատերուն, Հողիիս վրդոված. Թոչնակն՝Հոգին կ'ուղղե անտես մեկ դիծե՝ նե իր Աստված: Անձանոքինմե մեջորոնել

ու

ԲԼԱ"

ու

ու

ակեզօժ եզրը բաժակին՝ Ուբ կը «ակին, Վարդ ճարանուկ,կակաջ, նարդոս,

դգարնածաղիկ, նունուֆար...

ու

ապրիլ,

ՀՈԳԵՀԱՆԳԻՍՏ

ս

ղանդակին վանկը թռչուն, ր:«կի նափորտ ճազած շաբաթ իրիկվան Ժովբոտ

լ

ծուխին մեջ մթնշաղին

երեկվան:

| |

զ

Անդոճության ալիք մը ներս կը խուժե ՊիրկՀորանջբենսլատուճանիսկիսաբաց. Հովին ծեծեն, մարդուն քաղցեն խուսափաժ՝ մընէ՝ որ հր ցավըկը դուժե: Թոչնիկ

եկքանիկ մը՝ դեղնակիտված, Ճողմաճար իրիկվան մեջ մոլորուն. Թնիկներով՝ իրիկվան մեջ դողաճա՛ր՝ կԱնժայրաժիր եղբայրանա խուցիսգրթածժ իրձրուն:

խաղաղ ձայնըկը լրսե Աներկրային, Հոդիս իմ Հանգիստ. Հուշքին՝ Մեռածներու ես 0՛Հ, երիկվանմեջլըռանիստ. չբկա՛մ

իրիկվանմեջ

այս

հրանդու լույսն: '

'

կը սրբե. վերջ արցունքը աղոթքեն Մայրս

օրշնական Խաչանիշմը կ'ըլլա թոչնիկն՝

վայրկյանին՝

Հ-16

ր

արա

զորկ'արծաթե Այս կ'ողջագուրնիր ծոցին մեջ ռատափե: 1902»

օգոստ.,

՝

ԿԱՂԸ`

բուստե, նոր պտղեր է լիալուսնակը՝ անդոճին, շառայլ մեջն իր Որ կ'ընկղմե

կաղ մանկուչին՝ պատարուն կապույտներով

պես կ'ոստոստն: Որ մարզին վրա թոչնիկի

Իրիկունսէ խունկ ցավով միգամած.-է ժուխով, թոչնիկն Խնկամանն ոդնար: ու

Հոգիիս մեջկզգամ

շարժում մը դժվար. Անդրաշխարչին Ճճակող շարժում մը կամաց:

նրբանցքին

մեջ մայրս աղոթք մբ կր 448ն, Մապրեցընք սիրելիներնիր ամեն, կույսերումնջ բնկողմանաժ՝ մեկնումեն Վերջ ժպտող, անտես մեկ խուցն: իրիկվան՝ .

Հ-

անդրաշխարտճ, խունկըճամբա ("ուղեր անցքին ճամբան, այդ կ'ըլլա Հեք թոչնակինՀոգի՛ն մեկ Ու թոչնակնալ կ'ուղեր աննյութ դամբան,-Խունկինծուար կը պարուրեիր նշխար:

Հոծ

տակ դողղոջուն, Տիրանրվեր Քիղանցքին

/ւ

Մո:

քնթափներ ուժգին, սլեսկ'առնե Թոչնիկի կ'ըլլածաղիկ,կախվածանտես մեկ ուտե, մը ձեռքին Մատն անծանոք՝ արարչության Ռր ճամաչափքայլերն անոր կը շեշտեւ

|

կորագիծքայլերն անոր կշոական. ուր կու բան Ո՛վ դաշնավորչափակցություն, ու Թոչունին սլացքն ջրվեժի մեջ վայրէջ:

Շուտ,

-117--

Եվ անժանոք՝ գբթի մի գերք անծա Մարդն՝երկյուղաժ՝ու վոնազօժ կանան ու

Գաճնջ

ամե՞ֆն

ալ..:. գիտի ըանը,ա՛Հ ամննն ալ, Բայց չէ՛ կերոլձրտակավինբառն ժեջմիշո մբնալ, Քանզիկ'ըղձաանչճունին

-

-

առաջին.

-

աղջյան քայլին գբրոշմն անճածալչ

ալ բնությունն Քանզի

ԽՈՒԼԸ

շարժո՛ւմմը,

որ

ընտանիձե՛ր

Որ մեղրը տարբառին ծանոթ, Ու Ու

Ու

,

1902,

տար,

ԲԱԾՅԻ՛ ԸԼԼԱՅԻ՛

՛

փախրոտյա փրափրսո՛ւք ժը՝ մերթ օտար անսովորձայնի ոըլլար կշոույի՝ն

ԱՌՏՈՒԾՆ

ն 0՛Հ, ճնչական լըսելության յան, անվրքար

գ այծառ

ը"ըսե,

օգոստոս

|

թեթն

մեժ՝ միշտ

Մի՛շտ կ'ոլորե, մեջն երգեցիկիր շունչին՝ Հողվույննրվազը լույսն: Մտջին վանկերն,

Շուրքիվարդին վրրա կ'առնէ ընդմիշտ թառ, իր նայվածքին մեղուն՝տարփուռ,ճն թխՀե.

0՛4,

ու

ւարղ

:

ըլլայի: Թույր ճառազայքՀոսելու ճամար ամայ Խոռոչնքրումեչ մժոթին,

Սա տոտուն :

րոպեն ծըներ, մանկի՛կ բոցաթեւ »

հս

ու

Բայցլռություն.շուրթ-ծաղիկն է աննեկտար.

ալ չունի Հնչյունն անսովոր. կրսելիքն կր թնածն լոկ անուրջինբոցը՝ որ

Հավ

ար (ոտաժպիտ մոմեր վառելու վշտաճար, վրա Հոգիներու Սեղանին

|

Մերթ մեղվաժիր իր աչքերեն կը խայտար, եվ Հողիին մեջսուզելով, ճոգեքով կը բերե բոցն՝ ըղձալի բառը փութով:

|

Սա

առտո՛՞ւն

՛ն

ըլլայի:

ե ես

Վարդւպարեդոտով խարտիչագես ու

ըլլայի կաթիլմը տայիաննյութ նեկտարես, Ու գեթ ցո՛լք մը տայի ոսկի իմ Հուրես ցրտաճար: Մուք Հոգիի Ճրրագներուն Ա՛Հ,

սա

առտո՛ւն

սա

առտուն

ես.

Ու

ՀԱՄՐԸ

|

Պիտիչծծեր անճուն բառն իր տարփանքին, Աղբյուրինքով, աղջիկներուականջին. Բայցանճունըգեք չըլլար վա՛նկմը չնչին. Փուրն՝իրեն տեզ՝ կ'երկնե ռիրերգնայգ. անգիտ

|

աաա

-ոճ-

ես:

ԹՂԹԻԿԸ

Հժծյուննէ սյուքին: ուրին ձարկաչնչ Հովինմրմա՛ւնջն. հոկ Վերջին, -.

ըլլայի

|

իր խԽո՛կն է ծներ բառն՝որ

բճ ն ոսմզին` Անճունործնչքազթրազըվա անորջինս մեղծցի Սլացիկ: քեն Բն-իր.

Ա՛Հ,

,

.

Ամառ

անույշ գիշերն՝

մեղը

ու

ոլնա՝ կաթի

Խուցեններս է Հոսեր արծաթծորակով: Այծտերնինշուլլըվեր է որմեն վե՛ր՝

: .

:

Պատուշտանեն

ներս

նայելուըղձանքով. -կլց.-

իր տարփանքը բույր՝ Հովիկին պինդ փարած՝ կ'երթամինչն շուքին անկյունըլբճավ՝ Ուր ժաղկաճերգլխով աղջիկն բապիտակ ՄաՀիճինմեջ ընկողմանած՝աչքը բաց՝ Ձեռքըթուղթին՝ թուղթը սրտին՝ կ'էրազե...

Տա՞քէ, մեկ կողմ կր նետեն շուտ իր վերմակ Ո. կը ճանձ շապիկն ալ՝ գաղջ քերմակ. ու

Ու

կը կայնի Հոն, ճերարձակ, ճոլանի, Հայլիինդեմ, ձեռքն բատինքին,էրազո՞ւն, հնչոլես բոց մը, ինչպես խուրձ մը ցորենի. պես ճայլիին Քաղցր է լեղուն... Թղթիկին Բղթիկին՝զոր դեո իր կուրժքեն չէ՛ բաժնած Ձոր դոց դիտե, ղոր սրտին մե՛ջ է դրբաժ:

,

| |

րը

կը

լ

ՀԱՅՐ

ՄԵՐԸ

Դուրլան սրբազանին

-

:

Տո՛ւր ինծի, Տե՛ր, ուրախություննանանձնական. ղայն ժողվեմ ճամբուսվրան՝ մ եջ նայվածքներուն ամենուն ն ամեն օր: սես Սաղիկներո՛ւ

)

մեջ... ութին

տբրովի

աճոյիկ,

հրվ տաս

ՄԱՐԴՈՒՆ

ՏՈ՛ՒՐ ԻՆԾԻ, ՏԵՐ...

Ու կը տաի ճյուղ մը վարաքեն մետաքսե, իր ժիծերունմինչե ժմակըշուշան. Ու պակունքներն կը սարառան, ճեշտությունով

ԱՐԴԻ

:

|

եվ Ւ, Հանգույն հրփնալուցկի վառողմանկան՝ Ձայն գունաժպիտտեսնեմ ուրիշ դեմքի մը վրան:

անույշ, բարի լուսինկան Վարագույրեն չողիկ մը ներակը խրկէ՝ Որ շեշտկ'իյնա ձեռքերուն մեջաղջկան՝

նն անանմնակա անանձնական. Տուր ին ինձի,81ր, ուրախություն ամեն պես ղայն կախեմ Ձանդակներո՞ւ դբրան՝ Ու զերը նարոտ ամեն դրրանղայն պրսակեմ: բ

լոտավործլ թզթիկն՝ որ դեո կը «8ծ....

լ

՛

,

Տո՛ւր ինծի, Տե՛ր, ուրախություննանանձնական. ոլես զայն բոցեմ բազմաստեղնյան՝ Ճրրագներու Խավարինմեջ ամեն երդ խրճիքներու: ու

Տո՛ւր ինծի, Տե՛ր, ուրախություննանանձնական. Զայն սրբառաց իմ ճողյակիս ընեմ խորան՝ զերթ խունկ բազմաբուրյան: Ձայն իմ մտքիսժըրխեմ՝

Տո՛ւրինծի,Տե՛ր,ուրախություննանանձնական.

Ու ՅՐ

որ ուրիշներու կոծն ու կական ուղեմ ջրրվեժինմեջ դափիսձայնին: Խեղդել չըլլա

--121--

Տո՛ւր ինծի, Տե՞ր, ուրախությունն. անանձնական. Ու չոլլա՛ որ ծափիս ձայնին երգը՝ գուժկան եսիս սենլա՛կն ունենա՝ ցուրտ առանձնարան: 2:

Ը

հե

ւ

՝

.

ւ

Տո՛ւր ինժի, Տե՛ր, ուրախությունն անանձնական. Ու սեղանիսվըրա դրված մեն մի Ֆնրկան՝ Զույգ մը խինդե՛ր գեթ ունենա թող խաչանիշ:

Տո՛ւրինձի,Տե՛ր,ուրախությունն անանձնական. բաղխեմ ղայն սրտիս ժայոռին՝ իբրե մական՝ Ռր բղխեցնե ջուրն անհիկմիտ երանության:

ԲՐ

։

Տո՞ւր ինծի, Տե՛ր, ուրախություննանանձնական.

Տո՛ւր ինֆի, Տե՞ր, ուրախությունն անանձնական.

ծիածան՝ ծազիկ, կազմեր `

Է

երջանիկէր ո՞րքան... Քարն

Առանցցողի ալ՝ գույներ ծաղիկներ կը շիներ՝ Հետ օգնական: Շողերուն

Ո.

Տո՛ւրինծի,Տե՛ր,ուրախությունն անանձնական.

Զայն ըեդգրկածբտկալին ըլլամ սրսկան. Ձայնլաստ ըրած եռ լույսերունավո՛րդն ըլլամ:

Տո՛ւր փնձի, Տե՛ր, ուրախությունն անանձնական. ժողվել՝ Ճազվույն մեջ ծերերուն, կույսին, ժանկան, ու ԳՓարզ մարդերուն՝դգեղջուկներուն բանվորին: յ

լ

Տո՛ւրինծի,Տճ՞ր,ուրախությունն անանձնական.

ժողվել՝ Հոգվույն մեջ ամենուն, Համայնական Հոդվույնամեն մասնիկներունմեջ՝ ամեն ժամ:

.

երբոր արնը փայլեր:

-

Զայնիբը անձրնցողեմ ամեն դաշտիվբրան, եբբ արն բաշխեմ ամեն Հորիզոնի: Ջայլն

ժայռերուզով շուքին տակ Կանանչխոտի խուրձ մը կար՝ Ռր ունենալ կը անկար Քարին գույնը կապուտակս հնքը ցողի՛պետք ուներ, Որ գույներով զանազան

Ու

վորա ձրգեմ իրըն ուռկան, Զայնջուրերուն Ձայն իբ արոր ակոսներո՞ւն ձրգեմ վրրան:

ՌԻՄԱՄՈՒՌ

'ԱՆԻՇԱԿ

.ՅԺ Խոտինխուրձը բարձրացավ Քիչ մ ամեն օր քարն ի վեր, Ռրուն՝ սրտիկնիր բացավ, Ձատմեցբաղձանքն ցավեր: ու

Ի՛նձ Ըսավ.

ա՛ղբբբուկ, Տայիր զույներ անուշակ Ո. նըվերիդ փոխանավկ՝ Գույնիս ընծա՛ն խաժու ալ,

առ

գետերեն, Ռամբաներեն, լեռներեն, Անտառոներեն, ու տուներեն, Տանիքներեն, ու

ու

ու

ու ու

դաշտերեն,

ձորերեն,

դուռղներեն՝ Բ

Լս

Տո՛ւր ինժի, Տե՛ր, ուրախություննանանձնական: ւ

Զո

«շշ--

ձանկալի՛ջույը,. ա՛ռ, արքան. կ'ուզես գուլնեան ընծան. Տուր կանանչիղ կենսավան՝ երակնեքու անկենդան, |

Դպրության, ավա՛ղ, չէ՛ր շեննար՝ շարեին Ճազար Ճավիտյան ԴավիթԿուլաննիսկ ն Առյուծն Ալփյան...

Տունն

ԺԹ

այս

Թե քար

Գիշերն Համբուն քաղցրացան Քարն խրձյակը խոտին... եվ երբ շողերն ավոտին 1` բարձ Հչորիզոնեն րիզոնեն բարձրացա ու

ոէ: ուրիշ դուռ Հանկարծ

երնաց աչքիս. քրթուց 4ոդիս: Պարտեզինդո՛ւռն էր, նոբոզնոր թելեր, Քնարիս անցուցի Ու ճիշգ այն պաճունմեկը դուրս կ'ելլեր, Մեռճան Բալսամյա՞ն, ձայն մ' ըսավ ներսհս-Ու սըպրդեցանոր դուռեն ներս եռ: Գարտեզինմեջ կար... սոխ, սխտոր, բանճարչ Ներեցե՛ք... կաղամբ ալ, ն անպատճառ Ամեն ինչ՝ որուն կըլլար միշւո վբճար, Զորկողովալիրծախելուն կար ճար: կար քիչ մ'ամեն բան, ածու մալ ծաղիկ 1 չՀըսրդողիք: Ձոր կը Ճճուռղւտենք,

ժայռի շուքին տակ գրտան

ու

ծաղիկն բաժակ, Խուռին ու

եվ երբեմնի անկենդան ալ՝ ժպտուն ու խաժակ։ Քարն եվ այն օրեն մանիշակ դաժան Սաղկեցավթուին, ժայոեն եղավ անբաժան՝ ու

ւ

)

--

| ։

:

Մամուռին դույննանուշակ:

ՀԱՆԳԱՊԱՏՈՒՄ

«ՍԵՆՊՈԼԻԶՄ»Ը

Ալփասլանին Հանգականմխոնարհութլամբ

երբ ներս մըրտաես, ավա՛ղ,է՛նչ մեծ ցավ, մարդացավ: Ամենմեկ ծաղիկ Ճճանկարծ ԱվանդՏերանցյան,բացած իր գլխարկ, Ըսավ.-Է Ըզդգացումդ՝ Հըրա՛ շք. չէ խակ գործածես, երբեքլեղո՛ւն ալ զոր կը Համբավիդպիտի կատարեմհս ծես: Մեռճան Բալսամյաննոր ներս կը մտներ, Այս անպամնովիք Առմանն ալ Հեւոն էր: նովիք Առմանինփսփսաց Մեոճան, /՛չ Ջագմագճրլար,ն ո՛չ ի Մեռճան, Չին, ճաբոն, Սեյլան, ո՛չ մեկ գրավաճառ Պետքչ է այսպես գիրք Հանե ի վաճառ Ի՞նչ, իմ Համբավիս քայքայել տաճար, Ու քու ցորենիդ տեղ դրնել Ճաճա՛ր. ես ժանյակներուանճուն կրպակն էմ, կըրունկ կը սպադնեմ. եվ աղզնրվական Մինչ անոնքկ'հրդեն գորտ, շհրամ, պաճար, ու

կեցեք որ պասմեմ ձեզի արկածներս... 0ր մ'ձայ Դպրությանմտա սեմեն ներս. Գոնապանչկա՛ր, բարեբա՛խտէի, Բախտ՝ղոր քիչերուն պիտիմաղթեի...-Արդ, Հայ Դպրությանմտա սեմեն ներո Ա՛Հ, ի՞նչպես պատմեմ ձեզի Հուղումներս... Ուղղեցիքայլերս երկչոտ ու տիկար, Սանդուխներեն վեր՝ ուր գավթակչկար, Սանդուխներեն վա՛ը՝ ուր չկա՛ր սենլակ. Ձո՛ւր Հնչեցուցի ես երդ ու ձայնյակ, Ձո՛ւր ես պարզեցի երկնամփուփաղեղ, Ջո՛ւր պատ շարեցի, տնկեցի բաղեղ, Քար քարի-վըրադիրի ես Հարմար. --

ի

--

--

-

--|24--

'

--125--

ինչ' ՞ր է զուշիկ,անչանաաղր, Անոնցգրչակը կ'Եղծնչարաչար: Այս մոլար կապկումնո՞վ է մեզ բնրե. նովիք Աոմանն էր որ կր փբրփբրեր.-Դուն մե՛ծ Համբավովդհղիր անվեչե՛ր. Անոնց քու մեջ կան անդունդ, վիչք՛ր. Դուն երազանք էս, անոնք՝ ղառանցանթ, Դուն՝ ծաղիկ, զատրանթ, իսկ անոնջ՝ փորձանք, Դունդարիճենիկ՝ անոնք... քարմարբցանկ: Ու նովիք Առման, ճիգերովդժվուր, Լոլիկի գույնով բբլուրն մը վար ԳլտորհցՀանկարծ պարապ մեկ տակառ. Ու գինովանորտաղժուկեն վայրէջ, կրսկսերմոռնալ ինքղինքն էջե էջ: ԱնկոպՔարակոփ,բացած իր թներ, կ'բսեր. Վե՛ր անցիր, մի՛շտ ավելի վերո եվ ամեն ամի՛ քերթող Դրանիկ Շրագ Կը ճծժեր.Ա՛վաղ, փ՛նչաղբյուր Տրճրան, ե՛ս մեկ Ճորդումով ծածկեմ ավաղ, ակ. Ամեն

ջրամՏետոֆյածփրսհթ. Աբչալույո

Մ

ՆՐ

Ու արն ծադեցձեղ է... Եղկելույո: Ու ՎանդիկՔոշյան. էա՛վ է, գեղեցիկ

ԵՈ

տ

--

:

ու

Ինձմե՛

է գողցեր աժենն...

'

: `

ուղղեցիթ. Քայլքրնիղ դեպ իթԳառնոաս Բայց երբ Հարկ ըլլա ձեղ գտնել տարտամ՝ ես կարավանին առջնծն կ'էրթամ: եղյամ Պաստեղլանդատած էր. նեջցե՛... Տաղարանդ,իրա՛վ, մեղ Համաբ դա՛նձ է.

Նորքերթողության ուսճաճորդնես

:

|

| :

լ '

ավազ ակ արձագանգեց.

իսկ՝լուտանքը Ճճակատազի՛րդ մարդուն:

եդուարդԱրփիյան.«վա՛վ է, լա՛վ,-Է ըսավերբեք գիրքերուն պարսավ. չկարդանք Զի չեղինակն ալ պետք չէ՛, որ Հա՞րկավ, իր ջանքին ի վարձ կ'ըլլե ճող ու... կավ: ԶատիկԱրգագիր.Ո՛Հ, ամենն են մուխ. Դուն՝ բո՛ց մը մաքո՛ւր ծախի՛չ խորամժո՛ւխո «Խո՞սքկ'ուզեմ, պոռաց ԳիստրոսՓաթեթյան՝ -- Հաղա ուրեմբն ե՛ս ալ դամ ատյան.-Որ մեծ դիրքերու հետինապաստան, կը շիներ իմս իսթերուլիսթան: Բայց, ավա՛ղ, խոսթի կբ տիրեր մե՛ժֆ սովու

ՃաճանչԵկուրյանշուտ 4իջդ է, ժե՛ժ մասը անկե՛ցէ, անկք՛ց: Զատիկյանուք ելավ. Արի՛, Թագվոր Դուն պիտիըլլառ քերթող մեժ կարի՛՛ 0շան Առղտակցին Հնչեցուցիր փող. կ'արժեոր կարդանք մենք ասոր ննիբող» Քանզիունի ան գաղտնիք, մոդություն, ՃառագայթՌեոնթկեն ճառաղույթ... Տլո՞ւն: Այս պաճուն մեկն՝ որ խիստ ըզբաղված չր, չանկարժբարկությամբկուրծքը կը ծեծեր: Ի՞նչ, ի՞նչ «Սճնպոլիզմ». ի է՛Ֆթ է, ո՛վ դիջ, Բր

Ու

--

ու

ձեռքը չեք

ՀՐԱՋՅԱ,

|

կառեր.

ՍԻԲԵԲԳ:

Որ կը Հանգգնինութ Հարլուր տողով

կողով:

--

-336-.

լ

`.

ԴավիթԿուլանյանկբսեր՝--Պո՞ջ,չա՛րժեր... է՛Հ, գեշ չէ... շա՞տ լավ... սակայն իր ույժեր. Հանճարի Հբզոր վաք մբ չէ՛ չաթժեր

`

՝

ամիսո՛վ'

երբորպարտեզենպատմք դուրա ելայ Մեկը կը Հժծժեր.Ի՛նչ քաղցրիկլիլաՄյուս մըն ալ. «Ո՛վ.Տե՛ր,ի՛նչ... խատա-պելա... Մեծարենցիտեղ զտավ՝

Մանավանդ... ձեռքերն, ա՛Հ, ձեռթեր, ձեռքն՛ր, Առուն գլտորել իմ կութթիս

օծ.

ու

ուոթն

խոսք չբովին իրեն :

--

Դուքասոր

դուն,

`

.

Զյունին վրայեն կ'երքաս, արն՛ ձյունածաղիկ, Քայլիդ չափն է կոչնակինձայհբ ժամուն, Շուրջդ է ծիաժան, օ՛4, առտրվանայս ժամուն, Սիրոդ՝ ուխտադիրսրբության մը խաղաղիկ: -ջֆ...

.

արե՛ ձյունածաղիկ, կ'երքաս, Զյունին վրայեն Մնջելովունկն ի վար աղոթքդ անծանոթ, Ռւ շփելով շուրթիս սյուք մը մլուռոնչճոտ: ք-.-»: Հիմա կ'երգեն, օ՛4, «Զարթի՛ք, փառք իմ, զարթի

աղաք մըԲո ճիչ փարճատելով

իմ

ու

առտղի՛կ. ժպտիս

տաղարանս՝դուն կ"եիդես,կը ուր

ճետ

փա եւռ՝

ի արդ» աղերն վրա` ամայնին սվոե ճարսն

Զիկ

-

կայծեր դունյան չորինելով

ալյակին

)

:

Ջյունին վրայեն կ'երթաս, արն՛ ձլունածաղիկ, իմ սիտիս, ո՛վ կույս, ձյունին վրայեն կ'երթաս, յ

դնծա ուտեն

կը

-

-

-

՝

ԻՐԻԿՆԱՎԵՐՋ

ա

ուտն ալլակինՀետ, կը ցնժա՛ երբ կանդ կառնե կույսիննավակ. Ու բղզալով ջուրն նրվադ՝ ա յն կ'նրքան Հողվույն ծաղկավետ:

|

ու

ՄԻՏՔ

ՈՒ

ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ

ուտն ալլակինՀետ, կը ցնծա՛ մանանա,-0դն է աղցրի՞կ զերթ երկուքինվրա երբ կը բանա արծաթիր նեւո.,: Լուսին աղեղն՝

կը կանչեր, Միտքս անդադար պատճառներու դեմ Հաւչյուն, Ինչպեսշան մը լիալուսնին դեմ շողյուն. կամ կոճակինամբարտակին --

--

Մեկուն պես շփոթ, մյուսին պես լե՛ռ մբոունջեւ

մրն է Փյունիկ

են «ի՛նչ է», միտքս, իր թներն

Որ կը սլանա դեպի «քանղի»ինլույս Հնչյուն, եր աճյում՝ Հոն տատրա՛կմը կը վերածնի Զույգ թներով ծիածան ճաճանչեւ

ՍԻՐԵՐԳ

| լ

Երբ կը մեկնիմ ես կ ըլլամ շիկնոտ

ու

ու

եվ ջուրին պես այն թրվըոուն,

գրկա աաա ըրժա մ"հախ կիլլա անչճետ

իր թեթն, կը պարուրե՛խաղաղությամբն կապույտի արեդակ վն Հրաշալիո Որ Համասփյուռ ամեն բանի կը ժպտի՛:

ոլորելով

`

Գետ

ու

| "

չասնող՝ օո

էու 16րաոծոն

--128--

առում:

անցնող

|

ն

ն

-

բովեդ,

թրվրոուն՝

ու" բորոմնավոա ԱԱ արդենիքեն

լ

Աղաղակիկ'ըլլա մբրրիկ ամպաթն, Հնձանն է. «ինչուջներուն Միտքս՝որ Հասնող՝ Ջորկաթոգինձեռք մը Հանկարծ կը բոնեյ

քու

Հոդվո գվույդ

մէչ մեչ՝սրտիսառուն: ք

գնտինպես՝սրտիսառուն կը տանիս քու մաշվան ճամբեղ՝ ղայնմերթ ծաղկավետ Ձարնելով մերթ քարերուն: Ափունքներուն՝

Ու

|

նս

Մ.

ով

Մեծառշենց

ե

2-19...

ԽՈՒՆԿ

է կաթնաբութ ցո՛լքըբերնին, Թարշամներ Հոտնան, քնքույշծաղիկն իր ժըպիտին ջերմին, կյանքիըղձանքը Ուր կը վառեր ի ր դարնան... Հուզումնալից կ Հըրայրքովն

ՌԻ ԱՐՑՈՒՆՔ

Շին տ արցունքով՝ կաթիլ մը խունկ

Սրբանոթին մեջ կը ցանե

Մայրս՝ որ կանցնի անտես դոնն, ե| երջանիկ՝ կը դբնն ունկ

ինչպես եղնիկվիրավոր» եվ գլխիկոր՝ իմ ծաղիկ, կը տեսնեմ, երբ Հուրն երազանքն կը դաշունենղիս մորմոքներբյուրավոր, Խավարելովանուրջնճոգվույս խաղաղիկ»-'

ՆՈՐ

Անդրաշխարձեն եկող ձայնին: Աչքերուն՝որ զինք կը դիտեն

խունկին ատեին՝ նիրակմուտբի Զճոքն անընդատ կու խա՛չն տա

ճին:

|

եվ կու բաժին՝ նուխենծաղիկ մը ծափելի։ ամենուն

Ու ցայգամուռն

ո: աաա:

է

ԽԵՆԹԵ՛Ր

|

տա

Ա

թնչաղինբոջերունմնչ րփնագույն, ն իսկույն երկու ձեռքը կը կարկառե, կ'ուզե բոնել՝Հասկերուն վրա ցորենի՝ անի, արար լուսին քոլնակենրը

Հալելի՝

լ

աշխուժին՝ դվարթուններուն՝ գումաճոգի Զորս արբեցուց իրիկուն

Ա

բոցարժարծ՝ ինչով ճակասն՝ թրջել ուղն վրա ծովուն. |

այս

խունկն Շաբաթօրյա

Մայրսալեոր չոբեր

ու

արցունք:

|

ծվանքներուն Ճերմակթոչնիկ խոյանա կը պես Վարաղի է որ կը բանտնղինքնՀանկարծ: դի՛րկն Բայց մոր

վրդովու՝

է ծո՛ւնկ...

անխիղճդութով,ն Հանգույն կ'ըսեն, կը դառնան. իրենց խոկին Ասուպներու՝ տժզույն՝ պես մը դալկության Հորիզոնի հր դարնան: Մայրնանդոճովկու լա պտուղն

ՏԱՂԵՐ

ԱՆԹՎԱԿԻՐ

Խե՛նթն է,

`

ՏՎԱՅՏԱՆՔ

՛

'

Անորցավը՝ Հուր մ վուտղ ինձ Համար, ինչպեսսերն է՝ կյանք ծորդաբուխն անշեջ...

Քանիդիտեմ դեմքն ըսպիտակ զերթմարմար, Շիք չիք

'

մ,

". ԱՑ ..Խտ ու

ե՛տ

Ու

դառնալու ճամար...

Քն ճիշատակըկը

քանաստղաչիք

՝

մեջ: արցունք կըքարանասրտիս

"7 Աաաա ելի

:

կ' ո՞վ պիտի չրսեր ժողովրդական ան ուրեմն, Ճավատալիքը

որ գո՞ճփակեցքնեբն Տողուն՝ մ

:

Կը

վ

Հիշատավարան՝ ավելի 4իչատակելի` Հոգնպարաեր՝ վերամբարձ խունկը:

«ԵՅց.-

անճոուիյու

Անբչավանի՛նչ կույսի մբ »-

ու

.-

կարժես եՆ

Հավատա վազել ըլլալ. անարգել մինակ

կ'ուզե

եվ ի՞նչ վերապրեցնե Հղիները:

ատովածատուրարցունքն ու

ուր

ծաղիկներուքաղցրազին Արձակունակ նոր՝ տրղուն անուրչն է գըւոեր: եդեմներ

ժողովրդականՀավատալիթմը կ'րան թկ նիրակմուտթի տնային խնկարկությանց Կայբերըկերթան, ակնկալու աչքերով:։ ճամար իրենց ունկն ու արցունքը, կամ Հուսավրեպ, գլխիկոր ընժաջվա ւ

իր զավկին. երջանկությունն վարդեր, ժողվել, փուշեր կը կարծե

Մայրը կուլա

Ե

մ

ոսկեգես...

Ու

ջուրերուն եղրը կեցած, երբեմն ալ, նրվա՞րատեն, կը բաղձա ճոն մնանալ, Մքնշաղինբոցելուն մեջ վարդագույն, խաչի մը Հանգույն:

թելպարզաժ՝ երկու Խա՛չ՝ որուն ցավն

ըատվերներըդորշդույն ինչպես մրոայլ ուրվական՝ կ'անդրադառնան՝ ուրթ ջուրերուն վրա ծով Հոգվույն մայրական, Մթնշաղինբոցերուն մեջ վարղադույն:

Համակրությանպզտիկբառ մը մեղրանույշ, Պզտիկ ճրրագ մը գորովիբոցարժարծ՝ մեջ Հանկարծ խավարին Որ նշմարել ա՛ չին սիրականուղին, «ոդ չէ՛, լսքան ուշ...

։

|

տա

լ

Դեռ

ու

մեջ, դաժան

ջուրերուն մրթար Քարշեպինվրա. վարեն Զինք կը կարթնշարժող տեսիլն ուրվական: Վարե՞ն.մրոայլ տարփիձայներ կը

վըժան...

ո՞ւր եք, ո՛վ սուբբեր. Փնտոհցե՛քայս յորղան, Թողե՛քանկյունն՝ամուլ ձեր գութն մատյան, ա՛ն է, ա՛ն՝ որ արցունք է սիբեր, Աստվածն գոնե չե՛թ մը քաղցրության: Ա՛Հ,քաղցրություն,

Բ

ու

Մութնուլուսուն պատրշգամինվրա է.

եղյամին վրա, ուռքը բոպիկ, գլուխը բաց. Սորինգւտանտես իր շուրթերուն է ճրպած, եվ չուրերու թույլ շրշյունին կ'ունկնդրե:

Ռեռ

մեջ դաժան, մութին մտքին կըսպասե՛,

Դեռ

Մա՛Հն իր կր կարդան: կյա՛նք կ'ուզե, անոնք

դեո՝ սիրաչարժշրթունքին, Նըշույլներո՞ւն աչքի մը անդին... Դեռ սիրածագբոցին՝

Պի՛ջ մբ նայի ծովեն անդին, լրջացած Հորիզոնին. կը կարժե ի՛նք կերպերէ, իր անանուն սրինդով՝բոլոր դաշն ու ցած Ձայնաշարը՝ղոր սյուքն 4եղիկ կը բերե:

լաթի մը պես կր նետեն երեսին ու «խենք» բառն անչճուն. բառ անգորով դաժան. ապրիլիրենց կյանքն ոսին, Ուկը դառնան մատնած Սն եղբայր մը ցավին անբաժան: Սե

ճշմարիտ նախնական ձայնով, Մոծ, հր նբվագով,-- ա՞լնքանկ'ըլլա ինջ գինով, ու

մտքին մութին կըսպասե՞,

այդ

--

որ 1ք ատն

Դեռ

գրկած արնը ծագող:

բառ ւպղզտիկ կըսպասե՛

մը

մեղրանույշ,

դորովանքիճրագնարծարծ կըսպասե՛ մեջ Հանկարծ Ռիո կըսպասե՞ որ խավարին տան, այսքանուշ... Հին սիրականուղին ցույց

դեռ

րայց առաջիննայվածքներեն,ինչալեսդող, կը սուրա ընդոստխուցեն. իր շուրջի ինք ղինքն Հիշաժ՝ Մարդաձայնեն կը փախչի...

ներս

ԵՐԳ

Գ

Քո՛ւլը, մոտեցի՛րկրրակին։ Ծըխե տերեն այս բուրյան, Զի ամեն բ բան ինձ կրկին Հոն կը

Դեռ

կրապասե՛,փոքին մութին մեջ դաժան, Զոր ցանցեր է շրջուն թալուկն անդունդին. որսդին,-կ'ուզեննայիլ անգա՛մ մբն Լ իր չորոդին, ա՛4, կու գա՞ն: կու Քաղցրությունենին գա՞ն, արդյոք

դարձրնեարյան:

ա

--182--

,

.

--138--

Քո՛ւյրչ մոտեցի՛ր դարակին Ու բեր ճեղուկն ճրնծանյան, Զի ամեն բան ինձ կբկին կը դարձրնե Համն արյան:

ԱՐՋԱԿ

ԷՋԵՐ

Քույր, մուտեցի՛ր ճբիագին, Մարձ՛ ղայն, թո՛ղ լուսինկան,

Ձի ամեն բան ինձ կրկին կը դաբձրնեդույնն արյան:

Քո՛ւյի,մուտեցի՛րնթվադին, Երդե՛դաշտերն ցորյան, ու

ՑԱՅԳԱՅԻՆ

Ձի բան ինձ կրկին կր դարձրնհձայնն արյան: ամեն

ղեմ,

պիշեթինմեջ. դիշերին մեջ, ուր այգուն թափառիլ Հոգիներու կը բացվին ձյունե փքքումներով, անույշ ծաղիկներ, կրաղի մոտեն լավող կոչդիշերի՛նմեջ, ուրբ դետեզրին շուշան Համբույրին,

կը սիրեմ

Քո՛ւյի, մոտեցո՛ւրիմ ձեռքին Աատվածարոցն ճթթացան, ամե՛ն Զի բան ինձ կրկին նբ Հիշեցնե վրե՛ժնարյան...

ես

կերպով կ'օրրե խորճրդավոր նակինգանգյունը կը ծավալի սարն ռար զգացումները: բոժոժներուձայնին լերան արաճետներեն, կ'անցնի՛ կարավանը մնջ, որ լուռ Հերռունն Հեռու կը լսվի գիշերին ու

ու

մելամաղձությունը միստիք է, գիշերինժեջ,

որ

մթին է

ն

աճավոր:

թեթն,թեթն, կենդանիներ,-պաշտելի՛ անրջային եղզնիկները»-կրստվերանկարորուն մեջ դետին ի վար՝ դետափնի վար կը սուրան, ինչ որ ունին լթոլագիֆ սատափացումներեն, ու

լազվարթային իրենց ամպաերազի մեջ վարշամակված անշոշավփ՝ խուսափուկ գիշերին լույսբ կ'առկայծի լեն ձնեհրը:Ու իրենց մեղրիկնայվածքներուն վո լուսնի

ու

ու

Համապարփակ: կր դալարՀամբույրներ ու բոլոր մրածնիները, բուքումնալիր։ տերեանցնի սյուքի սավենճոլանիմիջոցին մեջ: Պարզկադեշերվան պտտեցնելով ատրսուռներ ճիշդ սետին ընդմեջեն, զ«առվոքասվուռթին դլութս քարի ու մեջ, որ լայն է, Հեշաագին

սո-

ու աչքերս կիսավիակ Ճոգնած, ու լեցուն, ես կր մտածեմ... մը Հեցաժ ն Հոգիս Հեշտանքով տենդով ծփաջցիկպարեգոտով գինով ազլիկ մըն է կարժես ճովք,

Հան,

Ու

եա

կք

մոոաժեմ,

Հովը, Հովք, օբ բորքբունվրա Հո՛վը, գիշերվան պողածար բուրումնավետ մեջ, «ր «զեչերին Հուլորեն, տատակուտ ճո կր դանս ջրբզար ոլ դողդոչուն: ցրտին է ո'

վ"1 ՀոՀԵ

ի

ու

Հ

-

է

ՀԱՎ

Է

ՅԵ 9»

եՎ

չաց

ու

Կը սիրեմ ես թափառիլ քու Հոգիիդ գիշերին մեջ, ո՛վ կին, գիչերին մեջ քու ճոդիի՛դ, որ տրտում է է աճավոր, լայն ու Հեշտագին, կրքուղ խանդաբորբ,ցրտին դողաչար...: ու

Բ

ՉՏ.

ու

«19042

է

' :

գիպաշտելի կը մղված, մը աղզդեցութենե ի՛ր,կ'զգամ որ ձեռքերս, ներքին ճղոր նայդողդոջեն, շրթունքներս կը ծունկերս կը խոնարճին, միանան, եջ: քափառումներուն իրենց տենդաճույղզ մոլորին կը վածքներս լխորՈ՛վ սուրբ դիշեր, Ճճոսեցուրսրտիս մեջ կաթը քու սպիտակ ճուրդիդն զիս քու ամբիժ գորովանքիդՀավիտենությանըմեջ ապրեճոդվույսխավարին ցուր, քու ճրայրքիդ բոցավառ ծիածանըշողացուր կենսառատ սուրբ քու ն Հույզերովդ, էությանս պարապը քու մեջ լեցուր: ճույղերովդ Դուն ուր կյանքը տվիր ինձի, ո՛վ Տեր, ապրի՛լ սովրեցուր» ցողն անչուն թող ձյունն սրտիս մեջ գթության, իմ Հոգիսցողովն տո՛ւր ինծի, ով Տեր, ուղիտակությունըքու սրբություններուդ, ժական ն Հետադարձ մոլորանքին քաղցր մոռացոնքն աշխարճի մորմոքներուն ցավնինծի խնայն: ո՛վ Քու սատավփներազիդ գունագեղ շողերուն մեջը ղիս անսաՀման պապակնոր անդադար կ"այրե սուրբ գիշեր, ն Հադեցուր խորը, արթնցուր ն ճնչեցուր Հոդվույս իմ նիրչե Հողիս։Մանուկը՝ որ կը ձա ' նը՝ որ լուսծ էր սրտիս մեջ: արձյալ վաղեմի աա Ժ որՀուրդիդ Դ ջինջոյնչունուՈ՛րքանքաղցը է սուզվել ջու

Քու խորչուրդիդվետության առջե, ո՛վ սիրական

ու

ու

ու

Ճավեր-

ու

ՑԱՅԳԱՆՎԱԳ

Պարզկագիշերվան Համատարած ապիտակլույսերուն մեչ ո՞վ խորճուրդն անծայրածիրԳոյության. ո՞վ չի լոնր ձայները՝ որոնք

չզգար

թողե,

միջոցին մեջ ճավիտենության անծայրածիր գաղափարըկերգեն: Սնունդի խորճրդասքո՞ղգիշեր, ուր Հոգիները կբ վերածնին ու Մտածումները բարձուն Քը դար կը սլանան դեռ ի անճուն բար աղաարավոր ր խորճրդանիշին. Ր՞րդ դ ու մանդենհրաղունակ լայնալիճ նայվածք, որ ճոգիներու վրա կըրքրթի | ու կը ճալածե մշուշն անոնց ըստվերուռ ծալքերուն: կը 4նչեն, երգերը կոդեվորեն, ու բոլոր "Զանդակները ձայները ցնծագին ճամերդության մը մեջ կի միանան. Հոգիներու ծնո՛ւնդն է: կը վառին, խունկերը կը բուրեն, լույսերն ոսկի բո« կուսավորները ցերով կը փայլին. Հոգիներուծնո՛ւնդն է Շրթունքներըմեղմագին կ'աղոթեն, նայվածքներըկը բոցավալ| լին, ձեռքերը կր վերանան, կը վերանա՛ն. Հոգիներու ծնունդն է: մեջ, լուսավառ սեղաններունվրա, ոսկեճուռ թավիշե բաչՏաճարին վանդներով միստիք դիրծեր փակ ու լոին կ'աղոթեն. վայրկլանի լոություն մր Հոդիներու մեջ անծանոթ դողեր կր քափանցե, ու նայվածքզ ները, գութի ու գորովի տամկություներով լեցուն, կը պառղան. Հոգիներու ծնո՛ւնդն է: րգերը կը վերակաին,զանգակներըդարձյալ կը Հնչեն, մըր- | մունջներն անդուլ կը բարձրանան, կնդրուկներնանընդճատկը բուրեն, ն սիրտեիը միշտ, մի՛շտ, անչուն ալացքներով,կը վերանան. ճոդինե» |

մե փոփանքիդ րր Ի ' Խար մեջ փանաղերով մոռնամ պատ մը անսաչման " խանդագատան բից ո՛վ պաշ ջի վրդովումներն աշխարտճի ունայնություններու

խյանմեչ. թո՛ղ ՛

որ

ճանդչեցնեմ

Հոզոար

շո-

ակատս

ու

չ

սուրբ

ու

տելիգիշերըՀողիներու Վերածնունդին...

ու

ՀԱՏՎԱԾԻԿՆԵՐ

"րուժ

կը լսեմ որ էությանս մեջ կը Հեծե անույշ սարսուռը սերերուն, փոշին կը քնապիտիծաղկին ցավոտ սրտիս մեջ, ուր Հիշատակներու ա' Հառաչանքիմելամաղձիկ օրորներունտակ: ցաՈւկը փախչի՛մ,չեմ գիտեր Թո ինչե՛, թերնս իմ Հոգինես, իմ խոանծանոթ վատանջ Հոդիես, ուր Տառապանքըլոկ երգեց երդը բին տրտմության,որ իմ էությանս մեջ կ'ապրի

«ւ

բու

ժնո՛ւնդնէ...

՛

:

--196--

ու

|

ու

--"137--

66. ծութ մը կր պլլվի Տենչանքիս խորտակողբոցին զին, որ ծՀորդառաւո դոտիի մը պես կ'երկարիո ռսուտակային

`

`

ՋՐԻՆ ԾԱՌԸ

,

Անծանոթդիցուճինծրուչարագուշակ ձեոքեր՝մշուշի խոպոպներով մեջ Գետը, դեռ գյուղ չասած, կը թոթվոի իր ճողն անկողինին բ թվի քն կանչանա խարակներուն «պաքտ, Հեստ. կանցնի ճամբ բալից չաչելով, չչելով բեն, րոր բզի ուրվայինխախծություննեը, ջախջախոլ մեչ որոնց միջ կարժեռ զայն իր ամպարավիծճոխորտանքին իի, աճա՛ թողած տեղը անբուժելի, ճեռուներեն կը նվադեն ինծի մատը ծաղկատի մեկը, որ իր աղջկան. արգիլելուշարժումներ բֆողներ կահ. ան, ո՛վ դուն, անվերապա՛« ու, անտարբեր լուրջ, կուրֆմեջտեղը, Ճոսածքին է միամի՛տ ոլա, ճիշդ տարվավոր, «Մճոա՛՛վ կեցեր գազեր ու ղայն պիտի անկասկա՛ծ: Թափառիկ դյուրաբեկ որ կրցաք կառղուտցած, Հարփածնհրեն ջը Հեղուկիւարոազանեհրու

| |

ԱրարարԱրոն ի մայի

ու

ու

ու

ու

սավերայնություն,

ու

քարշեւլՃույղերդ պտտեցնել խավարչտին ու անել բավիղներու Քիչ մր վարը, ճիշղ ճռն, ուր ավփունքի հղերքը, պատվարհ՛ր կարծես. մտնձ չուրը, երկու վիժանուտ խեղդող պարապությանմեջ, որ ծնրադրած կը թվեր Քեղի՝ղգացում|ն նէրունշղթայեն պրժուժ, զյուղ պիտի կ'երկարեն ուժդնության առջե: Բայց, անխորճո՛ւրդ, գիտցի՛րմեծ խորճուրդը ժայռեր, դեմ դեմի նստած, իրեհց թուխ բաղուկենրը Հճաղք ամփով ու լոն է, որ կարծեռ, | Հետ. ու կրկնե՛ մեզի «Քնացա՛վ,-գուցե ընդմիշտ չարթննա՛. անիկա իրաքու,Հոն գետը, ա՛լեքան նեղցած պիտի ցցեին Հոն իրնեց ժայլուրը ճավիտենապես ճի՛գ մըն ալ, պզտիկ եր անգոյությունը կ'ապրի ճիմակ, ա՛Հ, իր անդոյությունը...5: Ճապկըանընկճելիամբարտահը կապտհինխեռ տղան: Բայց ջուրը տակամաբին տուն Է հ ճուկ կու կը սաճի դնեդերոտբազուկներու ծ 5: կը վաղե դեպ ի գյուղ, մյուս ժայռհրուն կեն. ու դարձյալ, չարաձճար, քու

ու

ու

ու

ու

տա

բեղառչեեն,իրենը անդոսնումինժեջ ժեկուսացած, որոնց բացառքին ն կը վրա կտգլխուն Հանգչի անոնց մեչեե ճրկինբբ կր Հեռանկարվի անցնի կաճոսանքը պույտ կափույրի մը պես. մինակ թն, երբ ն հա, կի Հպտրտանքը սպիտակ, մուրջինտակեն, ճոհ, ուր ժայոհրուն տակեն՝ կը կամուրջին անույշ, ժոլտի հր Աստվածամարբ կմբ մբեթա իդ չրջապաագ անչչու,, ճանդարտած,ն բարի Աստվաժամարբ,զինքը

Ալյակներուընդճատ ընդճատ շաչող

ռրոփունքները,որոնք ավա. ղին վրա կը մեռնին դողաճար, ծովափինխուսափուկ լույսերուն Գլ բանի երանգավորումները,որոնք կը թոշնին Հանկարժ, տարտամ գոլ ու

,

պիտի

երազունակ

ներու աղոտ ճառանչումներ թերի լուսաժապավեններու նզեն Հ ճոգվույս մ դիժեր սփոելո լով գորշ ժովախորշին ծովախորչին վվրա, րա, կը թափանցեն ու

ո

.

մել

Դոյության խոաաթում յ Պաղաժարը

խունկ մը՝ ստվերի աժբարձուղեշ ու բաղմաստեղ ժառերեն, անկողինինմեչ դարավոր իր նությունը կր թոթվճ, որ կը շղարշանա Ա՛Հ, լուսնային անձճուն, կապույտ, մետաքսե քաղցիություննե՛րը." վրա՝գրելն Հոլանի։ մարժինին դողդոջուն երկարած գետին ողորկ փախչող վրդովմունքներու սսպլիտակ երաղզայնությունը...ծովուն աղաՈ այս այսպես կ'րլլա միշտ. դյուղին էն տարեցն անդամ պիտի վկայեր ամենեն Հուռթի տւարսիոտ շունչը, որ խորունկ. բույր քն, գետը, իր դարնային ղգացողությանմը պես կատվարանաու կը ճորդումնհրուն վանքին իջնող ծոցը ջուրին ելած չէ ճնշն տակավճոդիիս: վեր պաչերունիսկ, գեթ անդամ մր Մաչճվանանդնային զգայնություն մը՝ մաճադույն մտածությանց քահ սանղուղներեն միտապաղաղության մեչ: ու

չ

մաճագուշական

:

օր"-

տող

ը

ու

ու

'

.

.

եվ մաճականվանկեր, որոնք կի մազլցին

ներու մեջ, նվագի մը պես,

որ

կը թմրեցնե՛ Հեշտին...

Բայց չի՛ լոէր երբեք աղաղակըՀոգվույս, լե, խանդավառ բաղձալից... -

ու

սառ

Ճանդարտությոմ»-

դեպ ի կրանջ կրվա-.

.'

Է

մը, Տարի

Ո

զրահ, ։

62» նն

գրտը,գար

`

սաշման տարաժլուժ, ժված, են, անսաճշման

ր մ ան

ածուն

աժ«լ չանկարծ իր տարածվածէր. ամայի դաշտավայրեբննանան ԵԼՈ դալար թո՞բոլոր անդին, ն իր աչիունթենշա՛տ կայքենդարս նետված, ,

.

որ

ան

ՔՈԸ

փերուն, բոլոր խատուտիկ ծաղիկներուն,քումայք ու թուխ ճողերուներ բազուկներըերկարած, անոնցմե բուռ բուռ խլած, առած, փախածէր. ն որովճետն գետը անսաճման քմայքներ ունի, պչրանքի նոպայնմը գրավված այդ ժամուն չէր խնայած նույն իսկ իր դրացի ալոճիներուն, ժանտ-թուլերուն, բոլոր այն բաներուն, որոնց, իր անցքինմեջ, ցանկությամբ նայած էր այնքա՛ն ատեն, գրկած տարած էր զանոնք ամենն ու ալ. խեղդած էր իր ընթացքին մեջ գտնվող խութերը, պարեխները, կղզյակները,ամե՛ն բան. որովճետկ դետը անսաճման քմայքներ ունի, Բայց իր ցանկությունը չէր ճադենար տակավին ե ճայրատ, իր կուրծքին վրա երկարած ծառերուն փարելն վերջ դեռ կ'ըղձար. վարար աղջկանմը պես, կ'ըղձար, կ'ըղձա՛ր, ժայռերու վրա թառած բարձունքին տուներու տանիքներեն, ապշաճար ու ճետաքրքիրղինքի դիտող մարդերուն ալ կ'ըղձար, կուզեի ղանո՛նք ալ իր թներուն մեջ ունենալ, ճող չէ քն անկենդան, անոգի՛չ եվ այս մոլեկան բաղձանքովչէ՞ր, որ արդեն պարտեզ գացող կնկան մը քղանցքին փակավ ու քաշեց իր վին սրտին մեջ. կ այս խոլ տենչանքեն չէ՞ր, որ իր ափունքին վրա խաղցող զույգ մը կայտառ մանուկներ ալ առավ տարավ. առավ տարա՛վայն տղեկները, որոնք իր կարմրորակ չուրին մեջ ձեռքերնին լվալուն իր վայրի գեղեցկությունըըմպելու եկեի էին. ն այս անպարփակ,շամբու քմայքով չէ՞ր վերջապես, որ նույն դետը, անծայր պանկությանվայրկյանի մր մեջ, կամուրջն ալ առներվար էր իջեր, անոր վրա քանի մը մարդեր գտնելու Ճճույսով: Անչճագ արշավը դեռ կը տներ սակայն, դետեղերքիաղբյուրներն ալ Բ խղդեր թաղեր էր իր ծոցին մեջ. ջչաղացքինդուռը ափ առած, ջրանիվննիր խորտակածէր. ն առուեն նախանձուս, վաղած էր ծորժորն ի վեր, իրեն անծանոթվարդերուն բույրը ծծելու նշննիի ծաղիկներեն քանի մը շափրակխլելու իղձով, ու ոռոգաժ էր սն խաղողի ալգեստան մը ու պարտեղիմըն ալ ծառերըՀետը տարած: ու

ու

կից բ ան մըը կար իր բանրարդյոք

պիտի չէ՛ր կրնար ըսել. ինքը Հմայքի պես բան մը

ի՞նչ մեջտեղը: մեջ, ջուրերուն շարժուձնին

իրիկուներբ մեջ. ար բաղուկներուն թավշաՏո ոք բուրումնավետդաշնակությունը, քրտնխաշ նած գեղջուկներուն դադարած եր կը շոշափներ փափուկ դետին մեջ երթալ մարժիններին երբ Ճճողզնած դին, ի ԽԱ կը զովանալու, ապրելու անընկճելի ԲԻ ո բերն ավ լի լ «րին ծառը», ինչպես կը կոչեին զինքը, ԱԻ ո"

ուներ իր նր ո

ամառ

հ

չորց:

ո-

Ճո 7

ծե-

մըը

ետք պետք

՛

լու

արծ"ն

զգային,

/

կը

մեջ, իր կարեկիցշարժումին մեջ: 0ր քյան մեջ, իր սպաղատանքին մը մարդեր դացին ծառին լոգ աք լուսինկա գիշեր մը, քանի ո պիտի նետվեին, շշուկ մը կառչեցավ իրենց ն երբ Հանված ջուրը լու կը բո ւ4, կարծես ծառը կը խոսեր: խոսեցավ, բայց ականչին. ո տակ. դացին ջուրին նետվեցանջուրինմեջ, խոսի՞միթե, ու ԲԼլո՛մբ, Մ

Բարը

-

՛

Մ

ա

Լ

ալ

չեկան...

աե

ո Հասվոտ իր առջն սյունացող կոգաքի

կը Հասկնա ծառինլեզուն,կը Հիմակդեղացին կայներ է ծանծաղուսոքինմեջ թետբաց երկճյուղ ծառին, որ

" ի սիլու տի

պ կու տա իր մեջ, լույսին լուսնի կամ Ու երբ իրիկվան արնին, կը Քվի իլլաւ դժադրվիչուրերուն վրա, ինքն ալ խղդվող մը

մի՛իմը դացողներուն

պես

ներըմիայն ջուրեն դուրս

ցույց

Բոն

մնացած:

ու

ամբողջ

ՈՐԹԻՆ

ՏԵՐԵՎԸ

'

Հ»

|

ծառը արմատացավ,բարձրացավ,մնա՛ց

,

.

Ի՞նչ մնաց այդ բոլորեն... շաբաթ մր վերջը, երբ Հորդումները դադրեցան ու գետը դարձավ ինք իր մեջ ամփուվելու, ավազ ու սիկի անկողինները մինակ, բայց չէ՛. առչի օրերը աննշմար, ճետո Քիչ մը նշանակելի, Հետո քիչ մըն ալ ավելի, ծառի խլյակ մը ծանժաղչուրերուն մեջեն իր երկու թուխ դաստակները դուրս կը ցցեր. քանի մը օր Վերջը, երբ ջուրերը ամբողջովին վերադարձանիրենց անկողինը, այ Հոն.

ու

պաղատադին,կարե-

--140--

ու

ար

:

ո

Ն

Դ

Ե

Բա անցեր հրիկնավերջըդալկոտ տերնի մը պես Հողմավար ումնացա գաղջ ցաստանին մեջ գիշերը քնաբացկ"ընկողմանի. աի քվբվալ թոթվն կը նյուսը նազելիգիշէրը։ Աշխետ ղամբիկս ' զինիին բույրը զգլխիչ նախերգանք, մեջեն, ուր խաղողին արչեստանին ն ուցորեկվան արնինեղկ շոգոլի կր բարձրանան: գեղանիլեռը նստեր է տարփատենչիկ Հեռաստանին մեջ Հարսենի, Հոգնաթույր քցաբ մը ուսն ի շարժուձնով, մշուշի տարտամորեն պես արնակեզ կ'իջնե. ղույլգ մը ծառեր թխլիկ դաստակներու լերան ն բացվի. կը կ'էրկարեն, իրենց տերնուտքը դալարճողմառար ե նրբարվեստ շառազույն լիալուսինըկը դետեղվի, ուր աճա՞

Դ-Վ1-

Հոր

արի

ի

մը պեռ,

որ

ամ

բիլ երիզ մը կը ոլտուտկի. շուրջը իր դրասանգներուն նկարվի, իր դալար ծոցին մեջ կը

խա-

պես չոժդույն, մեղրամոմի հրակիկները, փոկը քթթին.կոթունը, ոսկի աչքեր կ տեղ տեղ Հրանյութայծեր, ղան. կ'ձրթամ հս տեսիլքին այդ ես այդ տնրնին, չեգույն,պիրկ կը շեշտվի, ղի՛ս ինծի խանդաղատ, կը սպասե, գրկաբաց. ինքն ալ, ժոլտուն, մեջ եմ։ ա՞ծ, ի՛նչերաղի կարծես. կլկանչե

կ'անցնի՛մ անվերջ այլեստաններուն մեջեն, ուր անկ'անցնիմ, Հզրոի» մը մշկենի ալիքըկը ձփծփա. պաղառատ լիաբծրրի ողին արզավանդծոցը կ'ուռի, դոյության եթերածին երակ մր անդաղ-

ո

եր

ու

Հնաղծետեկ'երփներփվի՝ոսկեթույր, խնկաթույր,քրքում ու

ու

ու

ա՛2, վայրկյանին քաղցրությունը: բում կը բարբախե.

մոտեցա

կը

մոտեցա. քալե՞մ,կը քալեմ ն ն աշտ սրտաղեղ: վեր, կաքոդին, ի ւոշեղույնկոթունն բարձրանամ, ն մեջ:չ սուղվիմ դալարի աՀշա՛

կը քալեմ, կը

55:

ու

ը

եմ արդեն պիտի ալ ծայրն կոքունին ի ն: Քարնե՛,տնաչե ին է Հալե է փախեր ու տեսիլքը ճալեր Բարին արնի՛դ,-- կ'ըսեմ, կայլաՔիչ մըն ալ մոմաղույն երակներըսակայն դեռ կը խաղան փոեն, սալարկվածմիավփայլ փոխվինճանկարծ. դյուղիս փողոցներն դյուղիսճամբան էր, աերնան

ու

Գյուղկը դառնամ. ատեն ատեն կր չոյեմ ճայիկիս բաշը, որ լոն | ծիածանումին ժե չ կը փալփլի. ան սուրալով կ'անցնի դեղնորակ ճամու բաներեն փոշին ուրվանկարներՀորինելով, ատեն ատեն սանձի կր լ ու քաշեմ, կը կենա. պատին գեղեցնեությունը շարժումի գաղափարըկը | մռոցնե, տիեվլերքիսրտին մեջ բաբախող րուչեներուն ու վայրկյան ալ ղոր մադլրեցա, ղոցները. ու կոթունն ներունղարկըա՞լչզգացվիր. ամեն ինչ եռ սքառչւցումին մեջ կ արձաձե գյուղի ճամբան: նանա. Հոն է. ծովը, ծաղիկը, տերեր, մարդը. օ՛Ճ, վայրկյանին երանությունը, իրականությունը տեսիլքը փախե՛րէ, բայց ա՞չտ, Վա՛խ, կը դիտեմ անկշտում. դյուղակնեերը մանուկներու պես Շրջանկարը Հո՛ն է: երազը զնաց, բայց խանդաիմ մշկենի, ծաղիկ ու ծավ դյուղս նստեր են բլրակներու ծունկին, Հովիտներու դոգր, կամ դետին քղանցղատանքըդեռ կը մնա... Քեն զավակներ, վոր արդզասավորամոլ ժը ցանցներ է Հոս ճոն ԱՀա՛ Հեռուներեն սպիտակ իրան մը կր ցցվի, կ'ուռի. Հովիտին աղչի՛կն. է, դետը, իմ սիրականս, իմ տարվփուճիս, որ լուսինեն արծաթ Թոռաններ ԱՇԽԵՐԳ ես կը քաղենիր ծֆանուտ քղանցքին ճամար: Բայց պաճը անցավ, ու ձիս խքանելով կր Ճառաջանամ, վայրկյանին արձանիկ դադարեն Ե. Պ.-ին վերչ, կը մղզվեր կըրխտանար. ճիմակ աշխույժով կը անո ւյչ լ" ձայնը,կյանքին աղա ղակը, րոպեներուն ուժգին դարձյալ իրերուն սպիտակ աղավնին. Սա՛րն ի վեր, թոռա՛վզնաց Հոգիիս մեղրիկ բայց իր նայվածջին զարկը: Հոդյակ.բայց իր թոիչին ճերմակ աղոթքը, մեջ է դեռւ կաթիլքը,Հոզվույս մեջ է դեո. Հողվույս . թոչունը, սաշեցավ անցավ "Ամրան տաք հրաղիս, այդ ճերմակ Հեծեծանքին մեչեն ու ծովուն ալեղող Դեռ չշասա. տափաստանը աշնաճար ծառերուն սրսփուն այնքա՛ն ընդարձակ է, ա՛լնբան ծալանդին ճողվրայեն.մինչե Հորիղոնինծայրը:ավելի փրրփուրներուն րբածավալ,որ գավազանի չափ երնցող ճամբան, առաձիգ, քմաճան, վրա- ավելի՛անդին՝ կորսդալարումին վուլս Ճուսաբեկ դառնանույշ ոլորված տրեզի պես Հետզչետն կի քակվի, կ'էրկննա։ Զամբուն վիա մեջ, օ՛4, իմ երազիսճերմակ արշալույսին վածՀորիզոնի մը ոսկեջինջ ալոճիներու, ընկուզիներու պզտիկ կայաններ կան. շուրջս, այգիները, այգեները, անվերջ այգիները. որթի տերեներ, ամէ՛ն կողմ. գետնին աղավնի՞ն: աճա պատուշանսփակեց:Հովը, գիսախոիվ,մոՀո՞վը, Հովը՝ որ վրա ու կապտորակ օդին մեջ ալ, որթի խնկադույն տերններ. դիմացս, ալ լութոՀոդվույս Հովը՝ որ աճա՛ կ'իջնե մինչն հտիս, գլխուս վրա, շուրչս, ամե՛ն դի, անջրայինթիթեոնիկներուղես պարՍէպտեմբերին լեկա՛ն իր Կրթ մինչն ծիրանի ռոգ. սպլատուճանները, անցիկ կը ե՛նչ երազի մեջ եմ. Ու այս տերնի բույլնքուն մեՀ ո՛վը, Համար Ճոն. մսեցուց որթա՞ն ր փրփրուն շունչընետելու չեն, Հէոո՛ւն, Հա՛տ. մբ, կր. Հակայական,լուտաջովւ, չ8շ. "

.

:

--

,

արդ .

,

--

ու

|

մոտ.

խոմյունը

,

`

'

ալե

Ա

.

դառնան. գեղեցիկ, Ո

1Թ-

ցուրտ

ճրագները իղձիս,

.-Խ3.-

ա՛4, Ճոգյակդ, Ֆ

արդյոք

նին:

,

որքա՛ն որքան,

-

որքա՛ն, երազանքիսսպիտակ աղավ-

Ամպամածգաղջ իրիկուն մըն է Հիմակ, Հ է Ճոգվո՛ւլդ Համար, Համար. լուսինը՝ ր քա ք ն պես ժպտեցավայս իրիկուն ԿԱ մանրդարշ չատ անձրե մը ուրախության արցունքի քաղցրութ Ղցրությամբ իջավ մինչե

թ «Ալուը ԹԱ ամ:աարԱաԺքի

տիրամո

'

,

ամ, նե.

Հոգվույս

Հուշքերուն մեջ, ուր սիրացոլ նհայվածքներուդ ողկույղն է կախմեր՝ անշիջանելի՛, Այս իրիկուն, օ՛Հ այս իրիկուն, ի՛նչ անբացատրելի քաղցրություն է որ կը ծորի լուսնին փախատյանայվածքներեն,ի՛ն ինծի ճամար, երանություն, որ լուսնին ուխտավորն եմ, երբ ան մեջեն Հանկարծ կը բացվի վազքի մը պես՝ որ Հորիզոնին ծա յրը կը բարձրանա՝ աղոթավոլ, Խ մ շրջադիծով. օ՛2, ե՛նչ քաղցրություն է այս՝ զոր ը սրտիս կը ճոսեցնե.աՀ, այն ոսկի արշալույսին : | ը մեջթառաժ, ղո՞ւն ալ, սպիտա՛կ աղավնիս, դո՞ւնալ լու' ար... ռին ն ա ճշգր

մաին

աո նխարանքին

,

ավան Միոտին մժջ մի ուսության,

-

լիարծաթ, լիաէ

-

լ

ԵՐԳԸ ՏԿՄՈՐԻՆ

|

(Արձակ բանաստեղծություն) | ուռիարտասվո

իրիկնալույսինծիրանի ծովուն մեջ կղզիացած

ներու շուքին տակ, Հովիտին խորը, բ աշա՛վա«իկ իմ է ծրա, արոտներուն ' աճա՛վասիկ իմ երգս, առվեղզերքի ոնճաաննուխին խունկովը օծուն. աՀա վասիկ իմ երդս, ճնձված արտերուն Ճճերկճողներուն բույրովը, արնեփ խաղողներուն մեղրացած թուղերուն անուշուլքովը ակաղձուն. իմ երգա՝ իղձի մը, արցունքի մը սպես պարզ ու վճիտ, որ իրիկվան ռակի Հրնչտակին Հետ թն առած կը ը թուի, Սոչի,«ը բերնի վեր, կապո՛ւյտնի վեր:

ԳԱԼ:

ու

ու

Հո

ու

սա-

ոու վոր

իրիկվան ՈՐԻՆ

մեչ, իրենց ժինելույզանիշակները կ'ոսկեջրեն. տարածուն ու դաշնակը մշշանա անդաստաններուն վրա, ջուրերուն վրա,

բարություն Գորարձակ, արթենի իրիՆանա աաա մ ան: ա ա զարդարված, իրիբով, կունը, մարդծրով չ ածի Հո տարփավորն իմ երգա : Գո " իրգման եր դողերով, անչամար որ ը

ու

առույգ

ոստոստուն,

եմ.

ու

պարզ,

պարզ

,

է Հիմակ, Քրթոուժնքրով լեցուն :

Տնրեկվանարնին Հուրքովը դինովցած պարտասո՛ւնչողիներ, ճելմակ լաթնրով դաշտի՛մշակներ, եկեք ունկնդրել իմ երգիս. իմ երգիս, բուրմունքներու խուրձ մըն է. իմ երգիս, ուր ձեր քրտինոր"բյուրազան քին, ձեր երանությանց ցավերուն աղաղակը, ձեր սիրականճովերուն, ձեր սիրականջուրերուն, ձեր սիրական, մտերիմ, դրացի արագիլներուն ԱՀա՛ կ'անցնի իրիկվան ու քոչուննելուն Համերդությունը կա թառած: ա՛լ թողեք աճա՛ անցան իրիկվան օդանույշներ, ջրանույշներ, բամբիշը: ճակեանոր Հերի՛ք բաշը. ճերի՛ք Հերկեցիք, Ճերիք Հողին նայեցաք, անէ. ոտվերներըկը լճանան տակավ. իրիկուն ցաք այսքա՛ն ատեն. "զ

,

|

անանուն

ուռիներու շուքին տակ, ճովիտին խորը: աք

ու

.

փառքը. ու ձեր մտածումը), դեպի կապույտին դամմըն ալ վե՛ր նայեցեք, Հոն. արվիլ ծահկնՔ շարվիլ խողսավառնի թո՛ղ րացած, դորշութենենՀճափրացած Հողին ղին գորշ ռերուշուքին տակ. թո՛ղ հրաղնիդ վազե անծանոթ նազելի Հուրիներուն

՛

դեպ հտեեն,

ե

անտես

դաշ նայեցեք անծայր,անծիր նիմփարաններ:

ՀոգնուՀեռապատկերներուն ունկնդրեպրկվին,փակվին. փակաչք՝ քննեն ձեր կուլերը խտղտին, ցեք իմ երդիս: Ո՛վ բարի մշակներ, ականջ դրեք իմ երգիս, ուռիներու տերուն,ծավալականջուրերուն, մինչն

որ

ու

չուքին տակ, Հովիտինխորը:

ծիծեռնակներուպարը: սարերեն վար իջնող ստվերի փերքիիրենք ալ քանձրացածմարմնացած ստվերաի ծիծեռնակները՝ ներ՝ խուսափականլույսերուն Հետ գրկված կը պարեն իրենց իրիկնա77 պարը. կը դառնան,կք դառնան 1. րոնց յնքան ա՛լնքան կի մոտենան, կը Հպավորինիմ կուրծքիս, ա՛յնքան, ն անոնց թռիչքին կ'ալեկոժն. երգա իմ մը Հորձանք սր նոր անժանոթ ԱՀա՛

Հարրի» Բրոմ

է

ա

երգը, պլլվաժ իմ նվագիս, իրիկնավերջիսղոխին փայփայուն դաշնակության ճետ, վիտակ վիտակ կբ դծզծվի ասմաղուն միջոցին մեջ, նս պիտի թրթում, տերեներուն ճետ, որ Հնաղչետե կ'ամպարծաթի: ՔոչուններունՀետ, Հովին ձնա. բոլոր ձայննրուն, բոլոր էրանգներուն, իմ երդս, ես տակավինպիտի սարսոամ ոս բոլոր բուրումներունճետ, տակ, դալարստվերճովիտին ժոցը' շ""քին դարձե՛ք, բարի ձեր օրվան աշխատութենեն,

ուռիներու

յ

մշակներ.

Դարձն դիշե՛ր. կիսալուսինըոսկեզօծ. ձեր միդապատ տներուն ծիրանեցոլ բիՔ

դարձե՞ք, բերըկը փթթին բլուրին կատարն. ձե՛զ կը կանչեն. դարձե՞ք, նե աշա՛ տանիքներունվրա ձերինները կր պարեն, ձեռքերնին իրենց ձեր ճակտինթիվ ըրած, Հորիզոնինլուսալիճ անդորրինմեջ երազուն ետեեն քափառելով. ամբողջտունը թնաբաց կրոպառսն սիլունթներուն կը մշտածիծաղ ետին, արուսյակը երդիքին ձեզի, դարձե՛ք, ղարձե՛ք: `

:

Մ.

Մեծառենց

«-ԱՏ-ռ

ինչոլնս ձեր խղճին ձալքարքավփի,ճեռավո՛ր, պայծառու Ղոճւսարձավկ՝ նր, որ ձեր աշխատանքինարնուռ տխվեն վերջ, ձեր դոճունակ ճոգինեբուն զովասուն երջանիկ գիշերին մեջ կր ճառագայթն: 0՛ն, դարձեք, ձէր օրվան աշխատութենեն, դարձե՛ք: Տունը ղեռ դրկաքբացկրսպասե

ՄԵԾՄԱՅԲԻԿԸ

ձ/ղի: Տունը, որ դիտն ձեր ճոգնությունները, ամբողջ օրվան մր ձեր ե ի ՛նչպես ճողին. նչաոս զիդիտե զի չարքաշությունները, ձեր բովանդակ Ճոգերն ծրբ տանիքներու վրա ժատիլ, ամոքել, սիրե՛լ: Դարձե՛ք, դարձե՛ք, ու

ու

ներս մտավ ծերունի կինը: Դուրսր ճրագը ձեռքը ննջասենյակեն դաղջությունն անձրեր կը ճոսեր լիատարափ.դուրսը պարնային ցրցքներապակը վեժջեր ջուրի մութըծովացեր էին: չերարձականձրեր վրա տանիքներուն վրա, մայթերուն սպաւերուն կիներու վր, դնաց պատուծանին վրա դրավ ճրագը Սնրուշինլուսակալին ու

յիոված ձեր անկողիններուն մեջ, լուսավորներու աննյումանձրհումին սակ անդորրավեսոքնանաք,կիսալուսնին ոսկելույոճամայիլնւլ պիտի առկախվի, մնա ճոն՝ ձեր երդիքներուն վրա: 0՛ն, դարձե՛ք ձեր օրվան աշխատութենեն, դարձե՛ք. որովճետն իմ երգս ալ աճա՛ գիշերվան մեյ լոուէր ծալի՛,կը ճատնի. որովճետնեչեմ ուղեր ա՛լ վփերուռել երջանիկ ուվխորը, Ճոդիտին թյուններուն ծաղիկ ցայգերգը՝ որ թո՛ջ՝ կը բացվի է հրու շուքին տակ:

ու

ու

պետք ուներ այդ ղովացքին: որքա՛ն Հույլի մը Տարափը կը տենդուտեր մարակներու

Հպեցուսկառը:

ու

կ

Հետո

պես կր շաղեր նման չարաճճի ձեռքի մը

սալարկինսպիտակ քամակին վրայ, երեսին: ծժշձիկներկու տար ազակիներու դգվական մեջ, ճակատը ապակիին Սերոռին ընդերկարմնաց այդ դիրջին մեջ տարտամած գաղջության նշույլը դուրսի մութին ճեց,նայվածբին ն օձագիծ խաղերեն քրքում Լ կամ" մէրք՝ կայՓակներու նդիրքին մեջ, Հոզին անսաճմանելի այդ մնաց Սերուճինընդերկար ու

`

ՊԶՏԻԿ

ԵՐԳԵՐ :

|

ԱՌՏՈՒՆ

|

ինչպես բարի քույր մը, սպիտակ առուն, լուսեղե՛ն աստված, ձեռքը րավ ճակտիս ե Համրորեն անցավ ճողվույս մեջ, իր շառ Քղանցքին ճոն անձրնելու շրշյունը մետաքո

|

մը, ցանկալի առտուն ինչպես բարի քույր լուսացավ ճոգվույս մնջ կարոտով մթազնաժ. ինչպես բարի թույր մը, ինչպես շուշան մբ անձավիմեջ ծաղկած: ւ

ինչպես բարի քույր

մը, դորովազեղ առտուն, իր խունկ ձեռքերով

զդվեց. դզվեց ամենն ալ ցավիս ծաղիկներուն, որոնց իա ժակները բարձրացան, բարձրացա՞ն՝անոր նալվածքին լույսովը թրջվելու: ամենն

.

)

Ֆվ

ինչպես բարի ջուր, ինչպես բարի ջույր՝ Քնացավ առտուն, իր գորովանքովօծաժ՝ Հասկերըիմ տարփանջներուս:

աՅՂ

Հ'Ա6..

.:

դոճով մը պրկված:

տանիքներու Անձրնի շճորձքերըկը վերսկսեինխաղալ /ւ կր վերադառնաճետ: մութին ճետ, մային ծառերուն սերուն իր ն երկնային չուրը վրա. ուպակիներուն ար ցունքոտիլ յին ցպրտալ կըսքափեցկը փայփայեր ժերուչիին ճակատը» ղովությունով փափուկ մը պես՝ ձեռքի շմայական եվ հր կնային ջուրը ներ ղայն իր խոճանքեն: ն

ճետ,

բույ-

ու

ու

ու

Հանկարծ խավարինմմջ. թաղի լուսեղեն տեսիլ մը լառկախեր ու նրբագիծդեմոր կը շրջագծերմեղբանույչ դժնդակպայծառություն, իրեն դիշերային եվ ի՞նչ տեսիլ կրնար թելադրել Փե իր թռոնուճիին: ի վեր ցերեկտարին ԱՀա՛ տասներկու էթե ոչ անորը: մենությունը, կը նե՛րնիսկ անոր հրազովը ժպտեր ու գացեր էր "'

ա"

մտաքափառեր..:

ալ

վաղաժամ մեռաժ՝

լուսավառած

|

Տեսիլքը՝վայբկենական՝

բարբաոը: լեզու ելեր էք դարձյալ ջուրերունխուժող ու անարն իր մտաՀոդությանց աչ կը պարուրվեր Քիչ մը բեմն կը ցնցվեր թեթնակի.կը բաժնվեր

ո"

սակայն, ՏՆ

Գ

կը զգացված՝ Հանկարծորեն դարձյալ կատինջերմությունը՝ մըն ալ

անդա՛մ

նայվածջները զենքըպատուչանին, ու

քին մեյ...

19"

--Վ4Ւ--

է

ԿԻ -ապակիեն, մոտեցներ տրտում

ՀԸ

մուկ'ընկզմեին

մոմը սպառելու Աշտանակին

մուռ

քանի կ"անոսրանար), |

էր. սենյակին

մը նշույլներ աննյակը մթագնեցավ, ծերուճին արթնցավ իր մտածության որքա՞ն ատեն մնացած կրնար ըլլալ այդպես

դիտե:

սակայն ամեն օրվանը չէր, պաչ ԱյսգիշերվանՀափշտակությունը այս չէր կեիք անշնչացածսիրելիի մը Հուշքինլուսագրությունը մինակ մակարծես, անգամ:Այս անդամ լուսանկարը բոլորովին (բանձնանար

Հետզծետկ

շ տակավին փ'ոգնորնին, Հան ոմմ: շողեր կառնեին, աչքերը՝ մեղույշ երը ոսկի-շագանակագույն մ պատուծանին ով արյունը վարդագույնկը մշշանար կենդանություններ, լուլաբ

ջե.

վրոուն

րուն ու

-- Տե՛ր Աստված, զորությանդ մեռնիմ, վաղը պայծառ արե՛ մ ր է''' վաղը սո՛ւրբ, սո՛ւրբ օր մը տայիր... Ու բաժանվեցավպատուճանեն, մութին մեջ Լույսին առջե ծընճորձանք մրն էր իր աղոթքը, որ մերը բադրեց, ալիք մը կ'ըլլար կը տարուբերերՀոգիին մեջ ն կամ երթ ր կը ծաղկերիր շուրթերուն վրա... շուշանական ու

բառե

ու

ր

«իրփուրով նդ մեռնիմ, Սո՛ւրբ Աստվածազորությա իրր ղիր, ամենակարո՛ղ Տեր, դուն գիտես... ուզածս

,

տո՛ւր Ճողիս առ, ուզածս մուր Ճոդիս աո... Աղոթքըլմնցավ, ծուվփքըՃճանդարտեր էր անշուշտ ու Հոդին թեն քնցեր, ի Վ,1ր ուրիշ ի՞նչ ամոքանք ուներ արդեն այս `

վառեց

. ,, որն արուց

աին ակ,

Եվ

աչքերուն...

Հ-148..

տեսած

մաճեն

վերստին տեսած

իր թոռնիկը ողջագուրել գացեր: էր՝ դարձե էր՝ կարոտով ու կըսր հտ դարձեր գլզլխիկո՛ր այն է, ո Ր զայ տարի ի Ր ի վեԱ աճա՛ տասներկու

ու

որ

չէր: ԱՀա՛ տասներկու տարիե ի վեր դրեթե

|

|

ամեն

տան

շա-

բաթ սիրտմաշուքովկ'ելլեր գյուղին զառիվերեն,թոռնիկին ճամբվեր չեխով կը Ք ը ճամբվեր: լ լուտանքո՛վ բաղխե ճամբվե՛ր, չեխով կը քամբվե՛ր, կը ը բաղխեր, նոՀույսը չկտրեց չկտրեց յսը եղավ: ղ մր վճռական անգամ խիստ լիքը սպ զ ը սպառնալիքը ա՞լ իր ուխտագնացություննեռը. րեն, չդադրեցուց իր այցելությունները, էր դիպվածն ճույսը կը դեզերեր, իր դուռը չէր զարներ. տունին շուրջը մազերուն մեկ դեմքը, տեսնել ԲՅՈ ' սիրելի ր կարենար ր թերես մինակ, Հեռուն դգիսա ի կը դոնեւ Արփինեն Տարիներով այսպես պարապ զնաց եկավ մեծմայրիկը. նաց. ե ելավ նույն իսկ դպրոց գնաց ու կ'երթար. անդամ մը դպրոց դուռը

ու ու

ուշ.

ու

-լ

'

մեծցեր ես Արփինեինմեծ«0րիորդինտերտս ճասկցնեմ, չելպեթ կը թողու..2: պին նե րս չառին դիննը. ը. ժ այրիկն եմ ըսավ. շատ իսկ էր Հայտարարությու չի կա» ըսավ. ախպարը բաներ մը մրթմբրթաց,չելլար, քը. տնանս .

ու

ամեն

նս

ա

`

ու

այլ

եցուն, լեց աղապատանքով օրեն զեղուն. օր Դ կիծով զող

-

աո

վերչ, թոռնիկին առաջին մանկութենեն ասդին, տեսնե: Արփինեինճայրը» չէր զայն, չե՛ն թողուր որ անդամ մը վերջ ճեռավոր արվարձանմը փոխադրվաժ՝

Աղջկանը մաճեն

-

ու

մ մ արամ ձեռքերով որոց

`

նո՛ւյն Հողիով: շարժուձնով,

քամբել տված էր մեծմայրիկը,

մե ք

խարխափելովլուցկիին տուփը գտավ ծերուճին, 1լամսեղանին առջն ն ատավ. դեմջեն կը զգացվեր դզոճոնակությունը, իր դեժքեն՝ քո ք ճառագայքնրայլն, հր դողդոջուն ը բացակ, պաճարան մը դուրս Հանեց, բացավ, լուռանկար մը մարմարին վրա դրավ, Դոտո մ մոտեցուց դրավ,ճետո լամպարին. մեռած նազելի աղջկանըպատկե՛րն էր, կաղամախի Հ զելի ճասակմը, ճաճանչադեղ դեմք մը, գլխուն վրա Հո մը վարաձրու որոնց փափկությունը շոշափելի զգայություն մը կը դառնար գրեթե, աչքերը՝ թանկարգին քար, զույգ մը խոշորկայլակներ՝ ու առույգ տխՐ գ ին բոցող:վ կիը նայն տամ Սերուշին նայնը, կը նայհր, կը նայեր, անով կարքիներ ծիաժանվեինլամպարին դեղձան Գիշերայինաղոթքեն վերջ իր մյուս պաշտամունքըեղաժ էրան ա նորեն լուսանկարը. նորեն Ր կը նաւն նայեր անոր, լույսին կր մոտեցներ, կը ճեռացներ, զանազանդիրքեր կու տար, քովնտի կը ք նայն ՎՐ» 2`չ ժպտե կի կը նայեր, դառնորեն ը ժպտեր, ցավագին կը շարժեր գլուխը, նորակը ն որ վերՀիշումներկ'ունենարանորկյանքեն 11 կը վե Վո եղեք Ր 454 ջ ամեն գիշե դիչեր։ եվ ամեն գիշեր, գիշեր: ամենմեկ նայելուն, նոր խանդաղատանք մը կըզգարու կենդան դանագիրըկը մոտեցներ անդադար դար աչքերուն աչքերուն ու շուր թերուն, շուրթերուն ու ռլարը

ՌՈրովնորաստեղծվեր:

ն Հետն այս գիշեր մանավանդ, պատկերըիր զավակը չէր միայն, այլ ա՛4, Արփինե՛ն,որուն անունը մինակ կրցեր էր Արփինե՛ն, քոռնուչին՝ մեկ պաճել իր մոբին Ժեռավոր մեկ խորշին մեջ, իր սրտին մոտավոր մինակ ցո՛լքը աղջկանը իր անկյունին ծոցը: Արփինեն, իրեն ճամար, նույն դեմքով, նույն Հասակով, նույն նույն վարսերով, կրնարըլլալ,

իր կնոջ

՞

Հ

Մութին մբի

ամբողջը կը

զայության

ոգեկան

տակն բա

ձեռքերուն վրա,շնորճալի

վառայտե-

տակեն անտարբեր նստաժ՝ իր ակնոցին վարժուճշինվերի պատուճանը մըն ա ալ գամ վե Մոր Հուսաճատ Հուսաչատ կնոջ վերադարձը». կը դիտեր ժերկնոջ ու պատվիր ամեն ինչ նախազուշակված Հուսախաբկ'ըլլար, որովճետն ված էր արդեն... ,

երՓեր

9:

-

|

1ր...

Ծերուչին անդամ մըն

Բայցսերը Հուսաճատիլ դիտե՞.տարիները. անցերէին, քոռոռնիկն մեծցած կ՝րլլար Հարկավ, չճանչցվելու աստիճան մեծցած. ծերուչին չէր Ճուսաչատեր սակայն. գեթ Հեռուն անոր դեմքը բնդնշմարե՞ր. ճավատքի պես կրզդարթե պիտի ճանչնարզայնս Վերջին անդամ երբ դարձյալ կատարաժ էր վերելքը, թոռնիկին ալ

րանորունի իինքաաա աա ե. ի,ա ուշադրության ր է եղեր էր. ա գիժը

ու

արտը

Ա առարկա սնավոր կինը՝ որ կանոնավորապեսկու գար կը կողմերը. իրարու մեջ փսփսացեր, Հետաքրքրվեր,ՀասդրացուՀիները. Ա եե Ըցոր վերջապես նհ անոնցմե մեկուն մեժմայրիկը։ սփոփեր ու Արփինջն տեսնելու ժամադրություն մը խոստացեր էր. օ՛4, ի՛նչ ուրախություն, վերջապես պիտի տեսներ իր ձագուկը, իր խուզի՛ն. ճող չէ քե Հեռունն մինակ, դրացի տան պատուճանքն՝ որոծ դիմաց կայնած կ'հրնակայերարդեն իր սիրական սրտաձոարոորը: -

Ան

ո՞վ

ր

այդ

Ա արԱրարա

տոմսակը առավ։ ներ» նակին կը տասներ,

ու

ու

ծովը. չոգնՋոր կտրված ձմերուկի Հնշտավետբույր մը կ'արտածորեր ձզաժ ճավը կ'երթարթնաբախ՝ծիրկաթինինձյունաթույրուրախությունը էր ետնեն:

.-

-

ԿԱ

Ռ՛ւյ, Աստրծուխնտաք ճեմեն, Հիմա խենթենամ պբտոր... մառրծո՞ւ խնտաբ, Աստրժո՛ւ խնտաք, ըսեր ժեկներ էր: Դ. վաղը ժամաղրության օրն էր. լուսանկարը անդամ մե ալ Համբուրեք, լամդարբ ժարեց քնացավ ծերուճժին,հքջանիկ քնացավփ --

Առտվանդեմ

՛"»Աաաա բութումով ղով» ենվավետ՝

թն փեշի ճըպես եւծե, ֆբուրար

հար:

աղրեր

էին,

անարի

'

«յը

ը

պատուճանին աոջկ Հագված, պատրաստ նստեր էր ե արնածագին կրսպասծրանձչամբեր՝վերջապես դոշչունակ ու լայն շունչ ժը առավ. ուրեմն աճա պիտի երջանկանա՛ր" Դ ողով

ու

նախազգացումով լեցուք՝խաչ ճաննց ճամբա ինկավ ճեռավոր սույլին Ճեւտ Քայլերը կը փութացներ, տենդոտ ու

ու

ԴալաթիաՀասեր էբ. առաջին մտածումը եղավ մոմ մը վառհլ ԱԺէքախրկիչին. աշա՛ մոտեցեր էր իր սիրական ղզաղափարին իրականացմոմ

ցատկող: ճամբուն Վերելթը վալբկենականերեցավ իրեն. բան մբ չտեսավ աբթընվբա, բան մր իճեց: Առաջինբանը որ զինքը Հաիշտակութենեն իր ճեր դողդոջուն աքուն կոճակինկր ցոզ՝ ձայնը ձղավ զանգավկին, ձեռքը:

ռիշդ ժամանակին ասեր եր. Արփինենարդեն գիմացի պատունաՀեսու աղջկան դրացուճիին բարի կը խոսակցեր :

Ֆեն

ժամեն

դուրս Լ

ելավ, շոգենավ կա՞ր ճիշղ "180-

ժամա-

.

շունչ մբ առնն, սուրճ ծերուՀին, Պետք ձղավ որ Քիչ «ը չպասն մոռջենատիլ ուվասել,-մը խմե, Հետո բսին որ կրնա սղատուճանին Հանկարծակիիբերել: չուղեցին արդեն ճոն էր. կքոԲայց իր Հոզիեն կը լանր արդեն թե Արփինեն շնչաշատ՝ելավ վերի Հարկը պատուճանին տելով ն անոր չլացջին մեջեն ժերուճին ընդնշմարոց ինակ չող կը ժավալեր, հրազ մը մինակ ատեն իրականությունը ձր ճոգիին երազը: ա՛՞յնքան քոոիր սրտաճատոր երեցած էր իրեն. ուրեմն Արփինենէր անիկա, ու

լոթորարը

աաար կշտանամ,լուածրու պես աղջիկ, թպխսի մարն է,

նուծին՝

նեն...

Ա

սիրեմ, սիրեմ, ղամազերդ Հոգիդ ի ,ւպոսըդգսիրեմ... Աի մազե՛րդ սիրեմ... վա՛կս, ձագո՛ւկս... պոյդ պոսդ սիրեմ... ֆովլիա լուսերո պես ազջիկ:.. պեսաղջիկ: վուսեքո՛ւ Հենքարտիմը Համար, որ 0՛5, շա՛տ էբ այսքան ուքախություն կք լենար ն կը զեղուր" բան Փարավ,Փարավ՝Հանկարծորնն ձր.:: Մ եժմալթեկբ մե՛ր պո 121: ս

.

՛

ւ

ոյն-

մը չվառե՞ր:

Աղոթքըըրավ,

եղավ

ծնրուճինառաջինը

դուրս

բաց

Բր ավրուն դրեթե: անգիտակից ման,

ու

անձրենե

ռչույտին վրա արեք ՔԸ՝դարնային ծաղիկներու

Սերուճին, որ

Ցուսկյուտա՛ր

Առովան ցանցառ ուղեռսներուն մեջ

ու

ու

նույն պաճուն նետվեցավ.

շոգենավը մեկնած էր արդեն: կ'արձակվեր, վերջինսույլը նստած Առտվան Հաճելի արե մը կաղոզեր խցեկը, ուր ծերուծին ճետ Վոսվփորը էր` մինա՞կ՝ իր նրջանիկ ակնկալության խռովանքին վետվետերոլնս կը մը շ ալի երկարաձիգ ոոկիով զանակվածկապույտ ու

-

ե

--451--

ԱՅՍ ԻԲԻԿՈՒՆ...

.

Լ

Վ

(Արձակ բանաստեղծություն)

մր՝ երգելով կու դար: երկու սիրուն ճերմակ եզներ, որոգինգեղջուկ քաղքի բարիջճալով, տատանելով, դանդաղելովկը քաշքշեին սայլը տուն ճիմակդաոնա կր սայլորդը ներովբեռնավոր: Մտածեցի ոբ այս կապույտ քմաճաճ՝ ծուխը՝ Հունա, բլուրին ծայրն է տունը.բուխերիկին ժամ մբ ամբողջ կը ցրցքնե օդին մեջ. օճախը վառած է... ծաղիկներ ժբպնայելով, Ճորիզոնին պիտիերթա այդ ծուխին, այդ տանիքին, այդ ,

Այս իրիկուն, թուրինջ ջրաներկ իրիկուն մը, քաղաքեն

դուրս,

քա-

ծառ մըն է, ռուղիին բերանը, սոսիին տակ նատերէի. սոսին վաղնջուց ճամբուն վրա, մրդգաստաններուն դալարուտներունմեջտեղը, Ճամալնական օրճնենքի մը պես բարձրացած: Գարուները՝ չարաճճի՛աղն աղանքով, դեղով, լեփլեցուն եկան անցան ջիկներ՝ Ճեշտությունով ե իր առջնեն. ամառները, արգավանդ ամառներն ալ, Հուռթի պաղաբեր աշունները՝ ամենն ալ տարիներով անցան իր քովեն, իր Ճոդիե՛ն ալչ 0ր մըն ալ, ամպդոլի տոքագին օր մը, բոցագիծ ելեկտրաթն Հոաանուտ մը անցավ իր ծոցեն, մինչն Հողիին ալքը կայծա՛կն էր ն բունը՝ քարայրի պես բերանաբաց՝ երբեմն անցորդներու օճախը կ'ըլլա, ե Ճոն վառող կրակը կայծակին 4իշատակն է կարծես, որ մերթ կ'արթըննա ու

Ճոն, Սոսիինտակ, ուրեմն՝

կաքերը կաթոդնած. պես, ճոր մոր ոլես, սիրական, տարփավորի տելով մեջ. Հանին քնացած ըլլալու ւ. Հիմակ անոթներուն լճացան կքվեցան,

կըսպասեն՝ է մաղմաղին վրա. ւզտիկները ելինձը հիած պատրաստ ածութը ի՞նչ պիտի բերե քաղաքեն. Հազա՛ր բարի, որովչճեւոն ճայրիկր սայլը քաղաք... լավ ծախվեցավ. վաղը, կանուխ, նորեն բեռնա տանի միօրինակ անցերՀեռացեր է շատոնց. սայլապանիներգը կը լավի դեռ, լի՛, ճիշդ թախծություններով տարածականերգ մըչ արնոտ երկարաձիգ, ես... պես, բայց անույշ, անո՛ւլշ, իր դաշտավայրերուն ու

ամբարՈւրիչ կառապանը կը վերադառնա,քաղթեցի. խրոխտ, շաչեցնելով.ձիերը շաչեցնելով ձիկ, աննկատ կ՛անցնի, մւորակը են մինչե իրիկուն. բայց կակրմբոստանանպաչ մը՝ այնքան Հոգներ ամռապանը քաղքեցի է՛,-- կը կատղի, կը փրփրի, Ճեք կենդանիներուն կաոլ ոբող ազգաշամարը ձեռք կառնե... փոշիին մեջ կորսվեցավ ու

|

նստեր էի այս իրիկուն: Երկու տարեց կիներ անցան ցանկորմին քովի արաճետեն. եկը կը խոսեր դքոտ շեշտերով իր ձիուն վրա՝ որ արդեն Ճլուծավո՛ր՝ վաղաճաս ցուրտին չէ դիժացեր՝ ժեռե՛ր է . Հեյվա՛խ, ճելմյուսը, կըսեր աշնան վա՛խ... Քայլերը մեռան, ձայները փոշիացան, Ճեռացեր էին, ձլշեցի...

կնռասաստանին տղամարդեր էրեցան, ժայրեն երեք

Հանկարծ

ա՞լ

ժա-

ռագայթող դեմքերով. մեկը կը պատմեր իր սիրային անցքերը. կնոջական արնոտ, վարդավետ անուն մըն ալ լսեցի... զիս տեսան, լոնցին ն ն, մը անդին պատմությունըվերսկսած էր, ունկնդիրները կը

Նր րբա յին...

Քիչ մը վեր առի գլուլս. ճլուղատ սոսիին վրա պարս ելած մեղունե րու պես, բուռ մը տերն կը խժային, բայց կանանչ, կա՛ կանանչ... ՛

մինչդեռ դիմացի կեռասիներուն տերեները կարծրեր են ցուրտեն, ե կարծես թալուկե բռնված. մեր ծերունի, օրճնաբեր սոսին աքասիաները երիտասարդիծիծաղներ ունի: Տերնուտքինմեջ շշնկոց մը կա, որ ճովինը չէ. վայրկյան մը կը դադրի, Հետո Հեռո՛ւն կակսի, խելաճեղ թըրԹբռուն ցող մըն է. երկու վայրկլանեն, Հանկարծակի, գորշ զույգ մը թովոալով վար կ'իջնն սաղարթներուարաՀակըբանալով. Հեքոտ, կը բաժնվին կը ճեռանան երկու տարփավորթոչուններ... օդաճած տարփանքներուերջչանի՛կթաքստոց՝ վաղնջական սոսիին Հետամնաց երիտասարդությունը... Խճուղիին վրայեն սայլորդ մը, արնակեզ, ժպտա-չ

արագ,

-15ջ..

ծիծաղի՛..: կու շալկածժ՝ սիրերգելով, կայքելով,կողովներ եցուն Հինգդնչուճիներ, կողով լեցու մռլոշով եղերդ կը դառնան, քաղաք դանդաշտերեն, ն

մտրակըկը շաչե տակավին,կը

ով-

ու

նե ԱԱ

չցաքած գացեր էին. ամբողջ օրվա գան կը շարվին ճամբուն եզերքը, Հոգերնին չէ ՝ ւ խոսին, Հալրատ կատակներկ'ընեն, կը ժբպաղերու շուք ւո ղ::: սիկառներ տին, կը ժիժաղին. ճետո երգ, մատի ծափիկ, պորտուխա՛ տուն... նան դառնա աղակրատելով կը կայթելով ե լ չաղակը դարձյալ ը վառձն ն: Ճան ես կը սակայն,սոսիին տակ, անշարժ. այս իբիկնային բ մնամ էեն ր նին ոսկի գիրը, Հեռավոր ծովուն կապույտ բգության մեջ, մեկնող վանկը կր Հեգեմ, կը 6ենք ր

ն

նեն.

աոտուն

լ աե ակ,

էչ

արնր

լու ,

,

շ

ու

ի Ին

ւ

ոլես բալլիքի քական Վրաս փակ պիտիբանար ինձի ճամբանորուն դուոները՝ հան տակ, ամբոխինմել, Անն ւ. անցորդները ամենն Ո՛Հ, ըսեք, ըսե՛ք ինծի մեջ կսպասեմ: մթնշաղին տակավին '

տերեներուն, թոչո'որան տառը» բառըչ դեռ անպաճշման գե՛մ։ չգտա

,

ռու

Բայց

ի

որ Դ1

այս

ալ

բուն

անսաճման

աղեղ

այո բառը՝ իրիկուն.

183--

Մյուսհբիկունը նստա դարձյալպատշղամինվրա, թաղարներեն ողողումին տակ. ն սպիտակ ձեռքերը՝ անդամ մըն ցայաող բույրերուն

ԶԵՌՔԵԲԸ

:

ալ

Ծովեվերքի պատշգամին վրա նատած, լուսաբաղձիկ մանուկի «ս փըշտակություններով, քիչ մը վախով, քիչ մը արցունքով,լույսե"րուն մեկն հի ամեն իբիկուն: ն ը կը ու

Ֆ զիծ

"

ու

ԲորաԴորի Աա Մոարան արիր Հորիզոնի նրբենի լունաքույր, անրջակա մատներուն

ց

դգրգոտ

շարժու

մ

կայիտակձեռքերուն ի"մքնշաղին ի" աովերախառնություններեն Արորն անդին, լեռնա. Հրավերը, թե կաքողին

հրո

ճորիզոնին ճուսկ բոցին մեչ,

1 ճե ձե

զույգ

|

մը ձեռքեր՝ թափանցիկլոս

տ

ոքեր՝ կ անրջագծվեին:

երանզներուն լույսերու ճամեցումին մեչ, քիչ մրն

ալ

դնո, ձեռջե-

ցոլարձակ կը մնային երբ մութին ծուխը կիջներ ու կ շրջագծեր զանոնք, ձեռքերը գլխիվայր դարձած զույդ մը շուշաններու կր փոխվեին, որոշակի կը շեշտվեին իրենց զանգակի ձներուն մեչ՝ ոսկեծայր թակաղներով: Հան

բը

Հոծ

ու

շարժուձեր կո՞չն էր արդյոք, աղապատանքի դրժումը, դաժան,դաժա՛ն դրժումը: չէի պարապնդեր ճոդիս: կք պարալնդոբ կք րանքը թ փարանքը Հասկնաթ, " "գ գիմեջ, կոչին կն. Հրեղեն իրիկուններուն եդավ ար, հրազի այդ մինչե երքա Հանդիսաճի տակցությունովարբեցած, եղավ ոթ Հոգիս ուղիպակացծովասիունքը,իրիկվան արնին չուրին վրա դծած շառայլ ձեոռՀներեն,եղավ որ վաղեմ միսչն կես ճամբան. բայց այդ պաաճեհրուն, ջերը՝ճիվաղային դժնե տեսիլներու փոխված ճանկարծ կը ցցվեին քաանսաճման զզվանքով բացաժ, ժխտական չշարժուձնավ,ու հս աճաբեկ, այդ

,

ու

կք դառնայի նորեն: ճամերբեմն ալ, խաղաղիկիբիկուններ, կբ կարծեի լսել ձայն մը մեբուվրներենավելի գգվոտ՝ որ Հողիս կը փայփայեր. երկարաձիգ, դեղիոլվլյուն մբն էր այն, բուրումնավետժապավեն՝որուն Ճեշտութենեն ռունդերս կը սարսոային, ճիշդ այդ պաճուն կը տեսնեի զույգ ն ճետո կը բոձեռջերը՝ոքոնք Հեշտին ծափի մը մեջ կը Համբուրվեին. կ'երկադեո լորվեինանտեսանելի բերնի մը շուրջ. ձայնին ժապավենը .՛բաձգվեր. հս արդեն կենսանըվաղ... ե ծփացի շարք մը հրիկուններ այդ տարուբերումինմեջ Ծովեզերքի պլատշգամին վրա նստած, լուսաբազձիկ ւպատանիի Այսպես, ղանակփոսուռաները, ալ բնավ, բնա՛վ չտեսա նախկին շուշանները, ճափշտակություններով, քիչ մը վախով, քիչ մը արցունքով, տաանփոփոխ մնալին՝ կը միայն ձեռքեր ները,ձեռթերը, ճիրիկի ճեշտալի կավինլույսերու մեկնումը կը դիտեի ամեն իրիկուն: իրձնց բացխփիկշարժուձեինմեջ: Ամեն իրիկուն, մթնշաղին ստվերախառնություններենանդին, լեոհագիծ «ՀորիվոնինՀուսկ բոցին մեջ, զույգ մր ձեոռքեր՝լուսեղեն քաՀա փանցիկձեռքեր՝ կ'անրջազծվեինդեո: հրիկուն մը, այդ կննսական ձեռերուն ճերմակ դյութանքին մեջ ընկղմած իրիկուն մը, խոովանքի կո- | պատշդամինվրա հատած, լուսաբաղձիկ ՀավփիշտակուՓՑովեղերքի ճակ մը անցավ չՀողինս, ճեռավոր ճեիմակ ձեռքերուն վրայեն մշշա- | թյուններով, ու Քիչ ժը վախով, քիչ մը արցունքով, լուլսերուն մեկնիկան նրբաթել քողք մը փեթրուսեցավ,ինկավ. աչքերս արթնցան անոնց լը կը դիտեի ամեն իրիկուն: ճրաշալի գեղին վրա... | անդին, լեռԱմեն իրիկուն, մթնշաղին Տեսա որ ձեռքերը զի՛ս կը կանչին... ճորիզոնին ճուսկ Առաչին րոպեին, Հանկարծածինխանդավառությանսմէչ, ուզեցի ի էիջոնուի իրիկուն մը, վերջա ա ոլ վազել, վաղզե՛լայդ տեսլական ձեռքերու գրդանքին. բայց անչունություն պիս անցա մը, վարանքինպարապնդումը ի սպառ մբ կ'անրջպետերմեզ. խորճեցա այն ատեն բոլոր ալն բաներուն վբս՝ հո .. Բուն անչրանաին աորրքամնող ղոր պիտի կրնայի երկարաձգել կամուրջի պես՝ մինչն սպիտակ ձեռվափունքը, ու ամեն որ մտաժումս մինչն, վեր, Փնբուն կայթը. բայց բան պզտիկ դտավ ճոդիիս մեր": տուն

Բայց լուսավորներու առաջին ծիծաղին ճետ շուշանները կր քոլնեին ճանկարծ, կ'ինքնամփոփվնին, Հետո երկու բոլորշի կաթնաթույր լույսերու կր փոխարկվեին,Հետո կը պզտիկնային,զույգ մը փոսուռանծր՝ զույգ մը արծաթ զանակներկ'ըլլային վերջապես կր խեղդվեի ստվերներումածնումին ժեջ: ու

ու

ու

ու

ու

'

`

|

`

ու

|

ու

ո-

սովերախառնություններն ձեոլոաիդնն քամանցին թե աԱ"հրոզանրջագժվնին, քոխաիած, յուն արամ բ: Արար» ձեռքերուն, ճորիզոնը: բոր »- Գ մեջիի ի բոցի

ու

-տզ-

|

-թ-

ա

տ

ւ

կու տային ինծի... ցույց էր, ձեռքերում թանձրացեր ղես արճավիրքի Վերադարձիսմութը տեսիլքը չկար: լուսեղեն աղջիկներ դյուքական պարտեզ մը

Սովեզերբի պատուճանին վրա նստած,

անճուն

ՆՈԴՎԱԾՆԵՐ

քախծանքով, 4ի-

մակ ալ լույլսերուն մեկնումը կը դիտեմ դեռ, երիկում:Ամեն իրիմեջեն, կը Հառիմ լեռնադիծ կուն, մթնշաղին ստվերախառնություններուն ճորիղոնին բոցին՝ ուր դյուցական ճերմակ ձեռքերուն տեսիլքը թոշնեցավ՝ա՛լ չվնրածաղկելուՃամար... եվ ամեն իրիկուն, Հոգիիս մեյ՝ ճեռավոր ձայն ր կր կանչն պաամեն

ԳՐԱԿԱՆ

ղատադին.

«Ո՛վ իմ ճորիզոնիս վրա շուշանացած ուրվային ձեռքեր, անդամ

ԿԵՆԴԱԽԱԳԻՐՆԵՐ

ԵՂԻՇԵ ԵՊԻՍԿ.

ՀԼ»

ԴՈՒՐՅԱՆ

գեր երնցեք ինծի. ուվ շուշանե ժաղիկներ, ճղճիմ իմացականուՀիշել Հակառակը կարդ մր ճոխորտ անգա՛մ մրն գոնե տվեք ձեր վաղնջուց լոություններուն երդը Բոլորովին մեծաու է: ճշմարիտ տիպարն փոսուռաննր ղզանակներ,Հեղ ժըն ալ գեր մռոոցված, ո՛վ լուսոռոգ թյանց, եղիշե եպիսկ. ճամեստության ղզբաղումներենդուրս ունի Ճոգելից Հոգի բանաստեղծը՝որ իր առօրյա պապղացնեխքձեր փարփառ շիթերը՝ ճորիզոնին մութին մեջ»: ա է որ ճեռավոր մութին ն ներշնչումներու միստիք վձրացման իր պաճերը, երբ իր Դոգնաշխատ , տեսիլքին տեղը՝ բոց մը կը Քերու որ սակայն` ավար միտքնու վաստակաբեկարմինը Հոգվույն սիրական Հրճվանքներովը փայլատակն՝ չէ՛: վաղեմի սպիտակշուշանական տեսիլքը խորկը կազդուրվին անոնցմով կր Հանգչին, երազանքի բեղուն տաշմերթ բաժնվի կը չըրդավորվայրկյաններուր բանաստեղծ միտքը ու դեպի Մտածումը կը սլանա թնաբախ խարչիունայն աղմկումներեն, ն զգլխիչ նեկտարին ճոդեկանը,որ իրեն կ'սպասն արդեն անանուն քաղցրությամբամոքելու ճամար թոխչքինՀոդնությունը: էը,

անդա՛մմըն

ալ

ու

ու

ճուղիչ Ձայնը ՔՔան

Հորիզոնին մեջձեռ-

ու

ու

ծնաժ է արդեն, ինչպես իր եղբայրը: եվ է՛նչ ինքը բանաստեղծ բացատրումտերիմ,ի՛նչ սերտ շեշտ մը, ինքնաբուխ զգացման, բառի դողտրիկ բանականություն ունին թյան տեսակ մր, ի՛նչ շնորճալի երկու եղբայրներն ալ, որոնք կը նույնանան մեր դատումին առչն: Միննույն միջավայրին մեջ ծնած, Սկյուտարիմեջ միննույն բանաստեղծամանավանդ արդեն իսկ բանաստեղծծնած,-շնչած,-Է կանությունը ՊետրոսինՀարազատ շարունակությունը կը Քվի վաղամեռ ՄիՀչրանիկը ելլալ։ կարծնս միննույն Դուրյանն է որ կը խոսի մեզի, միննույն Դուրու

ու

ու

կոչումին ճարկադրած փոփո խությունները.ն մեծ Հաճույք մը չէ՞ միքն տեսնել մեր վաղեմի սիրական քներթողին իր Հարազատինմեջ: Ու ո՞չ ապաքեն շարունակությունը՝ Պետրոսնէ. Ճասուն տարիքեն բաչ եպիսկոպոսըմեր հրնակայած եղիշե

յանը՝

որ

սակայն կրած է տարիքին

--154--

ու

նվազ մելամաղձիկ, ավելի լոճուն նաստեղծը,

ու

ճզոր, մի՛շտ քաղցր

Փր սիրե՞սղիճ», երեքկնեց Տերն ու կեփաս ներսիդին Ամոլի մը պես խոոված՝զգաց Ռորացումիաշեղ անկումը ջանքին, Ա՛Հ, գիտես դու, ղիանս ամեն ինչ, ո՛վ Տեր, Թե կը սիրեմ ըղքեղ, ցորչավ Սերդ անձճաս Դառագայթիմբ քաղցրությամբթամիիվրաս... Քո՛ւկդ նն բոլոր մեր Հոգիներն սիրտեր:

ԱՈՎՈՐՀ

ու

մի՛շտ խանդավառ Բավականերկար լոութենե մը վերչ՝ բանաստեղծիիր տաղանդը փողփողուն ճիմակ, տեսիլքի մը, դյուքանկարի մը պես գունագեղ վայելել տալ. «մայքը մեղի «իանալի փետրավոխության մը եկավ ձանձրացուցիչ ճարթավայրերու մենք, որ վարժված էինք միօրինակ ճողնեցուցիչ անապատի մըրմեյ ւտաղտուկին,մենք, որ երկարաձիգ Հիսուս կը ճրամայե անոր երթալ արածել իր եվ իբրե պատասխան՝ Հազիվ երբեմն կրկներնույթներու պատիր Հմայթը վայելած էինք լոկ, ոչխաբներք.(ն առիկա՝իր ալ պարագան): Հոգիի ճշմարիտ Հրճվանքով մը ըմբոշխնեցինքիր սրբագեղ բանաստեղծությունննրուն թովքը: ղգաիր սակավաթիվ «Մինչե այն օրֆ՝ ուր իյնա ցուղդ ի գետին, ճովինվածքը, անստգյուտ քերքթվածներուն Եվ ութիշներ կապեն մեյբիղ քույլ գոտին»: ցումներու նրբին ընդելուղումը, ծրաժչտականբառերու ադամանդազարդ աղուցվածքը, վերջաղես գաղարարներուներույժ արտաձճայուությունը, վաստակաբեկժերունին, Գիտեցեթպատկերին նկարչականությունը. իրարու միացոաժ,բանաստեղծիբնածին տաղանդինճետ մեղի կը ճայոտկարաոնկճված, աչքերը անրոց նեն նան ճշմարիտ արվեստագետինտաղանդը, որ աղնվական տարիներուՀովնությանը ակ շնորբոնելու, Հալի մոգություն մըն ալ կ'ավելցնե իր բանաստեզծությանցԹովանքին տես, անկարող եր դողդոջուն ձեռքերուն մեջ նույն իսկ ցուպը ճամտաք վրա ռրինդգին սիրական վաղեմի անզոր՝ ալ վրա։ Ապաքեն ո՞վ պիտի կրնար մատնանիշ բնել մեզ իր քերթվածնե- իր շրթունքներն բույբթ մի խանդաղատճպումին, ե սակայն ավելի քան հրբեք դոՀճ՝կաբուն մեջ գաղափարիանճարակ կաշկանդումներ, բացատրությանբոնան տարվածպարտականությանմը երջանիկ ղզղացումովըդեղուն: զբոսիկ դարձվածքներն զգացումի անճատ արտաձայտություններ, ու բնաԱյս քերթվածին մեջ իր իսկ Հոգիեն բան մը դրած է Դուրյան, ինթը՝ խանդաբորբ կրնար այնքան ղզգայազեղ պիտի մանավանդ ո՞վ Լանությամբ մըր ներկայացնել մեղ, օրինակի ճամար, Անառակորդիինիր աշխատությանիտնային նվիրված. ինքը՝ հռանդտդեղ կորովի մինւլոռթկացող ուժգնությամբմը տողդորուն: չն 4ոն՝ ուր ա՛լ մաշաժ նե ուժաղուրկ մարմինը մերժե ծառայել իր տրխզղջումի այն ճոզեխոք ցավերը՝ ՛

,

Է.

ու

ու

ու

ու

ու

-

ու

`

ու

ու

ու

է, Հիանալի՝ ակզբնավոՆմեկ աաաաոնեղառայն

րաթեկա

«Անեծթբղ,Հայր, փոխեց ոսկիս մութ պրղինձի, Բայց քանի որ շամրբուչ կուռք մը պնաջ էր ինժի՝ ես պբզինձով ալ պատրանքներըս ձուլեցիՒ Հայր,փոխեց կընդրուկս անարգ զուղձի, «Անեծքըդ, Բայց քանի որ զզլխանք մը պետք էր ինձի՝ ես այդ զուղձովն ալ հրազներըս ծխեց:

իր

րունենենիսկ.

«Հոտ ժը կառներ Ծերունին խոլ Հեշտանքի՝ Խանձարուրինտաքուկ, ճերմակ Խորշերեն, 2Հյութնցամքած մարմհին Համար՝ ուղխորեն Արբում փ'էր այն ըզգայության ու կյանքի»:

Հայր,գուտարքարհրս դարձուք Եեցի, «Անքծջող,

Քայց թանի ոբ գիրկ մը գըրգանքպետք էր ինծի՝ Թամարներուկուրծքեն զանոնք ես կախեցի»:

Գրություններ կան, «րոնցմե մարդ մեջբերում մը թնելու կը վալլ Վ բանի. ն միթե անիրավություն մը չէ՞ գեղեցիկ ամբողջությանմը դողլ այս այն Ճությունը Հատվածել, թայքայնլ երազի նրբաճյուս ու ճարտարագեզ ե մո նավան մ Ն:այն : ճի ն 1 ավա 2. «Ոք քյա ն 6 ՛ զ" վերջապես Ս. սա ՀԿԵ նան Գիրքեն առնվածնյո'քէ նմանապես Հատվածը, Տեսնենք

որունԲողչ" զրա 281ջը, կարդալով վերատին «երատին

աք ԲԱ իրին:ակա Արայ պաոզորը Ողշացվան խա դաղարոոր մրա ոը» հոմ :«ալու արոր ԱԱ» խելա մերձեցումեն Ղ-"" դիրքի

"ւ

զայն էնելով, .

:

|

ՆՐ

.

,

-

ն այս

երբ շուրքնրն ալ դողաճար ու տբրմույն Համբուրեցինմաքուր կայծտկը՝Բերնին,

"

ճբ բանասահղծոապրումր.--

մտածուժմին:

ճաշանդիստ

«Ու

'

ՆՐ

`

ծոցին Համար-ի՛նչ չերմին՝.. Քանըքկարած կաթում մ'Վր այն՝

որ

շարժեց լարը

4ոզվույն»: «Ո

սլե

վրա կը ցադեղնորակճամբաներուն կըսպան Հափշտակված լազվարթիերանգներ.մենք նե Հեշտանվաղ պիտի բույրը ազնվական ծաղիկներուն պենքանոր՝որ իր դորովալիր ու մեր ան չի՛ դար, կ'երկարիսակայն. բերերմեզի. այս սպասումը տաժանելի կը դառնա.

մը կը ժայթքե, պայծառություն

աստվածայինվայելքեն վերջ, ճուսկ դուրդուրանքի գերադույն որ ր Հեֆ: ճորդումեն վերջ, անոր դոճ ու Հանդարտիկ աղաչանքը՝ կբլտուքի մը կը փոխվի. Ու

ու

անչճուկ

«մ

,

Արո

Աա

,

ժամանակ,

| լ

Բայց եյ մ'ալ դո՛ւն զիս գըրկեի՛ր, որ Համակ չը լլամ ղաղաղին»: Ռրճոս

հ

ա՛լ լռությունը Քիչ թիչ կը ձանձրանան. երազները տարաշխարծաղիկներուն խոսիլ իր բուրումնավետ ուժենք կրակսինք վրա. վտիտ փունջ ն եր երիցուկներուն չիկ Հմայքին,եր եղրնանիներուն կ Հեծեծող մժոռացոնքներու:.. Համակերպությանց մբտխրագին Հեռավորդգվանքըկը

ինքը՝ որ սեգ Հոգի մըն է՝ վես իտեալներու Քերթվածին ամբողջությանը մեջ կա նույն ներդաշնակ,կորովի մր մեջ, տոգորվածճշմարիտ Համակերպության դերադույն սիրե, զգայագեղթափը՝ որ երբեք չի կասիր: Համողումով,կը մրմնջե. մը երջանիկ փոխադարձության Ու մտածե՛լ ռր իրասվեսարժանավոր ճոգելից այսպիսի մտավոայսքան ո՛ւշ «րաւղարակկ'ելլե, ամփոփված ըլլալով իր ՃուժԴուն լայն ճամփեղ գընա ա՛ղվոր: իր կրոնաշունչ Մտոածումին եսին մեջ, խոնար4ճաժ՝ կա կ'երքամմուք ղովատառողջ ուրիշներ, բանաստեղծի ոի րբ շ խորանի առջե. մինչ: ծրջանիվ՝այն Մամոյի "" յություններ կամ շպարված, սիրուն ոչնչություններ, միշտ երնալու, միշտ Սրտովզոն իժի "ոո խոսվելու նիճար ու ճղճիմ փառասիրությանմեջ մոլորած, ն կամ իրեն դող մը կը անունին քով ներբողի երկու բառ տեսնելու շատ տղայական վայրկենական անցյալին: եվ կամ մերք կ'անդրադառնա Հոն ծիծաղելի ուրվա- յ ցանցած բռնված, ասդին անդին կը քափառին, Հոս դուցեչռարակույսը իր Հոդվույնմեջ՝ ղոր ո՞վ դիտե քափանցե ունա ' ն ճետո ն մը տղայական Հուսկ իյնալով գիծեր նկարելով, տենդոտ Հարցապնղումի | է արդեն,ե Հանկարծ կ'իյնա մւտաճոգ ու

ու

ու

Գա 7:

ատող

ՀԱ»

արաճեոնո,

ու

անձով բամիռ

ու

ու

ճոխորտանքիմը մեջ: մեջ. ամքենն վերջ, ինչ որ ամեն բանն ավելի բաղձալի պիտի բնա մե ամենուս | ճամար ալ, անտարակույսբանաստեղ եպիսկուոսին է: Պիտիռիրեինք Ք ճատորի մը մեջ ամվփուվիված տեսնելն ր դաղափարին ուրեմն մտածել քե իր վերապաճընթացքը ճամեստությանԳող ե փտածումին Հետ չ։ ի "1 4

Այս

ոմ աան ալս

հրագրելի

'

Գ. ԶՈՀՐԱՊ"

|

դ

յ. լր : Կոո Ր լ" իը ա

Հոս

.

ե պետթ

լ

Հոն՝

`

ու

ո

ա

կարզը մը թյուրիմացություններուղղելու ն ուրիշներու ալ տեղի եմ կրզգամ ճայտարարելուքե այս «Դեմքեր»-ը կենղանագրած լոկ

կան տեսակետով:

'

--160--

:

ԱԶ

մը կարճատեճ մեջ ղարթքումով Անցյալին

կը

ու

«Գետինը կակուղ է, փետուրներով չին ծերացած ինկած ծառերու բուներ. ոմանք մեջ ոմանք իրենց առուղությանը փճացած չուքը է Հսկա ծառերուն դինիս. չորս Մութ զարնված... յժակեն Ր մը երաճ զիշերին սնությամբը կը թանձրանա...»: Քիչ ատենեն սակայն վերաճչաս ե գիշերն է... Վերադարձի

Քեքն,

կը զարթնո Գինովցընողպաշտումներնդ

որոնցմե սակայն Տխրություններ Հեձեծանքներ վերջապես, չի՛ խորտկեր:ունենայինք բղխի քաղցը Հուղում մը՝ որ չե՛ ջչլատեր, ղոր չեմ դիայս տխրությունը՝

"

ՀՀՀ

Րսե՛ ինծի, կարոտը ճին սերերնուս ու կբանցնի՞երբեմն ներսեղ, արագ

սա

ռ

չտալու

որ դատապարտեին դուցե մւոածողներ՝ է միթե Հոգեկանվետխրությո՞ւն տեր քե տխրությունկոչելո՞ւ ենջ. թյունը, որ քերթողինՀամար երանուճակի մը Հարազատ նկարագրու Համար մւտածողին ու ազնվական մը կ սրժե ն դիտակից քյան վայրկյան ճուղման պաճերկը Հայթայթեւ ալ քանկադին իր մտատիպարին՝ Բանաստեղծը կը սիրե նան ըսել սրտազեղումով ղմայլուն.-կը դգինովնա ռիուն մարմնին ամբարտավանութենեն

գիծերով։ Շքեղ արձա՛ն,միշտ ըզմայլիչ ծիծերով... կո՛ւոբ,մարմարե Ամբարտավան

ճամար

ս.

բանաստեղծա11

Մ.

Մեծառենց

-161--

մութինմեջ՝ուր կնոջՀույր

ն ւպաճեր, ն զմայլանքեն ճամակեր ոյութենեն թ Հետո ունի կրակոտ ըղձավառ տոստումներ կու վերջ Հանկարծ կու զա պաճ մր՝ երբ դինովի իսկ Բ Հ ոգին ոի,ուր գիտակցո կությունըկալծերուն ցության դռղով ժթԻ փուոննա, ն վեղեց թերքոզը» որ իր ճակատազրին նմանություն յն մր գաած է Բյորեզն կլկլակին մէ ջ, կր Հեժե. լեցուն խոստումով մարմինդ ծվ տեսնելով

եվ սակայնն

այդ

ւ

ոս

տա.

է'

.

կբրակին,

ս...

Քեղի նայող

Անկյունը՝մար արդ

Վայելելովիր Ր

Ը

մը

աշխարճջին պաճոլ քնն,

աշխա

չ

նս.նարկիլեն ն

եվ Հետո՝

Դ"Ր2: գո

՛

ԱՎ

Մ

ն

Մուխըսբբաիակրակին՝

Հարծարծես: Պո"գուն

Ա սոնցմն

առթի

միշ,

ա, չափով

Բուն /1»'

նայ-

փախածէ

յ

թի մը պես զոր հժան, որ Հեռուներեն կու

առանց անտես դա,

կութծքեն եվագարաններու

տեսիլքի

կրազային այդ ու իր ամենեն տխուր ուտան հնավորնէ դրավիչ. ն ո՞վ չէ ունեցեր թերն «Զատկի չատված անդամ մըն ալ եր մյուս կարճ դեմջը գիտես քե այդ ասա մբ պես վաղանցուկ պես ճիանալի քաղցրություու փախչողէակին իտեալային ունի խորունկ տխրություն ը, որ չունիս. ն այդ անմատույց Հողսակայն, ինչպես կը փթթեցնե մը ծաղիկը ընկճված Հոգիի մը նկուն ողբը չէ Համակրության նը անչունորեն Հեշտադին խորշը'-վույնմեկ սիրական զատ,

աան1" /

զբ

երազի

դիծերըչն, աշա անիկա իր երաույթ, բանաստեղծը բուրմունթովչությունը՝ խուսափուկ նժանոթուշիին կը շարունակե. մը ճելու. երաժշտության ծաղիկին անկողգոյ է

իր դեմքին կը շոշափեն վածքներ ե սակայն ի՞նչ արդեն,թոչունի մը պես.

սլես

այդ

,

որ

Հազիվքե

մեջեն. կ'անցնիամբոխին

ու

«

ունկը

կին մը՝

պեսդեզեցիկ իյուսափուկ

1թ 48214, երբ անխրոռվ ո" «1Աի կարձես Աաաա Հառալանրիռ Հաճույք մարդուն Գիտուով Վոն» Ե

Լուր

անծանոթ անսովոր Հանդիպումներ,

այս

ու

ավդ

ճոն

ախորժ

Հնծհիլտուքի նվազեն Լալով մ օդին մէջ ցենցոզ Թույլ մուվանն

բոցը

աղվոր (ին, Խելքը գլխեն գացածիպես, մ ոլ: ուոու Հոն ՃՀիմ Հոս Հոս եր ճիմար Սը ցատկրոտեր

Հրոնրուն

Անկյուն մ` ունիմորտի մեջ ուր՝ կ՝

ա

թո րանամ երբոր տրխուր ն

ատեն

չ

ատեն,

առեւ»

ր

երկրե րկրնս զիս պաճ

մբ գ

Հոնկը

ծնրադիր

կենամ

ես

անջատեն:

կը ծաղկի բր մեջ՝ նղրնանին:

սուգի

Ն ոլ

յ

Ի Ճուլոր լունինւ Ճարուքյան որ

»

զուտ:

աենչանջներ,թոփչք անչուն, 2ոոթովը» «լի ողին, ուրիշներուն

2162...

Համար կը

վերջապե՞ս սիրեն:

անոնք

Հաա ԱՆարա» Աճուններ՝. չրսէր

Լոր,

ո"

Հոն չարված էն իրարու մուտ Մութ փո

զոր

բշ

Արոն

Ամենբաներնորոնց

ԲրուրԱոադքը իայն

տեսնալիջ

մոբ" ի՛նչ փույթ, բավնցոր

մբ Վրդովիչ Հով, պչրանք

խորանին,

ե

դողը:

|

|

դույզն

նույնիսկ «Իզ չէ սիրած իր «Ապրիմ-Մեոնիմ»ը, փետոտած պաՀերնուն անխղճորեն մր իսկ չէին մտածած Համակրություն իրենց լամբադիտեմ ես, որ այնուճետն Քանինե՛ր ալդ լքուն ծաղիկը: մաճշացումին որուն երիցուկը, են այդ խոնարձ կին միակ ծաղիկը ըրած իր հրկարատն մարգարեությունը մեջ կր փնտոն մարդ բոնադատված լեցվելծ վերջ որ

խանդավառությամբ Հիմարական ապբիմին փշտուկամ ցանկորմի փոշիին մը ճամբաներու անզդած անդոսնումով «Ապըիմ-Մեռնիմ»ին... Քին մեջ կը նետե լերկ դեղին կոճակը

կյանքին. ն

11"

--165--

«Ամեն

անգամ

որ

քաղեմ

Քեղի,ո՛

ւո

նժ Հիշեցնես ինծի այն աճավոր ն ղոր մերձավորությունը ք անունդ կք կազմե. Ապրիմ-Մեոն ամեն ոնիմ. երբոր բոր ամեն տեղկյանքըկր ջանա բատ կարի Հնռու լ խուսափի կենալ Մ 4ն ն, քու վրադ միայն երկուքնալ իրենց ճշմարիտ պատշաճ յ Ա Այնքա Դի ՕԴ տնեն: ե որ իր գե. ընեղմաննո Ջը իր ծոցին մեջ զետեղաժ է՝ ռուն, 48. շատ ռուն, անտեսանն լի ք անկյուն ժիը տան տանել դնելու, դուն ալ Ապրելուղմել Մճոնիլդպարփակածեո», ու

տ

Հ

ու

ՓՈՐՋ

ԻՆՔՆԱԴԱՏՈՒԹՅԱՆ

«ԾԻՍԾԱՆ»

աա արար

:

ՄԸ"

ԻՆ ԱՌԻԹՈՎ

Մեմըն է. Ակնցի՝ երիտասարդ Հեղինակըդավառացի «Ծիածան»ի Պարսամոր մինչ ղես. սա՛ տարբերությունով մեջ տեղ րուժանՊարսամյանին Մեծարենցի աղդեցությունը» է իր ծննդավայրին յան թոքափած դյուղը՝Արածանիի Մեծարենցին ճեւտքը: Բինկյան՝

ոլեոք է խոստովանիլ Սակայն թե ինք աշխատության դույզն Հանձնառությամ: յամբ տեղնշմարելիէ անոր մը, թնրնս մե զի պիտի կարեն չ ար տալ արձակ շ մեջ ամփոփվածէ. բանաստեղլծության ճիանալի ափունքըշժեռուտ խորշի մը էջերեն եկը.ինյես ա իր մյու, բանաստեղծության ղունքիր գյուղիննկարագրությունը: մեջ, նմանապեսՀու մե

ք

որ

ա 1 զգալի է ոճի մբ չի պականցենր իր խիս

տո

«իի վայելթի

արժանիքեն կան

կ 18 իտի աան

մր: ղեցկություն

նալու

ն

մար դրությանը այված արո

մեկ

է զգալ

անցնե

ու

մ

աս

4 արդեն

ն

ծոռ կվ

«ե...

կարծեմ

յ

Ա

ի

կա

,

«իրք

փակադգծեն 4էՈ

արտավորելու,

պիաի

պե

Ը

կր

Քիչ մը երազ

ն

ու ւ

ալու

ՐԴ

մք զ

ակ այս փոխան

/

մը,

աննկատ քննադատը,

մեղի

141զդա

դեռ երիտասարդ ինջ, մորոլի, իր մե ու

ս՛ռ քննադատը: ըլլալու անաչս որ

ճնքական նամի

ու

«»

|

ո

:

|

|

ըլլալ

պես

ալ:

պետք է տող

վիճակինմեջչ պետք

նույնփառատենչություններու արի ըլլոռ ն

ղերծելու չափ կապանքեն կեղծված Համեստություններու է, չէր կրնար բնական Հոկաեմբերին՝ Այս փորձը՝գրված նույնհնտրայի պարագանն ՀեղինակինՀողիին քասիանցել, քննադատըկը ջանա թոքված: ինչպես որ արտաքին փոշին

Մաո քան սնամիտ

|

--184--

ու

եգարելէ ՀԵ. ճերիք է

երիտասարդո-

եղրնանիներուն Ր լանույշհրազեն քանի մր կայժ՝ եր սիրավառ «իրավ 4 ոդվույնկրակեն... տալ

եր տաղանդը

որ

ան-

ու

ր

լռության

ու

փառք

այս

ՐՐՑ շասոերունն է,

կզգամ ճայտնելու ըղձանք որ իր դեղեցիկ եչ ոտանավո ըներուն

որ

չի կրնար չցավիլ, որ իր մասին, մյուս կողմեն ալ անսովոր՝ փորձը`Թեր աննախընքաց"' մտաայս պզտիկ Ինքնաքննաղատության է լուրջ ն. այլ թելադրված ք մայքի կամ սնապարծությա պ արզ իր չէ սակայն արդյունք որեէ երկի մբ «եղզինակը դործին Հա մողումն է. այսինքն, է դտնվիծումե որ Հեղինակին

ասոր

լ՝

որե

է,

«Մտքի դիդերըամենն ալ Ակնա մ նացեր է անոր առաչին (/8Ո18Ոէծ).ուրեմն Մեծարենցին Հպարտ զգա ինքզինքը ուկայն, որքան ալ որ բ: նովը ըլլալու Պաճուքը

Սանցնիմ գրքի էջերում քան թն անոնցմե բան

սաճմանված չէ՛

"ր

թյուն մունքը անդադար խոսեր մեզի, կու տա անոնց կարուոբ.ն արդե

պիտի կորն կավին

նետեմ ԷԼ

«գրո աաքեի Ք

է

է

նստեր ստեր

առած

-

զոր

մը Հիշելու նպատակով», Ս Սա

ու

անդրադառժամանակինքենչէ է...

իր դիմացը արոտավայրերը զարմանալի ինքնինՀամակ բանաստեղծություն: իր երաշուղները: նեցածիր սիրերգակները, են՝ կամ անոնց այլացումները մոք ին ծնունդներն

ծառաստաններն Այսդյուղը՝որ իր

-

բնավորությունինքն ալ ասկ,որ նկարագրի մին-

ն

(«Ծիածան»,-Այգեոգ)

:

մը մոռցվելու րաի /րրյանննրումմեջ ընթերցանու-

Ճամա՞րէ արդյոք որ այն Թյան կը Հատկացնեմ,ակնարկ մ ար ի

նա անը

թե գրչի մեկ Հարվածով ո եթե ոչ բոլորը:

ուրիշ Ն Նորաավանաժ աճատկության է, արդյունքն քով

է կիրճինխորըչ ժայռին ծոցն

արտադրությանց դալից մ րիմ

արաբ-արվեստի ոճին

ճջ

թո-

ջ , Քերթողի

փոված, գյուղանըկարը մը ձներով, արծիվի Հակայական Տարտամորեն, մեջ ժըթամած: կորշերու խորասուղած Մագիլները

ա

'

տաղան

կրնար չնջվելով՝ անոնց վիա ավելցնել գե դեղադիտաալ, ն ես կը Հավատա թե

տարորեն

Դրած է իր

այս չփույրը, անխնամությունը փ ք,

տ

բայց

նախատեսա

ինջ՝ պայմանագրականության Հեղանակը փոխադարձաբար, հսեն անջատելուէ պատմբ դաելլել. արտադր ող դուրս ր թ Հողզինն իր ձգտի ոՏ146-1ք որ նոր կողմնալույսեր քերես ղննությունով լուրջ

եսը՝

որ

պաղարյուն

մեջ: ու անդեպ կողմութ մնացած անկյուններու կարենա սփռել մըն է՝ կրնա իր դեպ տակ ասիկա պարզ փորձ ալ Ամեն պարագայի կողմեն մյուս կողմեն Համողվածֆ՝ Ես` որքան ալ որ եկ Մ. Մ. մասին մերը ունեցած ըլլալ ալ ունենալ այս ռակայն ուրիշներու կարծիջն Հետաքրքրվեի պիտի

--165--

ե զա խառն չէ. որովճետն «Սիածան» վատ ալագյու: բանալ, եր ծննդավայրին Հարազատցոլացուցիխ ոբՀրդածել, ճշդել, կումծերը չէ՛ կրցած ըլլալ՝ այնքա՛ն չէ, մեջ չգտներլուսավորճամբան, կանուի,բաժնված ըլլալով անկի է իր խարխափանջին օրըոտօրեակա զ ացած է իր քով անկե, փառասիրության արտադրելու խանդաղատելի էլ մանկականությամբ մբ ըտված, անշուշտ չպիտի բավեր խոսիլ անկարելիէ: Հզոր լիություններ արը արտաձճալ- այս մասին բացարձակորեն « ուրեմն,որոնք իր առաջ բն Հրատարակությունները, իր առաջին ր Հիմ Հեղինակը ուն մեջ անարժեքներ. մեջ գյուղին դերը ճշդվեցավ, չեն սակայն, ին իրենց է դուրս կարելի տադրությունները ս մասը կապոցեն թէ իրեն դլխավորազդակ եղած են ունեցած է անոնց մեկ Պոլաիմիջավայրը, արդեն խոճեմությունը ո ճոս վարանած Բոյ կային անուշ»: կամ ջիչ մն ալ անգլիականը. ու նենան այս ավե տակավին թողելու: ինչպես առիքպիտի սակայնբացարձակ հզած չեն, քանի որ իր կարծիքով, էրորովչետն ւ Մեժարենց ա ի Հեղինակը. է բեք Հասկերունթիվը նքան շա ունեցած չէ: մենամոլությունը ու ։ կարծիքովայդ մնային: պիտի Հաղիվ քանիմբ ատոքներ ԲՈՐռր»: մեր հոր բանաս. անդ ե Պ մը"Ը կա՝ ուրկե Հմանը աողժեռրուն ու սարանը մեջ նորագույններեն է, է. 1903ին իքն մըն աճա՛ վաւիկ բ ա նձեական կարծիք ակզբնավարվածժ, սկ զուտ կա Հմանը՝ ոչնչությունները «ՀՐ Քիչ ատենի մեջ խուրձ մրը երգե սառմանք այդ «րգեր կը բերե մեզի. պե՞տք ք բարեղեպ ն նկաՔ է բարեդեպ չ չունի Հեղինակը. կրավունք մբ չէ, անցնելու նչություն ոչնչությ ա տել նորագույներուն ՄԴ ինչ որ որ աչքառու: բացարձակ «Աֆոջան ինչ փութկոտությունը. րչանհք»ի բազմաբեղուն ուր էժն մբ. «Րազայն, գժեն Հեղինակը կր բ կոչումբ նաստեղծին ղինակը վաղը իր մաքին նԲնփորյա կը բանաստող լ ան կբնար ի՞նչ է որ պիտի ծնի... մինչչ է անդին Հեղին արտաքսել չի կբնար. է ճամբաներըլուսավոր Գոլանճյանդեռ չէ տրցակած իր երկին ն պաշտոնն իր նմանի. ա կը նախչունձքը՝: է ԼՈ ոռ Հողի «մապարկաանքրը պզչան իրքնց մանն կո տանի յուրաքանյուր Մյուզ կա, ը»: չպես դա թրին Հրեշտակային երբեմն «Մբմունջթոին ն «Հիշա րոշ անոր կու տա երեն ն ցույ ույց չատակաց ծա ղ իկնեվայրեր ՛ո' բնութննապաչտ Գուելիէ՝ րուն Հեղինակները. բ լին մեկը իր Ճատորին«ներողամիտ ընքե նաստեղժին դ դերըՍեն ժորժ տը սաշմանն բանաստոդ ԸշԲորցողը ըլլալ չ եր մր"է արժանաւ դոր ավելի անոր անխնա Քադատը» քնն գեղեցիկ ն6. Որթան ալ որ այդքան դարձավ. իսկ մյուսըԷ «մորոբրուտի է Հ Ր ռաշվիրա ներուն նեցած 411 չրլլար «Սիազեր» կոչեց իր երբեմնի ծա ուսսցած ՞ո՛ չիկնճրը: Ի՛նչ Հեգն Հավակնությունը

է, Հան Հե,Մ

Իո լավազույնր ն.

աա

հնիաժանոին բան, արմ լ Ֆրանսիան, գրականությունը

2ՅոԵյոննէրը աա Ծիաժան, ԳունՀողինակը, ճավասա վամ

նետվելիքներ

/

ւե է՛ր

ա

չի

-

մե

՛

աո

Ը

Լրա

րնԱ

-

"

թրիՍերո

,

"

փատոմ էկա

|

,

ոք

ղանցառելի

արրար

ը

,

ո

դորոա

'

քումաստեր,

րոր

սե-

-

լեզի դնություն րլլալու է, ճշղացույց ապակիին մեջեն հր եր պզաիկությունը, չնչությունը դիտել. բայց այդ ղառնությունը միննույն ատեն առողջ Քաջալծրմը, զտված Տաարտություն մբ չէ՞ միթե. միշտ արչամարձել, նույն իսկ ատե՞լ կարենալ երեկի գոյությունն ու արժանիքըդեպ ի բահ մեջ, օ՛7, ինչքա՛նղզացված վայելք ժը ըլլալու է ասիկա: Ս Հեղինակն ալ կրած է անշուշտ այս նե տսյավորությունորով իր ընթացքըթլաբանական

իրն,Պարիորու ՛

"

"

էլ

,

|

խանի

հոն պիտի կրնանքտեսնել ճետնելով ոի բարգավաճումին:

բարելավում, ինչ տնական

Հառաջատվություն մը եղած

որ

իր Հետրղ-

րբ

արջեելու

իր առաջին Քննենք, կր Ճրատարակությունները քե արդյոք կանուխ Հրապարակէլած չէ՞

տարվինք

կամ Մեծարենց

պիտի չշաճե՞րազասհլով ր

,

ն

Պակումնէրքզարգանայինիր մեչ. ն ուժի կատարյալ դիտակցությունով օկռեր իր բանաստեղծական "վնրքնումրոտ հրնուքապեսդրական, կ'երկճղի 1" ո

արուի Հյատասխանը սազայի Հոգեբանորեն թենվի խնգիրը. կամ այն բբ

Քիչ

մը

պիտիկինար առանց Հրապարակվելու աճեցնել իի ո

է

ոբ

|

իրոք

ձգտումները,

Հա-

նի

թռրապես

ՆԱ

Տեսնենք

։

ծիածան-

մյոքինմեջեն ի՞նչպես Հիմակքե բանաստեղծին մտածումները:

զգացումներն

նավեր են Հավիտենական իր ոտանավորներուն բաժնել շրջանի երկու րի կրնանք որ Քիչ շրջանն է. ն մյուսը ւոր խարխափանքի անը՝ կան ոտանավոր իր կանխագույն է ինքնավստա՞: ատ կի է դիտավից է նշմարելի կազմեն, կը շրջանը առաչին մեջ, որոնք անոնց արտաճայտությ Հոն

ոի Նա երը

լ

Աւ

ն-

մտածելով չխղճաճարեր կ՞նչպես դարձյալ Րի Հեղինակը, ավել չատ իրմեն ոտանավոբը, ո՞վ գիտե, մեկ արժեք նկատած բժ:Ք 2 բե... ամբաս մբ պիտի բանար չոգիի մը Համար պզտիկլուսավոր

ի րոտ

|

ըլլալու կատարած

ու

շարֆը, «Ա

ու

զգացումներն քափումբ. թոր ունին. տեսակ անստուգ ություններ

սաղմնային

ու

տակ ազդեցության

ա Ազա

--164--

աա:

տպավորա-

մը

գրված . անոնք՝ ն վան-նմանողական դրոշմը. այս կրեր եսին ցոլքը» ինքնության ԱԻ նա ալս մոր, Հատորհն դուրս թողվածներբը ամե.) արն (Դադրեցան աը է

Հէ

ն

-

որ

բնավ չնն

ն

'

տր

աա իր ճա-

ա

մին Հասարակոտանավորմըն է. նույնպես «եկո՛ւր»ը, «Վայրկյաններըը երկրորդշրջանինմեջ բանաստեղծըկը ցնցվի, քիչ մը ու փոփոխուերկու «Աշնանայինջները, «Սեռենատ»ըն ուրիշ մեկ քանիներ, սկրթել նետել սովոքյուններկը կրե, թեն դեռ չի կրնար ամբողջովին մեջ երբեմն նույնիսկ ղգացումը կեղծված է: անոր՝ ինչպես ու րականությունը,երբեմն բոլորովին կ՝ենթարկվի Ո՞Վ, արդյոք ո՞վ, կը դադրին շրջանին՝ այս մեջ. հր սիրերգությունները՝ «Աղերսանք»ին Պիտիտանի սրտես Ճեռու տեսարանով ձուլված բաներ ըլլալե. ն կսկսի իր սերը միշտ բնագեղ Վայելքն աղու տեսարան մը կա, ն կամ տեընկերացող '

| ասոնք

ղգացումին մը շրջանակել. կու դա. վերջ զդացումը սարանեն

ֆրգանքներու՝

Որոնցճողիս Հափրանքնունի

Որսք բանաստեղծը,որ վերջեն պիտի երգն Հաճախ իրիկունը արագորենկը խոնարճիդեպ ի խավար. ապասումը: Չմողնանք ճիշատակել Բուրմունքներու Ճաշիշն Հողվույս մեջ կը ցանե ճեշտանք մը թույն այս առաջին շրջանին ճՃրատարակված ուրիշերկու Երգի խազեր կը կրքոտինտակավտենդուռ, ճուղումնավարոտանավորներալ. «Քունը ն «Ա՛ն իմ սիրտս է...»ն. քննադատ մբ՛ | «Վեոլենյան վարնոց կեղծարարություն» պատվանունըտված էր ասոնց- Ի ետո, առաջչինին.մինչն Հող երթալու պետք կա՞ր, չեմ դիտեր, ըսելու Համո մծջ Ճամլութն անրչեմն»ւ չ ի ութ սենյակիս կը շրջ Ա աալ: ը պարզապես Թե այդ ոտանավորըմեծ բան մը չէր արժեր. ես որ ուրիշօրինակմը. նախ. Վեոլենըձդեո կարդացածչեմ, փոխանակուրախանալու այդ զարմացա որ ինքնին շա՛տ Քիչ նշանակություն Սարձրուն մեջ կը կոծկոծի այզուն՝ կոչնակը ցող բանաստեղծությունմը ՎեոլենինՀետ մրթնչաղին՝դես ի գետախկը դիմեն. Եղնիկները՝ բաղդատությանեզր կաղմելու կը ծառայեր: Ուրիշքննադատ մրՏ լալկանություն կը ճոչակեր ճետոյ «Ա՛ն իմ սիրտս է...ջն. օ՛4, աս լալկանություն բառը շա՛ւո չարչարված կըսպասեմխոլաբար ես կերազեմ ծառերուն տակ է, իրա՛վ որ. մեկը որ մեր բանաստեղծները դատափետելումարմաչեն պիտի գար: որ իղձերըս պըսակելու 1ուլս-պարիկին՝ կբ բոնվի, երգիծանքը բանաստեղծութենեն ղանազանելչկրցող օրիորդ մը րլլա ան թե ճարզգելի եկեղեցականմը, նեցուկ մը ունի արդեն պատեվուրիշ մըն ալ՝ որ սապես կը սկսի: ու չե՛մ չջատագովերերբեք, մանավանդ բալաձիգ՝ թեքնորձն. Խա Այն է ժաղիկ էրազով լի, կատեմ, անջիղ, ճիվանդաղին վար կը Հոսի, մանավանդ ուզված, բռնադատված Մշուշն անծալ ջրվեժի պես ամբարտակեն | ո սկի արշալույսի: աղջիկն կը տխրությունը. ժեջ մյուս շիկնի կողմեն սակայն իր չբփույթին չմոռնանքալ Ճոդեկան տրամադրբություններնու սպարագաները՝ որոնց տակ կ'արտադիվինէապես ն ապա. | զշացված ստխրությունները: ԴառնալովՀիշված ուտանավորներին, Համար որ Ճիվանդէ: | ըսեմ դարձյալ թե ճեղինակին աչքին. մեժ բան մր չ'երնար անիկա. ու Քիչ մըն ալ դո՛ւն ժպտեիր, ա՞ճ, ճոզվույս մոոոր հայվածրի իա որոլ զքռնա ախար) հոյ ԻՔ Հետո, պզտիկ մեջբնրում մըն ալ, եթե չեք ձանձրանար. որոնք ուռանավորներ՝ Ասոնցմն զատ ունի զուտ նկարաղրական Թույլ խաղերու մեզկություններչունի ան Երր՝ Եվովինքըկը բնորոշեն:Այս ես՝ «Ցնորոտ Անդորրություններ»ը կը

Տ

մծրձեցու-

ա «ոոարատ

վանջին,

|

ու

|

Նրանով յունթը-

ու

'

ու

ու

ու

,

մաին րզոր կուրծբին բյուր ձալներ, բ թառաչներ՝ ճոժ ամ, Մըոայլ, նամեւտ գիշերին: Հովն երբ պոնդեր կու '

ռ

ու ւ

Գ

տա

Ի զիր

նմանցված)

կնածանքովդիտել կու տամ թե ասիկա լալկանություն չէ՛ երբեք: Այս Հիշվածներուն Հատուկ սովորականութենենշեղած են «Սոնադին»ը,

«նուղաներ»ը, «Թրթոումներ»ը. առաջին երկուքը զորեղ,իսկ ու

խորճրդավոր:

--108--

լ

։

|

ս

վճիտ

`

երրորդը

ն

.

անդորրությունմը ցնորական... Հեշտ փալփըլունդիշերներու անրջական. ծայգն է ժայթքած իր չողակիչատըրվաններն կ'անցնինքովեն. Շանթե աչքեր» բոցե քներ մտածումիս Դաշտերունվրա Հարսնուկներուբոսոր

Շուքին Տակ»ը՝ քնքույշ. «Աջասիաներու --169--

իղձերը կը

ցամջին.

Հա-

Սաղիկեքրնծճուշիկ Թերթեր (թթափծ Քուրումներով օծուն Հովիկն իրիկվան, կիջնեներազ մը բուրյան. Հողիներուն

Ֆուբը ցայտբեն ծաղիկ ծաղիկ կը կաքծ, Վըճի»՝ Ինչպես լուլան ոարցունջըմանկան.

արնոտ «Գնտոասիի երազանք»ը՝

|

բուրումնավետ.

ու

հո ե, ըմպած իվանդորբի պաճն

ճամորնք կը մըբավփնծոցն արնոտ ժայռերուն.

ան

որ,

Ա

տե ւ2 մը սյուջի. է մեղկ ճեշտություն

Փապտստաններ,միջօրեթքի Գետեզերրա

ն հնձ անձանոք նժ

ե ե մո, թավուտքներե ն

«երազի Պաճեր»ը՝գիշերով

ու

նրգ»ը» էքե ոչ «Վերադարձի Դուրյաւն»ը, «Միրերդ»ը,«Պետրոս են: «Մթնշաղներ»ը, սարակ,գեթ Հասարակ կերպով արտաճայտված մբ որ Քիչ ունի մը ընկճող ոոլսրություն «Այգերգ»ըՀիվանդագին, է թերեսսա՛ նկատու՞յով Թե ճշմարիտ Հիվանդ մըն լարդարանա ասոնցմե տարբեր է անչուշյո «Աբնին»ը՝սանձարձակբանասխոսողը.

մը կառ դրեքե այրող ջերմություն մը՝ ուր Հեշտադին, տեղծություն լուսավետ կամ մթաստվեր, երկար տողանցք Գիշերերդությունեերը, ատեն

եր աղզդեցումր կը դծենամբողջՀատորին մեջ: Գիշերը երկար սկիզբները է բանաստեղծը. պաճաժ մեջ թյան, իր խանդաղատանքին քաղցը

պաձուն, կը խրկեն բույրն ճեշտանքի».: այո

զվարք է

ու

ճ

"ու

ԼԱ

՛

երազով լի-

վամ:

ինչոլես ճամբորդ ուղեկորույս, Մըոտածումը,

մալուսավնետ

փութով, անձկազին,

չի՛նջգեղոն՝ Քերքված ըն է ցայգնճամորեն, ֆեֆ ու" չժա կ. 7Րերփներդե ծ «Քո Ո1փԲր4

մերք անլույս Ճամրաներենիմ մտքին:

Որ բ

ու

րթ

Ու

կը Հոռի դիշերն ինչպես ծով Դեպե ափունքն երազիս:

ն

անչձուն

Արեգակի

ընձյուղներ կայբեն

ամ: Ցայգն է

ու բարբարիկ. տապ ուղին: «Տապի նոպաներ»՝ը բորբ

ամեն

իք

անխբնա.

0դանույչներ՝որ մեղմաբար

|

|

Կը մուտննան

Բայց կը

տնե

միստիթ

եւ

:

դեռ ցորեկին բազմալեզու տենքն ճրավառ:

իշտիթու

«Հովին ՄԸ վիԱնցթբ»՝

տարին.

ն

:

Անդնդագալարօվկիանի պես կ'ուռի այո գիչեր ճովն աղիթ ալիք. Կր ժծեմ լեղի սարսավծ իր ճամբուն...

կարավան,

որ կը Ա՛Հ, լըռությունն

Մարած է բբքում լույաք լամպարիս Հորդող մութին մնջ Հեալեն տրտոսմ.

քո՛ւկդ եմ, ո՛վ ձայն, ո՛վ միստիք ցնցում, Մինչ դուն կաթոգին ճողսիայսկը փարի

-39--

է Պայծառ...ֆ) («Ցայգն

անրչելեն, Մութ սենյակիս մեջ կը շրջիմ առջի Համբույրն Ու շրթունքներսեն բոցավառ՝ջերմութենեներազային. Փա՞կ են աչքերս, ն կամ Հանկարծ մեբթ անչճամբեր դուրս կը նային.

Ե՞րբ պիտի Հասնի իր Հանզրրվանին

Ա՛Հ

Հբրաճրիլ՝հրբեմձի շեջ

եմ երազիս: Աշտանակներն

ու

.

ղոռ

նորեն:

արագ վերԳիշերին մեջ չէ՞ ապաքեն, որ երազներըավելի վառ 4մայիչ ա՛յնքան չթջանկարթ աթ մ8 դիչերին քնումներ կ'ունենան. տաժանագին. ն գբբլլա, սպառումը՝ա՞լնքանքաղցրործն

բկչուղալի

այս Արճավրոտ Ուոտին

Ճոզվույս

Գարզկացայղզունանուրչին մեջ Լրվալկուղեմ Հիմակ Ճոգիս.

ասա

Շինականներաբնաճար ծերունի մք գյուզակ

անչճունորեն, պայծառ

Ցոլցբլանթովնիր խոլապար:

Ամենուրեթկր թրլրտի նուան տապինտալխտապարող. -

դրգանթը. անոր

Գիշերն անո՞ւք, է, գիշերն ճեշտագի՛՞ն.

ան

տնե, ե

որ կը քալե՞՛ն: ըստվերներն՝

(«ԽոնչԻբիկուննԱրագորեն»)

ծարավ միակ Ճամբույրթին... Շրքունքս Ցնծագին գիշերն է լույս ու լուսին, Քայց լույսն իմ Ճոգվույս Քեչ թիչ (ը մաշի՛՛ են

|

|

-Է-

էիշեոգ»)

Բայցդիշերմանսերը միշտ կը վերածաղկի. Զգացումմը

եժ,

|

բլուրեղե,

հանգու, Արածանի

պայիկներ, ջրրանո՛ւյշ Ճողմավար, նավակներս Դարձուցե՛՛ք Հովիկներ: երիկվա՛ն Դարձուքե՞՛քնավակներսդյութավար,

|

զառի մուքին Քոմ կույս ակոսներ կր պեղեւ

Ու

Հիվանդն Անձուկինբոցը զիս պաշարեց,ըոպասման ծիրանիես դարձին: կըսպասեւմ Գիշերներմիշտ անքուն

լ

սերը կ'երկարաձգվի մինչն պաշտամունք. ն ալդ պաչտանույն մունքը ա՛յնքան խանղոտ է ո բանաստեղծը կուղե ՆՆ ույնիսկ գիշերին բացարձակ, անկապտելի Աստվածությունը. Ճավիտենությունը, այս

որ

կ'ուզեմ որ դադրին ձայներն այս պատիր, ննկտարիղդողն ըմպեմ ես անճագ. կուզեմ որ դադրին տիվ ու ժամանակ,

Փորձած որձած

|

անի է քանի

,

ճնորաբե՛ր գիշեր, ա՛5, ընդունե՛ զիս.

իմ

աղերսակոծշունչիս սոսավյուն, եվ Համբույրն անանց՝ զոր կու ճոգիոչ

Ուրիշտող

տա

ժամանակ

կ

մրմը տեղղկ

կու

տա

Չիտիըմեմ

Ու

արնին բնին

ու ու ս

մը՝ որ գիշերներու տիվինճրայրքին

այս

ւարփանքը

.

բոցն արեին, ճառագայթիհ

ծարավի.

անա

Ուր փրոոտծումըկը դեգերի ուղեմոլար.

(«ԴեպիՄոռացում»)

(«Աշնին»)

Հոգինսնե՞րս կը ուժն Քրքումն՝ ալիքի նրման

(«Սոտվան Առ. ն դոնի Մեբ.») ջ...

ճատորը գրեթե սպասման երկարաձիդ դիշեր ըն է աղերԱմբողջ ռանքներով, ոգերով, ցավերով, ու երբեմն ալ կայծկլտուն Ճճույսեե բով լեցուն

|

Ու

մը «Գետափի երաղանք»են. ըմպած ող: կը նիրչեմ արբշիո՝Հովին դյութիչ նեկտարն

Հապա: Այս նեկտար բառին կրած չարչարա՞նքը

Սեր-արնիդ (նն,նն.)

ճարկ մրն է. մինակ պետք է խոստոԱնոնց թվումը տաղտկալի կարելիէր վանիլ թե թե ոչ շատ, գեթ բավական Հանրա» Գարո ց տեսակետին դալով,ըսենք քե Հորինվածի իբ ինքնեկ Հանդեր ունի, եթե ասիկա պես ճնչուն զգալի է: Բայց շատ ձայնին «Հաճախությունը հալ վ խնդիր, քերն: պայման չեն նկատեր: ճաշակի նակության նորերը կը կարմիջոցին բառերու վանկատումին,

'

րն ո՛ : Ր «ո» ո" թոն թր .Բրի» քոր

ու

տածի կազմության ծեն թե եթե վանկը նայ տառերով կաղմված ըլլա, մը կու նրբություն դեմ չրլլալե ավելիարտասանության

ներդաշնակությա

խոսի՞նք.

.

--172--

մը ունի. խճողվածքանձրություն

պատանի. մշուշն այգուն.

Մն

դր

որ

Սեր-Արնիդբոցն երկարե խորերնՃոգվույս իմ որ կը ձե լեզվակն ոսկի՝ Ձերք արնին առնե տանի, ռր մառախուղն Ո՞ւր է ճաճանչն, Ճուրքըչերմին՝

'

Ճառադայթընախածին,

-

ար

աք»

տուն մընալ «Այդերդ»են: Տափակ

(«եյգեոթ)

Թող նրշուլե բաղձիկ ճողվույս մեջ,

քրքում արնին: Վաղորդայններու

հիւ

Անդորրություններ»ո է նան ճետնյալտողը «Ցնորուտ Այս կարդգեն մը պես մեջեն բնականլխաղացքին մարախի մեջ, որ մյուս լռողերուն դուրս կը ցասոկե. եվ Հուրիներնոր Հոլանած ալապաստրը իրենց կուրծքին:

'

ալ.

ատեն

չա

րել Վարել

աե ղ

կյանքի թարմ կաթը ծծելու քաղցրածոր:Հեշտինայգուն ռտինքներեն

միստիք ո՛վ անդորրություն, Ընդունե՞՛,

գա

Բար տեղ սակայն

0Օրիկերպերը: մաշած թելատած դարձած, սովորական տաճայտումի

նա՞կկ'ուզեջ՝ «Դաշտերու Մեչջը՝

Ու դաբիրներուղ իյնամ ժնրադիր:

Բայցվերջապես կու

որոնցմեոմանք ոտանավորներ՝

ազատ

թեն ղերժաժ՝ չեն կրցա ավանդութենեն

Ու

Հետո երկյուղած աղերսանքմըն

միմը

նրբին. իր երանդնեիբը --118--

տա.

օրինակով

«իի»

ձայնը,

Հոս

ըստ

ԿԱՆ. հոների խեչո Հ

տաղաչափության, ներե

դով ավարտող. նորերը

է,

ն

մորոշ

Բնության ցոլացումը ելու Համար ԲԻության սիրով. բանաստեղծը

ե

Փո-

«Ծիածան»իբարբառը ունի հրաժշտականություններ.իբրն օրինակ նինջը» ն «Մոերմիկ Տեսիլներ»ը: ալ թերթուՃճիշենք «Շհրամին Երկուքն թյան քանկ գեղորներ: կրճատումիխորթ ձեր բնավ չունի «Սիածան»ջին Հեղինակը,որ-

չափ որ կը ճիշեմ. ասիկա իմ աչքիս արժանիք չի թվիր. դար մբ վերջի սհրունդը ապաճովաբտրմեզ ամենս ալ մեկ ջրով պիտի լվա. մեջը իլլալով այս մասին ամենեն խղճաժիտները.ն կամ, օրինակիճամար, լեզվական խորթություններ, ոչինչ, բայց ոչի՛նչ կի պակսեցնեն արժանիքեն. ինչպես որ անոնց չգոյությունը դրական արժանիք մր չենքադրեր: հր ձայնյակներըանսաոգլուտմ Հորինված մը ունին,կարծեմ ասիկա դրական արժանիք մը չէ անշուշտ, բայց մեկը որ ձայնյակներ(Տօոոծէ) գրել կ'ուղք՝ Հարգելու է եղած կանոններըն կամ ծրաժարվելու է ձայնլակ գրած ըլլալու Ճավակնութենեն՝որ մաղի չասի իակ արժեք չունի:

,

«նիածանի

:

Ա սաշմանված այս դրությունը որ քանի սակայն, մը չէ վի, իսկապես ժամանակապրեպ Տա«նոր մը կերպով կրնա փորձը) Լ մասամբ իր խոսնկատվիլ. վասնզի «ՍիածանոիՀեղինակըգեք ունի, իրեն ն մա գիտակցությունը ըլլալու իրագործած ճավատքը

մեկը ըլլալու դրախոսականներեն

տումը ճարպած ու Համար: նավանդուրիշներու ուրախության

,

|

Հ1906, Հոկտ. 9»

ու

,

Ն

՞

Փափաջելիէր ուրեմն, որ Մեծարենց ջանար իր էութենեն դուրս | ելլել. չէ թն մբնակ «Սիածան»իՀեղինակը այլ մեր բոլոր բանաստեղծժ"

ներն ալ մերկանալուեն այլես եսին տաղտկալիոչնչաբանությունն երէն. մեկդի թողունք քիչ մը անմարդկային անձնաբանությունները,բաբա.

--174--

գո-

աան Աաաաեջնադատության ոո Հաաազարանը

Վերջակետենառաջ կրնանք ըսել թն «Սիածան»իունի թերություն: ներ՝ ինչպես արժանիքներ. մետը անշուշտ արժանիքին կողմը պետք չ ծոռի, այլապես վոյության իրավունք ձեռք բերելու չէր. սակայն այդ արժանիքը, ճարարբերասպես, այսինքն բանաստեղծությանընդճանրական ըմբոնումով՝ մեծ բա՞նմըն է արդյոք,օ՛4, ո՛չ անշուշտ:եթե «ժիածանջը Հասուն բազմակողմանի գործ մբ չէ, տարակույս չկա, որ վիժած մըն ալ չէ: օ«Սիածան» մութին մեչ խարխափանքմր չէ. նշմարված ճամբաներուն լույսը կը թրթոտ ճոն. ճամբոիդը դեռ կը դեգերի ռակայն, եթե չի վարանիր. ասիկա բնականու ներելի է դեռ շա՛տ երիտասարդ ճեղինակի մը ճամար՝ որ տակավինիր մտային զարգացումին լիությանը մեջ թնակոխածչէ: Ակներնէ, որ Համաշխարչճիկ բաբախումներ չունի իր սիրտը. պզտիկ կամ մեծ, անձնականություններմհայն ունի դեռ. ամբողջովին բնությունով տոգորված չէ. բնությունը դգլխագիրով, (ինչպես պիտի ուղեր ըսել Հարությունյանճարտարամտորեն) եռն դաշտը, դաշտը, Ճեղեղատն առուն չեն մինակ բնություն, ըսելու Հա՞րկ ու

րեԲո /

զորությունը:

ու

,

լ

ոչ

ՀՅ.

ու ւ

նատար

բանաստեղծչէ՛ իրապես. ջերթվաժները տերնին թրթռումը, թոչունին դայլայլը» պետք է ունենան , Բանաստեղծ դաշտին լերան մշտանույն դորովը, մը լարը պետք է ըլլա» բոլոր Հարաբնրականության ձը տիեզերական քրթոումովըտրուփուն: Համադրական յություններուն թե

է ըլլա.

|

| '

ՄԸ

ՍՆՏԻՊ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾ

մանավանդի նչ ուրախություն -

հ՛նչ օրյա

ու

Գրա մշտա

դանդաղ միակերպ տեսարաններու դչ ու

"Հ

Ա ք

-

թաո

ն

ճառագայխող աաա ա ո ռրումը, նորություն Ննաստեղ ե, Քյուն մը: Քանզի, ավա՛ղ, պրականՀովիոին ոո ո վերջ՝ թենեն ներ՝ իրենց առաջին փքքուժին ուրախացուցիչ Հեռունն Ար ին, մը ինչ դառնություն,Հոաախաբություննոր Գ ին վրա անան տեսնված բաց բալերանգքույրեր, մարմանդի ե ո բայց ե ափովաժ,նոր ծաղիկներուքափորի մը իք ամանակը ները Արո երբ արնին 4ուրքը կը բանա անոնց շափրակ րիր ի մակ իցուկճավիտենական Հուսավրիպում. Քերը կլ բանա՝ մեջեն, Հանկարծ, բարձրացնելու դոչել,--

դեմքով

ու

շ

ա

աճա

ր

'

Վ

ւ

աչ-

նե՛րն "

են եղեր

ճոր

իր

նր

անոնք...

բանաստեղծ հորանշան ուրեմն, ԱՀառիատի՞կ մ»մքրամա աննյութաբաղձ,ջիչ մբ տարաչխարճիկ, . բայց ԲԻ -. Հայի ռատենչիկ ունայնասերչէ ինքը. Մ արա զարվերապաճ Հժայքին. ա Հ ին այլես Փաղիկսերու թարոր» իր ծաղիկները` դացումին տենչը ունի, իր երբեմեի նոր

ու

անտարբ

ն

աց

է,

բայց

«18

ն

--145--

կարեկիցժպիտ շամաժ՝

միայն բաժին կրստանան. կ սակալն|ն գուց գուղն անխրավորենանտարբերկամ վերապատ.որովճետն մեզի Համար անթոշ թարմ է, ինչ որ բանաստեղծը բարձրագույն ճարացույցի մը 4էտապնդումինեջ անպետ օթրեկմը նկատեսեվ ինչպե՛ս լքել մտքիներբեմնի սիրասուն ղավակները՝ երբ մանավանդԶուբին պենս ծիծղուն ու

ու

ու

ցիրցան Հյուսված՝

ուրն է ծիածան, Ցանջիլ մը չինջ, Դիպակմ'անճուն, ու չինչ, Փոփոխ

ընկերացող անանուն, բայց զգալի շրշյունը է, խաղաղածուփ.ն իր վրձինը դրեթե աներնակայելի թելադրիչ» ծորակ մրն է: իր դույները պոռոտ չեն նրբերանդությանց շրշյուն,ճծծյուն,մեղեդի: եվ ամբողջունվաղուն. իր ձայները՝

ինքն հրաժշտուխյան ինքն երաժշտության

| զանաղանակ | այլ նմանի ջիչ մը, լ

թյունը կը

կերպով

Քի՛չ մը իր երգած ոլերճուծիին՝

բայց

Չքնաղ՝ ամպի պես, կ'անցնի՝ երկինքես

Ցոլքերովչինչ. ուրն Է ծիածան,

Միակերպ

երիզ մ'է չինչ:

պարզ:

ու

|

Հուրին ծիածան:

որ

Ֆոսը՝ ինչպես երազ,

՝

։

եվ լուսինկան, Նո՛ր, ոսկեչինջ, Շրքանըշան Մ'Հ կախված՝չինչ

՛

ե

..Վ

'

,

'

՛

'

:

՛

ՎՎԿ.

քճթնու-

Հոլլա ռր շփոթվի անկշիռ Բայց իր բանաստեղծությունը ճետ: հրա՛վ է, տարամերժորենձնապաշտ արտադրությանց թյանց ան, կը չրներ առաչին ընթերցումով լիազոր ներդործություններ ասոր մր ըլլալ. կարծվիանկապաշտ կամ ժայրաճեղ խորճրդանշական անցաժ Հոգին իր որ կ'ընդունիմ Համար նորանչան անվանեցի զինքը. ճոսանքի մը մեջեն, ն այդ Հոսանջին .րլա մանավանդխորձրդանչական կան իր մեջ, բայց երբեք մենամոլություններկամ իրբալաշՀետքերը ու

ու

/

Ծածանուտ

ը

տաղիկը՝ մթին չուրերու վրա Հանկարժորձնանլոանային ճառագայքում մբն է, ջուրին խաղացքեն Հալա, իբերանգված. կամ մանտոլինիերաժշտությանժանեկաչյուս երդյակմլ: եվ արդեն առավելապես նրբնրանգությանց նրբաձայնությանց Քերթողն է ինք, ն իր Հոգին անդրադարձությունը լուսնային ծբածանուայլս

աա

.

տություններ:

ու

իի դրբակապույտ

սաթի գույներուն. կամ զմայլագին խոնարումի շարժուձն մը՝ լուսնային չջուրերու երազային ծփումին վրա.--

ինքը էապես խորձրդապաշտ մը չէ. անգիտակցորեն,քերնս.

ու

լ

եվ կամ մերթ Հոդիս՝

Լուսնի ջուրերուն Մեջչ՝ ինչես նարկիս՝ կր նայի,զմայլուն՝,..

ն

բայց

կանխակալությ բնքնուրաց

թե դպրոցի մը Հառելու միամիտ արձամարճելի խորչրդանշականները մը: Ո՞վ ըսեր է արդեն քն բոլոր ն կամ բաեն. զգացումի կը Հասկնամ որ գաղափարի կամ Հալակրելի չերոս մը այպանելի նկատռերու անձրասվույր խավաբառդումներու է. Մավի. բայց այս տիպարը, եսապաշո) մենաժոլ, ամուլ տիպարն են: իսկ Գոլանճյանն լառժենը է, կամ մեր մեջ, քիչ մլո ինտրան ու խորճրդանչաթելադրիչ մանավանդ անդինկա թափանցիկ, գրավիչ բեղմնավոր է: Մեր բանաստեղծնալ քերնս կանությունը որ առողջ հրբեժն աննշմար է. իր նրբերանգությունները այս վերջին դասակարդեն աչքառու գույներառաջին գիտենք թե շեշտ ձայներ ոչ

ու

ի՛նչպես չքափանցվիլ այս զմայլանքեն, կարենալովդիմադրել գրեքն կանացիայս ձեռքին փափուկ դյութանքին: Այս բանաստեղծությունը պիտի կրնարնմանցվիլ անճունորենթարմ, չքնաղ,դեղատեսիլ ծաղիկի ժը՝ որուն բույրն ալ կ'երեվակայենք ու կըղդանք Հնռունն ն որ սակայն քիչ մը կը տխրեցնե մեզ՝ վասնզի կը փորձե ու կը խաբի մեր ճուտառությունը. բայց ո՞վ պիտի ժտեր պնդել թե բույրը միակ ճմայքն է ծաղիկին: Հետո, այս բանաստեղծությունը

:

ու

վ'անցնին.

ու

ու

ասոնք մէր ունին, բաց վայրկյանին իսկ դրավելու առավելությունը մեջ տավակներուծնունդ տված են: բանաստեղԸսել չե ուզեր թե աւաջինվայրկյանեն իսկ գրավող ընդչակառաեը ըլլալ: ծություններ տափակություններ միայն կրնան զգացում մը. գեղեցկություն միշտ նախընարելի պիտի ըլլար վարակիչ միշտ, բացերն չեն կրնար.ըլլալ: բայց ի՞նչ ընել երբ է. ն Արվեստինմեծագույն դրդիչ գաղափարըդլուրամատապց

նրբության,

է. քանզի էրգիչին սիրտը, իր սիրելությանցափին բանաստնղծությունն մեջ (իր իսկ դործածած նմանությամբ) մետաքոն թաշկինակ մըն է, փավուկ,մեղմածալ, թեք, տեղատու. ն կամ իր բարբառը ցանկալի երաժշտության մը Հոգիին մեջ նրկարաձգված արձադանգը,կամ նույն

գեղեցկությունները

ախ ,

Մ.

Մեծարենց

.«1771--

կապն

Հոս

մթության ն անճասկնալիության ռ"լաշտամունքին չատազով Ճճանդիսանալ չէր միտքս, ապաչովաբարԼուսնինտակեոգեոբուն բանաստեղծն չուղեր այս տեսակ չատաղովական մբ. բայց մատչելի ալ ռ"լիտի բնէ. լու բղձանքով չրլլա որ արվեստր ոչնչացեննք սաճման մբ կա՝ ուրկե փարչի՛ կրնար իջնել գրագետը.թող ընթերցողը, եթե կ'ուղե, բարձրո-

պան պանդըխ

գորովալիր, զգայա եղ. ղ.

երգերըկան, պանդուխտի կրա առաջինիրիկուննէ, երիտասարդք տավալիին

նոր բանաստեղծիմը ստվերոտությունները աիղարացնելջանալով,

Ու Հետա

-

երբոր եսես այս իրիկուն դոտիսջակեցի, դրտա անոր մեջ քաքուն ա

որ

բունք

մ"ու

խնջի,

անձո՞մս ե աստիճանին ու ճաշակն զրազգետին դրազետն ալ բայց երկերը. գոձմալսին, բայց ԱԱ իր դիրքին ճրապույրը ավելցնելու Համար պետք չէ որ վերելակելու հքբոր նս այս երիկուն տենչեր ունննա ն ասոր Համար ստի վի... գլխուն ծանրությունները գոտիս թակեցիչ պարպելու, օդապարիկիմը ըրածին պես: Խնդիրէ Հիմակ թե մեր քնաենե բաճարը ուղված աստիճանին վրա՞ է. ես պիտի քսեի թե բիչ մը վեր ե ինքնաբուխպարզություններ խրա՛վ է այս երգերը ժողովրդային Ու պիտի չզարմանհամ, | եթե վաղը մյուս օր վճիտ, բյուրեղի պես թաունին.-ի փանցիկ տաղեր արտադրե, ինչպես Հղորագույն լայնազդեցիկ բեր- | կարմիրվարդի նման բացվի, քություններ, ու ալն ատեն, կարծեմ, ճշմարիտ աստիճանինվրա պիտի | նստիմ, կանչեմօրոր, շուջըդ Ճասած գտնվի իր գաղավփարականին՝ որ ամայության ու խավարին օրո՞րչ կապեմկախօիան ի ուղուն արկտին, պաշտամունքըչէ: Իր ճրատարակելիհնախապտուղ երկր ուրեմն, Լուացաքն պուտ պուտ արքն մոր: նին տակ Եռգեր, փոքրիկ, գրավիչ նբբերանդությանցգանձարանմըն Ր որ պիտի սքանչացնե արվեստին ռիրաչճարները բարեխառնե քիչ Դարձի՛մըր պաջչան Ֆբրի՛ն, օ՞ր այնեն կու գաս վարդ ': մը պոռուտագույն անուլիկ: տեսքով 4ղփացած ճաշակներուբթուգեղեցկությանց Դուն, պաղուկչբրիՎ Ք նա

'

այդ

յ

ու

ու

ու

|

ու

էջնզրա, ի

որոր

ա.թյ Գերա է զան վազեն ու

թյունը:

Գիշեր

ու

ցորքկ կ'էրքաս,

չունիս, անոր կու քրմոամ' Իր գեղորները, ինչպես ըսի արդեն, տարամերժ ձնապաշտությանց անսքն անեմ, Քաղեմ ունիս՝ արտադրություններչեն, այդ պարադային՝որքան ալ Ճճորինվածքով արԱրմաղան անեմ խարիպիս-..3 | «2 Տորո վնատագիտական՝ պիտի չկրնալին Հպանցիկ չմայքե ավելի բան մլ միտքը խալտալով բներԸ ԷՍ՝ Ր մջակված ունենալ: Լա՛վ գիտնանքսակայն թե բանաստեղծըունայնափառությունԱյլ սակայն դեղեցկությու ներով խայտացող մի չէ. իրեն արտաճայտածներըճոգեկան զգացումի պիտիթառեր: նշուլանքներ չեն՝ վարդագույն մակերեսային մշուշներե թքավփանցված: հր նայվածքը դիտե խորերը սուղիլ, մինչն մայրական սիրտի ծովուն ՉԺ Քուն

ում աա ռո,,

արն ա»,

ու

անո

ուր

|

նմույշ խորերը:ԱՀավասիկ

մր իր

կընծանրգե երեք զանձերու աղբյուր

0ՐորՐնն՝ ուր մայրը իր ռրտատատորին

մը՝ ուրկե ժաղկավարսկին մը կը խմե, դոճար Թոչնհակի մը ապրշումն բույնը, փառաճեղ Այգ մր. վեր-

|

ու

ջավորությունը.

երե

ԼոՀ--

ՏՏ

|

մեքձրքջն աո անձ

ունիմ,

Հիմակ, լացիդ վրա, Քունիգ էթէրին Շլաջին ու ցրժին, Թո՛ղ իմ եթղս բլլա

|

ու

ինի

տա

ՄՏ

վերջալույսին

նրբատաշ, գմբե-

Օուրչ

ալ

՝

անտառչ անակի

ն դաշտավայրերու

հորն Հովիտի

մեջ թոչունիլիաճազագ մեջ.ծառաստաններուն

«Րտին Ճեղող

ն

ծադ-

ջ, սալորենիիբույրեր. վարը, մած բազմա մեջ բակին Շենքին Հոտին աղազակը: աղավնի աղաչավոր տատրակի գրգացող աղբյուրներու շաչը, կյանքի այս ն սրբենի Հովվերգական ճժծլուններ: կարելի չէ դիմադրել ն կբ մտնենք. ներո ախրանքով երկյուղածությամբ կախարդանքին.

կած նշենիի ու ձայնը, ուշացող

Ա

ու

ու

ու

,

կու

ո՞վ զիտեչ քարդշենք մը,-- մեչյա՞ն թե տաճար. ածուներ ծաղկանկար կան. ներ մրգաստաններ

՛

ւ

118...

ր

ր

Սիթանի-Գոտին...

ել

երնակայոլ Այս բանաստեղծությունը ձրացող, վրա մը կողքին խորըընկղմած բլուրի Բոր

12"

ամիր

բր

երջալույսը տակավին ն մեջմեջկկ'ընդնշմարենք փափուվ, գավիթին վերջալույսը տակավին կը դեդնի. ընդեշմարենք փափուկ եդնի.դա Հետո շարժուձնը, լուսաշող ձեռբի մը Հրավիրակ դեմք մը, ամբողջական մը. չենք գիտեր. որովչճետնե ճասակ մը. Քո՞ւրմմոն է, քՔաճանա՞ մթրնշաղին մեջ դժվար պիտի ըլլար զանազանել թե զինքը պարածաժկող է արդյոք քղա մի՞դ մըն ը թե նափորտ մը: Բայց ի՞նչ փու, շուրջառը դյոք յ ու Հետզչճետեմութ, գրեթե ճետեխնքիրեն. դոռրշ, վերջապես խակը վարչուտ նրբուղիներե կը տանի մեզ. քըչ մր երկար կը տանե գնացցը. կը դժկամակինք ու վերադարձի ճաստատ շարժուձն մը կ'ընենք. որովճետն մեր լայնաքթիք աչքերը իրենց ծարավը ճադեցնելու գրեթե ոչինչ կը դանեն Հուսաղրական, պարապինդ մթություն. Հանկարծ պատուճանիկի մը ծերպերեն նչուլանք մր կը վիտակի, «Հետո ուրիշ մը, ուրիշ մըն Ու վերջապեսինքզինքնիս կը գտնենք դրան մը առչն, որ կը բացվի ալ: շենքի ճնտսակողմի պարտեղին վրա ն լայնատարածդաշտերու, ճամբաներու, գրեթե Ճճորիզոններու կ'իշլւե։ Ամեն ինչ նոր է սակայն, նըըբաղզայվաժ, չշարմաղված, անոսրացած. ձայները, բույրերը, լույսերը, ձները, ամե՛ն ինչ: կրղզանքանմիջապեսթն մեր նայվածքին պարզվող տեսարանըդիշերասկիզբի տեսարան մրն է. ամենօրյա դիշերասկիզբտարբեր. առաջնորդող ձեո- | ներունճարննման, այլ սակայն Քին արժանիքն ճրապույրը կա ուրեմն՝ տեսարանին վրա ցանցնվափ Ո՛րքան երախտապարտենք իրեն որ առաջին մարդու մը մանկականությամբ ու պարզությամբ Հանդիսատես ըրավ մեղ տեսարանին, որ մեր դիտցածըչէր, ճավիտենորենկրկնված միօրինակ դանղաղությամբ. այլ քաղցը նորույթ մը՝ վոր ըմբոշխնելու Հաճույքը պարդգնեը կուսացած,

անոնցմե

ու

մեղ՝սիրելի՛ձորը:

մը՝ որ կանթեղաշար կը տեսնենք ոռնտելներուշ ինչպե՞սչնալիլ ուչաղիր անոնցմե մեկուն.--

ունի, հրնույթ ղացոլա:

ՎԵՐՋԱԼՈՒՅՍ

կովեն

ջատ

ամե,

նույն կուսությունը ունի այգն ալ կր բանան ն

փորտ ճագդածայզուն դուռը

կը սրբանա...

դեն քադն արփին

ուր

ճրեշտակները լույս

այզուն նշխա՞րը.

դեմ, ճերմկոտած

եվ

ալա

տոնին

մեֆ

պայազատեկվոր՝ են ճին, կատարնե՞րն սարքն սոռն ճզոր, Փ»վեն ջատ անդին

որ մեզ կ'առաջՀետնելով ձեռքին շարժումին՝ Ու վերջապես, մի՛շտ

խցիկի մբ մեջ՝ կ'առանձնանանք ճորդե,

որուն միակ մեծանիստ պաու տանի մեզ տուանեն լուսինը ներա կր նայի դորովագին, կ'առնե կը վայրկյանն վայրկյան դիցըմպելիիկալտինղերքինմեջ պտտցնել. լեղի՞ն. չշասկըցՀ յակներ կամ լեղի շիթեր կը ցողե մեր ծարավ Հոգիին. ու

լքումը.-վշտակրությունը, Համակերպիկ վելը,

Ո՞վ մոռացավ, ավա՛ղ, թոշնած, քայքայված, ծաղկեփունջը, այս

ԱԱ

ռին

ոս,

տակ...

կտորվան...

ուլի

լքումին գաԻ՞նչպեսլավագույն կերպով կարելի ըլլար անձնացնել երկտողով: կը դառնա խորճրդավոր դափարը՝որ մտատանջ Ա՛Հ, որ

սա

զանգակնալ ի նչ է, ռ

այս այս

ժամուն

կը

2նչն...

։

նա-

երազը զոր Ուրեմն այս եթերաձյուս կուսաթելերուբանվաժքը, իր գաղափարի մթին տակ մեզի տվավ, հրեութականոսէեցոլ փաղփի մը Հոգիին.իր մը խոցտուկըունի. պետք պիտիըլլար ուրեմնխորը սուղվիլ պիտի ուզեի Ինչալե՛ս

նայնին, ուշադիր, ծովուն խորերը քաքչած Հանդարտության

որ

նշխարըլուսնին՝

տենչանքիս բուստը

որ

Վերջապեսերբ կը բաժնվինք դյուքական, նորատեսիլ երնույթեն, վերադարձին, նրբանցքին մեջ, արծաթյա դրան մը առջին, որ խորանի --180--

իր

բոսո քագն իր բոսոր, անդին, ժովեն շա՛տ իրիկվանմեջ խոր:

բոց

Խր ունին Նիրան դարավոր՝

կու ղան առնել իրը Հաղորդ լուսնին նշխարը մաքուր:

լուսնին

կրԻ

անդին, որ,

ու

րացատքեն անդին, ճամբունվրա բարակ, հրիկվան ոսկի սեղանին դիմաց, քաճանա սոսին կ'րնհ պատարաղզ, մորչ շուրչառն ուսին՝ լույսերով բանված:

կ'աստ-

կարմիր:

է բաղի բոս կի բող ուրեմներջանիկ անն Ճո՞ Տենչա՞նքը,ուր եւն Հոգր. ծ իծուղին. կյանՀառաչին Հաջորդությունը ձանքը. ուրեմն մշտանույն Ժ

ո

,

ու

--181--

բաղ-

Անոր ճամար

Հո՛, քնն գիջնը ձյունը Փաժկեր է,

է որ

իր քերթությունը արջնաթույլր ագոավի թնաբախում մը չէ Հարաժամ, այլ մերք սպիտակ լայնաթն ճայի մը ճշմարտապես խայտացուցիչ վերթնումները ունի, որ երբեմնի տխրությանց այ ոսկի կապույտ քող մ մը կը քաշեն, վրա Քը։

07, ջչաչերըվառեր են, օվսաննա՛, լույսե՞ր, օ՛յ ջաճերը վառեր են, տո՞ն

ալելուն կարմիր

է

այս

գիշե Ր

Հեռունն, կը Վրսեմ

ուր

ն

"

լճակը լուսին, Համբարուներկ'երգենմիասին,

ն ն

իր սհրը կիսովին ճամարձակված,խպնուտ

ի՛նչ

սրբաճույղ սեր մըն

բաղձախտավոր քաղքենի առճավական բղձանքմը՝ անձնազեղծ, նախէ

ու

ճամեստ՝

մորչ մարմանդին վրա 4ճեզորենըբնկողմանածդառ-

նուկի մը պես. շիկնոտ անըմըն է՝

ռր

կ'ընժալվի:

Վայրկյանիմը մեջ ամոքի

ե

իղձի

Իր վազը: լուսնագիշն շերի «ու ճեշտերգություն մրն է, ն լուսնային ճաեն ռագայթի քուղեր որ կը թելթելին իր երգերուն ցանցին վրա: նվագարանը քնար մը չէ, ո՛չ ալ տավիղ, չութակ, ո՛չ մեկ ուրիշ բան: Նելի խոր4ճրդաւմած, երկլուղավոր, ոլվլլուննեեր,մանտոլինի փափկաձայն նրբագայտ, վճիտ կայլակիկներ, արինգիոգեկոչող չեշտեր՝ որոնք դաշ-

Կ Աա ,

կը մանրանկարեն,ջութակի արարումը փավփկատրուի ասոնց ճժծյուններ.

լարանվագի

ու

ճերմակ:

այս

սուգը

ու

ասիկա ճերմակ տո՛նն է իղձերուս: ասիկա բոլոր ճարսնիքս է իմ կույս:

ու

արժեն, աոաաի պանակ ն,

Հա՛

ժարգրիտ

օւ

բուռ

բուռ

տարսոււ-.:

ու ողբականավաչներ, հրավամոլ, ճրուտ իսկ վերջին նվագը ներույժ վրայեն մբ. դաշտերու ունի։ Ամայի վերջալույս Խխանդավառություններ Ց9ոլլիալիր վերջին չաթազուշակստվեր մը կ'անցնի. առկայծող ճրագի իր ճանչնա ճին մեջ քերթողը կը Քի ունի մթնշաղը: Այս շրջանակին ու «անջրպետինմեջ ցրվուն». եր Հոգին՝

խայտանթների, ձրաղդները,

բաղձանքները, կարծարծթայդ Ճոգիրն խնկամանը,իր «ին երազները, ու՝ կ'ըլլան. եքեր Հույզերը՝կրակ կ'բլլան, ստաշի կ'բլլան, ինգամանըկք տոնվառի,խնկաման արձանն բաղցրորենփարձկցորնե, եղբազաործն, իրիկուն ծախատոնա՛ ասեղի փ

դող4ա-

Լուսնինտակ երգերու վերջընթեր նվագը, Զյունը՝ախրալի քնարերզություն մբն է. ձյունին սպիտակախաղաղ գաղափարը անսաճման ուրախության ծաղկում մը կ'բլլա ՔերթողինՀամար.

իը

դորովանք սբտաղեզում.--

Դ

(ՎԿ

ՔԱԳՎ

մադրույթնէ Լուսնին տակ ԵՐգեբու արվեստականին նվագարանը:

--182--

խելաճեղկոչը կը

ու

մեջ լայնանիստբովանդակին ինքն նախ, վասնզի ի՛նչ փանաքիբան. որ տիեզերքնէ կամ այլուրը: ձյունախաղաղ ճամար իրեն որ մը՝ ալ պետք ունի լիալիր ուրախության Հետ կր նույնանա.չՀամանկարինճերմակ դաղավփարին

նական կյանքի Հավվերգականությանց Համար. տրիվիիգրկարացումներ, կամ ցնորատենչիկ, չարչարող վայրկյաններ չունի. վազող չուրին պես պարզ

անձնուրաց

ոս

եր սուդին անղավակումը.-կուրծքեն, "էս Հիմավ, 9է՛, անիկա որիներու

ի՞նչկրնաըլլալ Վասնզի

ու

է.

պանծալի վայրկյան մը՝

պիտի չփորե

առարա աՆ կան Խո Աաախիեմ

աճա

,

լուլս այս ներդաշհակությունն

Ուրիշ մը.

աճա

ձա

որանջող

ելն իր է"

ի՛նչ

զաշտերըտղմուտ: իմ վշատուքթյանս ու

--

իրենց

Ե՛նչ ուրախություն -ուրախություն, ԷԲույ քբ. ոո:ԲժԲոՐ

--

՛

Իլ կը: հր վերճուշությահց ճախատոհա

կը ծորի այդ

Գ

ոՀ

4...

այս

ն

Հանդիսութենեն.---1383--

աաա զոգոլի

|

մասին ըրած իր դիտողուԳանք ուրեմն կապույտ ճածումնեբու քյան՝ղոր պարզամիտբարձրաճոնությամբդուցե անառարկելիկը կարժե, ննովք Արմեննսապես տրամաբանեցանշուշտ ((ենթադրեմ, քանի

Արդ, խոչերուս ծաղկավետոստերուն վրա,

ա՛ճ, ըղձալի աղավնեկիփափկությամբ, Հիշատակմը, ա՛յնքան մեղմ, ա՛լնքան աղուչ կու գա մեկեն կը թառի...

Հածում»Հ քաջությունը չունեցավ). տրամաբանելու ինքՀայտնապես անտեսանելիբան մըն է՝ Հնտնարբար պտույտ, դեգերում, աննյուքական,

որ

եվ աղավնեկըկր կարկաջե, Հին Հին բաներ կը պատմե,

չապես,

ու

վեր:

ր իոռջն էր խոսքն ավարտած) ավ քիվի մը տակ կը ծաժկրվի, նիրձելու...

ենովք Արմե9քնա՛ղ է տրամաբանությունը կապույտչի կրնար ըլլալ: ն նին՝զոր իր քննախույզի ուրիշ գրականճավակնությանցմեջ բնեռելու միտողներալ պիտի ըլլային՝ որպեսզի կատարյալ ըլլար մեր գրական ողբալիՀիքությունը։ Ենովք Արմենթող ուզե կարդալ ու Հասկնալպզտիկ արտագրումներըզոր պիտի ընեմ «կապույտ Հածումներ» խորագրով ըսելով կը Հասկնամ ոտանավորես.նախ ըսեմ թե կապույտ ճածում ու Հեւռո ճածում. պետք է գիտնա քն այս պարագամեջ կապույտներու լին Հածումը կապույտն տարբեր չի կրնար ըլլալ, քանի որ օդը ինքնին `

Հոս վերջ կը դնե,

կամ սկիղբ կառնե, սրտի վիպերդությունըՎաճ բամ Թաթուլ բանաստեղծին... Հ.1Տ02, ապրիլ».

կապույտէ: հսկ երն անբավականկր թվի իրեն այս բացատրությունը, տո ինչպեսըսի, թող ուզե Հասկնալ Հիշված ոտանավորին Հետնյալ ղերը.

ծըծե՛Հեշտին Ճամբույրն Հապօ՛ն, անցի՞ր,

ՔՆՆԱԴԱՏՈՒԹՅՈՒՆԱ

ու

եմ ննովք Արմենին, հր իր գրական նկեղա Ո՛րքան շնորձչապարտ թյան մեջ տիտանիշարժուձն մը կը փորձի՝ օձիքս ի վեր ցատկել լով: այդ կապույտ Ճածումը. կրնան նկա.. ի՞նչ տեսակբան է արդյոք բագրել: կրնա՞նույնինքն նկարադրել անոր Ճեղինակը։ Անիմաստսեն(1շ) նմանողական դայթումներն են մեկ քանի բանաստեղծ պոլիսմի ներու փորձած այս մոլար կապկությունները... Այսպես կը ծանոթագրե Ենովք Արմեն Մասիսի29--29 թիվին մել ճրատարակվածՉյոկյուրլանի գրախոսության տակ, զոր ուղածին պես կրճատերէ Մասիսի խմբագիրը՝Հավասար Հարգանք ցույց տալով ղին իրավունք»ին ու տող մը իսկ չչջնջելումասին իր րած խոստումին: առաջին անդամնեն,առանց ոստումի ինքԱյսպես կր ծանոթագրն՝ ղինքը անտաշության շրջանակի մը մեջ կը դնե, մոլար կապկություն անվանելով բաներ՝ որ իր մտքին անձուկ պարունակին մեջ չամփուիմեծ Հանցանքը ունեցեր ենչ Բայց ըսի արդեն թե շնորվելուն միակ ճապարտ կ'ընեն ղիս ննովք Արմենի արիական շարժումն Համարձակությունը՝ որոնք առիթ կու տան ինծի դրականության անունով դործված կարգ մը պղժության դեմ ձայն բարձրացնելու:

ւմ,

«գրո-

ու

ու

ու

Հ--184--

անույշ «լելակներուն»

թնաբախսուրա ճոն ուր զույգ մը դաշտեր «բիլ» սմբուլի Քեզ կրապասնն՝... Խորասուզնծուլդ ոսկեզօժ՝ ծովածիծաղ Թրթըոուն Քրնարին «բիլ» նայվածքննրունՓիծփանքինժեջ ճորդազեղՈւ

եվ որպեսզի չգայթի ենովք Արմեն, ճու անմիջապեսըսել ոլեւոք թե լելակը սովորական մանիշակադույնենզատ կրնար պիտիըլլար, նան ըլլալ ճերմակ, կարմբորակ,կապտոբակ: Հոս տեղն է նկատելու որ եթե ենովք Արմեն բիչ մը քավփանցամիտ փոըլլար պզտիկ Հասկացողությունմը ունենար բանաստեղծության, որոշակի խանակկապույտ ճածումին ծուղակը իյնալու, պիտի կրնար դիտելթե այս ոտանավորը շատ ծանրաբեռնվածէ ն ճորդառատ բապարզին վճիտ ղգացողությունը: ռերով կր քողածածկե բնականին խոշոր թնրուատեն ժատնանիչ ըրած պիտի ըլլար իրական եվ այն թյուն մը՝ որ ընդճանրական է մեր բանաստեղծներուն Համար: Բայց ենովքԱրմեն անտեղերը չէ: Հետաքրքրական ճողնեբանականպիտի կլլար եթե ուզեր ամբողջական գրախոսություն մը ընել «Սիածանջին վրա ն այն ատեն անշուշտ դուրս կու դար բովանդակ խեղճությունը իր դրագետ-Հասկացողությանն անդեղագետ մտքին: «Սիածանջը չնաշխարՀիկ բան մը նկատելու չավ շլամիտ չեմ. ես իմ բոլոր դրախուսներես ավելի Հստակորեն տեսնել կը կարծեմ անոր թերությունները, բայց թեու

ու

ու

ու

--185--

մատնանչուժին,առիթը կ'ունննամ բությունները՝որոնց Հրապարակային

Հարկավ:

Տակավին պաշեստի դիտողություն մըն ալ ունի ենովջ մեջ սա երկտողը կա. բանաստեղծության «Արենին»

Արմեն,

ճանդարտ խաղացքով վիպերգության: Հետաքրքրական պիտի բաղդատությունը՝ուր երնան պիտի գա գրականեն զատ լեզվաչկանպղժաղործություննալ՝ զոր կ՝՞րնե Պարսամյանիր կոշկոո կապած

քյամբ

ու

ըլլար

ճայերենով:

Աստվածաշունչինը.--

Թող ճոգվույս մեջեն անցնին կարգավ

եղեւ լետ այսոռիկսիրեացկին մի առ եզեոբճեղեղատինՍովԺ9. 4): բեկայ,ն աճուն նոբա Դալիլա»(Դատաւոոք, «...Եւ ննջեցոյցզնա ի մէջ ծնգացիւոոց. ն կոչեաց վարսավիոայ, ե եգերծզեօթանեսին գիսակսգլխոյ նոբա. եւ սկսաւ թօշնել, եւ մեկնմանէ ձեցաւ զօոութիւննոբա...» (նույնը19): ի Փարսամյանինը.-սա.

ընդարմացած. Մանուկներն կներն ընդարմաց

Այս տողերն ալ Հպելով իր խտրոցին, ենովջ Արժեն պիտի գոչեր. Որովճետն ենովջ Արմենի «ի՞նչ, Հոզիին մեջ մանուկ կրնա՞ բլլալ»: միտքը ընդճանրապեսգրականության մասնավորապհռբանաստելծության անընդունակ միտք մըն է: Ու չի կրնար իմաստի պզտիկ կրրՀասկծալ անմիջապես, թն, օրինակի ճամար, | ճատումները լայճել է Ճոս մանուկ ղդացումներուն,տենփոխաբերությունն մանուկը ու

Հն.

ափով ու

ԱԱ

որոնք երկար ատեն ընդարմացած չերուն, Հույսերուն, բաղձանքներուն՝ | ճոարնին կենսաբաշխ ճառագայթներուն պետք ունին վերաթափելու եթե բոլոր Հասկացողությոմ մար: հի՞նչդժբախտությունպիտի ըլլար ասեն Հարկ պիտի ըլլար այն անձկանային. պես Արմենին ները ենովք սալ փոխաբերություններուն Ննարեկացիին մեր գրական «սկային՝ դատավճիորկարդալ («բուրվառ կենաց», «մանգաղ կամաց», «անկողին

ր ժրքին,

կը փարփայվերՍովրեկի ճեղեղատինայադին Թունավորիչ, տովխանուտ դգվանթներենՀնշտախանձ:

բ

կամաց»):

Գլխունվրա մկրա՛տն է

որ

կը շարժի

Ժեղմորեն...

«Հօ

Այս բաղդատութենեն դուրս դիտելի կետ մը կա, որ ամբողջ պանդուլր ենովջ Արմեն կ'ուղն անպատճառ 1Տծի մտակույր նավորը ոչինչով կը տարբերի ձանձրալի արձակե մը: երրորդ տունին | բառամոլ մանավանդ մեջս, տարփող մը գտնել իմ խորճրդանչական մը, մեջ ենթերցողը կր փոխադրվի վայր մբ` որ դաբիրան է Պարսամյանի բնազդագրեթե վեր ակիզբնն ի ծիծաղելիկապկողմը: ծվ որովշնտն | սովորականծանոթ զգացումներուն. ն Հիմակ բացորոշակի,իմ դրական մեծաղույն մտաչողությունս բար, ոտաՀչ

ու

եղած է դպրոցի անճաճ պիտակումներունծիմարականՃեւռավարող մ' ն խուսափիլ արտաքին ազդեցությանց նվաստացուցիչ դրոշմ են, չոլլալ նորն ՇՏ կը ննդվ զիմ ուժգնորեն րլլալ՝ մեկ խոսքով կարելի եղածին չափ ինքզինքս ենովք Արմենի այդ անմտած վերադրությանդեմ: Ու բարբառուն ապացույց մը տալու Համար թե սենպոլիսմըկրնա ստացականչոլլալ՝ դարձյալ մեջ կր բերեմ պանծալի նարեկացիինօրինակը: Պզտիկ Հճետախուղություն մրն ալ որ երնան պիտի բերն բառին մասին: Մինչ մեկ կող Արմենին ըմբոնումը աբվեստագետ կողմեն Պարսամյանըկը դա կոչն, մյուս կր ենովք Արմեն զիս կապկող ալ

ԶանկապանըՀարդարեց՝շարժումով մը պչրավար, 1երդ շառայլը ցույց տալով այդ կանացի երիզին, Ուր ալիքի պես վետ վետ ժանյակներու մեջ նրբին, ձրեար, Մարմնին ճերմակն ավելի չուլանաքույր

կ'

`

ի՞նչ է

երիզը. զանկապանըկանացի գուլպայե տարբեր նշաունի արդյոք՝ ինձի անծանոթ: Ո՛ւֆ, ժանյակը՝ որուն մեծաքանակ վաճառողն է Պարսամժյան՝ որ փութաց մասնաճյուղ այդ

մըն ալ նձակությո՞ւն

սա

թոն մըն

Ան

արը, աջ րարը Կ ոն

րաթե նաստեղծները արբապղժեքին

ը ԸԼոլ ՎԸ Ա որ մը արսամյա լոթյու ներու»: աստվածաշնչականկարգ մը անցքեր իր կաթուտ զգացումներով մաՌա«Ղո՞ կարդալով: Ունինք իր վերջին ոտանավորը(Մասիս,թիվ 28--49), լիլա», որ չարափոխումն է Աստվածաշունչին մեծավայելուչ պարդու՛ որձա

անո

վ

ւս

|

--186.-

ալ բանալ վերջերս... Դերերը որքա՛ն կը շրջվին երբեմն բանաստեղծը՝որ ամեն գեղեցիկ բան սիրցնելու պաշտոն ունի, ատել կու երբեմնիր երգած իրերը. այսպես չէ՞ր որ մեր նախորդ սերունդին բա-

նն. վակր»ը

մ

հկ այսպեսով չէ՞ որ

տիցանակը ժ

ու

էրՐ նմաններաե

տա

ու

տասռելի դարձուցին «սոխակ»ը,

«առ

ալ խեղղամաՀընել կր նկբրՊարսամյան

--187--

որակներով ա՛յսքան կրնա առարկվիլ թե ի՞նչ Հարկ կար այս մտածել թե արվեստագետկր կոչվի մեկը, որ ժողովրդայինմեկ սեպնհվիրագործություն պղծաղործությունները Բ այց այս պղտորելե վերջ սիրերգներ իր աղավաղ զգացումներով քանի զուլալ ղբաղելու նան ա՛լսքան ունին. մեղապարտ ցասուցիչ Հավակնությունը վելու աստվածաշնչականդեպքերու ճամար Ռ՛վ նույն բանը կը փորձե լոություններեվերջ, պետք էր որ Հանուն գրականությանն ճանուն ցեարվեստադիտություն...(ճնտաքրքիրէի իմանալ թե ննովք Արմենարղին լեզվական արժանապատվությանձայն մը բարձրանար գոնե...լ ոտքի սովորական ինքնաշարժ մեքենայե վեստագետ ըսելով Հանգի տարբերբան մը կ'րմբոնե՞)։ բառի Տեսնենք նախ թե ի՞նչ կ'ըմբոնե ենովք Արմեն գեղաբվեստ ՀՀ լ երբ ննովք Արմենի փափոաքով(այն ատեն երնի մոլար կապկող մը չէի) իսկ Տիդրան Չյոկյուրյան պարզապես ճուսաճատեցուցիչ է: ԱնիՀոժարեցա «Մասիսի Մատենադարանինմեջ ճրատարակել Ծիածանը՝ կա ազդեցություններ նշմարել կ'ուզենիմ մեջս Պարսամյանեն,Հարուայս վերչինին կցվելու ճամար ազդ մը խմբաղրեց «Մասիսի խմբամաս թյունյանեն, Մալեզյանեն, Զրաքյանեն: ի՞նչպես կրնայի աղդված ըլլեղճեղինակին դիրը: այս ազդեն մը կ արտագրեմ,իբրն նմույշ նս Պարսամյանիկնատ լալ ճակաճան սամսարող բանաստեղծուվականգեղարվեստին.-ես՝ որ նույնինքն ՉԶյոկյուրյանի ոբուն քենեն. բառերով օդավառացիի կալույս «.Հիմնաժ ենք «Մասիս»ի Մատենադարանը», բնության սերը. այս տեսակ ավդեցության | տարյալ ավիշը ունիմ» կ'ընծայենքԱՌԱՋԻՆ հատոոը, Սիածան, իբ» սկզբնավոռություն մբ տոկալե ավելի պիտի ուղեի լոքը անգամ գրիչս կոտրատել:«ՊարՄատենադարանի շարքին: ես չկրցա Հանդուրժել այս սամյանին երջանիկ բառերովը օծած է բանաստեղծըիր գործը» կ'ըսեն ճողած Հայերենով աղդին՝ զոր ենովք երբե՞ն ի վեր բառերը սեպճականություններ են Չյոկյուրյան. բայց Արմեն կուղեր անպատճառ զետեղել գրքին ճակատը, Հառաջաբանեն ոօստ կամ Որուն մենաշնորճ: Շնորճակալության պզտիկ պարտք մը ունինք անոնց՝ քսհկոկ առաջ: լույս կ՛ընծայենքառաջինճատորը (մօոէ որոնք դործածութենե ինկած գեղեցիկ բառեր կը վերակենդանացնեն. Լլօոտ 18 թճուլ6ը ՄՕԼԱր6). աճա՛վասիկ։ո՛ւր պետք է փնտոելմոլար բայց Պարսամյանայդ շնորճակալիքին ալ իրավունք չունի, քանի որ վրա ձեված ֆրանսերենին մը՝ որ իսկենիակ Հ այերեն կապկությունը. Ու

ու

ու

ու

|

ւն.

չո

ու

ու

ու

չվոխ առած Սիպիլենտ

է իր Հաճախակի գործածած բառերը կարծելով որ անոնք, կնոջական անունի մը' միացաժ՝'պիտի կարենային «Հրապուրել առաջինինարդեն բացատրած իմաստին, կամ կը նշանակե թե Միսարժանիքիառնացի աստվածությունը՝որ ավա՛ղ... իսկ եթե վերնագիրծանի միակ արժանիքն էր Մատենադարանինիբր սկզբնավորություն ներս Հարությունյանն փոխ առած եմ, ծիծաղելին ավելի բան մրն է ծառայելը. բայց բանի որ ննովք Արմեն անձնապես ժխտած է այս վերկարծեմ մանավանդ նույն ինքն Հարությունյանի աչբին։ ենթադրենք չին մեկնությունը, կը Հաստատվի առաջին դիտողությունը: եվ այս խնդիր դարձած նույն իսկ որ անմտադիր կերպով Հարությունյանենփոխ առած րլլամ ազդն է որ Ենովք Արմենի գրչին տակ գեղաովեստական վերնագիրներես մեկ քանին (Հավանորեն, չե՛մ դիտեր). ի՞նչ կշիռ ունի էշ: Ո՛վ դեղարվեստ: ասիկա: Բոլոր գրականությանց մեջ ալ չկա՞ն մին նույն մակադրուենովք Արմենի լեղվին մեջ կր վտան այս կարգի մոլար կապկուքյամբ անչամար դրություններ գիրքեր ալ. ի՞նչ կը պակսեցնե այս թյուններ ռւ սխալներ՝ ղորս ամեն Հետաջրջիր կրնա որսալ լիաբուռն: հ՛նչ ողբալի կերպով բաչներքին արժանիքեն,։ իսկական նույնությունը գրաչունի, մտաճոդությունը պես լեզվին ուրիշ շատերու ենովք Արմեն Հեռ ռերու ենք: «Տապի նուլաներ» վերնադրության ծիխաղացողներ դրակամ բարը կ .արձամարչեանպայման: Գրաբարիմոլեռանդության, ն ղբոսեցուքե ծիծաղելի, Հաճոյական ու ծաղելի բազմապատիկ է նկատվիլը դրաբարախառնգրելու ցնորքին չափ Հիմարական կարծել բար ցիչ բանաստեղՀլեինժի: Ի՛նչ բնական թվնցավ ավելի արտաճայտիչ աշխարչաբարը եղած լմնցած, ինքնուրույն, կազմված նկարագրով ձական բոնված պաճուն՝ նոպայն բնության քան Համագրավ տապի մը ղու մըն է: Ու մանավանդ, անդամ մըն ալ կրկնեմ, մոլար կապկություն լենկատվիլը: Բայց ի՞նչ Հարկ ասանկ նուրբ ղիտողությանց, քանի որ է զայն եվրոպականլեզուներու վրա ձնելը. օգտվենք եվրոպական բայց չմոռնանց Չյոկլուրյանկ'ուզեն որ «Տապի նոպաներ» ոտանավորիս իբր վերնաղիր քարմ արտաճայտություններեն. զուներու նորանոր փոռեի «Հունիսի Արեվը» մակագիրը՝ծանրաբեոն ու վաստակաբեկդրասմեր ճաինչո՞ւ մանավանդ: գրաբարինՀուռթի շտեմաիաններենօգտվիլ ետնեն տի մը սպես... Զանց կ'ընեմ մյուս վերնագիրներունՀամար հղած դիվազենք... ցը գետին ձգենք ու մուրացիկ՝ուրիշին

ըլլա:

Գալով իրո

կամ անճարկի կրկնություննէ սկզբնավոռությունչ

ան

ու

ու

ու

--188--

--189--

ու

տողությունները՝որոնք ինջնին կը չեզոքանանուշադիր ընթերցումնե-

«Անդորրություն մր որ ցնոԱնդորրություննե՛ր», Այո՛, անդորրուՉյոկյուրյան: դոչե կր բան» տարօրինակ րոտ կ'ըլլա, ըլլալու տարօրինակ առանց Հայտնի թյուն մը որ ցնորական կ'րլլա, չէ՛ անդրադարկամ չէ հղած, կ'երեա թե ՉյոռկլուրյանՀանդիսատես ձաժ մեժ լոություններու ն անդորրությանց, ծովափը սարավանդիմը վրա, կամ դաշտերուն մեչջ՝ լեռներուն դրացի, գիշերվան լուսախաղաղ լռություններու՝ որոնք Համանկարին վրա իշխող անդորրությանը եմ դալարիքի տան: գործածած քանիցս կու գլխու պտուրո Զյումբյութը Համար. ՉԶյոկյուրյանձանձրալի կը գտնե այս վերադիրը թե ի՛նչպես, ինք միայն կրնա գիտնալ: ԱպրշչումեհրաղներունՀամար եղած դիտոզության չեմ պատասիաչներ,իրմե չկորզելու ճամար որամտությունմը գույնը ո՛չ քե վայելքըո Դիտել կու տամ թե սատավփին հրաժ ըլլալու վրա ծիրանի Հատակի սպիտակ դեղնություն է, այլ գորշ սպիտակ գոնշ | է լուսնա. կապանրակ երանգներու ցոլք մո Եվ ի՞նչ արտաճայտիչ բն վերջ: «Ցնորոտ

ու

ազդեցության անչեքեք կասկածը, պպառջնջելու Համար Նեբաջխարճի Հրատարակության ձեռնարկը հնարայի ճատորին ըսեմ թե Ծիածանի վեց ամիս առաչ եղած էր արդեն: եվ անկե վերջ դրիչ Հրապարակումեն դպածչէ Միածանին,փորձի սրբադրությանպաչճուն կարգ մը ոտանաարտաՀանումենղատ: վորնհերու Անգա՛մ մլն ալ շնորչապարտությունս կը Հայտնեմ ենովթ Արմենիք: Գալով Չյոկյուրյանին կի ցավիմ, որ շատ քեթնորեն ըմբոնած է

ՔՆՆԱԴԱՏՈՒԹՅՈ՛ՒՆԸ...

ջննադատությունթ:

ՀԵՏ

ՆԱՐԵԿԱՑԻԻՆ

.:

ու

ժամին հախընքաց գորշ սպիտակ պայծառությանմր պես վերջալուսաերակավոմշշական կապույտ վին ճետամնաց ծիրանիերանգներունու Համար՝քան սատաիի ծիածանումը: րումներուն Չյոկյուրյան կը թերե «Ծիածանի ճշմարիտ քերությանց եզերքը,

դավառացին քաղքենի երբ կը Հակադրե իմ մեջս իրական ավիշով ազդնցությանց նշավակ պոլսաբնակը՝ որ «Սոնադինոը արտադրածէ չի կրնար ցամաք նետել երկաթ Բայց կր թերն մինակ եզերքը երեմակեր ե Գո նեն ու

ու

ոը Սա

նոն որու աա«ո Հ իտաինքը, ատում Ըը ա ա ի Հոր հզ տ իոորումյա իածանի յոկյուրյա ը

ա

չ

ր

Դոր

ՂգաՑո"

ըր"

ՊԱ

Քոգող

Րո

վ

Խուցիս ճերմակ վարագույրները կը ռարառան. գետընթաց Հովն է դարձյալ որ ալանիները կալեկոծե կը փովի մինչն բաղձանքիս ռվաղներունվրա: կարմորակ տերեի Հո՛վն է դարձյալ. խուցիս աշունը դեղին թախծուադրադարձ խոշոր կայլակներով արցունքոտաժ՝ իղձի քյան ամպոտ վայրկլանի մը մեչ՝ կրսպասք աղոթքին: նախնականույան բաղձանք մը՝ երկյուղով մակարդված, առճավության Հեռալուր ձայն մը՝ կարծես Հովին արճավրուտձայնին ընդիաոնված՝Հետո անկե տարանջասբ կը կոթողվի մեկեն Հողիիս մեջ: Ու բոլոր ուրվադիրներուն պատկերներունմիջեն, որոնք անոր շրջանը կ՝րնեն Հիմակ, բոցով մշուշոտ, աղոքավոր շրչանակված դիմագիծ մը, ճայեցողի միստիխիք, Ճոն ակոսները՝ զորս ճակատին մինչն կորոշադժվի եննդանագիրմը է աղերսարկու մինչե աչքերուն քաշած. Մեղքի գաղափարին արորն ու

ու

ու

ու

ստղզտանքմր սեպել կուզե: Բայց ինչո՞ւ ղգաշրջանակված ըլլալը մեջ տարադրել, ինչո՞ւ մոռնալ մարանապատներու երաշտ ցումները ինչո՞ւ խզել այդ կաանմիջական Հաղորդությունը, բնության դուն ոնեսարանԶգացումներն պերը փոխանակ ամրապնդելու զանոնք: աստվածյան Հուրով մը մոոգոռրված. մինչն շուրքախծուտ նայվածքը՝ էլ ներբ զուգորդել չէ թե անկատարությունկամ անկապակցություն բներունառոքկեր երերումն ալ: նարեկացի՛ն է. սրբության իղձին կրակատարելությանձղտում մըն է, իրերուն ու մարդուն այլ ընդչակառակը՝ էովը վառված անչեջ մորենին, մեծ աղոքասաց բանաստեղծըոբ կը է: Հարաբերությանցկապակից կցորդության Համար եղած ջանք մըն ճառաչե. եվ Սիածանիմիակ արժանիքը այս ձգտումն ու ջանքը կը ներկայաց|

ու

ու

ու

գպառւղ անձինտոչոբման՝ եդեալ՛ի ճու՞ թախծութեան «Մատուցեալ առ առաքել անճաչ լոդիկի բղձից ճենճերոյ սասանեալմտացս, բուրվառաւկամացս վերադգրությունը ըլլալու իսկ Չրաքյանի Հետնած քեզ...» ըանլով 2յոՀղացմանընդօրինակություն մը պես վրայես կը նետեմ. ճետ, իբար բաղխող ձայներու որ ՆեբաշխաբնենՀո՞վն է գարձյալ. ե անոր երին ակնարկել կ'ուզե Կիբակմուտքը կլության Ճճավանորեն անտիս ի գալի Աստվածնէ ար կ'անցնի, ե մակընքացությանմեջեն՝ ամիսներ առաջ տպված էր արդեն Մասիսի մեջ, եվ արմատանքի

նեն:

:

ու

--190--

ու

--191--

ողբայչ ձեռն ՛ի ծնօտիԵդեալ՝ հանդեպնաւինղեգեբեալ «Նաւուղիղն արտասուաց գետսիչեցուցանէ»: աղզաղակելու երերումը ջուրերուն վրա.:. քախծագին Տէր Աստուած, հզօո, զդառնացողիս զա«Ընկալքաղցոութե՛ամբ, եվ Հուսկ ապա խլյակներու ազդելոյ ծո՛ի ծայրից ծփմանց վեբնային,զմոլելոյն մառախուղ...պաշփակեա սակաւմնացուածոցն՝ ղաչանս...բացադբեա, «նշմարք Բեծէ»: թախծանօք քո ձեռամբդզառաստաղ տաճառիս. ողոբմագին բանաւոր, գծագոեաքո աբեամբդ զմուտսեմոց վոն, իբո խողխողեալ ճոգեկան անդին վերականգբայց նմանությունը Հոս կը վերջանա՝ մաճաճանգոյնս նիբճման...» սենեկիս... Տուր ճանգիստբեբկբութեան

առջե իր աղոթքը Հոգին կր տարվի Հորձանքներեն,երկյուղի խորանին

|

ամպամած գիչերոտ տիվին մեջեն լումին Հույսը կա՝ թեն բիչ մը մը որ չի մեջ նշուլացած. բարությունը՝ ճառագայթով շոգիի սրաճակներուն մեկ ծերպեն՝ ե աղերսագին կանչե՛ր.

Որքա՛ն թաղցր պիտի բկար ընդնշմարել Հանկարծ կաղույո

այս

ոզոոը

վանեալ

աճա՛

լոյսը»,

Գն Կո ալքալվա քայքայ

րը

մշու-

նաւ ողբալիճոգտյս ողջացեալ... զփշբեալս տեսանել առղեօք «իցէ՞ լուսո) քն առաջնոոդեալ...» խոբանին

մտի՞ց՛ի խոշախճանութիւն արդեօք

առ քեզ լուսոյ ճառագայթ...» . աղատիմ ճառազայքն է. «ամենափայլճառադայքը», օխոստոայց,

ինչպի ճառադայթմը երկվական՝

ոսկի ճառագայթը

Բայց վերջապես մշուշը կը փարատի,

ու

կը

«արփիացնցուղ ցօղզը», «ատօնելի խոնարձութիւնը», Հատակ. ոոկնթել նուրբ շառայլը՝որ կը սաշի Ճոզիին բաբեբաբկամացքոց գուցցի,գթու«Իսկ եթէ լոյս ողոբմութեան առաՄ, տրցակը քոցծաւալեսցի..., րաղժերու փառաց ճառագայթ ժապավինելու: թեան քոլդուռն բացցի,

Նո

փալփլի

.

քոյ աղքաղցոութեան տրատութիւն ատիդըղձալի տեսիլմեբկասցի,

:

բեբասցի...»

68ծ

ը Ու Ճոդիին ցանկալի ցոլարձակՎաղորդայ ենան վրդով մրրիկ մը ն ալ մըն է. « ոգեկան նմանությունը Նարեկ" ալեկոծություն ' ի ըն ԱՀավասիկ ուրիշ նմանություն մըն ալ խղդվողին մը՝ երն ոծություն ճշդությունները ը` թյու ուր բառերն կշռությունները ալիքներու բաղխումին տեսո ղական կ ձայնադրական "ր բառերը պատկերին չափակցություն՝ անոնց ինբնակործան չաչումները՝ անոնց իրարակը ցոլացնեն. միայն ու անկուժները ունին: Ճճալած խաղոաւցքն հ ծուփս բազմավտանգս հողմոյ «Եւ քանզի եվ այս ալեկոժություններունմեջ, Հորձանքներու ափը ինկած պրզի ծովին, փոխեալընզգուհալուժգին լլկանօք/իսպառտագնապմամբ որս առ տիկ նավակ ժը կա՝ զոր կոչակները ոչինչի մը պես ձեռքն ձեռք կը զմատուն, ձեռացս ողողիչ. կեցեալ՛ի վտակնվայբենական նետեն, մինչն խորտակում. գաբնանազայո գետոց իրո այսԸ անդո տաբաբեբեալ,

նր...

|

լ

է.

ու

ու

|

ալետանչ խաստկա

Ուստինաւն ՛/ի բախմանէվայբենիալեացնխոոբտակեցաւ»:

Հոս պատկերիխիստ

ման-

նկարչական ճշդիտություն մը կա, իր րամասնություններուն ամբողջական ներկայացումին ժեջ ալ՝ այնքան Հուժկու ն իրախնդիր՝որ նմանությունը Հրաշալի կերպով կ'անձնացնե, ու

"`

ի'ճոսանաց

նպառ

սկախառն պղտոբաոբութեհամբ, Բաթ դաժանահոտ

ըստ եբկամբէվանեհալ, մահաբեր նախոիւ

ու

ԳԵ

ողոբմագին յակամայընթացս ջբակուլ գլորման, տոց,աբտաձգեալ ոբոց

ոգե--

բաո»

յուղխիցն ճեղեղից

հեղձուցեալ...» «Թնոցնձեռնաոկութիւն քայքայեցաւ,կայմն ամբաշձման՛ի կայից վերն միշտ կը փթթի՝ ծվծփանքներուն եվ այս ալեկոծումներուն ծուէնս պատաիւտոցխլեցաւ, առագաստինթոչաբան յանկառկատելի պես՝ «լոյսի Հարա» Աստվածամարին՝ փրվուրներուն շուշան ծաղիկին ռեցաւ, շինուածոյն շուր անզարդեցաւ, առասանք ձգողականացն ճերմակ դաղափարը: ցնծության կուսության պաապաւանդակին խզեցաւ,տեսաբան գլխոյն դիտակիխոնաբհեցաւ, ըստ նմամաքուբ ոբպէս լոյս, անշաղախ ԲԵզօղ, բան՝ կտբեցաւ, իբոեւ Անխառն ապաւինութիւն խառսխինլոծաւ... սամիք ուղղչացն | էան զբնակուգերազանց բարձրութեան, աբուսեկին նութեանպատկեոի անդոէնսուզան..., գոգք ամտոց գալաբեցան...,ղեկացնկառուցմունք տեղի,Եդեմ շընՖԵբանաւոբ խոստմանն սրբութեանց, խելք շբթանցնեզեբացխախ- թիմ: անկոխելին փռփմանծոցոյն կազմածոյանաբգեցան, սբովն պաբունակեալ...» չական,ծառ կենացնանմաճիցբոցեղէն տեալոստեաւ..»: Հոդիին ցանկալիէ քան այս խավարամած Բայց դեռ չէ՛ վերջացած նկարադրությունը այս նավաբեկության. եվ ի՛նչ ավելի տոնելի ու

ու

,

ու

ճաղա նավուղիղինանձկությո՞ւնը:

-152--

շիթը: մեջ կայլակող կուսությանձյունաթույր

Մ.

Մեծաշենց

199.1

«Աձա

կաթիլ մի կաթին քումդ կուսութեանյանձն իմ անձոնեալ՝ կենացինձ զօոէ...» Բայց պաճեր կան ուր վերստին կր բարձրանա,, կը շրջշրջի Հոգիին եչ Մեղթի դադափարին միաճեծան մրրիկը թուռնամբոլա ւնթվելի ւ

տարրերովլեցուն.

«Իսկ մեղանք իմոցսյանցանաց՝անթիւք... ոմն եւ բիծք իշ... ոմն եւ փուշքիւ» ոմն եւ առմատք իւ... ոմն եւ ճիբանքիւո... ոմն եւ շանթք ի'ո, ոմն եւ ճողերմունքիւր... ոմն եւ վիճք իւո... (Բան. ՋԶ.).

եվ դեռ անճամար, անճամա՛՛ր... Ուրեմն պետք է աղաղակել դարձյալ, իղձի կրակին մեջ աղոքքի խունկովըբուրվառանալ՝ն Ճառաչել թարժության երգը. «Ընդ աչացուացն նեղելոցմշտագիշեորն խաշխափանօՐմեծակականձայնիւնառաչեմ»:(Բան: ԺԷ.) «Անա կառկառեմ զկաշկամեալբազուկսհոգւոյսյանուն քո, հզօո...»

դատը

ն

էոր...

պայծառ, այնքա՛ն բարի անընդմիջելիմէրձատրը» այնքա՛ն

Շանբութեամբ...ոչ

Ն

հնց

րաք Հոգին՝ ե արնհին. ի Ն ոչ է ճամբուռելի. ան ձկալի,այլ փառաւօբհալն ի փո քէն են ինձ «Հ ք

միշտ ճենճեբիմ... նօք, յիշատակաւն այլ կենաբառին փափագանօէ, կենացն մաշիմ...» այլ փեսայինանձկութեամբ ոշ ա

ճաբսնաբանին խննոյիւմ,

(քան.ԺԲ.)

(Բան.ժը.)

«Լուր լռութեան սբտիս, տե՛ր

թեանձայնիԵրկարզոչելոլ»(Բան.

Ցիսուս,

ոբ

Բնչումնէ

0Գ.) դիմօք այլայլութեան,տատան«Թշուառացեալ կիսամեռութեամբ, մամբ մատանցս,կաբկամհառաչմամբ,նուաղ ճեծութեամբ,նոբական ձայնիւ, յոգի թախծութեանյոգնամասնեայ ողբատաբակուսանաց՝...

լով ճառաչեմ.»(Քան. ՀԳ) «Եւ արդ ջուր կամաց ե կաթ արտասուաց՝բեկութեամբ հոգւոյս մտացս սոտիսհեղեալառաջի...» (Բան. ԶԸ.) լքմամբ՝խոբտակմամբ եվ ռակայն այս ողջություններուն մեջեն նորեն պիտի ծադի արնը. լուսաշող այն արեր՝ որուն առջե աղերսադին կը Հեժեծե աղոթողը. «Միասցիկնիքդ լուսոյ ի գեղ տեսակիս,ամբութեանդնշան Ռաստատեցսի՛'ի տիպ դիտակիս,ե՞բնակկենացդփայտիձեւասցի'իպատկեր այտիս, աբունստղ ճաշից ՛/ի ճակատիսշուք նշանակեսցի: Մի՛ այլայլեսցի յինեն դոբոշմդլուռապաճոյն,մի՛ բաորձցիի' տեսանելեացս բաց նաճանչդ օբճնութեան...»(Բան. կն.) կամ լուսախնդիր աղաղակը կ'"երենե. սա

«Ընդ սկզբանբեբմանսլուսոյ՝` ծագեա,ընդ ելից աբնուն՝ ճառաի աշղաբութեան աբեզակեդ յանձկութիւն սբտիս մտցէ. գայթ քո փառացդ՛ի յիմաստիցսխոբհողանոց չաճեսցի.»(Բան. 9Դ.) «Ամպովկամացքոց հավանացիր հբաշապես, հանդաբտեցո փայտիդ կենացզծովուսմոոիկ.. » (Բան..2ն.). ԱՈ: եվ այդ սսրեղակը, «անբաւութեան այդ ձայնը, «անմատչելի Հե-«194-Թ զողոբմութիւնքռ

ւ

օոօ

քեզ մեծու-

առ

ստուեբացուցեր

զցեալ «8: կիզեր զբեբանս ըզդաստակ ոչ խոբտակեցեր քումդ ակնաբկութեան... ի եսիլ աչացս զոստս մանբեցեր ոչ առ ճամբառնաոր, կի ոՐ անմաքբապես քեզ Ե.) (Բան. զբանդկենաց...» մատանցս'ի շոշափելն «անմուտ արե բաղձալիէ այդ եվ իր ինքնությանըմեջ լոկ որքա՛ն մոլորակ մարած ինչպես կր վազե մեժ աղոթողին վը»՝

թան զար

նարեկացինունի

զատ տխրություններեն քայքայիչ բացաս աղերսարկու, մէլամաղձություններ: ձիվանդաղին Ճոն մանիշակի պես կը որ Հոս քախծությունը՝ կաններու ն ոչ ճասանել, իՅ ն «Մի՛ լիցի ինձ երկնել ոչ ծնանել...բնթանալ զոճելեւ ոչ ճենճեռել...» (Բան. Բ.) ձայնելե քեզ ոչ լարել... լ մեջ իակ՝ մեզթի նախազգացմա եվ կամ՝ լուսեղեն վայրկյաններու

իր

մեծ

ու

Հինն

տիտմությունը. զծաղիկմեղացս...»: «Մի՛ ընձիւղեր Ու վերջապես Հետելալաղաչանքը:

Գ մատուցաներ բաժակ

«Մի՛ գիշեր յանկարծադեպ ճինից ասպատակ պաճունզար մ տապ տօթոյն յանպատբաստ ինձ զուսցէ...մի՛ պահեսցի

սառն

,

ոճհայե ո ւու...

բատեա

ՁԲ.). ու

Ր

ցամաճքե-

րողխից կենԲոսանք

մեղացս, Ը:ի

(Բան. գաղոյսզիսողողեսցեն...» Բայց բոլոր այս լխավարներուն

մի՛

Ի" փա մշուշեորուն: ի երջանիկ շիջանել

ետին,Հավիտենական, Հորձանթներուն

ներուն

ա

ՆՆ

ու

Լ-

արնոտ այ վայր ու դիտակցության կա պաչված. ն կու դա կամքի կը լսվի: ձայնարձակությունը ջանն ալ՝ ուր երջանիկ ամո»:

ըը

«Տօնեա

:

Եվ այս 13"

պառեոգութեամբ»: վեբնականացն զկեալսկոբուսելոյս

վայրկյանը»:

--Վ9Չ9--

ՀԵՏԱՄՆԱՑ

ԲԱՐԵԿԵՆԴԱՆ

կը կարծե, չէ՛, կը Հաստաբանե, 22 մեջ... բակբոլոր կտոբնեբուն իբոն ի՞նչ կուղերՓայլակ չեն վերջացած. դիրքինքսան ոտանավորները ու

անունով դրիչ մը,-- պիտի տեսնենք, ավա՛ղ, թե «դրիչրեն Փայլակ «գրչակո՛թ» միայն կա,-- «նոր Տաղեր»ջուս մասին դրվածք մը սապես կը վերջացնե.--

տեսակ ւոողե՞ր արդյոք,-վերջավորություն. սա

թե,պաշտելիսիբուհիս, կր խորճիմ դո՛ւն ալ վաոդին շուշանինկը նմանիս...

Ու

..Ամեն

մառդ ալ կարողէ հբատաբակության մը վբա իո անկախ կարծիքներն ճայտնելուճրապառակավ՝ ինչպեսպատիվնունեցաընելու հսկ ես կ'ավելցնեմ.այո՛, ամեն մառդ.այսինքն ամեն ճշմարիտ որ երկինքն ու Փայլակ", մեծությունն կապույտըկը Հիշեցնե, որ լույս ու էլեկտրականությունէ, այսինքն ամեն բնազոր մարդ, ոչ թն ածուխով

ու

կամ, կյանքնալ

ու

պծժագիված փայլակներ... Փայլակ բեմբասացիճատկություններունենալ կր

կարծե,

կ

այս

ճավակնությունը կը բավե որ փայլատակելու տխուր փորձեր ընե. ուրեմըն Փայլակ կ"ելլն առմոիոն, բարձրավիզ ռիգանքով դոճունակությամբ կը վճոն.-ու

...Ուբիշին ըրածըչրնելու մաբմաջըտեսակմը մտրիչք(ավոռություն կը ճայտնեըստ իս: Այս տողերը կը դրե ոտանավորներս դլխագիրերովչսկսելուս պա-

բազան «իշելով, ն այս իրողության խորը մարմաջ թյուն նշմարել կարծելով.--

ե

սաճի,

պես կը այս է, առվակին մատնե ան զիս աճի:

անձոններովկր

ուռանաՀ Անշուշտ«նոր Տաղերջուն մեջ կան զուտ նկարադրական է ընթերցողին այսինքն չկա. վորներ՝ուր իմաստասիռություն թողված մը` որ մեկնիլ ղեպ ի որոշ իմաստասիրության կրած տպավորութենեն

տխուր

ու տդգիտական բայց դյուրավ կը ծնի ամեն վառ տպավորութենե, ելլել կարծեցյալ բան է մակերեսիկ նկատողությամբ մը գինովցած

մունետիկելը: սնանկություններ են Փայլակիդրվածքինտոանցքներն

անՀասկացողություն, որ որ Հողվածիս վերլուրջ մասը կը կաղմե սբամտություն, մասով: անտրամաբանու- նագիրըկը Հիչեցնե. ղբաղինքքիչ մ'ալ այդ լո'րչ () Փայլակչի՛Հասկնարսա տողը:

ճենա«..Նոբությունմը իո շեղումինմեջ պզտիկտբամաբանական կետմը պետքէ ունենա...

Իսկ ես կը Ճարցնեմ. ի՞նչ տրամաբանականճենակետ կա ուանավորին բոլոր տողերն ալ գլխագրով սկսելուն մեջ. ու միննույն ատեն կը պարզաբանեմ թե, ըստ կետադրության, վերջչակետենվերջ միայն պետք է դլխագրել (զանց ընելով կարդ մը իմանալի բացառություններ), այս օրենքն ճարկ է ղզործադրելանխտիր, արձակին ուտանավորին ճամար. քանի որ ուռանավորի այդ գլխաղարդերնավելորդ պճինքե ու ռիբունութենն տարբեր պաշտոն չունին դլխովին ճակառակ են տրամաբանության։ Խնդիրնինքնին ոսպի մը չավ արժեք չունի, ն ես արդեն այդ նորությամբ պանծալու ո՛չ պետք ունեի, ո՛չ ալ իրավունք, քանի որ աննախընթացչեմ։ Բայց կ'ուղեի Հասկցնել Փայլակինթմ ի՛նչ ձախող բան է «մտքի չքավորություն» ն անտրամաբանությունտեսնել արարքի մը մեջ որ պարզապես տրամաբանությանսիրույն կատարված է: Փայլակկը բարբառիդարձյալ.--

Ճճոդվածին,ն

Սիրտըս՝բո՛ց ժը՝ մթընչաղին մեջ

Հորիզոն չունի որովշեւոն նախընքաց տողն իսկ միասին տեսնելու չափ իր աչքը, ո՛ւր կը մնա նախընթացտունը.

վարդ՝ ճեւտտքը Ճամբուն վրրա իր քայլերուն Ուր Ճեշտորենկը ճածի դեռ իմ մենիկ անճետ..Սիրտըս՝բո՞՛ց մը՝ մթընչաղին մեջ

ս

ու

ու

Ասկե զատ իմաստիաղքատությունմ "

փրապես՝մարդը փայլակներու խուրձ

մ"

--196--

է,

կըսկսի շեշտվիլառճասա-

էմըոսըն)

անչճետ.

տտանավոր

թե միայն Հի Հասկնար «ՋուրենԴարձին» է. երբի մը ինչ որ մեղադրելի չէ, այլ ն կր ստե՛, ինչ որ աղաղակելի՛ Հեւոնակ պոչին կապված են, կըսե, քսան տողեր, մինչդեռ այդ երբն ունի: եզ տողեր միայն ոո է «ճոլքն ի՞նչպես «րտուք»ինմեջ թիմվեր կը վերաբերի որ ԱրտաշեսՀարությունյանին ճո՞յ»բացազանչությունը՝ պետք է միշտ ընդ միանգամ խնդիր): եղեր. (նորե՞ն սեպճականության Բանն ու է Հոգի կու են միայն. կրկնել սակայն թե բառերը բառեր որ ձինր՝ կամ «աճառաջիաաղաց տա հռանդուն, անոնց, բնելով զանոնք

ո՛չ Փայլակ

Խր րնար Փայլակ

--197--

բարակբեռնակիրներ՝: կը կարծե որ «Հոյճո՞յ»ը եզ ու կով Փայլակ բելու բացագանչություն մ'է. այդ բացագանչության«Հո՛ջ կըսեն,

Հասկացո՛րգՓայլակ, «ճոթ մ'է: ճիացումի աղաղակ

վաան-

իսկ «Հոյճոլթը (մեկ բառ) արախակյան կ |

|

Գայլակ չի՛ «կառմիջ կառռտ»ը. պիտի Պասկնար անշուշտ եթե ըսեի «Հրավաոռկարուռ». իսկ «ճրավառտջեն «կարմիր» մեկ քայլ միայն կա՝ ղոր տոնել տալու ճամար անպատճառ տատի՞սըսել ռլետքէր: Փայլակիր անճասկացողությունը կը շարունակե տակավին. աղատ էր այդ բանին՝ եթե վերապաճություն գիտնար. (մեղքը վի՛ղը, պիտի ըանի, բայց ուզեր է լրագրության վիզին ալ փաթթել զայն): Մինչն ո՛ւր կ'իջեցնե Փայլակ քննադատությունը՝ղոր ճայտնաբարչ բառ տդիտությամբ պղծելն վերջ, չի՛ վարանիր զայն շրչեցնել իխշանութպանական ավլուք սրամտությանց աղբլուսին մեջ, զայն տարուբերել կնսարական ապուխտին բանջարանոցիկաղամբին միջն. աճա վլասիկ այդ սրամտութենեն նմուլշներ.-Հասկնար նան

ու

անձոնինկը թոջե շափշջափ» ըսելն հետո,ինչո՞ւչրսենք, «Համբույբն .

«Զին կը վազե՝ բաթ բաթ. հա՛վ Բա՛վ. էշը կր զոա...»: Հետո

ղուռը

կ'ըսե անպատկան

կր զաբնվի՝չաթ

չաթ.

շունը կը ճայի՝

անպարկեշտ տդիտությամբ.--

ու

«Լուտջ»իբո «անուոշ»-ին հանգ կ'ոթա, բայց շուշանին ածական կր նետե վբայեն բարետալուզելնուդ պես,լոջության վեբառկուն «մասկարա» կենդանի կ՛ըլլակարծես: Պիտիչշիկնի՞ս, ո՛վ Փայլակ,նթե թենրդ վեր առնելով անոնց պարտկած դդումներն անութեդ վար ձդելե վերչ՝ ճարկադրեմ քեզ խաղալ ն է բարեկենդանա"ան մվասխաբշայի տխրեցնել մեզ՝ խամաճիկուսա՛ թյամբ՝ քեզի անծանոթ երգին եղանակով.-1ուրջ՝ կը նշանակն երկնագույն. իսկ լուրջ շուշան՝ ճիրիկ զամբագ, ու

ու

ո

115:

Փայլակկր կրկնե, միննույն անպատկառ

անպարկնչտ տգիտու-

ու

քյամբ.--.

«...Յնձապատառ»ը (այսինքն՝ցնծպա«տ»առբ) «լե/լապատառ»ին վբա ես (այսինքն` լեղապա«տ»ա«ոջին) ղեբձակիմը պես կյանքին վեջ առաջինանգամ«ֆոագ»մըկը շինե ինչ ոբ «Լնթաբի»շմը կը նմանի:

ձեեր

ոբ

Հոս

Փայլակդարոցականեմը շա՛ա վար կը

մնա,

դպրոցական մը

"Հ

Բառերի պաղափարիձիերն էն, կերսն էմբրորն, Հալ բանատոծղծ մ'ալ, անկե թծկալխաբոար՝ ըսած արդեն.քե բառհրը գաղափարի բնռնակիրնե՛րն են ՊետքԷ նալիչ այս խտաքնրունխորը: ` ՅՔ յ:

է:

ԵԼՈ:

.

:

-198--

ՂԱՆ

ա

:

մինակ:Ուրեեր տգիտությունը իսկ Փայլակ... նայիլգիտե, բառարան

եղանակ.--

մրն "Էնոր

պատարիմբային արմատնէ. պատա«պատարաը ցեհապատառին կը ուրեմն՝ ցնծապատաճ՝ րիմ կը նշանակնլեցուն ընել, առատացնել.

եթե Փայլակ դասառության կա առնչություն մեկ ո՛չ թե ըսել

լեցուն. պատառճուն, ցնծությամբ մշանակե ե պետք

ր՝ չո՛ նննար՝

ավելորդ ավելոր սդիտի ըլլար

ն ն լեղապատառին պատառին վերջաւ/որությա պատար գնծապատառբին լեղաորով մեջ,

Ռայով՝ պատառ՝իր պարզագույննչանակության պատառ կր նշանակնլեղին պատառ պատառ եղած: դետ այսքան պարզ կետերու մեջ իսկ բացարձակ ծրբ լեզվական մեջ, բարդ տէ Փայլակ,ի՞նչ կրնայի սսլասել իրմեն ավելի խնդիրներու ի՛նչ Բանասունոծությունը. կրնայի ինչանս են Գեղեցկագիտությունն տգիտություն: թանձրամած բարդ ոչ ավելի եթե ակնկալել արդարն, Հետ,

ու

ու

դերնել, չի՛ կրնար արդեն այդ ակնկալությունը Փայլակ Դժբախտաբար կը կ'րան, Համար՝ Փայլակ գրականության դժբախտաբարիրեն ու

ճռե՛.-լճո

է, «Նայ շոգոլի»նանճաշակ

նույնպես.

«լրաբան»ը՝ նմանապես «փողփողենեչջ»ը

Այս վերջինին առթիվ անգիտակիցՀամեստություն մը չէ Փայլաերբ կը Շարցնե.-Հոգիդ սիոծս, Պ. Մեծառենց,աս ի՞նչ ըսել է... այլ որեն, ավա՛ղ, այլապես իր մյուս տգիտությունունայնատենչությունը: մեջ պիտի ձուլեր,որով դեք կաղապարին ներն ալ նույն Ճարցական տգետմը. ինչ որ դրականությունմը պիտի սնպվեր կըլլար պառկեշտ անչամեստ դեմ: Ուրեմն տգիտությանմր բացասության Հավակնոտ չ ուլն եղանակո-Լռարան, տղա՛ս, կը նշանակե լոտ կենալուտեղ. (ի՞նչքան

կինը,

յ

փալատանելու ու

վ բլլար Փայլակ, քե ղատ

տե՞դ...): կենալու

գիտնար

չու

շաճած

նշանակությունը Ճճարգերլոաբանին ։

բառերը դատապարտած Դիտելի է որ Փայլակի իբրն աննաշակ են. նույն դործածվածներ մեջ առավելապեսնախնյաց մատենագրության «աիրունատենչ»պարոնիփառոնրուառատությունն է որ ըսնլ կու տա

կեն.--

"-իկունը՝ Ֆջ

Յ6՝

գլոխ գործով մ'

անճոռնի,անճաչակխժալուր

բառերու: խժալուրբառերն նն Պ.յդ անճոդնի, անճաշակ «փողփողք Պճամանչավուխտ»,լուրան», «կզկաքիմ», «վարաագիտակ», «զր .. ասոնք այս խոսուն, Հեչուն, բզղուն բառերն՝ ու

ճՃուաճի», «բազմժարբեղուն».--

--Վ99--.

ոլնդէլ Թե ես երբե՛ք դոպըսել լպրծունտիտղոսները, կը դառնամ ոա ՕՐՈՏ»" կամ նոր մը Հիմնելու ունայնաԱաաա այլ կանխակալությունը բոցի մը Հեւտնելու ն են. Ամեն Գեխյան մեջ Հաճախված, «բրաժո՛ջ բառեր մարդ որ իր անչատականության բայց ինչո՞ւ բանտել չեմ ունեցեր, փառությունը արդեն: է, ինքնին դպրոց մը կը կազմե մեջ. ինչո՞ւ չխոստովանհիլ արժանապասվության սաճմանավփակության դիտակից ն անոնց ստրուկմը ես երբեք խորՀրդանչանակության չո ուժել Հետո, տեղն է րսել նան թե նորուէ ուժդգնություններ , բող ումասպառ իզացլալ, լալլիթին մշջ նմանությանց չեմ: Փոխաբերությանց մ եմ. մենե յդ բառերը դործածող նախնի մատենադիրներ՝ շա՛տ ավելի լավ կարծելտվին թե սենպոլիսթ կը սիրեմ դործածել՝ զորս թյուններ՝ որունբոլորանվեր լանհլությանե առոգանության Գեղեցիկը.--դիտեին վեչճակ"բմբոնեին միայնսենպոլիզմը՝ ադոնցմով կը ճիշեցնեի բայց շուրթ արտասանելբառերը լսել անոնց վեճանդորը ձայնը. իսկ ի՞նչ ուխտադիրմը չըլլալե զատ՝ ճակընդդեմ դիտեն փայլակներ.ոչի՛նչ, ո՛չ իսկ իրենց տգիտությունը, նախնի մաճաճանչավետ Վյանայսինքն կը նախընտրեմ

Է Ար Աա

Պայլազիփողմեն, վամ էր րան չձն, նախնի մատննագրու-

ո

ու

ու

/

Ան որոն աա ամածոող արոառկայու հանը

2ա

ու

ու

ոոր ազո բնուքինապաշտ

ու

Հանդես. ցըրղուսպ եռուղեռԲնությունըխորճչրդանչանական բաբախուն Քը, ալ

տենադգիրը դիտերծովաձայն 4ճնչեցնելբառերը.--

ունիմ անոր

բաւեսց զիա՞րդ տություններեն: է դոյզն ինչ աղջամուղջ՝մեծիդ ճառագայթից, Զիա՞րդ ճամբարձցիկչոհսցի ընդ խաչի քռ կոից՝ խակութիւն ճեշտութեան

մարմնոյս տկարութեան...

ՏէՐ --Լնկալ Ւաղցոութեամբ, ղաչանս...

Աստուած

ու

զահզօր, զդառնացողիս

Գիտերծիծաղախիտժպտեցնե՛լբառերը.-նարեկացիին նմանաձայնությունը, Փայլակ բան չքնաղ չունի, ւՐիլլալուճավակնությունը իժինս

(եթե դիտնար

բայց

չծաղրեր ունի

թյունը).--

դու-

այս

որ

անճաշակ որակումին դեմ բողոքելու

Հանդեինք

արժանապատվու-

անժեկնելի կը դտնե

ավիջն`

0,

զաղջ

0՛ճ,

աբեոտ

ոբ

.

դատա-

ճովիկ»ը՝

«Միածանաչքեո»ը,«ատբուշանբեբնակ»նու «շաբաննաբ ոբ «պզտիկեոգեոկը կառդա»(եթե գիտնա խեղճըթե Սիպիլգոոծածած բացատռությունը, գուցե չդատապիտիըլլար «ճռվեորկը խոսակցին» պառտեր զիս): Սենպոլիզմի Մեծարենցյան դպրոցի Ով կը պշնու եթե Փայլակ դյուռեր անվանն զանոնք: Հարցումմը կը ծադի,-- ի՞նչ է այս Հոս նկնաճասակ ՅէՈշիճնր-ներ կ'ուլեն ղոր կազմողի դպրոցը շա՛տ բարձր կը մնա իրենց ճասակեն: Ի՞նչ ձն փակցնել ճակատիս՝ որ այն խոշոր բառերը (ռաչճվիրա,ռաճաճորդ, առաջավորդ, առաքյալ) անունիս կցելու տխրաճոչակ պատիվը կ'ընեն. չէ՛, ես լեղվական զորս

պիտակը

-Յ-

ավայ

կողմենկը պոռթկա՝

անճամա". շաքիլներով Ընձյուղնեռով, ՈՐ

առբունաղջըկա՝ խայտա՛նք

աբշբշիո կը զեղու բորբոք, ու

ճիմար,

ոո

ու

Այս ցուցումներեն վերջ ո՛վ կը զարմանա եթե Փայլակկը

կը թողում առաքելության փառատենչիկցանկացողներուն

չորս

գարնան՝ թեեբովնիո բաղեղ՝ Տաբփո՞տյուղին կը պրլլվի, ճեղեղ Կաճանչովմը կու տա ճամբույոնիո դալար:

ծիծ«աղ»ի,ծ«աղ»իկծամեռշու.

ոլարտ ն.

ելու ն լո" Պայտնագր

տվինք որ) առանց ՀովճաննուՀայտնությունը ւԻրլլալու---.

Կուրծքեն ԱՐՆ

որ

չափ ճամարՓայլակչովճաննուՀայտնությանձ պիտիտամ, (ի՛նչ մեկնություններ Հետնյալ տողերը՝որոնց մեկնությունը նուտ ,

ծաւալանայ... Աչքընծով'ի ծով ծիծաղախիտ

ցե

վերչ պետք էր

զննելե ալ Հասկացողությունն Գեղադիոական Օրինակի անճասկացողության: Փայլակի բանաստեղծական

այդ

բոլոր

Մեկնությունը.--

ն շաքիլներու Հողին գաղջ ավի՛շը՝ որ անչամար ընձյուղներու նայեցնջ, պ. Փայլակ)ձնով կը պոռթկա (լզիտցածբառերնիդբառարանը արնոտ խալ ալդ ամեն կողմե. օ՛ճ, այդ գաղջ ավիշը, վարար աղջկան բորբոքուն, խոլ տանքը՝ որ գարնանկուրծքենկը ղեղու արբշիռ, մը կը Համբուրն Հեղեղով կ'ընդդրկեՀյուղը՝ղոր կանանչի տարփանքով չգիտցածբառերնիղ::.): կարծես: (նը կրկնե՞մ,պ. Փայլակ, Մը» վերնագիրընյութին անչամապա«Հովվերգություն Փայլակ ճետ. մերինտասխան կը գտնն շուկայիկ սրամտությանմը առիթին մամռարմատ ավանդամոլներ Մոտեռնության այս կեղնանքները ները՝ են էապես. կ'ուզեն որ ովվեոգությունմը ծրբնք չշեղի բորբոսաժբաո'

նաձեին մատնանշածուղղութենեն.--201-.

ու

ճովվումի մը կաբ, օձի նման մազերով, մարմարյա Սիբախանձ ծիծեշով, պարգնողբումբեբով: հովիվ մազ ՀԵշտախանձ կար. զայն տեսավ,աճավոբսարսուռովմը գալարբվեցավ: ԸՐին չրբին՝ ու

սաբսուռ

ոբ

ն Երջանիկ ժամեր անցուցին:Անողոք զիոկընդխառնվեցան բախտը ր սակայն զանոնքանջատեց:

այսպես գրված բիթ ք,«զոք արոնիդուբը կ'ընեն, նորեն կը

որի

գություն.

որ

այլապես

պոչ

,

ի

ը

ըլլա

ն

որ

ծամ ծամածու՛ն

՞՛

է

Ճովվեր-

աիեն

-

տելի շուրթերը... Փայլակ(րնա Հանդատանալ այլես, պիտի չզիջանիմ իր խոճաբառիկ ռրամտությունենրուն ալ դարշաճոտութենեն աղաղակելու: Հանգիստկ: քողում դրականության այս ԸՕՒԱՕՈ-ԵԼՇսն՛ իբ լաճանայե, ապուխտե, յալանճիտոլմասիեծ սյսակներուն Հետ...

են.-Հ. Գ.--Վերջինճանձնարարություններս բառնրդ բառարան նայելու չմոռնաս. բայց չգիտացաժ

Սիրելի՛ Փայլակ, մոռցի՛րխոճանոՑի» ախորժակներդ: Ու մանավանդ (կարդա՛, կարդա՛, բանչարանոցի կարդա, բան մը զոր կր ՀանձնարարերԳոլանճյան՝ մեկ բարեկամիգ բախտակիցիղ։ Այն այլայլակ: ու

ատեն

եթե դարձյալ փայլակ, գոնե

չես

բլլար

դեմ.-- Մկ, երկո՛ւ, երե՛ք... Աշմենի ան Ճարվածը, անձրաժեշտ Ճարվածը,դպա՛վեր

ախի, Վրեժմը

չէ

ու

ածականը ինք իր վրա կրկնելու՝ Համար. Հեւտո՝ իր գրադատվածնյութին ճշգրիտ որակումը ունենալու է, ն որոնց վրա ոչ ոք անդրադարձած հան մՄաքբսանենգությունները,

ներ» անվանած էր, փոխանակայ

վերջչիններեն վավերականներենմր մանավանդ առանց որե դիոռողու"մատնանշեց ինծի բարեկամ մր: Բարեկամս, օսւոճլ կտրոն մը, 11սՏ1ԼԸ թերթին թյան մբ, ինծի ներկայացուց կարօր...» վերնագրով ն ՊԱՈԿՈՇՇ ՆճՆՇԼ ստորագրությամբ,որպեսզի որոնց ամենեն

թի-

դրդապատճառունիմ այդ բանին ճաատ՝ մար,--ն որքա՛ն ծիծաղելի ասպետականությունմը պիտի ըլլար եթե ունենայի իսկյ-- Հապա՝արդարությանդործ մըո Ոչ ոք կ(անգիտանա քե գրականության կապիկներու այսօրվան տիրող, խաժամուժ, այլանդակ, աղմկաճարույց բազմության մեջ ննովք Արմեն... աննշան դեմք ը չէ: Ոչ ոք կ.անգիտանա այլ նո իր ամեն մեկ շարժուձնին Հոգեբանությունը, ոչ ոք այլ նս կի տարակուսի ի

ի

ապիկարությանց,իբ նենդությանց, իր շաշախնդրությանաա մեղքերուն վրա, բացի տակավիներկու ԻՊ

,

դավառացիներն Գո

ո"

իր դրական մեղքերը...ի՞նչ ճարկ ռակայնմանրամասնել միա ն է կարելի երկու մասի բաժնել զանոնք. նախ իր գոհչիկ ննրը, զորս ս. Գազանճյան (կը զարմանամ, արդարն թե ինչո՛ւ

դարձյալ «Մասիս»ճ շըրառանց բան ժբ ավելցնելու չէի ունեչանի վեցերորդ թիվը։ զոր ատենին տեսնելու պատեչությունը ե՞ս ամչցա այն »ոդվածեն ես, մը, ընթերցող բաժ: կըրխոստովանիմոր է» չէր ամչցածֆպ ենովք Արմեն: ստորագրելու զոր Մ ուրիկ») («երկու աս ե,-ի՛նչ երկնաւկաներեռություն.մարդ մբ, է՛նչ Հացկատակություն կրնա Հանդուրժել իր գոյության ղայմանը որ առանց դոն է զգացումի, Հրասլարակավ նվաստության,ն որ կրնեա՛ ուրիշինքսակին մեջ փնտրելու արդար եղող վաոտակներ. անվանարկելիրական քրտինքներու վարձքը մր, որ հկարադրի պես ասիկա տրված է միայն ենովք Արմենի բայց անկոքով ի ու դեւ ափր կ՞հրկարե բաց անամոթաբար ռպղաղատուգին Բ.

դամ.Հետո

ծերունի պատմությունը. Մու՞բիկին

ակա

մուրացկան մը,

որ

դեշ աղեկ, ավելի

Հանդեշ՝ քան թե աղեկ, «ավուրչեք»-ը ւբրողորմելու դիպի կույր բաղդակիցիմը, բոլորովին լքված, որուն նան՝ ընտառուչ բարությունը կունենա:Տարբեր բան մը չէ պատմած ւսնչատակացիկ արվեստով մը Մոռիս րվել: որ դրածմուրացկանհին Համար թերնս, դարձնելու վերլուծելի կանությունը ավելի կնճոուտ է: պարղ Այս ավելցուցած ալ ավելորդ պարագա մըն անձնասպանության զգայուն ըլլար պիտի ու Հուզիչ պատկերը, որ այնքան տպավՀոր-ող անչամ ջաշքշուկներու ենիարկված բերնին մեյ, ամենեն Հանած

է, իր ճամբուն վրա կը

ու

ռամիկի մվ է պ. Ենովք Արմենի մոտ:

Անդուր, անդույն, անկենդան նախադասու Ա փլունննը՝ ազիտուքյուններովճատունած Ս հ ինքնաձչավան պըչզոռով կերպով նան այն տեսակ մը անչձավատալի ԿԱ ոի ն զոն Ր) Հանգրիճումը, րանքը Ր) աճավասիկ մը. բազմագույն,բազմազանգրգլլակներով...պճնված գլթիկ

այնեղական

բամբասանք» եռկուՄու՞իկիարվեստը(՛)

թ

Հատ

ու

մը ողորմեցեքքշվառիս...3: «Ա՛Հ, դնաշճատությո՞ւն Եոկու Ռառնանք սակայն մեր խնդրին: աճավասիկ՝երկու բառով՝

մեկ ասիկա,--ո՛չ

ն Հարությունյանն ՀովՀ. Գազանճյանեւ

ա՛

կարեկցություններ:

ԱՂԵՂ ՈՒ ԿԱՊԱՐԾ

արդար

լիթան ոի կրել գքագետիվեքարկուն, կր Համառի Գաղանճյան մեջ «կուռ քննադատականչի վայելեր իրեն)իր տարեկանտեսության

վին պ.

նությունը(՛՛)/

ն

պ՛ ընդճանրապես

Թող չկարծվի, սակայն, թե --03--

ծնովք Արմենի գրադա

կամիոխառու«եկամուտջի

թյան» այս դրությունըկամ սովորությունը նոր է պ. ն. Արմենիմեջ. չէ՞ որ վերնադրով իր մեկ արձակը Հավատք Սիպիլի Ծաղկազառոդի ճիշատակն եր չտեսած վրա կը խոսեր,ուր չէր կրնար էր, ուր պարոնը՝ բաներուն ծածկել իր անվարոոիտդիտությունը. չէ՞ որ, ավելի կամ նվազ ճեռավոր, Թլկատինցիին Արամ Անտոնյանիմեկ ճետնականություննէր թատերախաղաձե իր ուրիշ մեկ էչը, որ «րատարակվածէ Մասիսի երջին թիվերեն մեկուն մեջ: եվ տակավինբաէ՛լ քն պ. Հարությունյան, որուն ճաշակներն ու դատաստաններն ընդճանրաալես վոստաճելիէին,այս տեսակ ճեղինակի մը մուռ օ«խիսկատիպ բաները տեսնելու պատրանքը, կամ ավելի ճիշտը՝ճարպիկություննուներ։ Այս ճորջորջումը, սակայն, ճշմարիտ Քննադատությանմր արժեքը ունենալն ղոր պ. Հարությունյան ինքն ալ չ անդիտանար ավելի--իրականություն, ճաիկավ,-- «պարտավորված» մեծարանքի այն տկարուփոխադարձ քյուններեն է, որոնցմե պ. Հարությունյան ա՛լնքան ունեցավ վերջերս զինքը գետնամած բարնողներուն Հանդեպ, որոնցմե է ենովք Արմեն: արդաճատեցե՛քայս ինքնադոճ ն մանելի միջակությունը ու ծիծաղեցե՛ք իր մեչ մեծամի՛տ ամբարտավանը, պարղամի՛ւտկեղծարարը, տգետ տղայամիտսպլոռոտախոսը, բայց մանավանդճտպի՛տը, ճոպի՛տը... Ճոպի՛տը,

ն Ա Մ Ա Կն ԵՐ

Հ-ԱՐՏԱՇԵՍՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻՆ Հ

ու

Ալան, արգածատելե՞ք, ու

Հ-Կ. Պոլիս,

:

ա անդար։

Հունիս, 1907--Մալկարա-»

խոստում մը հղած է կր տեսնեմ որ «Ծիածան»ը նշանակելի կը դողամ մտածելով թն այք ճամար ալ գրախոսներուս ա պատրանքմը ըլլալ խաբուսիկ պիտիկրնար դուցելուսավոր ունիմ պես: Բայց ուրախությունը երնույթներուն կան նորածագ բոլոր եմ ունեցեր վատաճացնելուձեղ թե՝ բավական արիություն մորին մեջ բոնըճաՀիճներուն ծուլանքի ն ռոՀունակ ծության վատորեն ճադեցումն ծարավիս առանց ե թե՝ «նոր Տաղեր»ս ված չմնալու, խոստուկատարված սակայն պիտի փառքիս լրումը ըլլալոժ

հր

աան

ու

ապար ու

ա

մը

հարութ իսկատիպդրականության ԱԱ իր աաաաանքյամ Համար, դեք իմ մասիս» տաբաց

շարժուձեր ո,

գաղա

ղղացնել: մեծ ծարավս

է: նվ փարինիրականացումն

կըղգամ ճողին անչրաժեշտությունը ՀՕՖԵԼԻԱ

ասոր

չուրին

ու

ու

ն Հետ սպրելու քարի

ՆԵՐԿԱՐԱՐՅԱՆ-ԳԱՍԱՊՅԱՆԻՆ

Հ1907»

Ազնիվե սիռելի0ֆելիա,

ծագեցնեմ ճառագայթի պետք ունիմ, անդամ մըն ալ Դարձյալ մոտենամ քաղցը լույսը՝ մտքիս մեջ, քու դաղափարիդ որովճեւոնայս առտվանբոլոր քույրս: ճառադայք ո՛վ Ճճոդիիդ, ամենն ալ երջա մեջեն քույր մը չդսոա ինծի,-ճառագայթներուն վրայեն. . Հոդիիս սեղանին անցան սեղանիս Հոգիին անտարբեր որ Հողվույս մեջեն ալ ճառադա յ մը չդա որովճետն բոլոր քույրերուն ու

ու

ու

--205--

իոփար արփա իմ

մքությունը լուսավորեր... Թղթիկմը ծրարեմըսի. որովչետն պետք ունկի որ մանիշակագույն տողերուս ընդմեջեն քու սլատկերիդ քակնենսավետ

չպիտի մոռնամ թէ դուն ճավատքի ռադայթո՛ւմը տեսնեի. մը չափ քաղկորովի ամոքիչ նեցուկ մը եղարեմ դաղավփարիս՝ որ կը դաճավիժերճայ աղջիկներու ապագային մասին կազմած ՀուսաՀատությանս մեջ. դուն ճառագայմը եղար, այդ փոսին վրա նշուլող փոսին ցըր

ու

ու

ճառադա՛լթմը:

|

չէ «Սիածան»իսմեջ ալ գտած ըլլաս անոնցմե. որովչետն «Սիածան» կենսական, Հանդամանք, այսինքն բավականաչափՀասկնալի ունեցած Հոգեգրավ Հատկություններ. կա «Սիածանի» մեջ չեր-

Հանրամատչելի, տակեն շողացող մը՝ որ սակայնամսվերուն մություն թյունն

է՝

արնին չերմու-

Հրեշտակասիրտ քուրտը ղդացնողավելի: հսկ Տիդրաննիս պիտի չկարծնայի, եթե ուղեր ըլլալ ղիս, Հրեշտակասի՞րտ.

լանվանե

եթե կարենայիըլլալ պիտիչուղեի՞ւ կարդացի. օ՛խ, ի՛նչ Հանցիստ՝ վերջապես Հայ Անչասկնալի բանե՞ր. շատ ըսի՞ արդյոք. մեկ վայրկյանով Ճառկըաղջի՛կմը՝ որ լուրջ ու գաղափարականբան մը գրելու կորովը (ում ենա, տակավին. ապցանք զիրար՝ ու այդ մեկ վայրկյաննէ զոր կապրինք փոխանակմեղկ սարսուռներու մեջ օրորվելու, փոխանակ4Ճեշտախտաէ բայց ինչո՞ւչոսկեզօծել րելու Համար այդ վայրկյանը բավական քեն, վոր թարգմանություններ «նտ ընելու ն պչրասիրականխտղտանքներպտտկցմարմնաաչքին ն շուրջանակի չլուսավորել զայն, ինչո՞ւ Հոգեկան նելու Հողիներուն մեջ այն աղջիկներուն՝ որոնց իտեալն է խորճի ւլոււղրիկներ վոր աչքին ալ նայվածքներովչպայծառանալ--կը բլլալ: ո՞րն է այսօրվան քաղքենիներուն ճատկանիշը. ճարգվի՛լ, երեՇավասպը վալ--չելլալ. քիչ մնացեր էր որ շնչաճեղձ ըլլայինք այդ վատառողջ կազերեն. վերջապես այս ճոսանքին մեջ ըլլալուն ջատագով մը կը ՃճանՀ-ՕՖԵԼԻԱ ՆԵՐԿԱՐԱՐՅԱՆ-ԳԱՍԱՊՅԱՆԻՆՀ դիսանասդուն՝ ու ճիշդ վայրկյանին կը Հասնիսբժշկելու: Ջկարծես թե միակ Հոդվածդ բավական եղավ ինժի՝ տպավորությանդ ենքարկվելու. այդ Հոդվածը ինծի կր խոստանարու երեակալել Ազնի՛վ0ֆելիա, կու տար. նմանօրինակգրություններու ամբողջ շարք մրն է որ կ'էրեաՀունի՞ս.--երկու ամիս մը եղավ: նամակիդ թվականինկը մտածեմ. կայեմ ու մանավանդ իրավունք ունենալ կը կարծեմ սպասելու մեկեն՝ չէ, անչոգություն ալ չէ, ծուլություն ալ, այս ՀիվանԱնտարբերություն որուն մեջ բավականենավելի ղորավոր մնացած են բնաղզդները՝ մբ գրելու ճակադությունը. Հապա, ինծի Համար գոնե գեղեցիկ քերթված եմառակ կարժեցյալ քաղաքակրթականչոշափումներու ե ապավինելու մը փայփայանքներու իտեալիսմեջ, լայն ու ճանդարտ տրամադրության ամկույսը, Բայց ավա՛ղ, չէ կրցած փարատելՀոգիիս վբա «Սիածան»ի ձգձգումը, այս Հիվանդությունը: այս նող բան մը՝ պատասխանի պացող ու մթությունը զոր ես կենսաբաղձությամբ փորձել այս Հեուռճացած տարաժճարկ կա՞ր, աիրելի՛, լեղի դեղաճատովմը դարմանել նան ված պատուտեցինեղ մը պես. իսկ դուն, օ՛4, ինչպե՞ս կըրհս, ուրախանալով վանղդությունը:Բայց կընդունեմ... բժիշկ նայիր նախանձիլ անոր որ թրեն վիճակված խեղճ դեր մը նույնիսկ քի նամակաԱյսքա Ը առանց ատոր իսկ, քանի օր առաջ պատրաստեր չկրցավ կատարել, դուն՝ որ եթե «Սիածանչիսվրա պտողող սն մելանի շեշտել ուղեց՝ գոնե ըսել կաթիլը շոզիացնող ճառագայքըպիտի չրլլայիր, եղար այն կննսավետ Շավասպը ճառաղայթը՝որ անդադար«ծիածան»չներկը Հորինե Ճոդիիս արցունքնեբով՝ որ կը շոզիանա՛ն, կը շոգիանա՛ն. ի՛նչ փույթ թե ալ ծիածան չպիՀ տի ունենամ՝ արցունք ունենալով. կը բավն ճառագայք մը ունենալ՝

ՀՕՖԵԼԻԱ ՆԵՐԿԱՐԱՐՅԱՆ-ԳԱՍԱՊՅԱՆԻՆ

արնին Հասնելու: Հ1907» Որքա՛ն տխուր կու դան ինծի բու ն ՏիգրանինՀամակրությունները՝ բանաստեղժությանսմասին. ինծի՝ որ Թթերնսճոգեկան չրջափոխումի Ա՛տաբազար մը մեջ կրզդամ թե ապաժամ ունայնություն մըն է տնիկտ, վայրկյանի վայրկյանի անոլտուղ ղվարճասիրության ծաղիկ մը, ավա՛ղ: Ցֆելիա, Ազճի՛վ կ'եինա անճասկնալի բաներ կ'ըսեմ. գիրս ալ չի՞ ճալտներ արդյոք Մե՛ղք, որ չպիտի կարծնամգալ Ճող՝ մտջթիս տենդային վիճակը. անչասկնալի բաներ. զարմանալի էէ, ոբ ձեռնաիկսվ զբաղած`եժ: Հետն: «նոր Տաղերս» ալ Հրատարակելու Հողվաժդ «եույաջի

ՀՍՅ0՛-

վերարկուի

ա

ու

:

:

'

"

.

-

|

:

օդափոխության ճամար, որով-

--ըՑ.--

«-904--

ան դորովով եղբայրացածաչքերուն է փնտուլ երհյուք ու Հոգեշոշավ վճարը... բայց ուրիշ ո՛ւր կարելի պարտականության միակ ու ճարաղատ հրջանկությունը՝ չանկությունը, ուրիշ ո՛ւր կարելի էր փնտոել ճառագայթումը: դոճունակ կատարուժին որ տ ակ սքողելուայն այդասողը՝ հ ոնդունքին ուր բարակ բուրումները կը Հանգչին վայրիանանուխներու,ու դանելղայն... առանցամպերու ինծի ծաղիկները, զգվիլ ն թաղցրագին խեղ: կր կոչվի: Կը քակեմ փունջը. կուղեմ ընտանի կարմիր վարդերուն. Ճամբույր իր Ոռ՝ Ճե՛ն Հավատալիր ժողովուրդ՝ նաստեղժ Հողիին՝ որ շատ կանուխ գեղեցիկին անծանոթ սիրականներ.--Խաչժաղի՛կդ, ողուպատկերովը ժամուն արծաք ոսկիխաչերուն որիր նայվածքները 4եՀողին ալ: վրա բլուրներուն ղած, կր ցանե զանոնքդաշտերուն ն կ'առնեն,ժամուն եջ զետեղելու, Հոգիին քրիստոնեուքանոսությունը

ՀԼՏԻԳՐԱՆ ԳԱՍԱՊՅԱՆԻՆ Հ

կը խոսի թյունը կր նվիրե անոր իբրն փոխընծա։«Առլուծբերան»ըշա՛տ որ անծանոթ՝ ճամակրելի՛ ինծի, Հակադարձաբար«Լադենի»ն, Համր Հիմակ Որքա՛նկ'ուզեի խմել Ա՛խպրոուկ, ոչինչ ունի ըսելիք եթե ոչ իր սիրելությունը:

ղարկը, Ճճամատրուի սիրտերու

ԴեյպինՀ. բանաստեղծը՝ վարդին ճետ Վարդ Հուռուտնցինըք, ս.Վարդը ու ձն ամեն դույն, ուր աչքերուն՝ ծարավ մեոնիմ իր գեղեցկության ն իր լոելիքին՝ ղծե, կը ամեն տերն ծաղիկ իր լուսատիզ պատկերը Հովին ձայնովը կօրորվի, որ մայրիներու կատարներենանցնող գետին՝

-

ու

ու

Հոտը՝

ունի: մազա

ու

ու

Տիգբա՛ն,

ու

ղոր կ'ապրիս Ուրեմն աճավասիկկլանքը, ուրեմն աճավասիկկյանքը՝ տակավին ապրողներ՝ մենք, սենյակի մինչն անով, ալ կը տժղունի՛ս վայն կ"իմաստասիրենք: մեր պատուճաններենկը դիտենք «Տժդույն է» կը գրե 0ֆելիան.ինչպե՛ս չտժդունիլ Հիվանդներուն ճետ Հետ, քանի որ լերան քարերն անդամ ճողեքաղ վերջալույսին կի անշուշտ «հմ դգեղջուկներս»,«իմ ճիվանդներս»... կըսես դալկանան:

ու

ու

բարկ բույիըչ «թավշածաղիկ»ին արնակեղ

«մոմծաղիկ»ներբոլոր

պատարագինմեչջ՝ որ ուժը կը կազմե:

ու

զույգ

ձեռքերուս մեջ

բռնել

այն դաշտերունՀետ՝ ժամվոր բլուրներուն ու արեներով կենսավետ տիեզերքինշարժումն ու

անծանոթ մանուկը՝ զոր կը դրկես վեր կառնես այդ «Քափուր»ըտ քեզի այն Համբույրաչքերս Համբուրել տալու Համար, պիտի դարձնե ճամար, դեղին ճակատիդ ճերմակ ները՝ ղոր շրթունքներս կը Հորինեն ճակատիդ: հրջանկացա՛ծ վարդերով ճերմակ կարմիր

կ'ունեիտնալներդ շոշափելու ճաղվագյուտ երջանկությունը ու ու էն առաջ. ո՞ր ալ, ծաղիկներդ վարդը՝ կր փայփայես ն միթե իր Հոպոպիկներուն, վարդենիքենծնաժ արդյոք: դյուքաշխարտճի Շավասպ նաչծծեցի՞նք միասին ոս, 0ֆելիային եր այտերուն բուլրնուհրանդը մակին ժեջեն. ռրքա՛ն կը ճանչնամ զինքը: «Պիտի ջանամ կաղդուրիլ» կը գրե 0ֆելիան. բաժակին դառնութեԳԱՍԱՊՅԱՆԻՆ-»նեն ուրեմն՝ որ վերստին

Հ-ՏԻԳՐԱՆ

ձետամնաց քաղցրությունը լեղի ինչո՞ւ բայց ծարավով. շրթունքները՝ լեղի բաժակին տոչորել Տիգրան, Սիոելի կը բանա՝ լուսոոր աչքդ պարտականության բաժականվանիլկյանքը՝ կուրության» մը մեջ ղայն ռոգ պատուճանիւլես՝ փոխանակ«երջանիկ իր բոլոր նոկարդացի թոքախտի վերաբերյալ գիրքը: թոքախտը փակելու: կյանքը միշտ պիտի ունենա իր ճիվանդները,իր տառապողելավ:արդեն կը քրտնեի, արփորձեցիմ վրաս ու Հաղթական պաները ները, ն անձնական երջանկություն մբ, Հետնաբար, մեծադույն անիրաամեն ինչ կատարյալ է. Հազս շատ է, մեղմա| յուն ալ փոխեցի,ուրեմն վությունը պիտի ըլլար միշտ: Հիվանդիխուցերուն տխրությունով սարցուցիչ դեղ մբ կ'ուզե նորեն... ճոլս արոա՞լ, բաղուկը բաղուվի՛ն երկարել քիչ մը կյանքի ճոզ ճետո ն սփոփիլ. պիտակված դարմաններուն ներարկելու բաղձանքով

յուրովի նաս:

Ու

ն

«Հետո

տա

ու

Համագրավ

|

ու

ու

Հոգիի՛ն ճարաղատ դարմանները, մանավանդտալ անպիտակ գորովի ճ ամակրության վիրակապեր, ճառագայթալիր դեղերը,-- Հույսի ու մը, լ ռություն ամենը... պզտիկ վրա. օ՛4, այս ամենը, բալասանին Հետ

Շավասպ

ու

-:208.--

աա

Մ.

Մեծարենց

.

«.909--

Կ..Պոլիս,

ԹԱՐԳՄԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

սեպտ.

Ջիմառան

ԱՐԺԱՆԱՊԱՏԻՎ

ՎԱՐԴԱՆ

ՏԵՐ

ԱՍԼԱՆՅԱՆ

Ո

լ

իրելի ՏԵՐ Հայո, «Սիածան»ի առթիվ գրված նամակը անդամ մըն ալ կը կարդամ պգածվելով. «ինչո՞ւ տիեզերքի Հոգիին Հետ չես խոսակցիր» կը գրեք. դիտելի է

իմ գրեթե բոլոր քնրթվածներ, այդ մեծ խոսակցու թյան կր նկրտին, որքան որ ալ իմինս չրլլա Աստուծո Ճեյո դեմ ճանդիման խոսակցություն, բայց ո՞չ ապաքեն Աստվածամեն տեղ է. Զմբան Պարզ մեջ 4ծծած ազոթքս ու Արենին ուղղած պաղատանքսիրենԳիշերվան ն ներուն, Հետնաբար իրեն Համար էր. ի նչ երջանկություն, տերնի մը ու մեջեն տեսնելտինզերականզորության խարշավփին այդ գաղտնիքը փոքրիկ մասնավորեն մեկնիլ դեպ ի անչունը. «իրերը անճունության վրա բացվող պատուճաններեն իմաստասեր աչքին ճամար (Տարլայլ): ւու Հէ որ էմըրսըն «ժամադրած ըլլա Աստուծո Հեւտ՝ մաղարմանա՞լի Լ )՛ առի մը ծոցին մեջ»:Ուրախ եմ որ երկրորդ Հատորիս մեջավելի հորեն տեղ տված եմ այս դաղափարիս, Հունավորը կը բարձրանաու կ"երկարաձգվիդեպի անչուն, ինչպես արաճետ մր՝ որ լերան կողն ի եր մինչն կատա ինչո՞ ապաաելն ն ու վոր մինչն կատարը ճանի. ինչո՞ւ կը Հասնի. կատարի ատորոտը դովքբը կարդալ, փոխանակ ճանձնվելու արաճետին որ պիտի բարձրանար: բայց

ԵՎ

ՔՀՆ.

որ

ՓՈԽԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

|

| |

Ճիոֆրի Չոսբրի ճետնյալ Խոանգը (՛0ոմոճն) ինձի նը Հիշիցնն գրեքե իրեն

միննույն սիրայինզղացըումի մեր սիրերգակներունբանաստեղծությունները՝ մանակակից վառված: կրակովը որ Ջոսըը տիրապետածէ իր անունովը կոչվաժ ամբողջ գրական շրջանի մը, մասնաանգլիականգրականության երկրորդ շրջանն է. իր արժանիջը կբ կայանա վորապեսիրապաշտ վիպազրի իր տաղանդին մեչ, որ ծնունդ տված է «ՕՅուօրեսոր Պոգաչիոր կիսավարտ շարքի մը, 4նքեաթունակ պատմվածքներու անունով Ղ2165» նմանող, սակայն ամեն տեսակնտովանկե դերազանցս Տոսնօբյակին

ԵՌԱՆԳ

Գյուղին տեսարաններըիմ մեծագույն ներշնչարանս կը կազմեն. որքա՛ն կր ցավիմ որ էապես իրենց զավակը չեմ իմ բանաստեղծու քյանս մեջ. այն ատեն ավելի ինքնատիպ ապրող կ'ըլլայի: Անշիջանովերոտին տեսնել լ ուղիս ծոցը՝ նելի բաղձանքս եղած է վերստի պրիլ գյուղի Ջը բոգվիլ իր տեսարաններուն դեղեցկություններուն ավիշով, ֆիզիքական վիճակս որ արղեն թելադրիչ է այս բաղձանքին, ծննդավայրիս դզվական օդը ամոքիչ ըլլա թերնս, բժիշկս ալ այլս պատվերը տվավ. շատ ճետաքրքիրկ'ըլլայի իմանալ Զիմառայիաշխարձչագրական դիրքը, ծովեն ունեցած բարձրությունը, օդին վիճակը. թերնես կարենամ ոն վերջնապեսկազդուրվիլ մարմինով միտքով ալ: Սիրալիր կ'ողջագուրձմքրորդիներս, քրոջս ձեռքը կը Համբուրեմ ն

պիտի սպաննենղիս երկու աչքերդ մեկեն,

ու

ու

իրենց գեղին ա՛լ չեմ կրնար դիմանալ, իմ մեջեն» Սլաքն անոնց անցավ արտիա

ա

ու

ճառերըդլոկ շուտով պիտի ղարմանոն ՎԱրջըարտի, մինչ հոր է դոտանիզա է երկու աչքերդ պիտի սպաննենղիս մեկեն,

ու

ձեր

սուրբ

Եզքեղ ես միշտ կբ կարծեմ, Հավատարիմ Ըլլաս կյանքիսկամ մաճվանս տիրուճին. ալ սերըդ ւիտ' լսհմ. Քանզի մաճես վերջն

՝

աջը:

ՄԻՍԱՔ

Ը :210-.

ժա-

երկու ալջերդ պիտսպաննենզիս

ՄԵԾԱՐԵՆՑ

'

`

--9Վ41Է--

աստ

իր մը պիտի չտար: Սերունին սրտի ճմլումով մը Ռաձքանա գյուղի որոնք անձամբեր իրեն կը տանըվրա խորճեցավ, իր տունիններուն՝ 91՛, Հաստատապե՛ս,ուրիշ ընելիք չկար, պետք էր տեղի սպասեին...

տալ:

Ավտեիչ, ըսավ. իմ ճամբաս չէ առտիՀող չէ՛, կ'ուզեմ ճաճելի ըլլալ ձեզի:

--Զեղի

ԶՅՈՒՆԻՆ

|

ՏԱԿ

(Աամբու պատմվածք)

|

աստիճան ցույց կու տար, ն ձյունի քա0դը բաց էր, ցուրոր տասը նի մը նուրբ բադիլներ միայն կը տեղային. դրեքն ամբողջ դեկտեմբեբին մեջ օդը այսպես կերբա. մքերանոցին առջե երկու ձիով լծված ճամբու կառք մը կեցած էր: --Ւ՛ ուրեմն, իվան Տուրա՛ք, ըսավ Կոլոխվաթով, ոսկիի վաճառափաթթված՝ վորոագավքակինվրա 1 մը մեջչ փաքքվաժ՝ կանը՝ մեժ մուշտակի աին

վալով:

ու

ռով կոպերը շարժելով.

.

Ավտեիչ, աճավասի՛կեմ, մրթմրթաց. ես այլնս պիտի կողմեն, ճիշդ քու ճամբուդ Հակառակ կողմեն: Անճեթեթբան է ատիկա. թո՛ղ քե քու Հանգիստիդ Համար եմ. կես դիշերին ատեններըպիտի կրնանք վերադառնալ, ն ես քեղ իմ ձինըբովստուն կը վերադարձնեմ: կր Հասկընա՞ս. ն Հետո, Մարֆա Անտրի( ննա մեղի մատ ծծել տվող բելմեններ (ռուսական անուշեղեն) պիտի շինե. ու վերջապես, խորճե թե որքա՛ն պիտի ձանձրանամայս ճամբան միս մինակ երթալով: ԱնորՀամար է որ, Սեմեն Ավտեիչ մուշտակս... --հ՛նչ փույթ, անդամ մը կառքին նայե, եույն իսկ ժողովրդապետը ասանկ կառք մբ չունի: հիվանՏուրաք խորճեցավ. մեկ կողմեն տուն երթալ կ'րղձար,-- 4ինգ վերսդի Հեռավորություն մը լոկ--ն մյուս կողմեն ինչես վիրավորել Սեմեն Ավետիչը՝ որմե կախում ունին ամենքը. որովճետն Սեմեն Ավոեիչ շա՛տ պիտի ղայրանար եթե մերժվեր ն այն ատեն խոստացված դրա--

մեկնիմ

Սեմեն սա՛

--

--

:

ՀՋլջ.-

կու դամ, Սեմեն

վա,բայց Ճողդ մի՛ բներ. մրմոաց լուսը: դալովտաքության, -- Վե՛րջապես, ու վրա հր տիրոջ ակնարկը կը սլտտոցներ:` ճամբու կաղմժվածքին երբոր կառքին մեջ տեղավորվեցան,հվան Տուրաք բոլորովին ն անկյունմը կծկաժ մնացած էր. Սեմեն Ավտեիչ Հաղթամարմինէր, կեսեն ավելիկը գրավեր: ինքըմինակ նստարանին

--Տեղս նեղ է, ճառաչեց ծերուկը: --Անմի՛տ,ավելի՛ աղեկ, տաք կ'ըլլա: վրա Կոլոխվաթովի կինը, մանկամարդ տիկին Վերնագավթակին ե մբ մը, ե ծերունի մը մեկնումը կը դիտեին, մերձակա պատուճանի ճենած մանկականդեմքեր կը նշմարվեին: ապակիին

ըրավ վաճառականը: ու կառքը մեկկառապանը ձեռքերը իրար շփեց, սանձը ժողվեց, նեցավ: են ոսկիի գործատուուր ցանցնված տավփաստանները՝ Լայնարձակ հայվածքի ճաներ՝ ձմեռը շատ տխուր պատկերմը կը ներկայացնեն. անընկճելի, բացաստանը սողության չափ ամեն ինչ մեռած է: սպիտակ Ցանցառորեն չիվանդագին թուլություն մը կը Հաղորդե անցորդին: ն ճամժբաները՝ են, փոքոտակ քաղված տեսնված ավաններըձյունին վրա: Տեղացիները րիկներեն բոլորովին տակն ն անշար անչունուներն ալ, գեղեցկությունմը կը դտնեն այս ամայի --0՛ն,

-

հիվանՏուրաք, նիճարկեկ ծերունի մը, բարակ վերարկուղվ մը ծածկված, մուտեցավ, ամբողջ Հասակը շտկելով ծիծաղաշարժ կեր-

ճետ

ա

ու

ո ՀչԻ1

թյան մեջ: հվան Տուրաքի ջիղերը ուք կ'ելլեին Հիմակ՝ որ սկսած էր Հեղձնուլ: ն ՃեՀամբերությո՛ւն,կըսեր կոլոսվաթով, երեք ժամ մնաց. տո օղին ն աղանդերները.»: բելմենները, Մարֆա Անտրիննայի 15 տարի առաջ հիվանՏուրաք շաճեկան տեղացի մր կը սեպվեր. Բայց բախտը շրջապատված: Հարուստ էր ն ընդճանուր մեծարանքով մեջ. շատ Քիչ անկայուն է, մասնավորապեսոսկիի ճարտարարվեստին ժամանակեն մարդ կը Հարստանաու նան շա՛տ քիչ ժամանակեն ավնենեղուրակ կր դառնա: նույն բանը պատաճածէր հվան Տուրաքի ալ. ն այն ալ. ու թշվառությունն Քիչ Վերչը թյունը զինքը շրջապատածէր, Հիմակ ուրիշ բան որ երբեմն փարթամհվան նիքիթիչ Լեկաջով եղած էր, կը ճարծր ոսկիի վաճաչէր, բայց մակաբովՓ մը, որ իր ապրուստը --

--219--

մեն դողացի սոսկու Ճամբորդն էր, ե

ոականներեն. բան մը ռր սուղի կը նատէր իրեն, որովշետն հվան Տուրաք, այսինքն՝ տկարամիտ հվանը, իր պաշտպաններունիբրն ժիմոս ն ՏՕԿԼԽՇ-40016սՐ կի ծառայնը: Վերջապեսվարժված էր ուրիշներու ծաղբանքին այն դերին՝ զոր կատարել կու տային իրեն. իր ճակատագրին Հետ ճաշտված էր՝ բոլոր վիճակազուրկ պես: Այս վայրկյանին կը խորճեր թե ի՛նչ ստաճակ մըն էր, օրինակի Բ ա զինքը միա « Բրի Մ " էն ատամըեն էն զառապաաոքը մը սաճի, զարծոս նկարագիվրայոն. էր ձինրունկոչ մը կ'ուղղե.հան Տուրաք իր անկյունին մեջ կը մՄխվի, աչքերը կը իրին ն իր անցյալին վրա կը խորչի։ Ի՛նչ երջանիկ էր այդ կյանքը. կրնա՞ր երբեք երնակալել թն ա՛յսքան խղճալի տարիներ պի- ( տի ճաջորդեին անոր: Վերջապե՛ս, է՛«: Աստվածայնպես ուղած էր... ճոգ չէ՛. եթե ինք իսկ եղած էր իր աղետքին պատճառը, իր դրացին ալ մասնակցություն մը ունեցած էր անշուշտ ատոր մեջ: Քնացավ, որքա՞ն ատեն, չէ՛ր գիտեր. դադարե մը արթնցավ ճան-

ճի՛կըչ--մա

կարծ: -

ն

չկա, ,

փոթո-

մա՛«

սլարտասուն արձավ, Հարու ինթնիրեն տիշերը չելու,

արարածներուն

ատ

ճամբա բ

Վաճառականըվար իջավ: ձյունին մեջ խորամխվածկառքին շուրձիերը քննեց, ն բարկությունըիջավ- ի՞նչ բնել, ճամբան վերստին զրտՀուսաբեկ, ո՞ր կողմեն ջանալ Հոծ էր, ն ոչ մեկ լուսավոր կ'երնար մքազին նրկինջինվրա: Ինչ ընենք, Հարեց իվան Տուրաք: նետեց երկչուոչ --Առա՛ջ երթանք, երթա՛լ, ի՞նչպես, ն առա չ, ոռնաց --Շլամի՛տ, վաճառականը. դեպիո՞ւր, Սադանի՞ն...Հո՛ս նայն. կր տեսնե՞ս, խե՛րդ պլոի անիծեմ,

ու

աի» արո ոը աան

ալ լ

ն.

բը

առինփախցենր

բարձրաձայն:

Լ

-

ատն

եիավունքպիտի տանինժի։ ի ճայթումները ընդմիջվեցան ոռնումովը բարկության. Հիմակ նստած, էր րկ ունի, մ. մինչե կառքին

մո-

նոր

ս

աղա . . վմ վերցուցուժ:

որ

լ

ու

ո

բ Վ՛4,յա:

Հոն

դողդղար

նե

առջնի մեկ մորթովը՝ ամբողջ

քա-

պատե: Ա-, շուն

Կոլոխվարովցատկծց: Հետ ըսավ իվանՏուրաք. գույն անոր --Թողե՛ք այդ կենդանին, մեկտեղսառինք: ն վաճառականը, ինչն ծունկերը ձյունին մեջ. ձինրուն մոտեցավ ա՛լ չին կրնարՀառաջանալ, Հաստատապե՛ս, անոնցվիզը Ացունց կլանքը ուներ... անոնցմե՛ կախում մը. Այլ ակայն պետք էր բան մբ ընել, Հուսաշատական փորձ նտ վրա երեքմարդիկը գործի ակսան.ձյունը բարդելով երկու կողմին ն Հետո, կամղեցին, որպեսզի կարելի ըլլար կառքին չվաններըքակել. Հետնեցավ անոր, ձինրուն ռանչը ռապանըառաջ անցավ, կոլոխվաթով զժվարավ կը քալեր, որ Հետո Տուրաք, կու գար հվան բռնած. Հուսկ Ճոկեսը մինչեսրունքներուն սուզվելով: վորաքանչյուր քայլափոխին կատաղորենկը փչեր որ անկարելի էր շնչառությունները մը ցուրտ ճշդել. աչքերը կր կակծեին՝կիսովին կուրացած. սարսափելի ենկավ։ շարժումները կը Ճճաշմեր. իվան Տուրաք շատ չանցած գետին ջովս շունը եղա. ուժաթափ -Սեմեն ա՛լ մրքմրթաց։ Ու

յ

Հեժեծագին, կը

ճնտնած

՝

Սադաննէ ռր կըրղվարճանա: կա: փոթորի՞կ --հի՞նչ, Հարվածը երկու ճամբորդներըիրենց թմբիրեն սթափեցուը: Ֆափաստանինտնսջը բոլորովին փոխված էր, ցուրոը սաստկալ ցած. այլես չէր ձյուներ. ամբողջ դաշտավայրըկը դողար կայծակի պես արընթաց Հովերուն տակ՝ որոնք գետինը կը ջերհին՝ ճերմակ բարակ փոշիի «որձահքներբարձրացնելով: --նը սխալի՛ս, գոչեց կոլոխվաքով պղտոր երկինջը զննելով: --Սադանն է, կրկնեց մյուսը Ճամողված: կարծես այս խոսքերը ճաստատելու Համար, ճովի կատաղի Ճոր| մանք մբ անցավ, որմե ամբողջ տափաստանին տարածությունը 4եու անն ծեռ: Ամպերը կբ քանձրանային կը քանձրանային, կարծես ոչատում բան մը կառկախվեր չյ4մթնոլորտեն՝ իլնալու ոլատրաստ՝ | Ավոեի՛չ, ամեն ռելի. մանրաճատ կողմե կը պաշարեր անցորդչոր ձյուն մբ նստա 4 ները սանձաճարվածապակիի անձրեի մը պես դեմքերնուն մորքը Լ կը ծեծեր: Տուրաքիր խեղճով արդեն կ'անմուշտակինմեջ կր կժկտեր: Հովք փչեց տարավ Հեք մարդուն խոսքերը. կառքը նստտծ, վայրմը մրմնջեց: մեչ ցուրտ կա, -չՍառ Հայտանարմրրիկին ժեջ։ Սերունին, սառնամանիքին կորսնցուցիր, դոռաց ՏՎ | կբզզար: տկարանալը վայրկյան | կյան --ի՞նչ ճամբա. երկար ատեն է, որ ճամբաս կորսված է արդեն: --Ֆ5---

շոշափեց.

Բ

`

ու

Է

|

՛

ու

մբայնքա՛ն Հ

ու

հան

|

--ճամբադ

:

նոլոխվաքով:, Ն

-24-լ

:

իվա՛ն... դրա՛ ինձի,սկսավ աղոթել բարձրաձայն: ծերունին, որ կ'աղոթեր: եմ, պատասխանեց --ԱՀավասի՛կ ու կոլոխվաթովճիշդ ժամանակին Հիշեց ծերունին վերադառնալով պիտի սառի:եվ իր եղած «--ի՞նչ պիտի ընենք կառապանը. տեղը շուտով գտավ ղայն: կը խածնե որ..խիստ Հովը այնքա՛ն մուշտակըա՛լնքան թեթն է, --հվան Նիքիթիչ»ի՞նչ ("ընես ճող: էկո՛ւր, հրեք Հոգիով ավելի կը տաքնանք: --կը մեռնի՛մ, պատասխանեց խոնարչաբար ծերունին. դուն երիՀամար իվան Տուրաք լուո էր: կառքը երեքը միասինպարունակելու ես, պետք է ապրիս. ղիս Հո՛ս քող, չեմ ուզեր այլես քեզի արտասարդ կը մերժեր ներո մտնել. բայց չա՛տ նեղկուկ էր, թո՛ղ 1 սպասավորը գելք ըլլալ: է այն ք ՐԸ զոլ բոնի բերավ: ու ն Վաճառականը ղայն ուժգնգնակիվեր բարձրացուց ԲՐ ինչն կառջի մինչն --Ստաչշա՛կ, պիտի սառի՛ս Ճոն ձյունին մեջտեղը: քով տարավ: մրմնչեց մյուսը իր ճանդարտ շեշտովը, --Սադանը կը ղվարճանա, --Եեքն մեռնիլ կա, միասին պիտի մեռնինք, մրթմրթաց Հուզումեն տակ իր լեզուն կը քանձրանար: ու արդեն Հովին ազդեցության --ՏԵ՛ր,

Տ

ու

'

շնչաճեղձ:

կառքը ա՛լ չէր շարժեր. կառապանըգետին նստած էր. անդամմը ժերունին կառքին կաշեծաժքին տակ պատսպարեց, կոլոխվաթով, նեն՝ առա ն ձեռքիՀարված մբ տվա ու ձիերուն քով դնաց արանի մեեկ քան խոր էր որ ձին մեչը կը մխվեր, այնպեա՝ինչպես մարդ կը խղդվի: ու դողդոջուն լուցկի մը զարկավ, Վամառականը կավ, դողդոջուն պզտիկ լուրը որ

րն Ա ԱրենաաիխրոՒ

երեն ցցուց Աո

--ՄՈՊ

Լոյ

Լու

նադին աք ւ

թն --Անդամ

իր

նչ

մ

|

|

-

մը

որ

քակենք, թերես կարենան երկուքը մեկ

տուն

՛

ձրացո

ան ր

աա ՌԱ նամ աու ոյ մ

"

՛

"

դեմ երին

ողմեն՝

որ

դոփյունը ն ուժգկառքին մեջ մութ էր. երկու Հովի միջն կը լավեր սեին կաշհծածքին ի նին որոն քին կը քսեին, ձիերուն՝ ն ն ակի փոնգտուքը ձինրուն՝ որոնք գլութնին կաշ ղուր ձուսալով պաշտպանվիլ: առնեին, ա՛լ ավելի կոլոխվաթով շունին վրա խղճաց. նթե ներս տաքնային: պիտի

սպագոչեց իվան Տուրաք, արդեն այս անիծյալ ռսավորըոտքերս կը ճմլե: ատեն ատեն վաճառաերկար ժամանակ բառ մը չարտասանեցին. նետեր դոնակինվրա բացված կանըլուցկի մը կը վառեր ն ակնարկմը կը կը ճասներ. շուպատուճանիկին լուսամոււտենդուրս: ձյունը ճիմակ այդ ու սրտաճմլիկ: լույսին կը վազեր կը չեծեր նը թարթափիուն Տուրաբ, գլուխս կը հիվան վերջապես ըսավ կոր, կը խեղդվիմ

կնկարելի՛

Ն . ընդարմացած մատներով, ճնազանդեցավ տաժաաի

կորսվա՛ծ է, ըսավ անտարբեր:

իւ

|լ

ժբ" հնչ Լոցա

կառապան պանը,

ւ

ի:

ու

ե

ոռնա:

քն կենդանիինաչքը պղտոր անշարժ էլը ձյունը զիրենք պիտի լափեր: ու

ն

իմոր»Կն անա Ա

՛

ճաս|

է,

դառնա: --կոռրսվա՞ծ,կրկնեց կառապանըմժիննույնշեշտով: ստույդ կառապանը կոլոխվաթով, հվան,դիտեց երկու կենդանիները ոտքի ելան, ն կոլոխվաթով զանոնք կառքեն --եվ սակայն, ա՛ն ունի' ճոգի ալ | մաշվան մը չենք կրնարխրկիլ, Հեռացուց. Ճուսալով որ անոնք բնազդաբարտուն պիտի դառնայինդութ հս դուրս կ'ելլեմ. կը նախընորեմսառիլ, քան շնչաճեղձ Հավ, ժը տանելու, բայց անոնք դարձան կաշեծածկին ետին ապաստանելու, մեծ գութ մը վաճառականինսիրտը սեղմեց... ձին՛րն ալ իրենց Հետ. ըլլալ: ծամեջ, որուն ամենափոքրը իրավ ալ անկարելի էր շնչել կառքին մեռնիլ կուզեին: որ հիվանՏուրաք դուրս մո. կակ դոցած էր ձյունը. այն վայրկյանին Լ ամն փանձրավա1 զարձյալ կծկտած էր վայրկան կառապանը ըսավ թե ինք պիտի ելլեր: սպասավորը ելլելու կը սպատրաստվեր, նար մրրիկին ճորձանքներուն մեջ. երկու քայլ անդին այլ նես ոչինչ կՔէ, ձյունին մեջ... դուն կնցի՛ր, --խյ) Հայրս այսպեսովվերջը գտած ընար։ կոլոխվաթովկըզգար թե անդիմադրելի բնեածություն մը զինքը ան դիտե իր ընելիքը: կը շրջապատեր. դույզն շարժում մր մաճու չափ ցավաղղու էր. սրունքմեկը պետք էր Հանձնառու Ա՛լ վարանելուժամանակ չէր. իրենցմն ները կը սայթաքեին, կառաբացվեցավ. կիսովին մյուսներենառաջ սառելու:դռնակը բլլար սուղված էր: Մոտեցավկառքին, որ քառորդ ժամվան մեջ կիսովին -

'

|

'

--216--

|

--211--

պանը սաճեցավ դուրս. շունը իրեն եկավ 4Հըճվագինկաղկանձելով,վըրստաճ Հիմավ՝ թն մինակ պիտի չմեռներ: կառքին մեչջ՝ դամբանի մություն. շուրջանակի մրրիկը կը պոոչտա թոչուններու անծայր անցքի մր պես. երկինքեն ու երկրեն ինչ ռր կր ղզանաղանվիկարծես խառնակված է թներու առասպելական Ճորձքերու

մնջ:

կոլոխվաթով կր խորչի իր կառապանին վրա,

կ'ոդնարի:

որ

Հո՛ն,

մոտիկը,

հիվանՏուրաջ՝ աղոթկեր՝ մաչշվան կրսպասե. վայրկյան ր

կը մբ ացին մբ

Մանուվի Գրժվլտութոուր ամանին, է: տարո Թամար Կո շին Ավո,ապարի, ա

անան

՛

քորը

կը

ն

Ֆր՝

ն

կրգեապատ

«րուք

:

Ավտծի՛չ, ճուսաճատությունըմեղք մըն է: ա՛4, որքա՛ն սարսափելի իմ վախճանես չեմ վախնար. բայց, է մեռնիլ այս մեղթերու բեռան տակ... հվա՛ն, Հաճախ վիրավորած եմ սիրտդ... շա՛տ Հաճախ... ներե՛ ինծի Ա՛ստվածպիտի ներե թեզի, բայց ղուն ալ ինծի՛ ներե։ Լռությունը դարձյալ տիրեց անոնց միջն, ուրվականը կոոնար ու կը Հեծեր. մերթ կարծես անսվաղ ճիվաղներու ամբոխներ ժիջոցին մեջ կը պայքարեին: դադրած էին. կոլոխվաթով, Հանդարտած,ըսավ, Հեժկլտուքներբ Ննիքիթիչ, --փվան դուն ծերունի՛ մըն ես, խոստովանեցո՛ւրզիս: --Ի՞նչպես կրնամ ընել ատիկա, ես բոբ չեմ: --Մայրաչեղ պարացաներու մեջ արարողություն կրնա ընել մարդ: դուն գիտես Եկեղեցիինծեսերը... չեմ ուղեր մեղավոր մեռնիլ. ալո՛, որքան որ սակայն շատ մեղք գործած եւ վան Տուրաք ը յնին ուժդնություն տալու ճամար ն արՀաղաց՝ ձայնին --Սեմեն

Գրեթն ամեն Հարցումիղղջացյալը --Մեղա՛ Աստուծո...«2-Հիմակ չե՞ս Ճիշեր, ճարցուց

ա

ասեր

Գրախարո,

Հավա

--Տե՛ր, մաքրե՛

զիս, ողորմե՛ մեղավորիս.

Ճետո

արեց.

--Գլուխդ բաց, Սեմեն Ավոծիչ՝ՍառայՏեառն: Մյուսը Հնաղզանդեցավ. ԺՓերունիինսառուղիկ ձեոքը Հանգլեցավ մատավ գլխուն վրա, դողդոջուն ձայն մը արտասանեց առաջին ու

աղոթքը:

Պոլոխվաթով կու բար. իր կարգին, հվանի պատվերին Համաձայն. «Հաւատամք»ըըսավ, ն Հետո սկսավ ճշմարիտ խոռստովանանքի մլ: --Սեմեն Ավատեիչ Սառայ Տեաոք՝ կի Հիշե՞ս«բե Ասաուժո կր խոիս ի

ն ոչ

ինծիչ

-38-.

պատասխաներ.

ծերունին,մասնավոր վերչաղզես

մԼղքեր:

ն բանի մեջ մեղք գործեցի... նախանձեցա, իմ վիճակս ա վելիին պետք ինծի երբեք բավական չեր թվեր: միշտ իմ ունեցածես ստացունեի, միշտ ավելիի՛ն. ինքզինքսդոՀացնելու Համար ուրիշին ղղջամ, իմ ծերության տարիներում ւվպվիտի | վածքինաչք կը սնկեի. ճառնիմ..եվ 4իտարիջին այդ բրսնիինթնիրննա.Աստված չուլեց որ մնա սվիտի բացը մակ իմ ճեգ Հորաքույրս՝Քաթերինա Ստեֆանովնա՝ ապրուստը ղինքը խաբեցի ն պղզտիկներում իր ղավակեերով, որովչճետն

Ամեն

ու

աո կրքեր 1կարո '

կբ

,

--Աստուած

--իմ խրա

--ես

--

կը

»

|

աաա

'

ր

'

թողութիւնշնորճեսցէ...

Մ" աի ա

ն

գությունը լուրացուցի-վանդիցի: --Աստուսծ թողութիւն շնորձեսցէ... իրեն կոլոխվաթովզգաց թե վերջին քունը կը ծանրանարիր վրա. նաայլ Ճոն, դոռար, կը վերը, կը թվեր, Հիմակ, մրրիկը չէր այլետ որ, ձայնը: խախնամության

'

ո

աստա

--Արձակեսցէ քեզ Աստուած յամենայն մեղաց տէիչ՝ Սարայ Տեառն,--, արտասանեցանքամ մրն Հաստ

-

ջոց,

«լ

ԱվՍէմէն Գորաժի

լան

ձայնը...

կառքը գտան վերջը, էրբ վերջապեսփոթորիկըդադրեցավ, մեռած՝ իրարու սառած էին անասուն իր ձյունեփոսին մեջ: Մարդ ծով. ինչալեսապրո'ց՝ չով բովի:

երեք

օր

ու

ու

|

լ

ՄԱՄԻՆ

.

լ

| |

ՅԻՐ

ՍԻՊԻՐԻՆՔ

Համեմատ.

ՊԻՄԻ

այսպես դրեթե քունս տարավ. օրանկութանը,իր արձակ

ու

Հոգիի մը պես սկսավ քավարանի խոռովված, հրաղներեն անտառներուն

կաղկանձել մոլեգին՝ վանդակինձողերը քաշկոտել: ու

(Կապիկի մը պատմությունը)

0րանկութանըոչխարներու դոմին կապված վանդակինմեջ սկսավ ողորիլ. գիշերը Ճճեղձուցիչտաք էր. ու մինչ Հանս Պոայթմանին Հետ մեր անկողիններընավին Հառաջակողմը տանելու 4ամար իր առջնեն կ'անցնեինք,ուռբի ելավ կապիկը ու սկսավ ակոաներըկրճտել: Մալա- ) յան Արշիւլեղագոսինկղզիներեն մեկուն մեջ բոնած էին զինքը ե ննդլիա կը տանեին մեկ շիլինով ցուցադրության ճանելու ճամար: Չորս օր ամբողջ մաքառած ու կաղզկանձածէր Հոն ն անդադարիր վանդակին | քիչ մնացեր էր որ մեռցներ նավաստի մբ երբկաթձողերը կը ծեծեր որ անզգույշ անոր խոշոր մազոտ ճիրանին տակ ինկեր էր: «Քեզի ճամար շատ շա՛տ լավ պիտի ըլլար, բարեկամս, եթե քիչ մբ ժոռվախահբոնվաժ ըլլայիր», ըսավ Հանս Պռայթման, վանդակինքովը կենալով. «Քու Տիեղերքիդմեջ խի՛ստշատ նս ունիս»: 0րանկութանին բազուկը անփութորեն դուրս սաճեցավ ձողերուն ոք մեջտեղեն, ոչ պիտի Հավատար թեն կապիկը օձի մը պես Հանկարժ- | ուստ բարակ զերմանացիին կուրծքին պիտի խոյանար: Գիշնրազգնատին մետաքսը պատուտեցավ.Հանս անտարբեր ետ եկավ, նավակի մը ճիշդ Քովին կախված պանանայի խուրձեն ճյուղ մը փրցնելու ճամար: «խիստ շատ նս...», ըսավ Պռայքման պտուղը կեղեելով ու կեն| դանիին տալով, մինչ ան մետաքսը կըրփեթոտնր: Մեր խշտյակները տարինք նավին ճառաջակողմը,քնացող նավաստիներուն քով, Հովին բերանը: Ծովը ժաալից յուղի պես էր, բացի նավին Հառաջամասեն, ուր կը Հրավառեր ան, ու դարձյալ կր շրջշրֆեր | կ'երթար խավարին մեջ, տժդույն բոցի բիծերով: Քանի մը մղոն անդին | փոթորիկ կար, փայլակին շչոշլունը կր տեսնեինք: նավին կովը, կապի-

Ճոս), «եթե թող տրվեր Հիմակ, մենե քիչեր պիտի կրնային ողջ մնալ տե՛ս թե Հիմակ ի՛նչպես պիտի ըսավ Հանս ճուլորեն, «աղե՛կ կր ճչե, դադրեցավ, ն Հանս օձի աղմուկը Հանդարտի». խելոքցնեմզինքը, երբ այնքա՛ն կատարյալ էր, որ տեղես պես սուլել սկսավ.նմանությունը վեր ցատկեցի, անդուլ մաճացու ձայնը սաճեցավ դնաց կամրջակին կենդանին արճանկոռտելե, դաղրեցավ վանդակը վրայեն ու կապիկը

չավիրջինոպայի մը մեջ կը դողդղար: «Զայնես էր որ կանգ առավ»,ըսավ Հանս. «Այս խաղըսորվեցա Մոկունկ Թանճոնկի մեջ, ուր փոքրիկնկապիկներ կը չավաբեի Պերլին ամեն ոք կապիկեն կր դախնա--բացի ղրկելու ճամար: աշխարճի վրա ձնանամ ղանոնք բոլորովին օձեն, ուստի կապիկներուճանդեպ օ4 կը են անոնք, իրենց գեշ սովորուհսասեր չափաղանց կը Հանդարտեմ. ես. կամ մտիկ կ'ընե՞ս եթե քյունն է այղ: կը քնանա՞սթե ոչ. արթուն պատմությունմը ընեմ»: քեզի անձճավատալի պատմություն --Ամբողջ աշխարճիվրա ինծի Համար անճավատալի վկա,ըսի իրեն: եթե ճավատալ գիտես ուրեմն բան պիտա. չիմա --ա՛վ, ատեններն ճավատքդ:երբ այս պզտիկ կապիկներըկը ժողվեի, 29--81ի մուՀո՛ն, Հոն, դտնվեի. ես մեջ կը Արշիպեղագոսիկղզղվիներուն էր, Մայն կոթ. Նոր կինեաիՀարավակողմըցույց կու տար.-քի՛նմնջ.-կապիկները իմ)Քիչ մնաց, որ կյանքս վրա տայի այդ չփրցնեն՝ (մստված անպատուղելով. այդ կենդանիներըերե մատներդ չխածնեն անկատար ճողին անոնց ճառ Հայրենաբաղձութենե մեռնին. որովճետեկ կը ճոն եսը չափազանցզորացած, դրեթե ամբողջ աարի մը մնացած է ձոն. բարի ֆրանսիացի Պեռթրան անունովմեկըդատա կեցած էի, փախոստյա մը՝ մինչե ոսկորներուն ծուծը բնապատում. կըսեին քե Հոտեն կին արտադրած գոլեն անձանգիստ, ատեն ատեն տառապագին | այդքանը Ճերիք Հանցապարտմըն էր, բայց լավ բնապատում էր, կը բառաջեր, ճիշդ ինչպես գիշերապաչը կը պատասխաներկամրջաանոնք կու էր ինծի. անիկա կենդանիներըանտառներենկը կանչեր, կեն եղած կոչերուն. մեքենաներու ճոինչը որոշակի կը լսվեր։ Հանս Ս. կը խնդար էր. մըն Ֆրանչիսկոս կ'ըսեի իրեն քն ինքը պայինիրեն. քովս երկնցավ գիշեր-բարիի սիկառ մը վառնց. ասիկա խոսակցուչուներ: քարոզած թե երբեք ձուկերուն ուկը պատասխաներ թյան մը սկսելու նշան էր բնականաբար. ծովին ձայնին պես Ճանդար| մասին անզուգաոր մարդը, «եվ այդ տեցուցիչ ձայն մը ծովածավալ փորձառություն ուներ ան. որովչետն պես կան էր, իր տունին մեջ ճիշդ այս վանդակիօրանկութանինճատ իր գործն էր աշխարչի չորս դին պտտիլ, միաբլթակ տունկեր, վայրի կ ձեռք ձգած էր, անիկաՊեռթրանինճամար ղայն պզտիկուց անք կննդանիներ ազգագրականնմույշներ ժողվել՝ գերման ու ամերբկացի | մը ուներ, ամեն ինչ էր: տունին մեջ Հատուկ զավակ, եղբայր, օբերա-քոմիք, վաճառականներուճամար. ես կը դիտեիխ իր սիկառին լուսափայլ ծայգիշերը ու սավաններով:. չէ՛, աձնյակ--անկողինով ակը ուներ--վանդակ ըը որ կր ծավալեր կամ կը Հատներ մութին մեչ՝ խոսքերուն ելնէջին ու

ու

Է

փորձոմ

ու

ու

բռնել

|

ու

ու

ու

ու

`

ու

`

ու

ու

|

|

ու

ու

-90-.

|

կենդանիներ ընտնլացնոլո'ւ

ոՅՈ-

աթի ա

ու

ճյուղ մը առնելով ավազը կը փորձկեր» կը ցատկոտեր ժեծ ի՛նչ ընես պես մր բանար, ու կ"բսեի Պեոթրանին, մինչնոր դերեզմանի

"`

ու

ու

ու

որ

ֆը

ա.ր «որա- ըրե

ծեխեր Պե ննար, կր քնանար ու երբ առտուն նեինճետ կը ճաշեր. Հետո աոակալինէր: Հեռ Կոթ, (Տե՛ր Աստված)տեսած եմ այդ կենդանինոր երբ Պեռթրան կես-կատակներ աթոռին մեջ եւո ընկրկելովկը իխնդար կ'ըներ ինծի. անիկա անասուն չէր, մա՛րդ էր. Պեռթրանինկր խոսեր ու ան կը Հասկնար, աչքովս տնսեր եժ, միշտ ինծի Հանդեպ քաղաքաիրեն շատ վար էր, բացի երբ խիոատ խոսակցեի Պեոցրանին չետ | այդ մեծ սե բնավ բան մը չրոհի. այն ատեն ղիս մեկդի կը քաշեր,-- այո՞, անասատանը, իր աճադգինքաթերով,--ճիշդ տղու մը պես, անիկա սուն չէր՝ մա՛րդ էր. այս բանը Հասկցա դեռ երեք ամիսը չլրացած, Պեոթրանալ գիտեր. ն Պիժին ինքն ալ կիսովին կր Հասկնար մեղ, սի| միջե: կառըկապույտ լինտերուն ու խոշոր շհնատամներուն «Հոն տարի մր մնացի, երբեմն կապիկներ մերթ ալ քիթեոնիկներ ըսավ ինձի քե միաբլքակներ ժողվելու. անդամ ժը Պեռթրան կուզեր կարգվիլ, որովճետն Հարմար աղչիկ մը զտած էր, ն 4Ճարցուցինծի թե աղեկ կ՝ընե՞ր. Հետո շարունակեց դովել աղջիկը--կես-ֆրանսաջի աղջիկ մր.--շատ աղվոր է, օ՛ շատ աղվոր, կլրսծր ան. մինակ թե, կըսեմ իրեն. Պիմին մտածեցի՞ր. եթե ղիս մեկդի կը քաշն քեզի խոսած ' ուրեմն ի՛նչ պիտի բնե կնոջդ.բզիկ բզիկ ոլիոի ընե ղայն.եթե սպաճուս, քու տեղղ ըլլայի, Պեռթրա՛ն, կնոջ, իբրն Հարսանեկան նվեր Պիմիին Ճարդալիր ղիակը պիտի տայի ասաճովաբար. այդ ժամանակներուն կապիկներու բարջին լա՛վ գիտակ էիչ Ջարնե՞մ, ըսավ Պեռթրան.կեն-

ծոն

՛

։

Պիժին Հոու, ով ա նի

րանկըսեր.--

Խա կը 1 ոիդի կը սիր իկա լի թուք չէՆ արար '

ամ

Հողաքափներըկը բերե. անոր, ու երբ ծրամայե կը նայեր իր կնոջ որ չատ գեղանի էր'

ալա

ու

"

ա

ընդմեջեն սենյակին

ու

տուն կենդանին՝որ ավազին վրա մոլեգինինջղինքը կ'ուտե. երբոր դա՝մեռցուրղայն, Էրուլճետկ իր աչքերունմեջ լույս մը կա՝ որուն տուն եկավ, բայց աչքերուն մեջ իմաստն է մեռցնել, մեռցնել: Պիմին շա՛տ խորամանկէր չկար, ամբողջովին մարած էր, խորամանկ, լույս բավ, բերավ. Դեսռթրանինծի դարձավ ան, ոնխոռվ ճողաթափները այս

ու

քոն ես ինը աւէսվանմեջ ավելի լա՞վ կը ճանչնաս զինքը իք միթե. վշտացնե՞ կը տասներկուտարին ի վեր. դավակ մը իր ճայրը ու դինքըկերակրածեմ. ինք ինծի տղա եղած է. այդ ոչնչաբանությունները կնոջսկամ ինծի անգամ մբն ալ չբնես: «Հետկչալ օրը Փեոթրան ինծի եկավ որ միասին նմույշի ճամար ժամանակի ճամար, փայտե տուփեր շինենք, ու ըսավ Քն կինը քիչ մը ն ճետո պատով տուփեր շինեցի իմիին Հետ զարտեզը թողած էր. բոավ. քրբան մբ խմենք. խնդաց բաի. նկուր տունդ էրթանք քա՛նք, մարդուկս: ձայնեց: «կինը պարտեզը չկար, ու Պիմին չեկավ երբ Պեռթրան առ ալ բու | պիոքրան, զարկավ նինն ալ չեկավ. ննջասենլակինդուռը զարնված պիտի ըլլար արդանին բուկդ է, ըսի, բայց եքե իմս ըլլար ճիփ ատեն երեսը ինծի նայեցավ՝ ճերմակ. ամուր փակված էր. այն դեն: ժակ ժը բացու խոշոր վրա ձեղունին վերցուցի, ատեն վեր դուռը ուսերովս «Այն վզիս վրա Պիմիին մատները վդացի- Մա՛յն նոթ. կը վրա. զամբյուղը ված տնսանք, ուրկե արեր կիչներ տախտակամածին վոտաչեցնեմ թե այդ մատներով կը խոսեր ան. անոնք խուլճամրի այտեսա՞ծ | էին. ամբողջակա՛ն.իր մաղուտ բազուկը պարանոցիսշուրջ սանետված թուղթեր,կամ սեղանին վրա ցրված խաղի քարտեր սեֆայդ ու կար ոչինչ հս երբեք. կինը մեջտեղ չկարչ կ'ըսեմ քեզի քն դունչս վերցուց ու երեսս նայեցավ, ճշդիվ տեսնելու Համար ու կային, վրա բզկտուքներ | ակին մեջ կնոջ նմանող. տախտակամածին ինչպես ինքը զիս կը չասկնար: թե կը հղա. բայց Պեոթրյւն ն դուն պիտի զարնեի՛ր «--Տե՛ս, տե՛ս, բսավ Փճոթրան, զինքը, անոնց նայեցա ու չաիաղանց անձճանգիստ այդքան ու ծակին վրա ալատին ւ ինչ կը գգվե. ատիկա տնետոնյանապերախտությունէ: | քիչ մր ավելի նայեցավ տախտակամածին, « ե բարձրաձայն, ես գիտեի թն մշտակա թշնամիս ըրած էի Պիմին, որովճետե այց գտնվածբաներուն,Հետո սկսավ խնդալ, մեղմ կամ ոՇթեղե Լ էր. բ ն ավ չլացավ, ոչ ալ աղ իր մատները պարանոցիս մեջեն մատը գուշակել կու տային. ճաջորդ խենթեցեր Հասկցա: Փաոք Աստուծո, Պետո ւ աֆ ակ մ մը կար, որուն երկարեց շարունակեցխնդալ. մեջքս ատրճա անգամ որ ր տատ Գիմին, մէջքս թեց. դուռին մեջ անչարժ կեցավ, Ի անտաոլ ես տալու Համար թե լեցուն էր. ալ բացի զենքը՝ ցույց թաթը, է, ու Պիմինձեղունը ծակերիջեր կինս ույս սենյակին մեջ առանձնացեր ւն ու էր պզտիկկապիկներու ղարնվիլը, ու Ճասկցաղ: Գիմին սպասենք, ննրու մեջ տնսած դոցենք է. ծակը է. օ՛ն ուրեմն, այս այսպես ու «Այսպէս,Պեռթրանամուսնացավ բոլորովին մոռցավ իմին ոբ պիտիգա: լ Պատճառ տակ կկա-մարդկայինսիրտ մը կը կրձր. վր. տմանքիղին էր որքին -223.ու

հորոննՎեր (8:

ի՞նչ,դուն

ու

ու

'

:

`

|

զինքը, ճասկնայի

ր ""

ու

ես

ե:

-

ու

| '

-2ջ»--

|

:

ճարեց:

ու

«Սեն

իր Ա

,

ամ Պիմիներնեցավ, տասը

անգամ

օրի

ապասեցինքայդ

տունին

քիչ մը անտառեն դար, կր վախնար, որովճեւոն գիտեր իր դարձյալ ե եկավ, Պեոքրանզայն րորդ երբ օրը րձյալ կանչեց, ու Պիմի եկավ ստոստուն ու ԱԲԻ: աղմկոտ. ձեռքին մեջ սն մազի երկայն ք ՝ դիսա ը ւ կար. Պեռքրան խն ըսավ. օ՛ն. օ՛ն. ճիշդ որպես քե ու անակ մ. րաժ ըլլար. Պիմի ավելի մոտեցավ. մ ու ո Կալի կը խնդար. այսպես երեջ օր սիրով վարվեցավ որովՀետեՊիմի եր վրա ձեռք դալցնել «որու վարլոցալ ազար իմի վերջապես ճաշի եկավ մեզի ճետ. ձեռքի սն մազր արյունեն բոլորովին վին սնացած քանձրացած էր. Պեոթքրան անոր մինչն ռր բոլորովին դգինովցավ,ու ՀետոՀաչ քաշելու ճամար. սիկառը --Ռւ Հետո՞ ամա բի րեն. հս գացի ղայն իր իսկ ձեռքով սպաննեց, լու որովչճետն խնդիրը Պեռթրանին կը վերաբերեր. ԱԱ իբ րաղարձա էր, կապիկը մեռած Պեռթրան ալ մեռնելո Լ" Իո" բայց բարձրաձայն կր խնդար, բոլորովին դոճունակ: օրանկութանի ույժին տարաղզը--մարդունճետ ճան լով կի դեմ յոթը--բայց Պեռթրան զայն մեռցու ՄՈՄ : Ճճո՛տ է Հրաշքը»: ղենքերով, դժոխային դղորդը սկսավ: «02ո՛, մեր այդ բարենս ունի իր Տինզերքինմեջ. օ՛ն, Հանդա՞րտ շատ ան Ու Հանս սկսավ սուլե ու թունալից. կրնայինք լսել Հակա անասունին Հ Հարցուցի ես, Պեռթրանինչօգնեցիր, փոխան թոչո՞ւ, --Բայց ինչո՞ւ, ղելու որ մեռնի: ըսավ Հանս ընկողմանելով, նույն իսկ ինծի Համար յ ղեկ բ ը չէր ապրել այդ սենյակը ձեղունին բացվածքովը տեսնելն ամ վերջ. ու Պեռթրան Թր ամուսինն էր... բարի գիշեր ու բարի քուն»: քա

.

կու

ա

աի

,

ո

տանը, Հանցանքը,

որ

էկավ

եմ

Հ

,

" ոմխա

Լն

,

ո

՛

պեղեցի

ներքն Նոճիինշուքին պես. գերեզմանի մանկական Փոս մը

՛

Ու

արն

ու

դրոքրան ոի Գո» ւ

քաղեցիոն

խոստում րը

ո

ղորմերթ տրվավսերդ ինծի: խԽոստումներ՝ տակ գորշ: Հողերուն մրղեցի Զանոնք

|

տ:Արոն" եե:

լ

ՍԻՐՈ ԹԱՂՈՒՄԸ

մամռոտ

ւ

մը դրի սիրո

քար

վրաննին:

դամբանին Ու բոլորտիքը վաղաթոշ: ՊըսակՀյուսեցիվարդեն

ղես, ռիրուվդ անղոր՝ ծաղիկնելն՝ ալ առաջ իրիկվան. Արեմարքեն անսա սան

ու

Մեռան

ու

հրման իմ ցավիս նակայն՝ են Հանդիսատես: նոճին՝տարինե՛րն

ո ոյի աո

ՈՎՄԱՍ

մ

ամա, ի

ՈՆ

ստ

ՀԱՆՐ

իրան Լաւովին

Պլինքըն,նոտ,

մըշուշալույս՝ վրայեն դետին նՆավարկեցին՝

ԱԱ

Դեղ ի ծովակ մը ցողերու: է՞նչ կ'ընեք» ո՞ւր կ՛ երթաք, տբղա՛ք» ն Հեռուն. ծեր լուսնակ երեքին Հարցուց Հարինդձուկեր որսալու ենք եկած «Մենք

ա

ԲԸՏԵԱՐՏ

միասին

Գիշեր մբն էր, Վինքըն, նռտաժ՝նավարկեցին. Փայտ մուճակին մը մեջ

«Տրղա՛ք։

ՔԻԲԼԻՆԿ

Ու

Մեջնաղվորիկայս ծովերուն: ժենք ցանցերունինք ոսկի, արծաթաճյուս» ն Նոււ

Պլինքըն Ըսին Վինքըն, մեջ մինչկ'երերային, Փայտ մուճակին Խնդաց ծեր

լ

--344--

նն .

ՍՏ,

|

Մ.

Մեեառննց

լուսնակն երդ մը երգեց. ու

--925--

ոո

Ջան

Հովիկն գիշերային 6 վարող ալիքներըփոթփոք, լոսավորներն էին՝ ձուկերն այն Հարին աա ոքրիկ լուսավորներ՝ մեջն աղվորիկ ժովակին,. քաղցր

ալ

ԵՐԿԱՐԱԶԻԳ ԽԱՎԱՅԻՆ ԵՐԿԻՐԸ

Օ0:

ող

»

ԷՌԺԵՆ

գ

ՓՌՔՐԻԿ

ԿԱՊՈՒՅՏ

Է

գա

մբ ժեջ

անկան,

միգամածային դեղմժնակերպ, կ՞առկախվեր մեղեսիկի Հանկարծածին կբ թրթոայոն լաբժբ. ամպշովանի՝որուն ժեջեն

ստեղչերթքա՛ք,մինչն ես ղամ, որ ձայն ճանեք»: նը նիրճեց մեջն իր ճոնիկին. հրազեց խաղալիքներնիր անգին.

անոր վբա

երկրայինորսկանիմբ ձեռքին ցոլթեր։ Հետո իբր թե այդ կամարը ւսնկն, արադ ճառազայքներ կ'արձակվեին ված աղեղի բկլար, Խորթ պես: նեւված փթիններու քիր»իխին երկրին մթադին ճաՀաջորդությամբ, մերք կը պտուտին»

Հոն

Ու երազեն՝ Ճրեշտակիերգ մտայսանգամ

ՄանչնՀեք... Պղզտրտիկ կապույտ մեր աա րկա տարիները, Յոժ օ՛4, շո՞ւտ անցան,

դարձդարձիկ

Գույնի այլազան շրջանակները երթ ռաջանալով,մերթ վերջացնելով,

ր

բարձկամ պաւպրիկները դեռ կը մբնանս

մը վերածելով դոջունկանանչի ու

վարի ջուրերը պողովատիկ մերթ ալ ձյունապատբլուրներուն

ոբ

ն

աղդամանդներու ու

ու

ֆին, ու ծանքդույլերըկիլնային պես: Հյուսված մույլ թատայններու

փոջրիկ ձեռքի մը Հիպումին. փոքրիկ դեմջի մը ժպիտին: . Վ, ինչ չոն են, այսքան երկա՛ր,երկա՞ր ատեն թե ո՛ւր մնաց ՓոքրիկՏողան, ի՛նչ եղավ ժեր ՊզտրտիկկապույլաՏրղան՝ ր զիրենք Ճոն դբրավ, պաչիկ առավ, գբնա՞ց: պատեն

մ զարմանան

ո

'ՕՑԺԵՆ -228..

դող-

ներու կուտակվածմարգարի ժովափոխվածէք, Ամբողջ փայրանկարը անոնք: սուտակներթվեին խումբեր:թրենը աշխատուկինհթումթառստվեր փին վրա մարդոց շքեղանայդ ժփանուտ ւոժղույնդեմբերնինկերդարձնեին թյունըքողած, սարդերե Հակայական իրենց ձեռթեծ, մինչն ղզարնվելով՝

կապույտ դեռ կը մրնան Տրողուն ճավատարիմ՝ հր ճին տեղը կեցած: Անձնյուրն

Ա"

կ՛եչթելեր՝ վայբաճակ

լեղակի երկար»նլարդավոր առասաներ. ն ժաղիկներու իղձական կապող նեին անկե. դայներկրին ճերմակություն ու

չելլա՛ Րատվ,

ո այց

ու

Զյումրյութի

«0՛ն,

Ր,

կամար մը ոստուտեց

ցոլքերարձակելով: դարտաղույն արաճետը: տանող շողշողուն Վալճալլա կամուրջը»

երբ Պղաիկկապույտ մեր Տրզան ու Ձանոնք պաղզավ զետեղեց խորհ

բ

ոսկեղեն բոցարՓարծ

լեոչափելով վերնի սպիտակ ու մուտք`ծովածոցինտեսանելի լայնջթ մարկայծեր ու ժարգարտափայլ ի վեր վառվոուն նադադաթներն 0տինք ժիածանՀոս էթ ապաչճովաբար

որ

չր

կանանչ կապույտ, կարմիր, ծառդրոշակներ, դողդոջուն կայթող, ճեծժփին, լուսավոր ժապավեններ, օաքնրանդ, կերպովլոբարձը, ավելի ակնախտիղ տրդչետնավելի լայն, ավելի Հորիղոննի վեր բարձփառքը կը շոՂ2ողար ննսապալժաո,զարմանաճրաշ ժեջեն բոցի երկար տեդեր աժպերուն մթար նածանչջող բանալով Հրավառության Հրաշալի ճառադգայթներու ակլով, Մինչն ոբ փողփողուն արնարնհելքեն ու

ՀԱԻ վն՝հր ր փագաի ն մը՝ շնիկը դեռ նո՛ր էր, ր" ոՂվոր փորիկ մարդուն ալ պուպրիկ. ատեն՝

խավարչուտ

ու

4նոթին մ

րիյն

տնսա-

ճրավաո պիսակներու: կը վերածվեր լույսի պոյկբ սաճեին ընդմեջեն ու ոչատովածքներուն էր, թառ եղած ու ոսկեճոս գինիի նման.

ՏՂԱՆ

պատերէ խաղալիքըշրնիկ, կը կենա Հազթ ու մեծզիը

Մարդ-պուպրիկն ալ ժանաեն

մթին

շողաց

մբ՝ Հետզճետեժթագնելով ցոլարձակություն վրա. վարդագույն րանին երկինքըպատառ պա-

ՖԻԼՏ

ոոշին այց

տար օրինակփայլ մբ Հանկարծանծրկրային

ՖԻԼՏ

լբ»

--921--

անգլ.բԼագոեն)

(ԹԵԼՄԱՅԻ

ԴԱՏԱՍՏԱՆԱՏՈՒՆԸ

(ռությունըտիրեց Դատաստանատանմեջ,

ցավ Աստուծո առջեւ

ն

Մարդը՝մերկ՝ երկ-

եվ Աստված բացավ ՄարդունկյանքինԳիրքը: Աստվածբսավ Մարդուն.--Դուն դեշ կյանք մը

ունեցար, անդուք

անոնց ճանդեպ, գանվեցար որ պետք ունեին. օժանդակության

ի

ի

ները թեզի կը դիմեին,

ու

օգնության կը կարուսեին,ն անոնց որ դաժան ու կարծրասիրտ եղար: Աղքատդուն չէիր լանը, ն ականջներդգոց կը մնային

վշտաճարներում աղաղզակին:Որբերուն ժառանգությունը յուրացուցիր դրացինիդայգիներուն մեջ աղվեսներ արձակեցիր: Մանուկ| հ

ու

ներունճացը առիր

շուներունկերցուցիր. ու պողոտաներուն վրա ինկար իմ բորոտներում՝ որ ճաճիճներումեջ կ'ապրեինն որոնք ղիս կբ գովեին. ն ի ճանգատավետ՝ երկրիս վրա՝ ուրկե շինվեցալ՝ հանեն

շատ

մը խողխողանքներ իրիր։

Ու Մարդը պատասխանեց.--Րրի՛ այդ ամենը: Աստված բացավ կրկին ՄարդունկյանքինԳիրքը: եվ ըսավ ԱստվածՄարդուն.--Դուն գեշ կյանք մը վարեցիր փետոտկեցիր Գեղեցկությունը՝ զոր աչքիդ առջն դրի. չկրցար պալ ղոր ծածկեցի Սենյակիդպատերը Բարին՝ պատկերներով նկարեցիր

ո

ու

տվիր: Ջեղխություն

փոխարեն քեզի Սերբերողներուն

ու

Մարդուն

եց

պոռաց.--Ջե՞ս Մարդը

Համար

Մարդուն.--Ինչո

Աստված ըսավ

յ

ւ

փո

Խրո

արա

ն

Կյանք

ն

ի՞նչ

Հ եժ պատճառով

Մարդը: պատասխանեց

անքո,

արե աաա առավՄ, ու Ար թեզ Դժոխք չեմ կրնար երու, խրկեմ.Երկի՛նքխրկել Դժոխքի մեջ անցուցի --Ռրովճետն տիրեց Ու լռությունը մը Վայրկյան Հետո Աստված խոս

ա

ապ

որ

Բոզ" կ'ուզեմ կրնար:

Մարդը պոռաց.--Ջե ւ ւշ Համար մարդուն.--ինչո եվ ըսավ Աստված ս

:"

եկը ԽՆն

րբեք --Քաանմ Մարդը:

աա

կարող եղած

եմ

ն

րդուն.--Քանի

Երկինք պիտի

պատճառով

ի՞նչ

երկինքըհրնակայելու,

մեջ: ատամանԴատաստանատան տվավ

ի-ն

ՕՍՔԱՐ

ու

սրինդներու ձայնով հլար պղծության անկողինեղ։ Յոթը սեղաններ կանդնեցրիրայն մեղքերուն՝ որոնց ճամար մեռա, կերար բանել՝ զոր ուտելու չէիր, հ Ճանդերձանքիդ ծիրանին ամոթի երեք նշաններովը բանված էր: կուռքերդո՛չ ոսկի էին, ո՛չ ալ արծաք՝ որոնք կր տնեն, այլ միսն՝ որ կը մեռնի Անոնցվարոքը անուչույքովկ'օժեիրու նուռեր կը դներ անոնց ձեռքերուն մեջ: Անոնց ոտքերը քրքումով կր լվայիր գորգերդ կը փոնիր անոնց առաջին: Անոնց թարթիչները ծարիրով կը ներկեիր ղմուռսով կը ծեփեիր անոնց մարմինները Անոնց առջին կը ծնրադրնիր կուռքերուղ գաճերը արնին տակ կր բարձրանային Արեինամոք՝ կ լուսնին շամբշանք ցուցուցիր:

'

մա պատասխանեց. --էրի րը ըսավ.--Վոտաճա խրկելկ'ուզեմքեզ: պիշե Բոկեմ. Դժռեց Քեզ հաա կրնար: եկամդ

ր

ՈՒԱՅԼՏ

ու

ՍՈՐՎԵՑՆՈՂԸ

ԻՄԱՍՏՈՒԹՅՈՒՆ

կատարյալ

աս

Լ"0 ված տվածգիտությամբ ե

էր. բազմաթիվ ամանի Նրռր է ւր զեխ ո հ արձակ էին իր պատասխաններուն ա աարիարոր զարմանալու աաա մատնին ոնության պատմուճանն հոր» Մարդը «զիր պատասխանեց.-Ըրի՛ ամենը: Իր եջ առավ աշխարճի ո աժեջտ երրորդանգում մբն ավար Աստվածբացավ Մարդուն 1Րչո1" աար կյանքինԳիրքը այն ատենն Համար:Որովճետն եվ Աստվածըսավ Մարդուն.--կյանքդ վրեդ բռսկլու որ չարիք եղավ: Բարիին եր Ին Աստծուն բնավ չէին րիք ըրիր վնաս Հասցուցիչ բեզի բարիք ընողներուն։ վա աշխարճի ճանչնար, աւժե յին է Վիրավորեցիր կամ կը մասին, ձեռքերի՝ քեզ սնուցին աեոր Ի անդգոսնեցիր Բ ստինքները՝ քեղի կաթ ըներ ղիրենք տվին: Քեզի չուրով եկողը ծարավ մեջ կը բնակինփույթ չեն Բոն ւագներու դարձավ արշալույսեն ու

վեր

ենեն

:

ր

ի

ն

՝

ու

ծնա ծ

Ակ

ոստայ

ը

ոա անր

ու

ու

այդ

ալ

չա-

ու

որ

Աստուծո

ա,

որ

պաշտ

ն

ն

ետ

որ

ն

առաջ

քեզ իրենց վրաններունմեջսլաճող մատնեցիր տարագիրները: Որոգայթի մեջ ձգնցիր թշնամիդ՝ որ քեզ խնայեց, ու դրամով ժախեցիրքայլակից --228.--

արն պաշ

ն

նները: "

երեսը արնին դարձուց

`

ու

ճամբա ինկավ, քայլելով՝ ---929--

առանց

տր ե-

Խի՝ ինչպես սուրբերըզորս տեսած էր, ժը թրծուն կավե սավփորիկ մը:

ու

մեջքեն անցուցածկաշեպարկ '

ու

՛

Մինչպողոտայեն կանցներ, ինքը լեցուն էր այն որ Ճ4րճվանքով կատարյալճանաչողութենեն Ան կը բիի, ն անդադար | Նաի կըներ: ժամանակ մը վերջ Հասավ օտա Ր էկի հրկիր որ լ օւտուծո

Աաաա

մբ Ք

գայր

Տասնըմեկ ոստայններնանցավ:Մյդ քաղաքներեն մեկ

բազմաթիվ

քանին

«ո-

վիտներու մեջ էին, ուրիշներ մեծ դետերու ափունքըն ուրիշներ՝ բլուրեքրու վրա: Յուրաքանչյուր քաղաքի մեչ զինքը սիրող իրեն Հետեող աշակերտ մը գտավ, նակ ամենմեկ քաղաքն ամբոխ մի նր Հետներ ն ու

կը Հանդհրձին մեկուն, որ Աստուծո թե ինք կրնմաներ նք ճավիրեն Աստուծո վրա կեսեր զինքը կբ թողու քանի պկվի՝ն որուն Հավատքը ն: շատնա տացողները ո այն ոխ իր Աստուծո վրա պիտի չխոսիմ. նն

ն

|

իսավինթնիրեն--Ա՞լ բացը տա, ինքը վերջիբ անցնելե

կու իմաստությունը ուրիշին լ

աե մ

պագեցին ու

"

մամ

ըսին.-Տե՛ր»Աստուծո ն

կը ճանչնաս զայր կատարելապես

ոո

կը

մնա:

եկանիր աշակերտները : ԱՐ մեղի, որովչճետնդ վրա խոսե Ք ընե

զատ

ոչ

ց

ոջ

ունի

|

ճա-

այդ

ու ծաչողությունը: Երկինջի խոսիմ 4. ղի Երկրի Աստուֆը երեն, կը տարածվեր Անիկա գիտությունը չեմ լ բովանդակ ձրկրին եյ. շատ վրա, Բոց մը իշխաններդավանափոխ եղան, ու քուրմերը այն ատը գտնվողբոլոր բաներուն բերիր՝ որպեսզի տտճարներուն, ու ուր կուռքեր կային՝ տեսան Թե բսին.---Մեզի Էֆ բաղմությունը Բարկացանանոնք իրենց շաճունկնարկորսված էր, ն էրբ մոզ ետ պիտիխրկես իրենց թմբուկներըկը զարնեին, Հազվագյուտ քեղ լսել. անոթի՞ կարենանք ին ղատ ոչ ոք կու գար նե ձգեֆիր հեր: ն ա: ին սիրամարգներով ղոր ետեեդ ուտեստի ընծաները րոէ. քոչ նչպես սովորությունէր անորդալեն խոսիմ ե մեառաջ: Անիկա անապատը առաջնորդոցիր սելով.--Մեզ եվ սակայնքանի՛ ժո դովոիգը իրեն մ չ կը ճետննր ու թանի կը սավան այգ Ամբոխը տրտնջաց,Ը" բանը էր Աստուծո վրա խռան մեզի, ր տվիր: Թթիվըչայնքան ալ Քր ցավը կաճեր, ն անիկա սնունդ զի ոչ մեկ Հր գիտեր, թե ինչո՛ւ հր վիշտը այնքան մեժ Ապտե Որովչետե քե էր: միշտ բավե: տուծո անոնց, քանզի գիտեր վրա կր խոսեր, ներշնչվելով կա չպա տասխանեց րշնեչվելով կատարյալ մը բառ անիկա աստվածգիտության այն տվեր: Բայց : լիութենեն զոր իր տված էր իրեն: Աստուծո վրա խոսեր, Աատված անոնոնց եա Ի ազ-զ ու Հեռացան, հրիկուն մը դուրս հլավ տասնըմեկերորդ ն տխրությամբ Քաղաքեն, իր աշաաշակերտները եվ , մեֆ Շատերըճամբա րոոներն մը իրեն կը ճետնեին. դարձավ: բազմություն լերան մը վրա գամիր բնակությունը մությունը ու աան ճոն լավ ժայռի մբ վրա նատավ,ն իր աշակերտները հլավ ն դեմջը լուսնին շուրչը ճավաքե ԲԲոր մինակ մնաց, ոտքի |" թոչ ու վեցան, ու բազմությունը ծերադրեց Հովիտինմեջ, ելով : ոքի պատասխանելով. լ" չ խո" անաոջի ոչ Մեժ Գետին բորդնց յոթը ամիս, որ ն Գլուխըերկու ափին մե ջ առավ ու -(ացավ .ն Հասավ այնն անալապատը ըսավ իր Հոգիին. ամսուն վերջերը էր ատե նհրորդ ինչո՞ւ ցավով ու երկյուղով լեցուն եմ, ն ինչո՞ւ իմ աշա Հուշկապարիվմբ պատն է, Քարայր Համար եղեգե անկողին նյոչրը միջօրեի արնին պայծառությանը հոր ար ժամ. Ճգնավորը Եվ իր Հոգին պատասխանեց.--Աստված եվ ամենմեկ քեզ լեցուց իր կատարյալ ք տվաֆ էր իրեն աման գիտությունով,ն դուն այդ գիտությունըուրիշներուն Հանձնեցիր. մէոր անիկա քոլ ծանոթություն: մարգարիտըբաժնեցիր ն անկար Հանդերձանքըբզքանցիր: մեծության մասին թիչ մը "րաշ անոր առջին՝ զոր յն որ իր ունեցած իմաստությունըուրիշին կու տա, նստած էր քարայրի Ադնավորը ինքը բացը կր մր երբ ա Հո" մեա. անիկա իր գանձը ավազակին տվողին կը նմանի։ Միթե մը տնսավ, որ երիտասարդ Աստված բնորո բարակՀադուստով, քենեավելիի մաստուն Հէ. ո՞վ ես դուն որ ուրիշին տաս Սատուծո Քեզի կանցներ ամեն "բ ո" դեմք անցավ ն գեղեցիկ վատաճած գաղտնիքը: ԱտենոքՀարուստ էի, ու դուն երիտասարդը պարապ, ղիս աղքատար Ամմն հրի" լեցուն: պարապ ու Ցուցիր։ երբեմն Աստվածկր տնանեի,ն Հիմակ դուն զայն ինձմե Փաֆմարգարիտներով 1եռքնծիրանիով Ը ձեռքերը առտու կարավան վերադարձավ, ճառա կաններու կեցիր: մբն մբնէր անիկա որ վա ավազակ ռրավչետն Վերատին լալ սկսավ, քանզի գիտերթե իր Հոդին ճշմարտությունը

ու

ոԷջօրնին

պատասխանեց.--կը լ

ձոիոն

Հավատավոր`

ովու անա աշակերտներուն ո հր

ձեզի Մո պատասխանեց.--Զպիտի ՛

'

ւ ա թա Ա

Գարուն

-

ղոր

բնակած

րան ւ մըաարի Գոա զջեավոր: ր Համար ու "բ"4 անա Արդ, իրի վուո րաբարո լր

արա |

բնակարան էր:ե , մոր,

ձեռքեր

՝

,

--230--

Ր

ԼՏ.

ները կը կողոպտեր:

"Ր

գանձեն պիտի գագի

եր

ավ

առինխոսիր:

. "ո ո

:

ու

մեջ

-31--

Ու ճդն ոա

զայն ու դքաց անո գիտերքե ով որ կը խոսի, երբ կը վերադառնա

Ը

Բ

մբ

ու

չե-

ուռքիելավ ըսավ երիտասարդը ժիրանիով ր» Գալով ինժի, ավաԹո՛ղ ուղածիդպես ըլլա: երու զին ըսավ տանե ջալչլով: էրեց աաա պիաի հրքամ, " Ինչո՞ւ Աաաա հան այն Ճգնավորին.-ազբնրուչ մեջ զբ աե անա մա

ու

բարին

կանգ առավ, ճոնքե լեցուն,

ոո

բեր

Ար

| ւ

փուշ է

ՄՐ

զոր

այդ դ

ու

տաղտուկ:

ե կնրպով նայած չէ,

այդ

Լ.

որո

,

ն

ու

ՔՐՐԼ

բանը ինծի Համար

:

| | : |

ի ի |

ի

մ ի:

--Ատենոք, Հ ասլա պատասխանեց ց Ըգն ճգնավորը. վորը Ա աստուծո կատարՀ մալ ան ծանոթությունը ունեի: Բա 75: իմ անմտութենես, ինձմե Հանեցի ուրիշներուն ցրվեցի ղայն:եվ սակայն, նույն յն, նույն իսկ ճիմա, ինչ որ կը մնա ինձիայդ ծանոթութենեն, ինծի ճամ ճամար -՛ թանկագինէ ավելի՛ քան ծիրանին մարգարիտները, երբ երիտա Հելուղակը ասիկա լսեց, ձեռքը դտնվածծիրան իո ու մա պողպատե կորածայի թուր մ ը Քոշոլը ըսավ որին.--Տո՛ւր ինժի անմիջապե աաթար ոլ քարԸ Հրա Ղ Ինչո՞ւչպիտի մեռցնեմ :

|

,

ու

ո. առար

նավո չե որք

:

ու

կգան աաա :

մեկը՝

որ

իմինես ավելի

մեժ

: զանձ մ ը

ունի ձեռքի տակ: ըսավ.--ինծի Համար լավագույն աեւ արքայության ւթյան սաշմաններըերթալ դովա-

թնե Դգնավորը րը թները բացավ

տի՞ ըլլար ժինչն Աստուծո բանել զինքը, քան աշխարՀի զիս, հթե այդ է Մեոցո՛ւր

վ

ւ

վաժգիտությունու

"

ու

թ

ու

ապրիլ անոր դգիտութենենզրկվաֆ: ես քեզի բայց պիտի չտամ աստ-

փափայ Քդ.

.-932..

իա

ՀՆ

ունիմ

Ու

դույաի

բ

Յոթը Մեղքերու երրորդ օրվանվերջալույսին,

ծիրանեքաղաքին

ոտեցան մոտեցար:

Կո դուռներուն

Հանդեպ

աղմուկը կու դար», որուն քաղաքենմեծ Հաճույքի մը ձեռքը վեր առավ դուռը ավաղակնալ ուրախացավ երիչյոասարդ Ու

ու

ա.

Համար:ր

նելու

նեն, Էղն ճգնավորը վայրկյանին, անոր: քեն քաշեց ըսավ

ին րդին վազեզ, երիտասա եր վազեց,

ա.

աու

կ յա

զար-

անց-

բ ՔՂ

մբ վղի՛ս անցուր. կանչդ լավ ու բաղզուկներդ ձեռքերդ Աստուծո մնա --երկաթե՛ ու ինծի տամ ինչ որ կը քեզի պիտի դիր, ու

՝

ջ

|

ո

'

նալով:

'

ու

կ'ըսեր.--ն'ուղե՞

«ի-

-

:

'

ա

տ

ր պ

ղբոստ Ք

ղ

ո

ու

Լ

ամ

լ

Յոթը Մեղքերունքաճհռու է, ո որ մինակ նեմարգարիտ ինծի, հա

ու

|

տությունը

դանձը:

եվ ծիրանին մարգարիտները Հետնեցավ անոր: երեք ու ոդնավորըղայն կանչեց թախանձագին հնեն, ւսվաղակին ճամբան բոնեց դնաց երիտասարդ օրվանմիջոցին, Ցոթը Մեղքերու քաղաքը չմտնեւ Հորդորելովոր ետ դառնա ղայն կը դառնար, կը կանչեր Դգնավորին Ատեն ատեն հրիտասարդը որ ժիրադիտությունը Աստուծո այդ տալ ինծի ու այն զ ն ք, եքե տալ զայ ն ա վելի Քանկադին է եք կուզես նինն ու մարդարիտներեն ինծիչքաղաքը չեւք մտներ: տամ քեղի ինչ որ «ծ եվ միշտ ոգնավորը կը պատասխաներ.--կու ։ տալ թույլատրվ ղայն քեղի բանեն 1 զատ: ՈրովՀետն ր" միակ

աչքերուս մեջ տեսածդ գութն է' ոք, ՀՔշրուս մեջեն քեզի կը նայի երիտասա չե Քրքիչ մը արձակեցու դառն Հոչտով մբ ըսավ մ որին.--նս ծիրանի ու մարգարիտն ե մեչ,Ք ն Դուն էջը ճանգչելու Համար հղեդե անկողին ա. Դու ն ի՞նչ գու թ կրնաս ունենալ իմ մասին. ն ի՞նչ պատճառավունձնալի ոժիր այդ գութը: ս զքամ --ԷԿը վրադ, ըսավ ողնավորը,որովՀչետն Աստուծո մանի --Այդ գիտություն տությունը քանկագիՆ բան բանմըն ըն է, ճՃարցուց հրիտասարդը, քարայրին մինչե մուտքը Հառաջանալով: --Անիկա ավե աշխարճիբոլոր ծիրանին ու ը աաա մարգարիտները, որր --Ու. դուն ունի՞ ի՞ս ղայն, ճարցուց ավազակը, ա՛լ ավելի Հառաջաչ

մԱ

վ

ուզեց իր

փոխար աաա ժողվելովարադորեն ծիրանի» Հեռացավ:

բուս

|

արապարճուտ բար ե,

:

տան

«

ւ 1 ի Պաախանոց»--Իմ

։

որ

ար,

տկ

ճգնավո

լ

բայց ոդնավորը թախանձեց,

ծնրադրեց ավազակը երիտասարդ Աստուծո վրա» ոչ ալ անոր տալ չուզեցանորխոսիլ ռգնավորին.

Բոր աաիա Արոն ցնե, մթ քրիտատարդը

|.

շրթունքներուս դիտութենեն:

երիտասարդըկեցավ: եվ

ա

իր երբ ճգնավորը տվավ

: աե այնպես ԿԱՐԱհունը, ղակըչ աը ածկեց քաղաքն նր, ,

է

Հողին

աղավ,

,

ու

ու

աստվածգիտումը եր աչքերեն ր

արմա ԵԿ իր քովը ոտքի մեծ

որ

խավար

"Լ

ի մեկը

ՄինչդեռՀոն կը մնար արտասվագին, սես մազերուներ անչ ու կ բուրդի Բոր Աատուկեցած էր. արույրե ոտքեր ն ըսավ անոր: Մինչն այսօր ճգնավորը -» բը վերցուց վեր եվ անիկա բալ ակ Աստուծոթո կատարյա ժո

ՀԻ

կատարյալ

Լ

ու ինավորը իր: ը

գիտությո' կու լաս:

ոչ րերը ամար

զգաց

որ

«ի

ւ

ամբուրեց

զայն:

Օ0ՍՔԱՐ

-933.-

ՈՒՍԱՏԼՑ

Ծ Ա Ն Ո Թ Ա Գ Ր Ո Ի Թ Յ Ո ի՝Ն ւմ ԵՐ

|

ւ

-

Միսաջ Մհժարենցի՝ ցի՝ մեզ Հասած Ե. ժ բանաստեղծական «Բաբա է «Քարախումներ», «Սխաժան»,«նոր տաղեր» բէ, 4եղինակած46 Քերք վածներից:

Հաա,

չիր Հարել Տ-րձանը Ժողո

ր

ծուն

դրոնական

խո»

ու

ել է

Գ.

Պոլիս տեղափոխվելուց«ետո

վարժարանում Բ հր ճայնրենի

ն բանասեր Հրանտ Առատուրին(1862--1928):

Համակ ԱԱ

՛

Է լ

էլ

բձր

1892) մաշվան տասներորդտարձլիցի

ու

ն

1903-ի ի

անա

ու

ասլազրու«

ց

1903,

Է

Հազի ե լֆ

,

քիվ 28, էչ

Թ,

ալա

529.

ե

տան

Քույկում:Գրաքննություն

արդեյե րդելեց

ճետ

ք

`

Հատորիկիտպագրությունը,ն

ան

Հանգ,

ո

444.

Ստո-

Թբթոումներառաչին --

:

| վ:

| ։

անդգավտպագրվել է՝

Ցայգանվագ 634,

օ«ՍՔոծնատ»

`

գրությունը` Շավասպ

Շավասպ Ծիածան:

է՝

Մ ասիս»,

1905,

օգոստոսի14,

Բնաբաննառնված

7:

284,

-

ծանոթագրու գ նաստեղծության , զ

ունր: ունը

ձեծություննեւ -- «Աշնանային Աշճանային 34, էջ 539: 26,

գրր-

«Մասի»,

1905,

նոյեմբերի

խոչեր

ՔԻՎ

է` «Մասիս», տպագրվել

կչապոեցնե -Գարունը

է՝

տպագրվել վերնագրով (Սիրերդ)»

1904,

նոյեմբերի 8, թիվ

ՇավասպԾիածան: Ստորագրությունը՝ 19804, դ

31, թիվ էկտեմբերի

44,

542, Վչ 825:

էչ 698:

Սթորա-

է' «Մասիս», -Սոնադին տպագրվել ) կամերայիներաժչաՍոնադինը(ւոնատինա Շավասպ Սիածտն: պրաւթյունբ Ձյան փոքր տեսակ է:

է՝ «Մատիս», Վայբկյաններ -- տպագրվել

դրությունըՇ̀ակասպծիածան:

24, Քիվ դեկտեմբերի

1904,

1966,

պրիմի 15, ՔԻՎ 8, էլ

49,

էչ 275:

Ստո-

15:

Մբեշաղնե» տպագրվելէ«Մառիս», Լե 1906, մարտի 18» Քեվ 4, էչ է «Մասիս», Արեին -- տպագրվել 34, էչ 603. 11, թիվ է՝ «Մասիս», 1905, նոյեմբերի Ֆիշերգ տպաղզիվել 2» ԹԵՎ 11 էչ 170--171 1905, մայիսի է՝ «Մառիս»։ Ցայգնէ պայծառ...-- տպագրվել

աան

--

1904,

Հոկտնմրերի 3,

մարտի 426, թիվ 5,

էչ

՝

Մ. Կ.

23.

արարեր

Ստորա-

՝

--294.--

19604,

13:

--

«Մառիսո, չէ 1՝ վերնագրով իշ», սուզագրվն

Սոտրագրոթյոնը՝ ել Միածան:

տպադի

ի

մարտի 1, թեվ 1, էչ

«Մասիս», 1906,

Թիվ 14, էլ

28,

մայիշի

Տառի ճոպաներ -- Կապույա-գար --

մեջ տա-

րականության

1908,

«Մասի»,

Հեղինակըալո ատծփԱնծաշենց է տպադրելիսառաչին անգամգիմել Միսաք բանասաեղծությունը ես Հրաժարվել, ռրից այնուճետն բազրությանը: ժողովածութ«Անդարձ» բաքո «Բարախումնեձր»

գին», ճանդնա, Կ. Պ., 1903, ապրիլի Պեբպեւյան:նրկրորդ անգամ

ր Բո"

--

տպագրվել -Նոպաները

չ

Դմաաւմի տալով ո բոյ

արմ

., ե-հաա

ա.

տպազրվելէ` անդոոբությաններ

կիրակիին վառում:

:

«Ս

18, թիվ 12, էչ 140: ՍտորագրությունըՍ ճրատարակվել է՝ «Մասիս», 1905 է լնտրկլ՝ տագ դելջանու բաժված սովորությանը: --

"

նվիրված(տերունական) թյան Հիշատակին ն խունկէին ծխում մոմեր էին, տներում նույնչնս տոնական 425, ՔեՎ 18, էչ է՝ «Մասիս» 18905, ճունիսի

ԻՐԻ

առա

կտորազրությունը՝

154:

Քրիստոնեաղուարթի»շարունակությունը): կիրակմտից»ժամերգից («էոյ" ճարուՔրիստոսի էր Համարում օրը՝ կիրակին, առաջին շաթաքվա կան եկեղեցին նախորդածերեկոները օր:

այդ բանաստեզծը ճարկադրված եղավ 4 ր րակության ներկայացնել առանձին ժողովածու` «ԾիաՓան» վերն վերնագրով: Զանազան պատճառներովդրթույկի տպագրությունը ձգձվեց ն գճղոց քած, լույս տեսավ 1902-ի մս յիսի կեսծրին։ օՍիաժանը»իր վրա բնեռեց ժաժանակի ն գրական քննադատության ուշադրությունը , կրքոտ վեճեր: Գ է` «Մառթոտ, Կայձեր -- տպագրվել անպտեմբերի10, ՔԻՎ 28, էչ

ոլ

էջ

է -երզ

Հրատա Բորա»

սրի

էջ

--

«ԾԻԱԾԱՆ»

արբ

10,

էր Խիրատի ափին:

Կիբակմուտքտպագրվելէ

Անծարծեցի

տակ» խորագրով Մեծարենցըմտադրվել էր ժողոված թակել Ն աաԹաթուլի «(ուսնին է հրդեթ»շարթի մբենույն

է

մայիսի 31, Քեվ 83,

է՝ «Մասիս», տպագրվել վերնագրով երգ-- «Սիրերգ» Վեբադառձի Շավասպ Ծիածան: թիվ 33, էչ 519. Սոորապրությունը՝

տապա»

մնջ Հիջատակվածկապույա-Ղ Անդարձ -- բանապտեղձության պոզ" ծննդավայրում:

Ո

թիվ

ՇավասպԾիածան: Ստորագրությունը՝

10,

գիր առաչին տտհղժագորժությունն է:

ուն,ե.

1905,

:

՝

կառուցված որ փանկանց վանքին, (Ջայնակ)»վեր«Սիրո թափառումներ անդամ առաջին Խոնչ իբիկուննաբագորեն...-1904, ճու«Սաղիկ», է` տպաղրվել ստորադրությամը նաղրով ն Շավասպծիածան 9, թիվ 20, «Մասիս», 1905, Հուլիսի 124, երկրորդ անգամ՝ նիշի 26, Քիվ 26, էչ Ցնորստ

Մկրտիչյանի(1868-(Սարգիս)

-

1903, -- տպագրվել է՝ «Հանթապիտակս, բադրությունը՝ ՄիսաքՄեծատության:

Ի «Մասիս», տպագրվել շոմին գմառիանեոու հ. Սեծատության: Մ. "196: Ստո րագրություծը՝ 30,

(Ս

ս

աւ ազալը

Ասսիս», 1905,

1905, ապրիլի «Մ Այգեոգ է Մեծարենցի -- տպագրվելէ տսիս», վերաբերում արտաճայտությունը Կոչնակըվանքին Շավասպծիածան:

«ոո Պ., «Հանրագիտավ» արտի քիվ մ Մեծատուն, ՄՆոՆՑ: ԱՅ յ ): Մձժարձնցիբանասբագիելանին,

Փունջերը տպագրվել է՝ 10, էջ 214: Մ. Ստորագրությունը տեղժ ճրապարակազիր Գրիգոր --

տակ --

«

Քառասուն ծննդավայրի

ճանձնել երկունանասանղծություն: է ոսուցիչն բանառտեղժկ, Բյ"ւն ն -- գրված Հիշատակը թյան է

ի

որ"6

ե

|

«ԲԱԲԱԽՈՒՄՆԵՐ»

ի

| յ1)

ղացը:

'

կազմած ախ տարիներին

-

59:

17, թիվ 37, էջ դեկտեմբերի անվավոր չրաչ ծննդավայրի ակնարկել արտաճայտությամբ ծերունի Ջբանիվճեր՛

տպագրվելէ` Մտեբմիկտեսիլճեո.--

«

ՄԵֆատության:

10, էչ ապրիլի 29, " ԹԻՎ

-- տպագրվելէ` «Մասիս», «ձայճեր Իբիկվան 1906, մոյի«է ԱրտվանառնինՎեյ -- առլագրվելՎ": «Մառիս», Խո»

1906,

--Ջ85--

20,

թիվ

14,

էչ 306:

«ՆՈՐ

ՏԱՂԵՐ»

ԱՅԼ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

լ

`

«Նոր ամփոփած, ժողովածուներում

աժփուիված Մեծարենցի՝ ու Այս բաժնում Հրատարակետմաճու Հայտնաբերված ինչպես նան Ճետո Հեղինակած, տաղերից» 284: ված բանաստեղծությունները: 25, Քիվ 18, էչ վ «Մառիոռ, 1905, ճունինի Ի տպագրվել հն

(ովա է տեսել 1907 -է նոլեմբերի ժողովածուն կան ջննադատության մեջ դարձել

իԿրի վատանա

'

կն

-

«Սիածանի»նման,

գրա-

'

Բո"

է՝ «Մասիս» դարձին -- տպագրվել ծ, թիվ 15, էչ Ջուրեն Անդաոձ տպագրվել է՝ «Մասիա»,1908, Հուլ, 25, Քիվ 19, էջ 291 լիսիՀոահոի

դիմ --

իկվան

Փոշին -- ձոնված

--

է «Մասիս» Զոտուք -- տպազրվել օգոստոսի 5, ,

ը

է կայներ

նկատիունի

--

:

Հա

թիվ 21, էջ 323. մրենի գյուղի Աստվածամոր եկեղեցին:

ե

Աստվածամա՞բ -- «Առ վածամա՛լ ՞

1906,

,

:

։

|

վ

օգոստոսի 19, թիվ ողբերգութեան»

«Մատեան

լ

25,աաովածամա

րիամ Աստվածածնի ասին

ՀիսուսՔրիստոսին:

Մեռելո

-

խորագրովտպագրվել է՝ «Մասիս», է Գրիգոր նարեկայու Սբբության կույսը Ո խուքը Մ«-

ը»

պոեմի Մ ր ԲԱՆ է,

Ց

(ճան

որնն

ըստ

գ):

ՋՁ,

րտատպվել՝

Մ

Ռամ

|

անունն

ի

քաղաբից'

եկեղեցին մեռելոցի (գերեզմանատուն օրճնելու) օրեր էր Համարում ծննդյան

ի

բափոխման

ւ

լ.

,

ն խաչվե (Համբարձման) էրաց

օրերը"

Անանուն անուն

--

ելելու

նուրբ վա

Բ

որ

»

Ճանգուցյալների գերեզմանձ տիկի (Հարության), Վարդավառի, Վե-

ճարցուց.

ծաղիկ, «Վաղրի՞՛

անունդ Է՞նչ է»

ագրությունը՝ րագրությունը է՝ «Մասիո»,. Ալճան ձաղիկնեւտպագրվել

--

'

Ու Քեչչ անդին դին ծ ժունկերուվրա

են քննաղատ

ու

Ծիածան:

թյունը Շավասպ

Եկուր սպագրվել է՝ «Մասիս», ՇավասպԾՄիածան:

ԱրտաչշհսՀարություն|

Հովը

դեկտնմ-

առա ջեն ան գամժմ արձակ ձնով տպադրվել է «Սուրճանդակ»,1906, նգամ Բերի 2, թիվ 2380, երկրոր դ անգամ, չափածոյով՝ «Մասիս», 1907, մարտի 31, քիվ 19, էջ 325: `

--

`

Իբիկվանմեջ խորին

է՝ «Մասիս», 180 1902, տպագրվել մարտի 17 օրիորդ նարդիկը,որին ձոնված էր բանաստնզ ավորություն էր: Խ.շ2

Ի»

Է է»

ԻՐ

իկու

ն ս --

նո

| ՎԼ

Ի՞է չ

ր

չոք,ա,

,

--

իղձ իղձ --

Վաճրամ Թ աթովիմասինտե՛ս

հորը"

՛

յունը,

«Անտիպ բանաստեղծ մը»

Աա1շ գրասեր

դվ

2 ոդվա

ժի

,

--

14 619.

Ստո-

46։

էչ 941,

Ստո-

365:

Ստո-

ճունիսի 5, թիվ 23, էլ

Ս.

Պ.։

|:

էչ 664,

էջ 469:

ՍտորադրուՀ

Ստորադրությո :

մարտի 20»

տպադրվել

օո.

թեվ 142, էչ

մարտի 20, թիվ 12, էջ

185.

Ստորագրու»

186:

Ստորադրու-

բանաստեղպոեղիայում եվրոպական միջնադարի Ջանթիլենը ընկերակցությա գործիքների հրաժչտական էր երգվում որ 2,

թիվ 17:

1904,

ապրիլի

1904,

մայիսի 8,» թիվ 19,

է` «Մասիո», Սպասում -- տպագրվել Կ. Մեծատության: Մ. թյունը՝

էչ 262:

Ստորագրու

302:

Ստորագրու

էչ

է` «Մասիս», ԻՐիկունը -- տպագրվել Ս. Պ.: օո. թյունը՝ 46, էջ 232. 1904, նոյեմբերի 18, Թեվ տպագրվելէ՝ «Մասիս», Ա՛ճ իմ սի՛բտս է...-դիցարաՀունական Տավիղն եվոլական ժակտռրագրություն Շավասպ Ծիածան: լարերը արնածագի տավիղի որի էր, նում ոլը (եվոլ) քամիների տիրակալն

-

--

`

ր .:

մանակ ճնչում էին ամենաթեքնքամուց

ու

--286--

1904,

Ստորագրու-

խեվ 35,

նոլեմբերի 15, քիվ

Հուլիսի 24, ՔԵՎ 30,

Մ.Կ. Մեծատուշյան: թյունը՝ է՝ «Մասիս», 1904,

Երազ օրե:

ծության տեսակ է,

առբեցությամբ...-- տպագրվել է՝ «Արնձլյան մաժով», Հանդես, Զմյուռնիա, լուռնիա Փգոատոսի1, թիվ 31, էջ 784-288, ԳեղամԲարսեղյանը (1883--1915) որին ձոնբան վաժ է քերթվածը, վածը, բանաստեղծ էր, արձակագիր Ճրապարակախոս: ,

1904.

«Մասիս», 1904,

է՝ Ցայգեոգ -- ոպադրվել

քյունը՝

անձ-

ծա

21,

Պ.(երպերյան օո.|իորդ)Ս.(իրանույշ) րադրությունը 16, թիվ 442, 1904, Հոկտեմբերի «Մասիս», է՝ Քուն-- ապագրվել --

Քաղձանք -- ձոնված է բանաստեղծ,թարգմանիչ յանին (1823--1915),

սեպտեմբերի եզոոոի

1903, յ

Մ.։

«Անանունը»ռտեղծագործեց...» («ն ավասարդ», ճանդնս, Բուքրեշ, 1925, պրակ Գ,

:

«Մասիս», ա

Ի

էջ

444.

Հովիսի 12, թեվ 28, էչ

Կա Մ. Կ. գրությունը 1903, է՝ «Հանրադիտակո, ԱչքՖոդ -- տպագրվել Մ. Կ. Մեֆատության:

էչ 25),

Իբիկվան

Մեծատության:

Հիջատակղ խրոակգ

։

,

ր գտնելով

մրցանակը: 94: Ստորա-

Շավասղ Ծիածան: դրությունը՝ «Մասիս», 1808, Մ. Կ.

էչ

խմբագրությունը: է «Մասիսի» Հայտարարել

Դուբյան -- տպագրվել

--

24,

թեՎ

Ճունիսի 14,

Բանաստեղծության թեման Ծիածան: Մեծատության, Մեժա-

է` ուղին -- առլագրվել

(խաչի վերացման) տոներին Հայջորգով

տպագրվել է` «Մասիս», 1906, Հունիսի 3 Քեվ Ր, էջ 222: ՎաճշրամԹաԹուլըբանաստեղծության ության չարժառիքի մասին վկայել է. «Թոփ Դաբու գրոփյան Մեժարեն էան ոոնցը տնանելու գացած էի. առաջարկն Ց Քիչ ԱՀՆ մը ղաշտ բարձրանալ, ճամփան ցորենի արտի ժըը եզե նզերքը պատաչմամբ ցանկապատի մը տակ պվղտիկծաղիկ մ : --

գ.

1903,

մրջուլքով կիր Հայտարարած թերթվածըն չաճել ճինգերորդ ըենցը ներկայացրելէ սոյն 2, Թիվ 6, «Մասիս», 1908, ապրիլի է՝ Պետրոս Սիրո թյունը՝

,

էչ

ր

Միսաք Ստորագրությունը

'

19,

10»

1908, մայիսի է' «Հանրագիտակը, տպագրվել

17,

ՔԻՎ

ապրիլե 26,

«մանրագինանո, թեվ 1903,

Մ. կ. Մեծատուբյան: Սոտորսգրությունը՝

-

է,65 ե

ւ

է՝ «Մասիս», հաժեվածսիշտեր տպագրվել

ադեորլոցի -- քրիստոնեական . ռեակ

Սիշանույշ րագրությունը Պեշպեոյան: -» տպագրվելէ Հիշատակ(Սի-ԵՐգ)

Սոո-

140:

ապրիլի 19, ԹԻՎ 12, էջ

է՝ «Մաղիկ», 1903,

մաճը -Մ. Կ. Մեծատության: Ստորագրությունը

ճավանաբարտպագրվել է կ. Պոլաի«Սուր քէ չանդակ» թերճանդես, Թիֆլիս, 1908, Բ 2 մոն կամ

ստացել է

--

Տղու մը

նեյ

կուս,

(1874--1915):

նին

Գեղինվառդերտպագրվել

էչ

--

նոր կտակարանի լինելով

- 1 որբնրակը Բոն, ոԳեղարվեստ» վարդը պատատվող Հյուվող հրասկյան ՍիրիայիԴամասկոս ՞

Աստվածամայրն

ՌուբենՋարդարյաՀ ն Հրապարակախոս բանաստեղծ արձակագիր»

է

«

ւ

իոկ:

«-291--

է՝ «Մասիս», 1905, Ազեշսանք -- տպագրվել

Թյունը՝ Շավասպ Ծիածան:

մարտի էշ, |2 4 3, էչ

Սիշաձայն նծծյուններ«Գիրկընդխառնում» վերնագրովն Շավասպ Ծիածան ոտորագրուԲյամբ առաչին անդամ --

տպագրվել է՝ «Մաղիկ», 1904, Ճունիսի 26, Թիվ 26, էչ երկրորդ անգամ՝ «Մասիս», 1905, դեկտեմբերի 10, ՔճՎ Տ, էջ 64: Հոգեհանգիստ է` «Արեհլյան մամով», 1902, -- տպագրվել դեկտծմոերի5, թիվՎ 45, էջ 1216. 174,

Կաղը, Խուլը, Համբը -- տպագրվելեն՝ էջ 185--186:

նշան Պապիկյան», կ. Պ., «Տարհցույց 1908,

ժամով», 1907, ճոկտքմբերբ 31, թիվ 44, էչ 1092: Հեղինակըմտադիր է եզել քնրթվաժը վենտնեզել «նոր տաղերի» «էլլայի՛, ԸԼայի՛» չարքում, բայց ինչ-ինչ պատճառով է մնացել: դուրս իկը -- տպադրվելէ՝ «Արնելլանմամուլ», 1802, նոյեմբերի 7, քիվ 485, էչ 1120. Տո՞ւբ ինձի, Տեո... -- տպագրվել է՝ «ույս», Հանդես, Կ. Պ., 1908, 2ունվարի1, քիվ 1 էչ 22: «Հայր մեր» -- տճրունական աղոթք, որը. բոտ Փիրստոնեականեկեղեցու արտասանվել է Հիսուսիչրքերով ն որի իմացությոմըպարտադիրէր փութացանչյուր Փթնստոնյայի:Դուրյան Սբբազանի մասին տնս «եղիշե եպիսկ. Դուրյան» ճող-

վածիծանոթագրությունները: Սաճիջչակմամուռ է՝ «Սաղիկ տղոց», -- տպագրվել ու

ժ, թիվ 34, էջ 418:

«Սենպոլիզմ»ը տպագրվելէ՝

«մուլ»,

1908,

Հանդես, կ. Պ., 1908,

Հունվարի26, թիվ 8,

ճունվարի

էջ 150--153:

Ստո-

խագրությունը՝Հոաչյա: Քանաստեղծության մեչ Մէժարենցնանդրադարձել է «Սիաժանռ ն «նոր տաղերջ ժոզավաժուննրի մասին արտաչայաված կարծիքներին:Գրու-

թյան չարժառիթը «Աույսում» տպագրված Ալփալսանի (Ալեքսանդ

1859-1919)

(տե՛ս«Հետ ամնաք

գոնվում էլին ուր ճրլարր փողոց Վ ճին Պոլսում, 9, Ցեյլաննէ: 2շ էչ 211 քիվ 9, 1908, փետրվարի մամուլ», Սիրերգ տպագրվելէ «Արնհելյան «երգ Ի է է ՆննրսեսՇնորճալու օգտագործված ,

|

Հաւբի՞ք, իմ» զառթի՛ք» փառք --

չ

-

սկվածքը: սաղմոսի դիշերւոլ» պաշտման է «մույս», ու տպագրվել Միտք բնության `

--

Իբիկնավեոջտպազրվելէ` «Արնելյան --

է՝ «Արնձլյան Առտուն -- տպադրվել

--

Փայլակ Փաթեթյան Գիստոռոս բարեկնգ (1860--1926.), Հիշատակված Բանաստեղծությունում "Գ ծանոթագրությունները ): Հոգ ճողվածի Սեյլանը նան զիավաճառանոցները:

Ստորագրու»

«Քննադատը, Անկեղժություն» հրգիժական ուանավորն է,

Փանոսյան,

որտեղ եա բանաստեղծական անդրանիկժողովածուինկատՀմաժբ Փննադատության վճրաբերժունքի մասին:Մեծարենցիբանաստեղծության 17) ճանդես են բերված ժամանակիգրական մի շարք կեղծանուններով դեմքեր. Դավիթ կուլան անճայտ, Առյուծ Ալփյան.- Սլ. Փանոսյան, Մեռճան Քալսամյան բանաստեղծ, արձակագիր ն քննադատՄծէրուժանՊարսամյան (1888--1944), Ավանդ պատմում էր եր գրական մուտքի ն

--

--

ի Տեբանցյան -- ուսուցիչ, ճրապարակագիի

Քննադատ Փրվանդ Տճր-Անդրձասյաճ -(1865--5), Նովիք Առման խժբագիր, ճրապարակախոս արձակագիր Եենովթ Արմեն(1882--1968), ԱնկոպՔաբակոփ բանաստեղծկ Հրապարակագիրծչակոբ Տեր-Հակոբյան (1881--1960),Դբանիկ ե ՃՐագ -- բանաստեղծ արձակագիր

Չյոկյուրյան(1884-1915), Թագվոր

Զատիկյան -- Արտաշես Հարությունյան (տե՛. «նոր ազերի», «Քաղզձանք» բանաստեզծության 0ճաճ ձանոքագրությունը), -- ուսուցիչ, լեզվաբան Ապատակցի Հովճաննես Գազանքճյան գրականագետ (1820-1915), Երամ Տետոնյան -- ճրապարակախոս, արձակագիրն խմբագիր Արամ Անտոնյան որի (1891--1982), ջարանով լույս է տեսել«Ծիածանը», Զանդիկ կ Քոջյան -- 4րապարակախոս խմրբազիր Բյուզանդ Քնչյան (1859--1922), Եղյամ Գաստեղյան Գեղամ -Քարսեղյան (ոմ՛ս «նոր տաղերի», «Ի՛նչ արբեցությամբ» բանաստեղծության ժանոցագրությութ), եդուարդԱռփիյան -- Հրապարակախոս խմբագիր Տիգրան Արփիարյան (1854-1914), Զատիկ Ա՞գադիո -- թանաածը: պատմարան ՀարությունՄրժբյան ու

ԱՐՋԱԿ

"ւ

--288--

1905,

տպագրվելէ՝ «Մասիս», Ցայգային --

Կ.

թյունը` Մ.

277:

Հեզի-

318:

ԷՋԵՐ 254:

Հունիսի 11, Քիվ 16, էչ

Մեծատույան:

օրաքերք, ել «ՀԲյուղանդիոն», ՑայգանվագտպադրվելԲ Սիածան: Շավասպ 2529: Ստորագրությունը՝ կ.

ու«

"Մ

Հունվարի

1905,

Պ.,

Ստորագր

--

Քիվ

1905, ել Հատվածիկներտպագրվել Է՝ «Մասիս», --

ապրիլի 16, Քեվ

ՇավասպԾիածան: դրությունը`

-- արխի

աի

տերեր Ռոթին

ել է՝

8,

ոպ

Աէչ լող

2278:

5, թիվ 1906, օգոստոսի «Սուրճանդակ»» 1906, օդոստոսի26, թիվ է՝ «Սուրճանդակո,

,

16, տոլազրվ 1906, սեպտեմբերի թիվ 80, Թիվ Աշներգ -- տպագրվելէ «Սուրճչանդակ» 1906, սանհպանմբերի կուրճանդակ»չ --

Ին

հ

աար

ել

Առտուն

--

--

11,

Քիվ

ր

որ

Քիվ լ», 1908, դեկտեմբերի Կ. Պ., լրազիրս «Մանզումհի էֆթյար», ա

ա

3,

յ

1888:

7. է Հանդես, Այս իոիկուն...-- տպադրվել «Փունջ» չ

ը

՞պղ

,

Հուն վ ար

17, էչ 261--263:

՛

22»6.

2314.

տպագրվելէ՝ ՇՄՈԼ Մեծմայբիկը տպագրվելէ լ

2380:

3907,

օգուտոսի

ի 1,

բ իվ

բացառիկ, Ճճանդես, «կաղանդչեք», Ջեոքեբը տպագրվելէ՝ «ՄՍաղիկ», Հունվարի Ս էջ 48--50: Կ.

Պ.,

6--

1908,

--

ՀԲԴՎԱԾՆԵԲ

Քեվ 1905, ապրիլի է՝ «Մասիս», -- տպագրվել է Աոա Եղիշե եպիսկ. Դուբյան ուրվազծվում Հոդվածում ՇավասպԾիածան: Պո» 103. Ստորադրությունը՝ եղիշե ատմաբան բանասեր պ գործիք» ճոդնորական ե ղբոր՝ Գությանի Ֆ. Սկսած 1904-ից (1860-1930)գրական դիմանկարը: Դուրյանի քննությաո մ ի քանիսը որոնցիը վածներ, թերթ մուլում տպագրել 4 կրոնական :

39,

էչ

101--

-

(ՄՔճրո

ու

թրոմ

առել Մեծարենցը

առաՀ

ու

էչ

14,

ապրիլի 1չ ՔԻՎ

1908,

մամուլ»,

ու

ու

մամուլ»,

407 ' մարտի 18, քիվ 12, էջ 1808, մարտի 18, թիվ 12, էջ

է «Արեելյան էւ Սիշեոգ -- տպագրվել վերջինստեղծագործությունն օրոք Հրատարակված նակիկենդանության

--

Տիրան Չրաթյան (հնտրա, 1825--1921), ՃանանչԵկուշյան -- բանաստեղծ, արձակադիր,քննադատ. արվեստաբան Տիզրան

1908,

Գ.

177" --

188 .1905, մայիսի 14, ՔԻՎ 12, Վլ տպագրվելէ` «Մասիս», նովելիստ է : բնուքաղրված Հ2ոդվաձում Շավասպ Ծիտծան թագրությունը՝ ճիմնակա ա բանաստեղծական Ճոճրապի (1861--1815) նպարակագիրԳրիգոր քերթված, որո է ինը ի 1899--1902 քք. ՋոՀշրապը՝ Հրատարակել «նար ռանգությունը. աթ Գ առել վեցը («Համակերպությում», ցից Մեծարենցը ջննության

Վատո-

Զոնբապ --

է

՝

..989.-

կիլեն», «Զատկիա ոթիվ», «Վա ռարանը», «Անծանոթ ը»): Սրան ,

նն ր մնջբերումնն

բոր աալովմբճրատարակության,Մեծարենց Ի «Ծիածանը»

րու

:

1 Ին

ունննա

տՐբայիպարագան .-ն Ինտրայի րոն»

երաշա

Բինկյան

Աշա

:

ծանի Բինկյան յանը գտնվում (Արնելյան ծփրատ)ձախ

«Անբշանք ջանք»--Մ.

--

Պա

:

ւ

Լ

| 1.

Տ

ր: կ

:

էչ

|

լ |

ՍԵն-Ժորժ

տ

ը

'

աաա

եղա

Անու» ոլեն Գոլ

թ

բ

ոու

ա

է

Բ

ա

ան

(Ա, 1949)

լ. ԱԻ ընկերոջ թերքվածներին ւոն է դրանք ներկայացնել բական,ամեն արեն ակված

ագար (18421898

Մալտոմե

ի : |

Բն

Տ

Ե.

'

չէ

առանձ

լույս

Յ Համոզ,

Ռոնտել -- բանաստեղծության

Լոր ԳԱԹ

:

իր

երկեր գրում

"Ր"1

մեկը, որի

գրքորիք Հայտնություն կտակարանի է նրա տեսիլը: նկարագրվում առաքյալ, ուր չովճաննես --4մ

ւ.)

-

ուտ

լաճանայե,

:

|

«աարի

դ...

ծաղիկներ»ժողովածավ

կարդալ դեպքում

նատիպ գրելչկարողանալու

Սվ բ ն Ն

տմոնել,

ու

ապան

--

են արենցը

մ տադիր իր

նացել

սակայն կեղծանվամբ,

զասպ ված է ննովք

էն բառերն

թ

տոլ

`

լանեյա

է

--

ու

եղե ղել

է անտի

այխար-

է Հեղինակն

ճա-

նակում ձն նն. Ն քոոող

տյանին Մ. արսամյա Գոլանճյան Ժփոլանճրանը Պ էդ. էդ. ու ինթանկեղծ ԳՐ ավել

`

'

վայելելուրիշներիդրածը(«Լույս»,

Հողված ճոդվա ը ն

տպագր

ելլ

ՈւՐ Սուն

է 1934-ին: Հրատարակվել

ամածամ

Ուղոզ-

Արմենիդեմ:

ՆԱՄԱԿՆԵՐ

,

Ր

դան Առլանչանին:

չ

են

Տիգրան ն 0ֆելլա

ֆա-

Հինգն ուղղված րանցից Վարն վերչինը՝ Լ է վ" յոք ԳաՀպանվել ապա Հարությունյանին Արտաշես բ անաստեղծ ժեկը՝ սապյան ամուսիններին, ն ամակ մակ:

«քո,

--940--

որը

մարվում (ֆո)

բանաստեղժ:

Ն

կառատեելիկ աքեաթյան` դեղարվեստական

Արմենի դեմ,

է

ուղված

ցանկացողներու: -- ճեգնանքն էր «ապագա

4ճայտարարությու

--Սոր ի Փայլակի ասիե-իրարարո" յալաննի ե)օն ապովխաե, ՕՏոմօո ա խորճուր պլանն ՊանԾԻ բար առիքոլ

`

ֆրանսիացիսիմվոլիստ կ, որ ունի ինքնատիպՀանգավորում: Քննադատություն թյունը -4 Պունիսի16, տպագրվել է՝ «Մանզուփեիէֆթյար», 1902, ՔեՎ 1840: Գրվածէ Տ Ժգրան Չյոկյուրլանի«Սրբածան»,Միսաք Մեծարենցի ցի» գրախոսության ն դրա կցված եննովքԱրեն ծանոթագրության(«Մասիսո»,1902, Հունիսի քով էչ 581-583) պաշա ային մատնանշումին տությա շումին...-- ակնարկը վերաբծրում է իր «ինքնաղատության մ տեֆա

Քր

ՑԸ) ր

Հաբարով»: բար

`

յանը"

,

է.

ի

-

-

որ

մո ՎՇի6սք

(Ն բերանին Սլկանդրիայի «նիրակ» Հաննա

Վաճան

Կո

--

նատյուրիզմ, զմի (Մեծարենցիար-

Աաաա Քանամտեղծն «իք -ա աի «աան, այնու անատամ -Հոծ նա երՎաճ իան Ա

Լ

ի

ի

(էմեբսոն) Էէմեբսըն

Ք երկար վերնազգեստ «էնթաբի»կնոջ կամ տղամարդու մո եռն: նորագույն, րոն հր փակցն փազցնող: իՈ046Լոօ (ֆ )--նո ն ազդագրեր սե

շ

ո:

տաճայտությամբ՝ բնութենապաշտության) գրական ուղղության

Քենաղատմր Մճծարձնցի նշած

բն

-- անպլիացի (1803-1882)

Ռալֆ

,

'

մ

ո Բուծլիե-Լեպելիտեն (1826--1947)

դը

ն,

ստեղծաղործությունները

ու

Սոն արձակագիրքատիերգակ

ու

|

։

|

Ռրբերչանինը

ու

այ

արձակադիր: բանաստեղծ, հր սկզբնապես ն Պարսամյանը Մեհրուժա որ վ Մառի Հովնանէ՝ քաջնվելո տպագրել

ճետ --

ՎաճանՄալեզյանի (1821--

(1944--18 96)-- ֆրանս ՔՈ յոնաղատ:մի խուքը բանաստեղծկարապետՏեր (1882--1915) ասին է որը արեն բանաստեղծությանժասին ր կարծիքը 4 է 1905-ի նոյեմբերին պ» ճանդեսում: մ Անտիպ եղծ մը տպագրվելէ` «Արնելյան ու դոամայա ճավելված նվիրված է վարժարանումՄեծ րա աթուլի (1887-«զոանին տակ` Տրգնր ա կան չարջի քննադատությանը ծանոթագրությունները):

.

ք ստեղծ, բանաստեղժ

-

չափածո արձակ տակ: 4. է 133-137 նիսյանկնղժանվան Հունվարի 19, Քեվ անաէ «կոր, տալագրվել Հոտ էր արածեցնում Նառեկացիին երբ Մովանսը Աստվածաշնչի, աստվածլը .-- Համաձայն Անշեջմորենի 3488: Ժիչեցնրան Հայտնվեց բայց անչնջ մորենու 1908, մարտի 13, թիվ վառվող, պատում, «Քյուղանդիոն», Է՝ որի Հեղի տպագրվել -մի դրախոսականի, Հետամնա ցէ առեկենդան նվիրված է «նոր տաղեհրին» (1880--1915): պատասխանն Հոդվածը ն կալապալյան-Փայլակը ժակ արձակագիր թատերդակ է արձակագիր» բանաստեղծ նակն

ի

--

Պուհլիե--ջ րանսիացիի

ատ

|

'

ծ

--

ն

բա-

Հրա-

տարակությունը»: 1863 1934)

Ասատուր, (Զապել Սիպիլ է ակնարկում անունի կնոջական

Գ.

Բոոտք առանձին

գոճելեն իրենց առաջին ժողովածուներից: ն ժորժ ֆան

:

՛

ց

ս.

է

7-ին ընթերցողներին «Ծիածանը»: ապրիլի է Մեծարենցի Հրատարակելու շարքով (ՄեծաՄատենադարան» որ «ւիրոջը ծանուցեց «Մասիս»ի ճետ, մայիսի 19-ին պատՃեղինակի անճամաձայնության ակայն, գժտվելով խնդրիմը մասին Ա. Շ.) ճրակ. Շ.) ճետ գեղարվեստական անի» չկցելանոր(«նիած Մատենադարանին րենցի ճառովնախընտրեցինք

եր, իսի» խմբագիրն

--

"

ն

«Մա-

Արմենը, որ 1906-ի դեկտեմբերից Հայտնել էր, թե նորաստեղծ

ծ.

--

Հայքում, եփրատ

ժողովածուն

:

է...-դառձած խեդիշ

էր «Հրապա-

յ

ժողովածուն է (ն. Պ., 1890), էրկրո րորդ` (1. Պ., 1893) Ռուբեն (1824-1931): ): ե,երկու Հեղինակներնէլ Հճետադազոսք, Հ չին, 1900-ին, ճրապարակորենդրժ-

Է

ի

Մեծ

:

Գեղաովեստական

։

հան «դեկտեմ,

մբայն։ իեն Մառա. «Հիշատակաց ծաղիկներ» 7) ոը

Հոդվածը:

արտա

ծաղիկներ»

տարակվեցին19

լ

սույն

աստ

Պ.,

«Պատրան

:

ոնի 1906-ի հոլեմրնր իր ճեղինակենդիտված»

է

Ճոդվածը՝ սփոնլ մու անկյուննեէ 1934-ի. բերին Հրապարակած

գրել

ակել։

ւ

գետի վտակ թո անդրանիկ ժողովածուն րսամյանի ոնոնոնրի 1904): «Մաքինեբկվոբյա՞ն» այտությամբ նույն Ր" աստեղծի նոր արված (Կ. Գոլաննյան ղեռ չէ ա հրուռրը Տղանք աո: (1880--1955) մասին Ա արքա մ, ղժությունները ("Արնելթի գրքույկով ծաղիկներ») ..

Արաձա րածանիի

:

որ

Ճղլ

է:`

ը

«թերեռ քո բ կողմնալուլան լով, Ի կարեն բենա մեջ»: Ին չ-ինլչ պատճառն է անտիպ, 4լ առներով մնացե ցել

ճույս

ի

«

թյան քնադատու

որ

ճ

«

մտադիր Հեղինակը

Հոդվածին, առիթով» «Միածանին»

փորձ մը

Ցո «Վերադարձի» պրիմ-մեոհոս դիման գրական դիմանկարից: Պերպերյան» | «Ծիածան»ին առիթով -- 1906 Մայիսի երչերին,

հիմ» արձակ Ին

Աոա

,

լ6

Մ.

Մեծառենց

Ս

-341--

`

--

ը

--

բարոյա-

կան օզնություն ՎարդանԱռլանյանը(44ց. 1815) Մեծձարենքի քրոջ ամուսինն վր, 4էտաքրթրվել է գրականությամբ,ժամովում Հաճախ է ճանդես եկել Ճոդվածներով:

'

|

Ե

:

ն

՛

դ

Գ

--

--

բարեկենդան» Ճոդվածի ժծանոթա«Հետամնաց

ԵՎ ՓՈԽԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

է` «Մասիս», 1905, մայիսի 2, թիվ 11, էջ 121: Եռտճզ -- տպագրվել Ստորագրությունը՝ ՇավասպԾիածան: Ճիոֆոի Չոսըբը (ՋեֆոիԶոսեր,1340--1400) անգլիացի րբա-

:

Վ

նաստեղծ է

ն

արձակագիր: ՄեծարենցիծանոթաղրությանՄեջ Հիշատակված

է

Չոսերի Տաս«Քենտոբերյան պատմվածքներ» չափածոպատմվածաշարը: Պոգաչիռի եոբյակ -- նկատի ունի բտալացի գրող Ֆրովանի «ԴէկաԲոկաչչլոյի (1913--1325) մերոնդ» ժողովածուն: եռանգ անսակ, ոռնդելի տարտտեսակ-- բանաստծհղծության

վ '

'

Ր

ներից:

ի

Ջյունին տակ (ճամբու պատմվածք) -- տպագրվել |՝ «Մասիս», 1906, Հուլիսի 15, Քո 18, էչ 284--288. (ՄամինԴմիտրիՖաոկիսովիչ,1852-1912) Մամին-Միբիոյակը էչ նրա պատմվածքի բուն վերնագիրն է «Խոստովանություն», գրող առաջին անգամ լույս է տեսել 1894-ին Պետերբուրգի «Միր բոժի» ամսագրում: Պատժվածքը

իջ

Ը

ռում

:

1906-ին ֆրանսերեն քարգմանությամիՀրատարակվելէ Փարիզի «Ռեվյլու դե ոնվճանդեսում, որտեղից էլ Մեծարենցըկատարել է Քր փոխադրությունը: Բելմեն պելմեն: ՏՕՍՒՈ6-մո1օՇԱր (Ֆր.) քավության նոխազ: Գիմի (Կապիկի մը պատմությունը) տպագրվել է՝ «Սուրչանդակ», 1805, դեկտեմբերի 23 (1906, ճունվարի5), թեվ 2388, ԻրտեաբտՔիպլինկը(Ջոզեֆ Ռեղյաող Կիպյու»

--

--

--

է: Նոր Կինեա լինգ, 1865--1936)անգլիացի գրող -- Նոր Գվիննա (ԿղզիԽաղաղ օվկիանոսում): Ս. ՖբՐանչիսկոս (Ֆրանցիսկ Ասիզիցի) -- թարողիչ, մուրողների օրդենի 4Հիմնաղիրը(1182-1226), որին վերագրվել են Հրաշագործ ճատկություններ: Ծիր» թաղումը -- տպագրվելԻ «Մասիս», 1907, ապրիլի 21, քիվ 32, էչ 434։ Թովմաս 1րվ Փիքոքը (Պիկոկ, 1785-1866) անգլիացի թանաստեղֆ է, արձակագիրն թըն-

'

հ

(Խկաո

քննադատն

ուղարկել քաղարով ծաղիկ

ո «Քափուշ» անուշաբույրմուգ կարժիր վարդ: Զիմաոա գյուղ Սեբաստիայի նաճանդգում, աջ ափին: եփրատի Քաբլայլ(նարլեյլ) Թոմաս (1795--1881) -- անգլիացի Հրապարակախոռ, պատմաբան,

ԹԱՐԳՄԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

'

գակ ն

--

տե՛ս

նազատ:

-242..

է՝

տղոց»,

2.1"

49--

30, ,

1902,

որ

Թուրքիայի Հյուսիս-արնմուտբում,0. Ներկարյանի

էն Փունջդ -- Գասապյանները Ատաբաղարից Մեժարենցին

թեվ 39--40, ԷԷ ե է էլ Հանել

--

ծննդավայրը: Հաստատվելով Ատաբազարում,Գասապյան ամուսիններըՄեծարէնցին Հրավիրել են երենց մոտ: Պեպի 0. Գասապյանի մորեղբոր զավակը:

զրություններում:

ի

փաքատ Մայլոբ

օդոստոսի 25) որով ճեղինակը Հորդորում էր Ճայ. կնոջը աշխատելու օգտակարլինել ճառարակությանը: --

26,

տարակվել ար Խոագոա "Պէ Դ»1854-1900)անգլիացի

--մասին է,

փիլիսոփա: մասին էմերսոնի

՝

տագր

ձն

«Լոյսթի ճոդվածդ խոսթը0. Նքրկարյանի«Հալթիկմէչ» ճադվածի («Ապս», 1807,

Ճայաշատ քաղաք Ատաբազար

տղոց»),

Ֆիլոր(Թիլ,ւններով:

Ամերիկայում,

'

մայիսի

1907,

յ ատերիկլան բանաստեղծ թիվ ճունիսի " վել «Սաղիկ բահառտեզծուք ոբեցնողը Իմաստություն Դատաստանատոմը, «Վ գությունն մ գրողի Եբկաբաձիգ խավային ամար տնի չէ, քե «Թելման»

ԽլոնտականԺոաու ՀԱ

Տիգրան Գառապյանը ծՐոռ Ը--1915) մասնագիտությամբ «Քժիշկ էր,. բայց զթարջվում ձր գրականությամբ, գրել է բանասատծձղծություններ ու էռժեն ճոդվածներ: 0ֆելյա Նճրկար0. (449. 1954) բժշկական կրթությունն ստացել էր յան-Փասապյանը վերամանկական դարձել կ. Պոլիս, ուներ գրական 4ճետաքրթրություններ: տղան Փա-իկկապույտ Գասապյանները Մեժարձնցի են այցելել մտնրիմներնէին, Ճճաճախ ու նրան ու ցույց տվել մասնադիտական 50, էջ 80:

ԹԻ

ՀՈ:

Հրա։

"

է, թատրերարձակագիր "իչ

ԲԱՌԱՐԱՆ

ո

ԼԱՐՎԱ

լապաստո--աղիտակ,քավփանցիկգայն

ր

ա

մ

: ալք--խորություն,

արմ կաղձուն--լեցուն,լիուլի

խորք, խոր տեղ

գեղի լուն, գեղեցիկ Ակատ--փայլուն, մլ վանի--լհոնարյուրծղ

մ

ուս--ա

ԿԱ ուն--

կար,

ն.

էշ

հ | Ի" լ -

Բուստ-մարջան

| :

ի Ն Վ

:

ի ի

ք

իլ Ը

Ն

Հորի

րաս )ծտերե--բուրավետքուփ

:

Է

թյուն

դեկադենտ

Հանկարծակի Անկարծ-անապասելիորեն,

Մաթ, վարտի--բացաճարո,ժերկապարանոց Անուշույք-քաղցրավենիք

: :

։

|

Առճավական,առճավություն--պապննական, վաղեմի(ություն), նություն Ասղանի--աահղով կարելու թել, դերձան Առմազուն1. տե՛ս հիրիկ2. երկնագույն,

կապուտակ մեղեղի Ավաչ--ձայն,

Գուլա--քուլա ծվեն

ԱՐշծպա--օճառախոտ

խչմար

շն ուտ: Գոզկակ--շծ-9:98

ռել. ճամարձակվել տել--ճամար ,

Գ աբիր (ա) --սրբարան

Նի Աշնակ. արնաքար,

--244--

Կախիլ--իլին

Դեղձան--բաց դեղնավուն, խարտլաչ

վարն

ԳեՐնե

մկանուտ

Դբասանգված--ժաղկազարդված, զարդա-

լ

Ր

լած

կապտել--Հավշտակել աղաղակ Կեղերջ--ցավագին

թուլանալ կրգանաւտ Կթռտել--տկարանալ։

Լամբակ--պինջակի

նարգիլե

Հարմարանք, Կլկլալ--Հխձլու անձկալ

լից սարքածօղակ

Կղկաթել-կարուսել, կնոջը վայել Կնատ.կնամարդի, խեժ

յասաման Սյլակ--հղրնանի,

ցան, ցանկ (Ֆո-)--Ցո

պատան նդիկ-Քիվեոց լոռոլ՝ քրիմոանմրով

|

կատածամ-

--հտն

լորն ժամեր ոնոցոզ

մեջք Լուսամեջ--լուսեղեն

1ույծ--ճեղուկ,4եղուկային

Զաղփաղփուն--թույլ,տկար չափ գեղեցիկ Ի

-

Նտջ-լորք

Վարոցորթ"

՞

ազգու, ար աան

Կկնդշուկ--անուշաճոտ կարկաչել Կոծկօծել--մեղմ

փառակալ

Կոշկոռ կապած--քոսոո, խատ ջամ պոկի

6 ատտանք կապել---փունջ

կապույտ սնակապույտ --սպիտակավուն ունեցող փաոք

Սան

ՊԵՊԵ

վրա քեկրծբակալի կրծքակալ

Լիսթա կյող տալ--լողալ

տիս ոկեվան--կասկաժելի,էրվբայելի ԾՖոկնուջեղ--երկինք ձգվող ճյուղերով փովոխԵՐփնեոփուն--հրփներանդներով

կարոտել ոի աիրը կոոր արժաթի Հանա

ցատկոտել Կայթել--քոչկոտել, պատյան Կափովո--՛փական,

լիոլին լուավորմաշ լիաբակ--լիաշրջան,

որ

ճոճթ

Կաշի--ռաստիկ» ջար թանկարժեք Կառկեճան--նոնաքար,

Հանդգնել

լ

ողո

պարգնող

Կախօոշան.-կախովի ուժգնորեն

իզա--վարաոնդ խբախնդիո--իրական

կինամոն Դարինենիկ-դարչին, Դեղնել--վարանձլ

ր

ճիմնո Աշմատաքի--արմատապես, վին

տվող, Կաթնաձիո-աթնաձիր--կաք

ա

՞

ամբուռ--իշամեղու

Հոկ

ծ ձոր ոՐֆոր--ձոր,

արմա»

--քրջոագն

Լի

ղ

տեսակ Ծայջի---Փառի Ծխան--ծխնելույզ ձորակ

թի ԹՆՃկ--նավակի

,

Քաղա

՛

Մ աղկապա

աան ի--լորոոի հար

ճնճղուկ Եկքանիկ--կարմրակատար Եղեբղ--դառնաճամարմատով բույս, բովելով խառնում են սուրճին

ծոթրին իոտաբույս, Ծաքբին---բուրավետ տար--ժաղիկներով

ձա-

Թուտինչ--նարինչ

Գլթիկ--սյունի գլխին ճագցրած վփայտրկ

ՀՆ դեբոտ--մսեղ,

օ

ի

րա

Ամին

լ

վող

լ

Իա

Խուղ--խրճիթ

որից

թառամած Թոչ--թոշնած,

ւ

նկարված

գույն տալ Աշնաներփել--աշնան Առաձիգ--նրկարաձիգ, ձգվող

Աբիշ--խաղողի որթի նեցուկ,

,

'

ռ

դ( եր Անդ(եո)--Հանդ(ձր) Անդեոոդ--նախրապաճ, տավարաֆ Անդնային--անդրաշխարչճի, Ճճանդերձյալ Անղոճություն--մտատանջություն, տխրու-

ԱԱ

|

բարդոց

Խպնստ-ամոքխած սաշման

բախելու)Խտբոց--չափանիչշ, Թակաղ--կոչնակի

:

բուրավետ

Խուզի (Քրբ.)--զառնուկ

քակ (դուտը

մոլախոտ

-

Ավլուր--ավլված աղբ

Հ

դիշ դեղ,

Գադիջ--

Ամպզոլ-ամպշող

Առիզած--գոգնոց,ծածկոց

::

ղց--բուրումնալի, Բուբումնանե ւմն -

կսկիծ Խալտուկ--մորմոք, )

|

Բաշշիշ--ճակինք

Քոբ (ոՕր)--քաճանա

աղի

Խոբխ--օձիշապիկ

տրորել Ընթադբել--կոխոտել, ՔՄ

ձգված

Քնապատում-բնագետ

ն

Անկապաշտ--անկումայնության ճՀետնորդ,

։

նման

ԲՔացըմնալ--աղքատանալ,ունեզրկվել

Ամբոոս--անուշաչու բույս

Ե

124 մշու Բալ--:եդ,մառախու

Խշտի--Հարդանկողին

ըղձանույջ--Հավերժաճարս )չ Ղ տակ տալ, ՛րորել Ընդոստնել--ոտքի

Քաճվանդ--ապարանջան

Ամբարձուղեշ--բարձրաճյուղ լ

ունկ-

է

ենկապատաո---խնկալի

:»

ոո Ր" 2 տ

աշթուն-Է

:

լ

թույլ

ճյուղեր

'

ցող

Քալաձիգ--մշուշոտ,մշուշի

ագատ

քար,

աքուքյ»

Անա»

--ջշատ Քազմաստեղ (նյան)

'

,

տ

Աղջություն»ՒՎո" ՄՈՒ

Քադրոն--նստարան. :

ուրախությո Խնծիղ--ցնժուքյոմ»

«--զովություն

ը Աա վ

ՈՐ

ն

|

ատամբակ զանդ,

հ

զյումոյութ--զմրուխտ

ՄԵԶ

'

կատազի խելխոլ--ինլաճեղ,

զբոսեցուցիչ--զվարճալի

ակ

Կունծ մ

(Լք)

անել

ակույ Բուկ

, միրաժ Միր Կ Կբկներնույթ--օդատնսիլ»

Հակուոչի --ճոճք

կոծ Համագոավընդգրկ

ծփանք

Խաղացք--վետվետանք,

լակա Է

Հր, Րեշ,

«ա-

Խամանիկություն-խեղկատակություն արան անընդճատ լխացավանք ատա-պելա--խաթքարալա, եճողուք Համբուն--շարունակ, գ

ն

ւ

ատագոան --945-"

ապար

Համել

Մատեան Համոն Մզացում ամռորբեն--ամբողջ, բովանդակ

վ

Ճապկտուն-«-աիազապաճ՝ ճամեցում--Հապազել,

Ճոկան-գավազան

ճաղպաղոզ Համուոդի --ուշացաժ,

Հան յ. --կցմցոմ, ճում. ցան

այրատ--

նր, ր, մավաջոն

(ծաղկի) Շափոակ--ռսակ տերն քափված Շաքիլ--ժառից նն

Ա

աա

ՆԱ Հապօ՞ն--Հա ն

--յիա

,

ն

-

Հեղզուրմի

ր

Ա

լի,

թարմ Ճանկաբֆակի

ջով

Մթաշ--խավար,մուք -իիփերք(ազույն) Մոլոշ (ագույն) Մոկող--այրող,խանձող Մուրտ, մբտենի--Մշտադալար թուփ

քաղցր

-«Ճաճույք, բերկրանք

ի

ՀՎ

էի

Հագար, ակ(ություն) ոմ) --Հաջորդ( ըմբոստ

տ

:

-

գ--Ճծնված, ապավինած չ ձրգն

"2 բաններ անուշակ -Ի հանապութն ո» ա ճազի » Բորավնա Հիիկ--

Խամետ--նամոտ, խոնավ

Հնամի--Հնամյա

Նատիո--զենիթի Հակադիրկետը Նափոոտ---շուրջառ, պատմուճան Նեյ--հրաժշտական դորժիք Նիմփառբան--Հավերժածարսերի (նիմջե

Հիո--1.

ա.

:

ող

,

'

ԻՎ

ու

Հի«ություն-խեղճություն

(ք) --դծրեզման(ներ), Հողվոտի

նատուն

դերեղմա-

Հօտեան--ճուտավետ, անուշաբույր ծուլորեն Հուլորեն--դանդազորին, Հույո--գեր, պարարտ Հունա(ճոն--այնտեղբառից)--«Րծն ՀՂւսամ--նարդոս(ծաղիկ) ,

'

Մ լ.

ի

Ն

Է

Է

ի

վե

:

'

Լ

'

` '

Գաբանճաթ-չարաճճի Գեխով--Հանդիմանանջով :

բեհական-ախորժոլխ Ար» Ն

Զյունաձիր--ձյունաճերմակ

լ

Պարանի (Ս Պառապողում կան --ա Գաբեզոտ-պատմուճա

Ճաճանչավուխտ --բաղզմագույն

Ճամուկ--նախշավոր, զարդարուն Ճայիկ--էգ ձի ուսն Ճանճկեն--ճերմակ Բիժերով

՛

'

բ զ աբունակ--

/

լոց

Սույլ--օո.լոց»

խառնիխուռ Վայբավատին --ցիրուցան, ՀալածաՎաշատական-աստանդական,

(ուն)-շըաստիկ հղած

ւ) արաջ թ ,

2Ր4

շրջանա

ամ կամ

ւ

ո"

:

քո ջող

կապած

Վիժակ--վարագույր

Վիտակ-վիտ զիտակել-վետվետալ վիտակի ընտիր կաորի՝ մետաթալա

մատ

պես վնտվետացող

`

՛

կան

էժանագին տեսակի, Վառնոց--ատորին բան --վարշամա՝ քաշկինա Վաշշամակված

Վարսաղիտակ--վարռավոր ելնել,բարձրանալ Վեշելակել--վեր

Ք Պճինք--սյճնանք, ԳԱՆ բա Պոշ (քրք.)--դատարկ Գողովատիկ--պողպատքա ատով Հարու

սուլելը

ջար նի քանկ քանկագին գունի .Սուտակ--կարմիր

պա-

.

միջն Գռնդ--բթամատով ված ՃՀասցնելը

`

-246..

,

փարաջա

Պիսակ--բիծ,պուտ

բույս Շանպոակ-անուշաճոտ՝

ճառապայք Շառայլ--ցոլք,

Ն

Գաբուտակ-քաղանք

`

ամար

լեցու Սբտապատաո--սիրտը

մբափակում(ել)

Պաբտասած ա

րական

Շաճարիկ--անտառային ոգի

ա

ոգի, փերի Պաշիկ--Հնջիաթային Հողնած(ու-

ծախարախար Շանապ/աժ.)--իշխանական,

տեսակ

Պոր

Պարնխ--ժայո

լ

Նառազույե--կարմրազույն, չինակարմիր :

ոո նող,

,

բույս, ոնճանի Շաճասպբամ---2ուռավետ

Ճակաճան--իգածոլ, վավաշոտ

Կար

ոո

:

օրբիչ

Սբաճակ--առագաստ, կաժ սկաՀն Ս Րսկա (աբսկաշան) -- տաշտ Ի ար Հայան ւս զո՞նրի վառակ '

-

|

Քզուկ Նկճաճասակ--կարճաՀասակ,

'

Ստգտանք--Հանցանթ վարագույր

ու

հ

Նոբազայված--նրբա բաք ված

տեսավ)

Ծտաշխ--ինկիտեսակ

պը-

առում «-- 7 Գանդույո--ճիմար, Պասուք--ժարավ, պապակ ն--լցված, Հորդացած Պատաբուն--լց

ուս

Սոշել---Հոսեցնել

տուղ)

'

Նոբզնոո--նոր,բռ լորովին նոր

աղատվել պոկել, Սկոթել--Հնռացնել,

(արնաղարձային ԳՊանանա--բանան

Նկնություն-խեղքություծ Նյուս-ձիուկոնակ,

Սիկ--տիղմ

Պայ, պայիկ--դիցաբանական նույշ, ֆեյա

շտեմարան

ջերժացած Սիշաչեո--ռիրով

կտոր, դիպակ Սեդուս--մետաքոյա

Գակուցում-աշ,

Նայ--խոնավ,քաց Նայադ--գետնրի Ճավերժաձարա, չրաճարմ

՛

Սաբակ--փոքրսար խչմար2: Սաոբինա--1.

Սղօխ--զովքամի

վախ, սարսափ եղջորազոր անասուն Գաճաո--րետանիեղջերավո ոգի, դից

.

րի) բնակատեղի

Ջայնյակ--սոնձտ(բանաստեղծության

Ղենչակ--գոզնոց,

զփույթ--անճոգություն

նկան--ճաց,թլիթ

Հուսկ--վերչին

կոտրավող Սամսաշող--ժնքժնքվող,

Ոբի--արջագոավ

|

Մետաքսաոէջ--Մետազալա չախջնրով,ճեն

էլ, բոլորով էլ

Ռաճանուդ--ճանապարճո

մա մանվա

ոակեղքն ըսկեսաո--ոռկյաչ

/

Մետ--կշեռքինժար

դանդաղ

--բոլորդ

Ջեբուո---տաքուկ,

Ջնջին..չնչին

ոսկիով ըսկեման--ռակեծլու,

բար(էց) Մեղեսիկ(ե) --ազնիվ

.

կտավ Ջանչիլ--ազեիվ չերմին

՝

Ոսին--սին,դատարկ

աստվա- Մաբախ--մործխ 2 99կամջ ախագաղափար, Մաոմաջ--շղարջ

Աի Ա Հ

սնուցել Ջամբել--կնրակրծլ, '

.-

աան

արացույց--նա

Հ

,

"պտույտ

պ

-

Շեբաս--շնրամ տերն Շիղ--փոքր դոլորչի Շոգոլի Շոգի։

Քոր

ամակ պրիմ տիկնիկ Պու-իկ--խաղալեր,

ներ--գեղջկական14

խեժ Մազտարք-բուրումնավետ կրակ Մաղմաղ--մարմանդ Մածնում--կապչելը: փակցնելը

կարկատանք

զ

Պտուկել-տու -

քար

Հորաաբաոդբաո--ճրապարավով ասած

արա

ոո

Շափյուղա--կապույտ

|

Ճուկ տալ--կռանալ, խույս տալ ճոզած.--վտիտ, թույլ Ճոնիկ--Մմանկական Խայլակ

մշկենի

Լ--գոռալ Պոոչտա

գեղեցիկ Պոբփյուտ--կարմրագույն Շառամանված--ճյուսվաժ կագի դույնի Ջանկագին գործել

ճանկ Ճապոտ-ծրկաթյա

ա.

Համպաո--բուրավետ բույս,

անձրն

Հորդ Շառափ--տեղատարավ»

ա

Տախտապարող--գետնատարած, գետնին պառկեցնող

Տաղտապանք--չարչարանք, նեղություն կապ Տեսթե--կապուկ, Տերտ--դարղ,ցավ, վիշտ Տիվ--ցերեկ

Տիվագոլ--ցերեկվա տաքություն Տողանցք--շարք Տբեզ--ոսկյա, արծաթյա կամ մետաքսյա Քելերից ճլուսած բարակ ժապավեն

Ցասուցիչ--զայրացուցիչ

Ուլ(ն)--վի

պարանոց

Ռծազուռկ--չսառած

ՈղՂ--ուղի

Ուղեշ--ժառիճյուղ, որքի մատ Ոպխ--գնտ տեղ-տեղ ՈւՐԵք-ուրեք-Փաղփ (ուն) --՛փայլ(ուն) Փանաքի--չնչին,նվաստ, անարգ անձավ Փապար--խոռոչ,

Փարփաոռ--փայլուն, վառվոուն

Փողփողենէջ -- փայլուն իջվածջով,

չող:

շողալով

Փոսոտա--

կայծոռիկ, (լոաատտիկ

Փքին--նե՞

մանյակ Քայո--ցոշարազարդ

նյութ կավե Քարմաոցանկ--կապարծ ամաններըփայլեցնելու ճամար

պատվար Քաբշշեպ--քարն ֆմշոտ--քմաշաք ֆողեք--ապարանջան ֆրթել--նվագել ֆբքում--բուրավետբույս

ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

գլխարկ, ծածկոց Քցաբ--կրոնավորի

ֆուղ--թել

:

Մեծառենց Միսաք

Քումայթ-արմավադույն

ԲԱԲԱԽՈՒՄՆԵՐ

ոգի 0դանույշ-օդային

0թեկ--Հնացած

ԵՈ

գիշերին հրազանքը (Զմրանցրտին Հովերենվեր). Հիշատակը Ո:

Ֆուլիա--ոսկինարգես

Փունջերը նոր տարին Ասողերը

.

.

«

,

՛

.

`

։

Արնագալը

,

,

.

.

՛

,

Մարմնի վերջ, որտի Վերք կյանքի երգը Հեքեր նդի «եթեր Հիվանդի

.

՛

.

.

ԿՐԻ:

Ի

'

|

'

'

ի

.

'

'

։

.

.

.

.

"Ր

ԵՈ

.

'

"

( (Տայգերգ)

:

՝

՝

։

վարղեր) միշտ դեղին վարդեր,1Ք վա՞՛ֆ Դեղինվարդեր(ՓՔԹեցե՛թ է չորս դին) (Գիշերնէ լուռ: մուքը պատած

Հիշատակ

Տեղատարափ

'

՛

,

չատնի լոին) Անդարձ(Գլոսլին արեը կը

:

.

ԾԻԱԾԱՆ

Ձմրան պարզ գիշեր

.

նիրքրգ (Ռիշերնանույշ է,

կայծեր

.

.

.

:

ն,) Հեշտագի գիշերն

.

-

՛

՛ ՛

՛

--249.---

ՏԱՂԵՐ

ՆՈՐ

Թրթոումնե

ԱՎՐՈՐԱՆ

.

Ցայգանվագ

.

երազի պաճեր Շնրամին

նինջը

Մտերմիկ տեսիլներ

.

.ԱՏԱՏՐԱՐԱՐՎ

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

Ք.ԱՐԱՐԱՏ

.

.ԱԱՐԱՐԱՐՈԱՐԿ

Ռերմակ վարդեր

Աքառիաներուշուքին տակ

Կ

Վ

ՔԱՐՈՎ

)

Այգերգ (Սարերունմեջ կը կոծկոժի այզուն՝ կոչնակը վանջին Գետափիերազանք

.

.

ԱԱՐԱՐՎՈ

Ք

Խոնչ իրիկունն արագործն... .

կիրակմուտբ

Նոպաները

.

.

Վերադարձի հիգ

.

.

.

.

.

.

Հովին անցքը

Ք.ԱՐԱՐԱՏ

ԱՆՎ

ա

.

.

Ուռիներու չութին տակ

կապույտ Հածումներ

.

ու

նրբին)

.

.

.

.

Ծ5

.

ամպային) կախվեր.) ՝ ուրը)

,

Անձրն

Առնչություն Ձյունի ցնծություն

Մեռելոց

.

.

.

.

ԱՍ .

.

.

.

ՈՎ

.

.

.

.

.

.

.

.

Իրիկնային

,

2.5"

,

Այդային

.

.

.

.

.

.

.

Անանուն

.

.

.

(Համբույրնանձրնին կը Քրչե չափա) '

՛

,

«

:

.

.

.

։

.

.

,

.

.

.

ԳարնանՀծյուղը

Հյուղին Գարունը

երգը

Մրուրը

՛

ԿՈ.

իր

Խ,Խ,,Խ,

.

.

"Վ

.

.

.

.

. .

.

,

'

Հյուղին Աշունը

.

Ըլլայի՛»ըլայի՛

2.ԱՎՈՎՈԱՆՐ

..Կ.

ԱԱՐՎՈԱՎՈՎՈՎԱՈ

ախ

.

,

.

.

ա

Ը

.

.

.

.

.

.

.

.

Տայգն է պայծառ...

.

տրցակ մը

ու

.

ԱԱԱՏԱՐՎՈԱՆՐՎ

Ծիրձրգ (Ճառազայթիպես, ոսկեվարս

Առտվան արնեին մեջ

ԱՏՐԱՐԱՐՎՈՎ

.

իրիկվան ձայներ

.

.

.

.

.

.

.

,

.

2ԱՏՈԱՐԱՐՎ

.

ծայգանկար Ծրեին

.

.

.

ԱՐԱՐՈ

.

Բյուրեղի դյուքանք

.

ԱՐԱՐ

ԱՏԱՐՎ

.

.

բալաձիգ՝թեթնորձն.)

ու

.

.

Ք

Ա

ԱՐԱՆՐՎՐԱՐ.

Այգերգ (Ալգն է ժաղիկ երազովլի .

'

.

Հուսամ

Աստվածամա՛ր

երկու սրիգչ

`

անձրնեինքողջն

.

9ՈԳՈՎՈՎՈԱՎՈՀ

ԱՏՎՈ

Մթնշաղներ Ծավակնձրը Մեղուները

Կ

.

վարադուրեց Անձրե (Բացաստանը պես էր Անդարձ(Լուսնի լույսը ծժառհրենծաղիկի Փրտուք

՛

.

.

.

Ս

.

'

Սիրերգ(Տրցակ մը

ՎՈ

`

՝

՛

Ա2

ՎՈՎՈ

ԱՎԱՐ

Վալբկլաններ

.

ԸԱՐԱՏՐԱՆԿ

Սոնադին

Մառախուղ

ԱՐԱՐՈ

ա

.

ԱՏԱՆԱ

Գարունըկապրեցնք

Ցուրձն դարձին

ԱԿՎՐԱՏՐԿՈ

ԱշնանայինՀեժություններ

ծայգային

ԱՐ

.

ՔԱԿԱՆ

.

.

.

ԱՎԱՐԱ

.

Տապի նուաներ

հոձեր

ՎԿ

ՂՈՎՐ

Ցնորոտ անդորրություններ

վայրկյան

ԱՆԱՎՈԱՎՈԿ

ՔԱՐԱ

.

Իրիկունը, (Սա փրիկունն ըլլայի հս) Հովն ըլլայի) Հովը (Ալիջներունվրա ոստոստող .

Հյուղբ Քաղձանք

՛

՛

՛,

,

,

՛

»

.

.

.

մատնաձճարեց Հովը(Գատուճանըս

ու

--ՏՏ0.-

.

.

.

.

.

-

՛

անըքավ:) --251--

.

Տերեները կըսեին

.

`

։

կերթա արեն իր զատիկին... մեջ խորին... իրիկվան

:

.

.

.

.

.

'

.

,

յ

.

.

.

յ

/

յ

հրիկունս (հրիկունս է բարի՛, բարի՛,

լիաձեռն

ու

:

.

ի

.

ա

.

.

.

.

ի

յ

։

,

Տեսիլ

Հոգեշանդիստ

կազ

իրիկվան դն

.

:

Հուշապսակ

'

.

:

|

:

Ք

ւՆ...

.

ի

|

|

'

'

ի

'

'

9»

'

՛

'

'

Փոշին

՛

Ծաղկե քառյակ

Մծրժոսք

՛

'

`

'

՛

.

'

.

.

՛

.

.

`

,

,

ի

'

.

.

'

.

.

.

-

յ

,

յ

ւ

Դեղին վարդեր (Դեղին վարդեր մայիսի) Հիշատակ(միրնբգ) (Մութ ըստվերներ, ծավի լույսեր ցիրուցան՝ ) .

.

|

ի : |

Է

ի

Տղումը

ժաճը

.

`

.

Պետրոս Դուրյան Սիրո ուղին

ԱԵ

:

'

|

Դ

Լ '

|

:

.

ի

,

ւ

:

:

յ

:

ի

.

.

:

,

յ

.

:

:

:

:

,

.

.

.

.

.

:

,

'

.

.

մամուռ

,

.

"

.

.

ԱՐԱՏՐԱՎՐԱՆՐԱՐՎՈ

ւ

.

.

ԱՆ

2ԶԱՆԱ`ԲԱՆԱՆԱՏՆՐԱՆ՝:

ԲԱՐԳՈԳՈԳՈԳՈՎՈՎՈՎՈԳՈԹՈԿՈ

Կ

.

.

.

.

.

:

աի ։

.-982..

ի

.

.

.. '

.

.

.

.

ու

.

.

ԱՏՎՆ

,

.

.

.

.

արցունք

էս

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

կրբրակին,) (Քո՛ւր, մոտեցի՛ր

.

1 22

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

,

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

:

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

,

.

.

.

.

ձյունածաղիկ»)

ա՞րն -

.

-

.

.

.

.

'

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

քովեղ,)

քու

.

.

.

.

,

.

.

Է

.

|

Ո

ի

լ

'

.

.

ԱՐՋԱԿ ԷՋԵՐ

Ցայգային

Ցայդանվագ

Թ

Հավա

Ջրին ծառը

Որթին տերեը

Առտուն

եմա

Ձեռքերը ,

.

.

.

ՐՒ

.

.

ՎԶ

ՐԱՐ

.

.

,

.

.

.

-953..

.

.

.

.

ՒՈՒ"

ԿՈ:

բանաստեղծություն)

Այս իրիկուն... (Արձակ

ՍՓ."

ԶԴՈՅՈԿՈԿՈԿՈԿՈ

'

ԱԱՐԱՐԱՐՎՈԱՈԳՈԳՈԴՈ

.

,

.

.

Ո.

ԱՐԱՐ

,

.

.

.

ԱՎԱՐԱՅՐ .

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

ԳՈՅՈՒ

ՐԳԳՈԿՈԳՈԿՈԳՈ

Տկճորին երգր (Արձակբանաստեղծութ)

.

.

.

.

.

.

.

,

.

.

.

.

.

.

,

.

.

.

.

Աշներգ

'

.

.

-

.

.

Խենքե՛ր

յ

.

.

:

ՔՎԳԱՅՏԱՐԱԱՆԿՐԱՐԱՐԱՏՐԱՐԱՆՐԱՐՆ

ԱԿԱՆ

'

,

.

.

`

ւ

ւ

յ

.

.

:

.

ԱԱՐՎՐԱՏՐԱՆՐՎՆԱՐՆԱՆ

ծրազ օրեր (Քանթիլեն) մ պասու

ւ

,

.

Մաճը (Մանուկներըկը խոսակցին)

Ս

:

յ

յ

'

ՐԱՐ.

Ելո՛ւր (Սիրերգ) Ցայգե «ՈՒՐԴ

,

.

ի

ի

.

Մշուչին մեջեն

Քուն

'

.

:

:

.

.

.

.

.

.

«Սենպոլիզմ»ը վրայեն կերթաս, Սիրերգ (Ցյունին Միտք բնություն

երգ

.

.

.

'

.

.

.

Տվայտանք

:

ԱՈՎՈԱԱՈԱՈԳՈԳՈԳՈԳՈՎՈՎՈՂ

Աշնան ծաղիկներ

|

.

`. .

Հիշատակը

|

.

.

.

'

`

.

.

.

՛

ժով

,

՛

Բաժնված սիրտեր

Աշնան

լ

:

.

.

ՎՐՎՈԳԿՈՅՈՅՈ"

Ք

։,/,ԻհԻ,չ

ղթինը

Խունկ

.

ւ

.

2ԱԱԱԳՐՈԳՈԿԻՈԳՈԹԻՈՑՈԺ

.

հրիկնավերչ Սիրերգ (նրբ մը մեկնիմ

|

|

|

,

ԵՈԳՈՅ

'

.

|

,

.

ու

Արճամարճանք .

|

.

|

ԱՐ

:

Մանիշակ ու

|

.

|

.

Տո՛ւր ինծի, Տե՛ր...

:

՝

ԳՈՐԳՈՎ

9)

,

.

|

ԳՈՄ

.

.

.

.

.

լ...

Խովը Համրը թ

.

.

.

.

.

.

.

ՏՕԱԱԱԱՐԱՐԱՐԳՈԿՈ

.

.

Առտուն

երգը (Լուսինն Հայլվույն մեջ առվակին Հեզաս4).....,

'

.

.

|

:

:

,

Սիրաձայնճծծյոններ

ԱՅԼ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Մութին տակ (Սոսկում)

իմ սիրտս է...

Աղերսանք

'

Ք

2ԱԳԿՎ,Վ-Ի.ԳԳՑԳԱՆԳՐԱՏՆԱՆՋՈՐԱ

Ի՛նչ արբեցությամբ...

Ա,

|

ւ.

ի

.

ճոտկան,)

ու

իրիկունը(Ածուներունմեջ Հիրերունջընջույշ)

«

:

ԱԱԱԱԱԿԻՎԱՐԳՐԱՆԱՐԸ:

Իրիկվանիղձ

լուսնակ քուրիկիս

յ

.

.

.

.

՛

.

ՀԳ"

ՃՈԴՎԱԾՆԵՐ՝

եղիշճ եպիսկ. Դուրան 9.

Ջոշրապ

ԿՈՎՈՎ

«ՎՈՐԱ

օօ.

ԱԱՐԱՐԱՐԳՈԱՆԿ

ինքնադատուքյանփորձ մը օնիաձանջինառիթով Անտի բանաստեղծ մը

.

ԱԱՐԱՐԱՐԱՐԿ

Քննադատությունը

նարեկացիինՀետ

Հետամնացբարեկենդան Աղեղ

ու

.

կապարճ

ԱՐԱՉՐՎԱՎԼԿ

Բ

ՀԱՑ ԴԱՍԱԿԱՆՆԵՐԻ ԳՐԱԴԱՐԱՆ

.

ՄԻՍԱՔ

ՄԵՄԱՐԵՆՑ

Երկեր

ՆԱՄԱԿՆԵՐ

ԵՎ ՓՈԽԱԴԲՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ԹԱՐԳՄԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ոճոմօ016ե1

ԽՈՇՃ:Ը

նռանգ

.

.

Ջյունին տակ (ճամբուպատմվածք)

.

.

Վ

.

թ312816ՂԵ180 «ՇՕ86ՂՅաՅԱԼ Իք0»

Էքճտ2ի,1986

.

.

մը պատմությունը) Պիմի (Կապիկի Սիրո"թաղումը

ՄԷԱՃՔԵՒԼ

ՇՕԿԱՒՇԵՔՑՇ

83Եւծ) (էո քո աՇճօմ

.

.

հԽոմՇհւտ

ՀՈԱՑՈՇԵօՅՆ

Հչոլանդականօրոր

Ք.

Փոթրիկ կապույտ տղան ծրկարաձիզ խավային հրկիրը

Դատաստանատունը .

իմաստություն սովորեցնողը

ԱԱՏԱՐԱԳՈԱՆԱ

ՈՐԴՈ

.

.

ի

.

.

.

Խմբազիր՝Ա. Ս. ֆիշոյան նկարիչ՝ Մ. Ռ. Սոսոյան Գեղ. խմբագիր՝Գ. Յու. Գյուլամիրյան

Վ. Գ. Ավագյան Տեխ.խմբադիր՝ կ. ն. Մամիկոնյան սրբագրիչ՝ Վերստուգող

ԾԱՆՈԹԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ԲԱՌԱՐԱՆ

.»7

ԷԵ

Հանձնվածէ շարվածքի 11. 06.86 Ք.. Ֆորմատ՝ 602484 1/լգ.Թուղթ՝ տպագր. գրություն՝ բարձր: 14,889 պայմ.

'

Ի

| |

տպ.

է տպագրության 31. 02.06 Ստորագրված թ. 1. Տառատնսավ՝ «Գրջիսովորական» ֆպա-

մամ., 15,2

պայմ. ներկ. թերթ., 11,8 ճրատ.

51 000: Տպաքանակ՝ 403: Գինը՝ 1 ո. 30 Պատվեր՝ կող.: «Սովետական գրող» Հրատարակչություն, երնան--8,Տերյան917 Է31416ՂԵՇ180«ՇՕ8ՇՆՅԵՅՒ Ւքօմ», Եքճթոո-9,

ՀՍՍՀ

ճրատարակչությունների, պոլիգրաֆիային

77.

Ղօքոոռ,91,

մամ.:

գրքի առնտրի գործերի պետականկոմիտեի Հակոր Մեղապարտի անվան պոլիգզրաֆկոժբինատ, երնան--8, Տերյան 91: ՌօատրքոՓաօեճակու պո. ձոնը ԽՐՃՈՀքգ ԼՕՇՃՕԽԱԼԻՎճքո, ՇՇթ ոօ ոճա Ե31416ՂԵՇ18, ՈՕՈրրթՅՓաա ւ առոակօր 1օքրօ8ղմ, Էքօո48-9,7, Ղծքճաճ,91,