Ջրանցքների և ջրհեռ կառուցվածքների հիդրավլիկական հաշվարկ

ՈՆ

Հ- ԹՈՔՄԱՋՅԱՆ

ՋՐԱՆՑՔՆԵՐԻ

ԵՎ. ՋՐՀԵՌ

ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔՆԵՐԻ

ՀԻԴՐԱՎԼԻԿԱԿԱՆ

ՀԱՇՎ.ԱՐԿՆԵՐ

ն միջչնակաոզ Թույլատրվածե ՀՍՍՀ բարձոազույն մասնազիտական կոթությանմինիստբությանկողմից ոբպես ուսումնականձեռնաոկ Եշեանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի«Հիզոռտեխնիկական ջինանճամաճբ Իւսոություն»մասնազիտության ուսանողների

ԵՐԵՎԱՆ «ԼՈՒՅՍ» 1958

98.22978

Փրայթուննը՝Հայկական

Թ 844

գլու:

հնս.

Հիգրավյիկույի

Ը՝

չիդրոծ

իւոնխն ին-տի. տր.-- եր.։ ուվժ»

Բառրուկյան

շինու» մասնոդի: «Հիդրտուհթան.

Հեղրոութն.

սոմ իոն.կխոռուզդ-

նարհ եոնարկ լոլ ո շլոն.

նլ "1

կառոցվամքնէրիճիզրավ-

0815 8

աժ

էն

օրանդթների

(2)

«ղա

«ՅՂՔՈ0Ց

83308

ՔՃՇՎԻԼԵԼ

քբթօտու«Հո:»

Բրո)

(1 թա ՂԵ6180»

«1ԱԱՂԹՅՈՒՈՌԵՇԸԵՈԸ,

քիր ԳԻԿՑՈՑՅ

աՅԵԼ0618

Ց Կ6ՇՈԹԵ մօօ006

աիանաննեը

(ՈԹՃՅՈՒՎԵՇԽՔԸ

չրչճռ

չամար:

ՕՐՃՈՀԸՑԹԻԿ 1 0ոոն

Յոգծ

103.

1988. Հրատարակչություն,

ոց.

աաա

(01) 1988

2004030000

րարություն: մասնագիտության ուսոնոդների

ԳՄԴ

88.77923

Իգ արա նեալ, Գու«կիկԱո: հեւ քգքկանուա ԽՈՒՆ Անի«ճիդրոախնիկական քեո7 փառոցվագթերրի Արամ

Համ ուսահողների

նե Ի:

ՀաշվարկՀիդրավլիկական տրանդքների ջրոհոռկառուցվածքների հ

ոթմաջյաճՎ.Հ

«վույոդ

ԹՅ44

Մ.

կ. Ղազարյան,ծոտի բիոնի վարիչ: ածխե. պլո. քնկնաժու, դոցենտ է. Ս.. ՀՍՍՀ վաատուկուվոթ շիխոարյոոր դասախոս, ամբիոնի ուվուզ կաուցվ-

ԳՄԴ

րոր

Հաշ

թյուններըմեծ մասամբ

ունեն

ընդ

ների արդյունքներն են: վերջիններս կարելի է Մակայն ձամել Հետո, նիա շաճագործմա

լուժում: Այս ղեպքում ընտրությունըդառնում է ինժեներ կանությանՀարց: Հիդրավլիկական Հաշվարկներ չոիանիշները բնօրինակում կատ

նալ ճիշտ

դործոնները ճաշվի չառնելու դեպք

ութ երնույթի

վելը կարող է պատճառ դառնալ մեծությունների չապ նախագծային Գետթ է նշել, որ Հիդրավլիկ որնէ իրական չիգրավլիկական եր քին, նլոռնք վերաբերվում նն իրա իրո արտա ոարով աը է այտնսկոչված մաթեմ Հաշվարկի մերքող առաջարկող ինժեներականպրակոիկալում զոլո երբեմն բնաղղորեն ընորում է այն փարկաչին սխեմայում, իսկ մնա մեծությունների վրա բիչ աղդեզո Շա Հաճախ Հեսորավոր չՀ ճ ենրի ազդեցությունը ն երանցիղ (ռ

Հաշվ քանդմանը, կործանմանը:

վարկ կատարելը կարնոր եշանհակ Ջուսալիության, որոշ դեպ (ուսնբթի ոչ ճիշտ լինելը կարող ճձաշվարկի

կոաւռո ծձիդրոտեխնիկական

ՆԵՐԱՄՈՒԹ

մերենաների անդյալում

«յ

Միկրոչաշվարկիչներիլայն տարաժումը

բոլորին

մատչելիանելը

Հաշվարկային սխեմայով ն պետք է առել, որ այս ուղղությամբ ձեռք են բերվել զգալի ճաջողություններ: Վերջին տարիներիի փորձ է արվում

Հիդրոտեխնիկական կառուցվածջներին վերաբերող ճիդրավլիկական Հաշվարկները մինչն այժմ ճիմնականում ընթացել են միաչափ շարժման

մասամբ Ճնարավոր դարձրին խուսափել օժանդակ աղյուսակների ն գրաֆիկների օգտագործումից: Աղյուսակների օգտագործումը»անզեցնում էր միջարկում կատարելու անտրաժեշտությանը, որբ Հաշվարկի ճշտությունը փոքրացնում արժերՀաճախ ֆունկցիաների թվային էր: ների ճաշվելբ միկրոճաշվարկիչի օգնությաժբ շատ ավելի ջիչ աշխաէ, քան հրանց ընտրումը աղյուսակից կամ գրափիկից: տատար

մեծ

ԱԱ

չի գրումը ցանկացած ճշաությամբ գործնականորեն դժվարություն ներկայացնում: Այս որոտճառովշատ տեսական բարդ Հետազուությունդառնում Հասցնել դորժնականորեն ճշգրիա արդյունթ-

էին առացված աաա աատավորույանեորի Սիմոն դիեեաւնցիա ա

պետք է նշել էլեկտրոհայլին Հաշվիչ Առանձնապես կիրաոման բարհրար աղդնցությունըը երն ոչ շատ Ճեռու

Հիդրավլիկականճաշվարկների կատարելագործումը, նրանց մեջ բարդ էլեկտրոնային, թվային մաքնմառիկական ասպլաքաոի օղտադործումը, ն չամանմանային մեքենաների լալն կիրառումը «ճնարավորություն են տալիս ճշտել են բարելավել չատ ճաշվարկներ, նրանց աղզառսոնհլ չափա զանց պարզունակ մոտավոր Հաչվարկային սխեմատիղմից, էմպիրիկ, շատ նեղ շրջանակներում կիրառելի, բանաձենրըիօգաադործումիցըե այլն:

Մոդելը (ժմանրբակերտլ:) կառուցվածթ է, ե երնույլթները նույլնայես այնտեղ պետք է արտաայտվեն նույն դիֆերենցիալՀավասարումներով, ինչ որ բնօրինակում: Սակայն մոդելավորման ոչ Հաժմակողմանիությունը ն անդամ աղավաղված մասշտաբներով մողելավորումը չի ազատում, այսպես կոչված, մոդելավորման արդլունքիը: Ռրոշ երեուլթներ Համ արչա չեն ենթարկվում մոդելավորման, օրինակ անրոգիայի, կավիտացքետայի երնուլթները ն այո

պայմանները:

շատ

ղժվար է նախապես դնաչատել, թե Հաշվարկային սխեման ինչքանով ճիշտ ե մուտ է արաարալտումիրական կառուցվածքի աշխատանքի

են

/ովյալ խմբի Հարցերըսլարգաբանելուն Ո ռակավ՝ նույն ամար ճիշա կամ լավաղույն լուծում դգանելուն: կառուցվածքի Այս տեսակետից ղորժին մեժ չափով օգնում 1 կառուցվածքների երբ որը կիրաովում է այն դեպքերում, տիդրավլիկականմողելավորումը, ծառայում

որոշ

են

Հիդրոտեխնի մոային Հերթին այե աւսումեակ շինարարություն» մասնագիտու է օգտակար լինել ինժեներ նախ թյուններով զբաղվողառպիրան

Հաշվաիկներին: Սույնգիրջը ունի բազմակ

ըաբերում

բնթերցոդինայս աշխատությու շրջանակենրը,կծանոթացնինոր

ընդչանուր օ Հիզրավլիկայի

մեթոդները:

դոլություն ունեցող, ին

շջինաբաբ

ջրբեռ ռուցվածթներից Դաշվարկի ված

Սույն ձնոնարկի նղատու

մուտքամաս:

պատվաբ.

Տաքնի փղրոկայանիգլխայի

ճոլային

զախվագիաը բոր չամի, Բ թունելի

գ.

զուցվածջները:

Դրա լավագույն օրինակն է գլխւ անի Հիդրուլեկտրակայան

վերդրտժ, յիմնա մեկը»աոանձին

է աոան բաժանվում ջրանցքը)

Տ. 9.

որոշա

ժամանակակից Հիդրո՞տ

ասպարեզումկան

ն նռաչափ տոսսն եթկչասի

բարդ շարժմանտարածակ

ուվդ

մալ

ձեղինակնիր այս աշխատության մեջ ամփոփել է վերջին 10-15 տարիների իր 2նետաղուությունների արգյլունքները, մշտապես «իմբ ընդուննլով այսօրվա չիղրավլիկայի առաջավոր սկզբունքները: մտքեր ն դաղափարներ, որոնք որոջ Հեղինակըարծարծել է նահ կարող են ուչացրավ լինել վաղվա «իղրավլիկայի զարգացման Համար: Հնարավորէ, որ նման լայն ընդգիկում ունեցող դիրում ճանդիպեն հան դատվածնիր, դարձվածքներ, որոշ մակերեսորեն Հաջողված բիչ բաժիններ: գուցե նան առանձինվրիպումներ,սակայն մել դրիվաժ թվում է լուրջ ե բարեմիտ ընթերցողթանտնղ կդտնի էականը ն ժաե կառուցվածքների Հիդրավլիկական մանակակիցը ջրանցքների

Հետաղոտություններում: Փրբում լուծված

են

ջըծնո

բազմաթիվ թվային օրինակներ, որոնք վերա-

բերում հն Հայաոյուտնիխոշոր Հիղրոչանդույցների Հիդրոտեխնիկական կատարված Հեղինակի կառուցվածբներիճիդրավլիկակուն ճաշվարկներիիՐ կողմից, որոնք գրքում բերված մերոդներին տալիս են խիստ կիրառական, ինժեներական բնույք, դարձնելով մատչելի նախագծողեհրի Համար: Հուսով ենք, որ այս ղիրբր որոշ չասիով կնպաստի չրանցթների ն ջրձեռ կառույվածբեերի չիցրավլիկայով զբաղվող մասնագետների զիսոնլիքներիբնդլայլնմանը:

ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՆՇԱՆԱԿՈՒՄՆԵՐ

ժակերհաը կենդանիկտրվածքի

փոփոխման գործակիցը զանցդվածների ջրանցքներումջրի լայնությունը աղատ մակեբնույթի վրա ե ջրանցքի լույնությունը Հատակում Շ Շճզիի գործակիցը, ճնշման շեղումը «բղրոստասիկականից,արտաՀատված ճեղուկի սյան բարձրությամբ Ը --սիոքր գրավիտացիոն ալիքի արազությունը ժ.-- խողովակի տրամագիծը է, -- կոտրվածքիլրիվ տնսակարար էներգիան, տաշված կամայական ՊոամեմատությանՀարթությունից Է ճնշման ուժը Ֆրուդի քիվը --

Իր

ՇՁ

էէ

ուժը ծանրության ժանրության ուժի արադացումը կննդանի կտրվածքի լրիվ էջքը

Ւլջ ճնշումը ջրաթւուիի -- չրաքավփի ճեշումը, մաշվի -

ԷԼ հ

հց հ

տաոատժ

ջությունը

մոտեցման արադություւնազղե-

ծոսանքի խորությունը Հոսանքի խորությունը »ավասարաչափշարժման դեպքում

խորությունը կր--կրլոոիկական

Դկ

աղմվածժխորությունը

հ՛--

Համալուծ խորությունը

ջրանցջի Ճճատուկի երկրաչափականթեքությունը

ն-- պվեղոմեարական թեբությունը թերությունը. Է-- Գիդրավյիկական

կենդանիկտրվածքի թողունակությունը

ճնշումների փուիոխությաւն ղործակիցը առանցքի երկարությունը ջրանցքի փոփոխական երկարությունը

խորդուբորդության գործակիցը ճնշուժը, ջրաթավփի շեմքի բարձրությունը

ուժի մոմնետը տեղուկի վանգվածր, ջրանցքի պատերի չեպության ջրանցքի ելքի գործակիցը ջրաթասիիհլքի գործակիցը կովլային

շառավիդը ծիդրավլիկակուն

տեսակարար ելթը

գործակիցը

ծավալը

ենրգիան,

միավոր

ժամանակը կենդանի կտրվածքի կամայական կնտի արագությունը 2ոսանքի միջին արաղությունը իողիոխվող մասնիկների արազություն ոլրոլեկցիան «Հիմնական Ճոսանքի շարժման ուղղության վրտ

սե-

լօվորման մւասշտարը ճատակազգծում լայնացման անկյունը, տաշտաձն ի կողովաձն կտրբրվածքներովթունելների լցվածությունը ցուլը տվող անկյունը խորդուբորդությանելուստների չուիը խողովակի պաոի ճաստությունը սահղմմանգործակիցը տեղական կորուստների գործակիցը

Մոդ6-

նազածրկետով անցնող ճՃամեմատությանճարթությունից արագությունների ահձավասարաչավիբաշխման գործակիցը, դանաձն կտրվածքով չրանցքի պատի թեքության անկյունը,

մակերնույթի

2--կենտի կոորդինատները Ճ.:ԽՀ2-ծավալային ուժի պրոյեկցիաները վերագրած «եղուկի զանգվածին "Շեղիի գործակցի որոշման ցուցիչը ն. ն. Պավլովսկուբահաձնիմեջ կենդանի կտրվածքի վրա կամայական կետի ճնոավորությունը Հապակից. նորմալի ուղղությամբ չրանցքի Հատակի օրգինատը, Տիդրավլիկական խնդիրներում աղատ ճակադարձ կեւոի օրդինատը Չ ամեկտրվածքի լրիվ տեսակարար Հաշված կարվածքի

է-

շառավիղը

ջրանցքի ճատակի կորության շառավիղը կենդանի կտրվածքի կամայական կետի կորության շառավիղը թ.-- Ռեյնոլդսի թիվր լ -- խողովակի շառավիղը, ւոաշտաձեն կողովաձն թունելների թաղի

րը ի՛

ն.

Օ հլքր Օգ-- ոկզբնական ելբը, Հավասարաչսոի շարժման ելքը

յո

ոջ

-՛

ոչ

ցույց

գործակի ըռրուսուների

կորվածքով լցման աստիճանը

--վլոր

բերված են դրքու ների «իմնական նշանակու Ճանդիպում հեն տփյալ դազաի ման մամանակ, ։որվում են տե

Այաղ

պարագիծը -- Թրջված

ռուղման գործակիցը շոշափող լարումենըը ջրանցքի Հատակի թքերմ գության գործակիցը

խոոությունը

Օս

Հոսման

չեղուկի մածուցիկությա ելբի գործակիցը Հ մածուցիկության չեղուկի Ո/ո)-- Թոիչքի ֆունկցիան լ

եկ. 1.5,

են. 1.3. Ֆրանցթի եոանկյու-

լայնակի կբՓրանցթի ածղանամե

տրիվուծբը: 2.

Առաջին

ՀԻԴՐԱՎԼԻԿԱԿԱՆ

Ղ.-ն որտեղ

ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔՆԵՐԻ

ՀԻԴՐՈՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ

ՀԱՇՎԱՐԿՆԵՐԻ

Բ) Թրջված սլարադիծը 7 դ) Հիդրավլիկականշսոասվիդը՝է

ՂԸ

աաա

22772222»

Օ---եկ.

1.1.

77777772

Լ-առա-8

ի:

շրջան:

յինայնակբ, արտար,

մակերնույթի փր՝ Յ։ Քննարկենք գործնականում «աճախ շանդիսյող որոշ կարվածքների ճամար ալդ մեծությունների կապը ի խորուքլուն Հետ:

ա) Ճ-» եհ,

Ա:1)

թ) 7--Ե-շե.

(1-2)

բ)

7-ի

եհ

Եզջե՛՛

2) 3-2

(1:3) (1:4)

1-8)

դ)

ՍՀ

//1-- ւշ,

դ)

ՑՆ,

11)

(1- 12)

ու «

8»Հ-Չուհ:

Ա 13)

Շոջանաճնկաշվածք(քլ. 1.4): Հոսանքի խորությունը արտա աւյտված 0 անկյան միջոցով կլինի՝ ք.

հ---՛(1--Ը059),

ոս)

Ճ-( Ց--Հ-) Հո20

Բ) 7--Չ70, 4) ,կ. փ

8, դա Աո անորդի է.5.

Քում:

յւ"

ւել

մորվու

Ա-:15) (1:16)

7)Զվաձնկառվածէ(նլ. Ջոն

1:14)

ռ-«վՅ5ԳՏ-Ր) ՛

դ) |ՀՀ-5

(1.7)

ԻԻ

Սղղանկյլունկտովածք (նկ. 1.1).

,րանցքի ուղղանկյում

լայնակի կարվաժջը:

,րան

Վ.

7--ԵՎ2իյ/1--ոՆ լ հհ)հ ՍԻոհյի ք

աղատ

1. |

կ.

(1-6)

Մ--(Ե-Է հե,

1:53) Եռանկլունաձն (նկ կտրվածք .1.3). աւ) Ճ-ոհչ, 1:10)

1 :5)

Ե--Չիր 1--ո2 դ) Ց--Ե--ջոհ,

Ա-Ի-

դ.)

Ջրանցրի կտրվածքը բնորոշող »իմնական Հիդրավլիկակտեն բնութամեծություններն են. չա) կենդանի կտրվածքի մակերեսը`Ճ

ա)

ՋԻՍՆՑՔԻ ԿՏՐՎԱԾՔԻ ՀԻԴԲԱՂԼԻԿԱԿԱՆ ԲՆՈՒԹԱԳՐՈՂ

դ) կտրվածքի բանությունը

ո)

ՄԵՍՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

դրող

(րաաչէք2,

ջրանցթի շեպերի կազմած անկյունն է Հատակի նկատմամբ:

ՀԱՏՈՒԿ

ՀԱՐՑԵՐԸ 1.1.

կտովածէ(Զկ. 1.2): Սնղանաձե

Շեպության գործակիցը

գլուխ

կտրվածքը:

լայնակի

նան

(117)

0 1)

1.5): լլ

Առանցքների 3:2 Հարաբերության ձվաձն կտրվածքի մակերեսը առանցքային դծից ցածր չը վածություն դեպքումորոշվում է Հետհյլալ

բանաձնով.

|Էով։-3 (5098)) 06-Ը» 9աշմաշ2112

ա)

որտեղ :--ՅԼ-ի-ր

չճնղուկի

մակերնույյի

ազսոո

(նուքյունըանձնա

դ) Ա

մնածուքյան դեռյքում

Ս--3.023թ

ալ

Այս դեպքոսՐո»205»4/3: երբ 0:--

-ջ-ի

ոթ

Տ- լո

աա

կննդանի կարվածքի մակերեսի բանաձեր առանումէ

Հետելալտեսքը-

Ճ-Հ8,023-:, իսկ ՑՀ-Ղզ Հ-

ե ւ) յորժ արժեբիդեհռլբում

(

(լրիվ լոՎածությո ւն )

լ .Զ1

ա) Ճ»--ՏիՀՅ

)

)՝

բ)

(1-22)

է՝

47188

6216Ց1ո

ՅԼ

ա)

(1:23)

իսկ առանգդքային դժից բարձր լցվածության դեռլքում՝ բանաձեով,

/4,788---210--ու:

դեպքում

Դ) ԼՈՅ

(1:24)

առե շ7Լ

5(չ) գ

ի:

ւ72

ոշ ) ( 4-3Ո-(2) ) ) բ-- (5993-«աո չ

Էչ

4,184--ԾՀԼԸՏԼՈ5

ենի, 0 3-Դ :

2--»

Ր`

4,748

տն):

ը 612

կտբված1(ւկ. Տաշտաձն |

1.2):

2-1 ՀՏ | |

ՎՀՎԻշ

(1-55)

ՀԼՐԻ՞

«ՀՐ Դ

ու

3),

Դ (13)

ԿՀԱ(ԱԹԿԹ

բ ԽԱՐԹԵՎԱՎՑ

Ա-31) .-9|2) ` ` տ

ցժիղցբարձր լցվածության դեպքուԲ

( Տր

((14)-բ----Հ-ո(26հ)2-Վ(1--4ջի)" 2(ե)

բանաձնով, իսկ առահլրային

(1:28)

առանցքային դծից պածր լցվածության դ) Հիդրավլիկականշտուսվիղզը դեպքում որոշվում է "`

այն որոշվում

աինութ

/2-1|

(1:27)

Պաբաբոլական կտովածի(նկ. 1.6): Դիցուկ ջրանցքի ձնը տրված է Ս--քչշ բանաձնով: ք0-ն, որի չաողականությունն աբոլական ժ է 1-Ն անվանեն ք պարաբոլական մ կորվաժթի գոր

Բ) Թրջված սյարադիժը առանցքային գծրըդցածր լցվածության դեսղլքուժ րոջվում

Ր-ջո)

Ճ-«45946,

ԴՅաթ ԻՑ

(աղատ մակերնույլքը Համընեկնումէ առանցքային դծին) լ

Յ(

Առանցքային գծից բարձր լցվածության (1.18) բանաձնով:

(1-20)

առանցթային գծից:

դ.

ցածր

(Տ), «(Ո- (0-2 )) թոլ

Առանցքայինգծից բարձր լցվածության զեպքում՝

առանցքային դծից

կլինի՝

ՅՑ

«եռավորություն

մակերնույթի վրա

Ւ|»

ու

Լջո՞ջ

մ 26) .

աք կան

ՖուսնցքիԽլթր ուր լայնակի

ոլու-

կոտրվածքը:

են. 4.7. սուս տրբվաժելը:

գն

լայնակի կո:

Այստեղ, առանդ շոշափելի սխալի, Ճւատակի անկյունային կորուԱԺյդ դեպքում թյունները կարելի է արչամարտել։ ըչնլ: կտրվածքիՀիսդրավյլի-

ԱՅԻՆ ոցո

որոշվում մճժություննեիը

Աւռանցքային

գծից ներջն ուժի մեջ , առնչությունները, իսկ նրանից վերե՝

առնչությունների

եՎ

./ո.Լ

են

(1:1), (1-4), (1.3)

ՏԱՈԶՅ

8-Վ----

ք.--

ո)

55-Վ-(-- Հ լ: 29-97 բ 3 ՀԸ ՓՔ:

ՏՈԶՑ

)

ԸՕՏՑ, ն

Քոր թունզարվածբները :

պարագծից՝0,2575

(երբ լ--0.3Ր):

34)

որտեղ Օ՛-ր բերված ելքն է, բը Շեզի ծակ Շնգիի գործակիցը Մանգինի բանադեպքում ( ձնով Հաշվելու վելու դեպյքում կորո բոշվի

"մ38)

Օ՛--քԵ:5

վածության աղյուսակ 1.1-ից

աա

աղյ:

"լ

րացն,

սատ

ալդմեծացաննեւն: ջոր ալդ

նուլնույի նույնպես

Առանց

Ն-ով

ե-

Տո)

Տղ

Հոշ՝

(21

կատարմար բմար

|կտիվա ծըբի

անճնչում թունել-

-"- 3)26--ոՀ: շ

(դ:

ՏլՈՎ

մե

ՅՐ

ԱՊ)

ճամար.ի--ֆՀ»

են

կարվածոի Հիղրավիկական: բնուքագրոլ

ք է, պարամեարն

ը են

00981

օգտագործվում

Ի4

վ-ն բահաձնով, որտեղ տրաեը վ-ն հարմ

01708

01973

11-ում:

Հարմար է օգովել տարբեր լցվածուք/ դեպքում տիդրավլիկական մեծությունները որոշե 8ոի աստիճանների լու Համար, սակայն նրանք պիտանի չեն մեժություննե ն թ : ր խորության միջն ֆունկպիոնա կառ հոժե լու շամ ճամար: Վերչին դեպբում ՛ ՛ անար ։ 32) (1. ) բանաձներից: որ

14712

գծից վերն ւյչլանդրային ություններըկորոշվեն՝

բերված են աստիճանից,

ԱՆ 12486

ոո

կոլովաձն կտովաձք/նկ. 1.8):

Հ-ե

1-22» բոր

արն 1 ԼԸ.

03361

ններում միկ

0.եը0ր 05167 54

03623 08355

26112

Այս կտրվածրեն ըձածթենրը

ձն.ով: թ դործակցի հ կտրվածքի լուս »իղրավլիկական մեծություն րի չարաբերական արժեքները հ 1-15 ր Ա--ե ԷԼՐ-1,ծ5էե ղեսլքերում, կախ-

ուն

03610

02903

0.2

որը

00984

ԿԻԹ

35:

(

0,1381

0.4280 03122 07403 23712 Ո,3333 03407 Ա

ո»

ԻԱԳՈՑ20114

0.8903

ժ.:

(1:37)

445267

365527

06352

10382

0,3507

կարվածք

Ար

ԲՐՈՄ

0.3067

03113

Լ38:30 14420 12505 արն

03811 60-ջ» 0,3672

0,28605

0,2336 0.1973 Ի),496

ԹԱՆ

100.

Հ.Տ

16712

1Հ-5Ե

հոկ

ի»

18712

02003 12712

ՀՀ

0:3000 03088 թ236357 02621 02009 Ն

2.0726

0,3903

0.)

թողարկվումէ 0,933 11 լման զկա, Թունելի ելբը կարելի է որոշել Հետնյալ բանաձեով՝ -.Ռ՛

2.6466

Ը:6818

ՀՀ

ՀԵ

կտրվածք

2,5117

04903 .

2.9204 02943 03087

02896

0.4

ՀԱ

Օ--Օ7 -

34420

0809)

6.7

լ էլը

ույն

ՀՀ

Հ"

ՀՏ

ՀՀ

լ2 0.17

0.6 05ԿՇ

սովորաբար օղյոտագործում են անճնշում լներում։ (ցման խորությունը այս դեպքում պետբ է լինի 0,85 || մյուս կողմիղ ջրով չլցված մատ աՆ" ե չ լինի 50,4 մ-ից: Առավելաե:

08831 08613

0:85 0.8

նե

1.8

առնելու դեքում սլեւոթ 1 Հանել 0,0386 15,

քու

ՀՀ

Ւ-ի

լ. (1:46)

անկյունային կորությունները »աշվի Հունի ) մակերեսից ոնդանի կարվածթի

՝5

՞8

6-35)

հ«-ֆ-ԼրԼոք,

-«

` Հ

-։

«-

(1 33)

ՈԿ

ՆՀ

(1:35)

բ),

(1:4)

/»«ԵՀՎ27--2-ք,

բ)

ու

են ալարզ

ա) Ճ-

Աղյուսակ ԿԱ նե

Տաշտաձն :

Լ »

որը ։

Հիղրավլիկականնպլատա-

Այս դեսլքում (1.39)-ի փոթրա-չ

կունենանք Ը

են

ՏՈ2

-չ

ֆ-»-

-»

փՀ--

(142)

կունե-

(1:41)

(1:45)

(1-44)

(13

-Բւի դեպքում կունենանք

երբ

4772:

գ--

)

ասի

մ"

Ա -46)

ս-«Ըյ/Էլ,

(1:47)

Հիդրավլի-

Ռչ ճնշումային շարժման դեպքում Վ-ն ալնտք է փոխարինելճիդրավ-

ով

իկական շառավղով մ:-4ի: ՍակայնավելիՃարմուր չ կական կորուստները որոշել Շեզիրբանաձնով՝

քմա

կառուցվածքներում, սովորաբար Դներգիայք Հիղրոտեանիկական ննշումոալին ներում կորուստները շո վին խողովակներում որոշու մ են Դ արսի Վեյսբախի " 1 ՐԷ

1.2 ԷՆԵՐԳԻԱՅԻ ԿՈԲՌԻՒՍՏՆԵՐԻ

ՈԲՈՇՈՒՄԸ

բվու

լայնակի կտրվածքներ, որոնք օգտագործհ նրանց բնութագրող մեծությունները Ճաղվադնալ, Ճետնաբուր նան

փՀ-.(1-ՏԼոք), այլ

ՏՇՐՀ-րր Ց-Է

Գոյություն ունեն

դ)

(28-35

նանք՝

Նույն ձնով,

ՀԹր(.Լ

աի Ե815 :-«((ՒԷ

1:40)

"««((ԷԷՐջ 56)

(բէ ԲԻԶ

կողովածմնլայնակի կտրվածքը:

դ) 8-»21Ը058,

1.8.

սույն17 գրքում մ չ չեն բ բի

վում

Նկ.

լի :

որ

1Հ--հդ, Խոյ

1-ՀԵՐ, Հի

առնելով, առնչու,

գործակիըը ե-ի Հեւո կա

Պ:ո

Լ--Ստ

ձ-

ձրկաքբնտոն

շա-|

պայմա

Քռադարքկա նույնր առան

Քնցված փար կոպիտյ քայր Մաքուր ցնմե

ոգ

կաղ Միչջըն ոայմ

ավ

ԳԱ

կոռոզիայի

հն

կոռովի

Վտ

վիճակի

Հզալի նստվ

Զգալիկոռող

փվ

Փորժաժությ

էա ցումենը

թերմ շարժման դեպքում ի-ն որոշվ իրականում ավելի մոտ արժեքներ ե -«75/8չ բանաձնով:

շփման դիմա 1-ին կամ լամինարշարժմանգ

ունեն Փոյլություն

Պողպատե խողզովակներ

Ամբողջական եռակցված

Դողպատն ձրձսապատումկոռողիայի ք

սվաղված բետոն՝ ղախով

Մա

ջրանցբների խորդուբոր

Տորկըետիկամ ցեմենտի

Բետոն

Մակերնույքը

Խողովակների

սակ 1.2-ից:

բորդություններիճամարժեք ելուստն

հլուստների միջին չափն Է Հաճա Համարժեք հ խորդուբորդությունների րական ելուստները բերված են ճավ

տրամագիծ խողովակի

Շվման դիմադրության 2, դործուկից Ռեյնոլդսիքվից (8ւ) ն ճարարերակ ոլսռեղ Լ-ր որնէ բնորոշ գծային չա

Շեղիի

դինը

Հաշվի բթտելից

2-Րղ կամ հիդրավլիկական անա կախված ք միայն ը.-ից լարված Հէ

շաճմաններըՀանդիսանում են 2320.-

Դիմադրության այս դոտու:)

7.ն

տարկել է

պատեբի գոտի: Այսանղ ր-ն Ճձ-ից):Այս գուռու գործնական

ԱՀ-70/Ճ։

որոշելուՏամար Բլազիուսը ոյույ-

Ս.

ՀԱՐՈ

Մինչն շփման անցումային ժա:

Մզթք-

դիմաղրության 9-րգ որի Հաղար կարելի է յ

Դ,

ԷջՐ)

Հն

քանաձները: թ-Իդ նամ

|առաս

( 1.51 )

Ս,55

Հիդրավլիկական կո-

խոստներիքառակուսիական կախում մյս

դոոու Դ"ՊՈՈ»

Ճար «Բ

արադությունից: րե ա է Զորան Արգունքյի Դրա «Է ն նիկուրս ձե ի լ

(2194,7/1): Մ.

ԳՋ. ժն

Չ4ՂՄ ն

սսոսդել մաացել

0.025

ծնն 70նը

«մնմ /00նն

21122

ԵԼ22

1.9.

1-զորժակցի կառ

1:54)

Պ-իջ ն

Խո-ից

ՅՆ.

օհագործման

Գ. Ա.

րոտ

չլողպայոի նոր խթողլովակներ՝ ՂՀ--0,0121, քուջեհոր խողովակներ Ճ--0,0143,

մո բ

2:10.

Մուրինր։

5«--0,226, «

0,Չ

84,

մեջ եղած Թուջե ն սլողպատե խողովակն 1-2002/ Ք Դ--ԿՍ

4--0,8: Մելս բանաձնեիխ մե

Շնվելլովըջրժուղի խողովակների ճամար Հեահյչաղ կառուցվածքի բոնաձե՝

Եկ.

առնչությունը: Ֆ.

ք"ունոձեր՝ Ոք

մ.

«Լ

(1.53)

Բնտոնալին մի չունեբի Տամար/

էն.

(1-52)

կ սի կան դիմադոո ւթյուննե Շի գոտի: /Ւնյնոլդաի Թվի Ժնեժ արժերներիդեպրում (զորժնականորեն թ.չ-560/4)Է-ն կախմած է յաոնում միայն ձ-/7, տնտհարար ունենք ու

5-ի արժեջեերն

ԵՐ)

«-Օ,| վ

օզաագործել Քոլբրուկ-Ուռլաի՝ ձ

(-35-

Ալաշուլի՝

յ:

Ս.

Ա 20) դոին կա, այսպեսկոչված, ղործեական սայմաններն են

Անցումայինմասի

/0:4-- թ.ՀՀ560),

մին

քանաձնր:

սրանդ Ղ.ք

ց.040

0,25

(149)

Ֆ.Շեվել/ովը՝ ԲՋ

(1-55)

Ը,915

Քանաձեր, իոկ

Տ,

Վ"

ո"

Վ-7

հոք է

մեորերով: ատնղաղրել

Պողպառոե խողովակների Համար,

ենրը կարծլի է ստանալ նկ.

1.9-ում

Գ.

րոտ

Ս.

Մուրինի, 7-ի արժեբ.

տրված գրաֆիկից:

հնչոյնս նշեցինք վերնում, Շեզիի գործակիցը կարելի է որռչել 1-ի միջոցով, սակայն,հլենլով այն բանիդ, որ ե-ի բանաձները էմպիրիկ են, ,

առաջարկում

ունն

կիրառման նեղ շրջանակներ ն

ղդովակներին, չսսյա որճուրդչի

մեծ

մասամբ վերաբերում են լխոորոշել 7-ի միջոցո:

յորվում Շ-ն

Լ9`

բանաձեր՝

ունի Շ-ի որոշմուն դուցիչոյին հոյն տարածում

Շ---Ք: -

ՄՀ» ք|6, որը

Մանինգրընդունում է ների «ամար ժիայես ն.

ն.

(| .23) կիրառելի է Թ-ի փոքր արժեք-

հել

ու

1.3 -

ԿՏՐՎԱԾՔՈՒՄ

ՃՆՇՄԱՆ ԲԱՇԽՈՒՄԸ ՋՐԱՆՑՔԻԿԵՆԴԱՆԻ

Քննարկենքճնշման

Պավլովակինկ-ի ճամար առաջարկում է ճետնյալ բանաձեր՝

ո --0,13--0,75|՛ դոռ2,5յ/ Խ(յ՛ո--0,1), հրթ 0.1

«18,

յղ

3»»1,8, հրի

լ,0

Այս բանաձների մեջ 1.3

ԺՀՀ-ՆՕ

ի,

տրվում Հօամժար

նե

ճամՀարմար է Ճ-երի առանցքը յան Հետ շարժման ուղղուք

ընկնեցնել

մ,

(եկ. 1.10):

մՀՔՀ-Յ,Ս ս" եկ. 1.10.

թյան ջրանցքում

Ճ-ն

Իշ

Խորդաբռրդությանո գռրծակցի արժեքները

ՌԱ

12.

Մակերնույթի վիճանը

լամենաիոքըը միլինը ,

ելուստների Բր Հարք փոսեր Ընշարք կաղասղպարամածր Հեաջհրու լաքչտնք ավ առանց

բնտոն

տիստո

ամ

մո

Էա

Գոն

Ծորկրքոային

բսարարքման

տոան

0,014

0,015

0,016

0,018

0,011

0,0)6

՛ Ն

Խ0Սուօծ. օ01մքեմ 8. ԷՇ. Լոթոունուն ՑՆ Էաղթոողա

02ՇԿՇՆԵԼ

Շղոշռեճ իծ ՀԼ:

Վօ:

Ը0օքաեծնոն,

մակերնույլթ, ՏՎ

քսառարվուծ

Թփիշքրոց, 1979,

Ը,

ամննամեծը

ՃՆ:

0,011 0,012 0,018

ծժէն, Գաբ շ-.Է Շք. ծ.

այդ

մեր

հս, 2.

ՕՆ

սիաեմայում Հաշվարկային

ԴՄ

,»-0» ՐԴՄԴ

Հյ

0,013

(1.58)

ժշ

ս, ՅԱ մյ Դա» օէ Օլ

ա»ծս, «Է:

ն զիռւ /

դիֆերե հռաչափ շարժման անխզելիության Հեղուկի

աւղրումից

ունենք՝

մւ-

զաս

ԺԱ,

Հավ:

ՈՅ

ՎԾ---,

իի

Գ.

Բեւտնեարար 4-«0։ .

ժ ժան

ճեղուկի շար«' Հեռաշի դաշիթ արժման դեպքում չլուղ Այսպիսով, 2. 2 սնում են Հեղուկի Ճավասարադիֆերենցիսց Հավասարումները նե

ո արի Հավասարումն կշոության դիֆերենցիալ ւմ

Պա

0,021

1969, 484

ժշ

Քան

0շ

ԱՄ

ՓՐ"

Ա,

շարժմանՀամարունենթ Ստացիոնար

Աչ-

Հա,07

Ս ի

0,019

Շ1քօույու,

ժս

Գս

ժմ 9)

ժս, սչ

ժմ, ծս, Վս ՐՉԼ ոջ

ղր"

0,013

դաժ կամ չարքնցված հրեոպոտում Մաքուր ցնմենաով անթերի սվաղուծ

ճէ

Ո-ՀՐ արժեքը

Էս

ժթ

Ո-----

չեն: Ճ-ն

Աղզյուօակ 13

ո.

ԳԾ

՛ լ

են՝

Հավասարումներն

րո«82 դիֆերենցիալ

քեքու-

եժ Ժնչման բաշխումը

նշենք, որ Ո-ր միմյանց Համարժեք արտաճայտում է ծճարաբերական խորդուբորդությունը, իսկ Ո-ը՝ բալարձակը նե րվում է "ատի վիոակից ելնելուշ իրենը իմաստով ճամարժեք են ձ-ն ն ո-ր: Շ-ե ընդնանրապեռ իվասա ունի միալն քառակուսիական գոտու ճամար, «առտատուն է-1ո Ճ-ին կ'ամապատասխանի կուլի քանի որ ու

իդեալականՀեղուկիշարժման

մտնող խորդուբորդությունների դործակգի՝

զուգաճեռաշիթ: շարժումը

նելով չրի

(1:57)

աղյուսակում բերված արժեքները: րականության մեջ (14) չրանցբների խորդուբորդության գործակիցները որոշելուշատ մանրամասն տվյալներ են բերվում: են տվել, որ գործնականումկարելի է ձետաղոտություններըցույղ ե. ն. նան օդավել Դավլովսկու կրճատ բանաձնով ն Մանինդիբանաձնով: Այս դեպքում պատրաստի աղյուսակից օգտվելու փոխարեն Ն-ի արժեքները «արմար է Ճճաշվելբանաձնով, ճաշվիչի միջոցով: ող

բաշխումը

ընդու ուղիղ թեքության ջրանցքում,

տրի կրճայո մոնարնէ ՀՎ

(1.56)-ի։Հիմք ընդու-

ը-ի միջե բոտ

Ճ-ի կարելի է կապ ստեղծել 1.53) կամ (1.54)րբրանաձները: ) վ /է- ի (

Շ.

ԹԵՐՕԽՕԱՑոօքնետ: ԷԽԱՔՕԼԵԼԱՒԼՎՇԸՔՏԱՏ

աաա

օք220 9:

(1.59)

օք

է ծանրության ուժի դաշտում,

ա...

ծավալային

Էի

հ-Հ-հլԸՕ5

ապա

ոչ

աչափությու

00-ի սաճմաններում, կստանան

միայն փոքր, այլն մնժ թեքուփոփոխման ն ը պնտք է իոխ օրին ատակի վրա ճնշումը կորոշվի(1.64)

գործ կունենանք

ճնշման րան ն եզունել (1181), լակ, ջրանցբի

ճետ,

որ

մենք Մանի . յունների

սթալը ընդունելով Թույլատրելի ՓՀ-Ե,2Ր, կ--ՏոզՀՀՅ,098:

ընդունվում է ոյսինքն »՞եղուկի խոբությունը ջրանցքում ընդունվում է ըտոտ ուղղաձիգի: Հարկ է նշել, որ այդպիսի ընդունելությունը կարելի է թույլ ալ միայն փոքր թեքությունների դեպքում:

ք/ԹՔ--հ՛,

ուղղտձիգի)՝

Բ (1:62)

(1:61)

Հատակի ճնշումը

է ըստ «խորությունն

ԸՕՏ:ջ:

(հ

ր --իշօՏ

Հաշվարկներում սովորաբար Հիդրավլիկական

կամ Ճաշվի առնելով, որ

Հատակիվրա (2Հ-0) ավելցուկային ճնշումը կլինի՝ ւք

սաճշմանային

կենդանի կտրվածքում կլինի՝

ք»-ք,ք,-Էրք(Ի--2)Շ0ՏՓ:

կամ ճնշման բաշխման օրենքը Ճ--0 `

ՀՀք,Թջ ՇՀ-ք,թւՎ-քքիԸօտջ

ոկվբնակնետով)

թՀ-ը բջ

է Հետելալ

ինտեգրելով,

(1-60)

(կորվածքը անցնում է կռոլդինա-չ

որոշվում Հառտատունը

ինտեգրման Շ 2--ի, պայմանիյ «--0, տային

արժեքներըն

ԸԴ ք--ՃնջտլՈՓ --շրքոՕՏ5ջ-Է

(1:59)-ի մեջ (1.60)-ի Տեղադրելով

ԾԾՐՐՔԵՕՏՑ,

Մ՛ո«Օ

Ճ»-95Տ1Ո:,

միավոր զանգվածով Ճեղուկի ճամար կլինեն՝ պրոյեկցիաները

կստանանք՝

ծթնՀեղուկը գտնվում

"»

1.11.

-»

ՀՀՀ

ճնշ

ժիջին

Լոաղքնոտոնճ01Երոր

տեչմանբաշխումը ուռուցի

Ղպօյ 8.1

Նե. 1.19.

Ո'

արագ քյամբ Ը՛) իջին արագությամ

ԱյնուշետնՉոուն առաջարկ կետում արա սսնքի կամայական

է: շառավիղն

թ: բանաձնոմ,որտեղ-ր կտրվա

Շիր

կետում որոշ Հոսանքի կամայական

վ, 5.

աւեջքներում: Չոուն:առաջարկում

կոր գոգավոր բաշխումը

Հ/Ս Ճեշմուն

Հատակով ջրանցքում:

Եկ.

ՀՎ Հ

է ճանդեցնում

Շ-ի որոշումը րուո (1.64)-ի Հեւնկյլալոխալների, հ քանաձիով ստացվում 1. Հատակում Ա--Ս է, որ ԸՀ-0, մինչդեռ իլուկանում Ը-Բ0: 2. Բանաձնը տտանհալիս րբեդունվում է, որ Ճատակիցը7 Հեռավորու թյան վրա գտնվող տարրի զանգվածը ճավասար է իրենից վերն գնվող ճեղուկի ոլան զանգվածին -

առանց «իմնեավորելու փոխ փուխոլրական արադությունը

կլի"

վել, որ երբ Ո/ԹյՀՀ0,5(ենչնն Ճանդիսլում կառուցվածքւլիսին »իմեականում Ճիդրուտելնեիկական ւսա բակաձնով ճնշման որոշված շչեղումր չի «աոնդեց(1:64) ններում ), հում զ ալի ոխալների ոչ միայն ջրանցքի Ճատակի վրա ճնշումըորոշելիսչ այլն ջրանցքի կոտրվածքիլրիվ էջքը որոշելիս ն ազատ մակերնույքի կորը կառուցելիս:

Մեր Հետազոտությունները ցույց

են

Քննարկենքկոր »ատակով ջրանցքի Հիղրավլիկական հաշվարկի երկու դերբ. 1) հ/Թց ճարաբերությունեերը մեժ են ն ձի կարելի առաջնորդվել (1:64) բանաձնովի 4) հ/8ջ ճարաբերություններըփոջր են ն Հաշվտրկի ճիմքում կարելի է դնել (1:63) բանաձեր: նախքան այս դեպքերի 2ոաւմար «ՀիդրավլիկականՀաշվարկի մեթոդները ավը, դբաղվենը շրջանային պրոֆիլովջրանցքենիում հ/Քշ Ճւոբաբհրության մեծ արժեքեերի դեպքում ճնշման որոշմամբ:

վրա, աղղության ՂՂՈ Ւ:

Կբ«29

ՃՆՇՄԱՆ

ԲԱՇԽՈՒՄԸ ՇՐՋԱՆԱՅԻՆ

ՊՐՈՖԻԼՈՎ ՋՐԱՆՑՔՆԵՐՈՒՄ

կոր Դատակովջրանցքներումճեշման Շրջանային

բաշխման օրինտ-

եհ ռեւոնչալ ստանալու ճամար լրացուցիչրնդունվում չափությունհը պլա յ-

Ճարթ

կատանանք՝

խում:

շարժմանուղղության կորության կենտրոնը տեղը շի փո-

Հոսանքիկամայական կետում կորության կենտրոնից ԽօՎ-է «ճեպավրա շառավզի հորմալի ուղղությամբ անջատենը(1, Ճիմբով վորության

Այստեղ ն Հետադայում վերին նշանը Համապատասխանում է դոգավոր, ուռուցիկ պրոֆիլներին: իկ ներքնինը՝ դ

(4.61)-ր 2-ից մինչն ինտեհգրելով ն ՎՃ. մակերոարժեքը բաժանելով

սի վրա,

կշտանանք

եկ.

113.

կոր պրոֆիլով ջրանցթի ճնչման որոշման

կամայականկետում ավելցուկային

շեշման մեծությունը կտրվածթի կամայական կետում:

Հայվարկայինսխնման։

ու

(Ս աառաա ք»ոռք(ՌՈ--1)Ը05օ-Էթ ՛

ՔԻԼ

ճնշումը ջրանցքի Հատակի վրա (2Հ-0) «յան բարձրությամբ, կլինի :

«ա-

Տ-02

է--|ԱԴ

հաջ

ած Հ արտաճայավ

ՑՆ

դեպքում (1-66)-ը կարելի ըԸնգճանուր

է անալիտիկորննկամ

(1.65) եղուկի Ղու

(1:66)

քար

կէոթետեգրել, ունենալով արագության բաշխման օրինաչափությունը կարելի է նենրկալացեհլ դանի կտրվածքի վրոո (1.66)-ի վերջին անգամը Հեանյալ տեսքով.

ՇաՆՓլ(ի/ոչ). որտեղ՝

(1:67)

եհ։

Բ) Ըս

(1:64)

մանեհերը.

ա) կնետրոնալույս ուժերը որոշելիս ընդունվում է, ռր բոլոր ճոսն կենդանի կտրվածքները Քի պժերը ամակենտրոն շրջանադզծերեն

Աշ

Էր Ճ/մէ 11016059 Բո-է

1.1

ուժբ :

ճու

արդյունքներին:

ռրի ղանդվածր Բարձ րությամբմի տարրականծավալ(եկ. 1.13), ե տմ ծանրության մէ: նրա վրա կազդեն մողՀ-քճճլ

ուժի` ԹԼ կննտրոնախույս շառավղի այա ուժերը պրոլեկտելով

միջին արադությամբո Սակայն, Հաշվի առնելով այն սանդամանցքը, որ Հոսանքի լխորությունր կորության շառավիղի նկատմամբ փոքր է, (1.68) բանաձնով որոշված Շ-ի արժեքները դործնականորեն մուռ են ճիշտ լուծումներով ստացված րինված է

11.

յշ

ուն

ԷԷ Զ1

հ/Ք Փ.ՈՈԿ)-

(1:68)

Փյ

Այսպիսով,ջրանցքի ճատակի վրա ճնշման որոշումը Հանդում | (հ/1ո)-իորոշմանը, որը ընդշանուր դեսղբում Հը Հնարավոր Հնարավորություն չունենալով որոշել Շ-ի ճիշտ աիժեքը ըստ

(1.67)-ի, նր

մեծության մասին գաղափարկաղմելու ճամարքննարկենթ մի քանի մատչելի մասնավոր դեպքեր ն երանք իրար Հետ Համեմատե

լով,

գնաճ ատենք Շ-ի որոշման մեջ թույլ

տված ախուլիգոնե

չուիը:

հ/հ),

(169)

2-րդ գեպջ՝ սՀ-Փ(85-ԷԼ, որտեղ ՓՀ-ՇՕՈՏԼ կենդանի կտրվածթի բոլոր կետերի պտտման անկյունային արագությունն է ընդճանուի կորության կենտրոնի նկատմամբ (ինչպես ւլինդ մարմնի ոլտուլտ): Այս դեղքում՝

Հ-Ի

ԻՂ2Ի 2, հ/

(1-

1-70)

օ)՛

Քանի որ ըստ շառավղի արագությունը փոխվում ջով, կտրվածքի մեջտեղում (2 հ/2)

կստանանք՝

Արագությունը Հավասար կլինի միջինին ՆԽրմմ

որոշվիճետնչալ կերպ՝

Տ...

բդ

դեպք'

կ-Հ

լլա

ԶՄ Շր.

Հե

ռավորության թյ

հ/Ք՛

.Ոմ-ի/յ)

ոա-Վ(( ԷԷ) (ւ Բշ2) «ր-Փյ

Փ(ե/Թյ--9

Նվ

ԵՐԿՐ ո1:

կը

եր

հռանկյոմ:

ազդեցությունը

օրինաչափուցյան

ջրանցքի Ճատակում ճնշման արժեքի վրա պարզելու Համար մոցնենը երկու ցուցանիշ՝ ից--ՇԱԸ ե հլ--ՇՍԸՇլ: Սրանցից ից-ն արտաճայտում

ճնշման չեղումների ճարաբերությունը «իդրոստողոիկականից ըրատ տվյալ դեպքի ն ըստ Վ. Տ. Չոուի, իսկ հյ-ը՝ ըստ տվյալ դեպքի էպյուրի ն առաջին դեպբթի: տրված է Փլ(խ/8լ)-ի արժեքները, կախված Աղյուսակ 1.4-ում հ/քց Ճարաբերությունից, քննարկված 9 դեպքերի Համար: Վերլուծությունը Հնարավորություն է տալիս ճանդել Հետելալ եզրա: կացությունների: 1. հ/Թօ-ի փոքր արժեքների (հ/ՋցՀ-ճ,5) դեպքումկենդանի կտիվածքի միջինացված ճնչումը ն Հատակի վրա ճնշումը բիչ են կախված է

Աղյուսակ Փ, (հ/8.)

հ/Թո--Ս0

գեսք

Փ. (ունը) Ի. բլ

1,0

0,0 1.0

0,0

1.0

0,0 1,0 1,0

».

է, -.

1-73)

(1.78

Միջինին,երբ 2--հ/2:

բաշխման Արագությունների

հյճյ),

նամ

լո

իրագությունը ճավասար

Արագությունների էպյուրը

վր ա,

է:

վրա: մակերնույքի

ազատ

1:22)

ղրոլական արագությունըջրանցքի Հատակումէ.

(1-71)

Աո(-հ/8.))(8գ/հ--1)

Տ.

Արագությունների էպյուրը եռանկյուն

կտրվածքիմիջին արագությանը: 3-րդ դեպթ՝ ս(0-ԷԼ)ՀՀ«ՕՈՏԵ Արագությունների այսպիսի էպյլուրը բնորոշ է պոտենցիալային շարժմանը: Այս դեպքում

Փյ(հ/Ք,)-Հ-

-ե։

զրոյական արժեքով

դծային օրենարագությունը կլինի ճավասար

հ/Թ.Հի։2թ:

ՒԼԱ

Ա-

1-ին դեպք՝ ՍՀ-Պ եշենք,ոբ արագությունների Ճճաստատում ենելը վերաբերում է տվյալ կենդանիկտրվածքին, իսկ ըստ ճանապարձի միջին արագությունը է ԱՀՆ --Օ/4 օրինաչափությամբ: փոխվում ինտնեգրելով (1.68)-ը, կստամոսնք՝

Փ(ար

5-րդ դեպջ՝

մուտռավոր

Քննարկենք Հետնյալ մասնավոր դեպբերը.

Փ(ե/ն,)-Հու14

Ճավասար է միջինին, երբ շ--ե/4: Արագությունը

հ, հյ արժեբները, կախված, հ/Քջ Բարաբերությունից .

1,0

է,0

լ,0

է,0

0,1823

03365 018412

0,783

0,5878 0,730 ն

0,60931 0,6930 լ, 0

0,5669 0,9644

0,7086

11082

0,6404 1,08939

0,7805 111261

0,911 Ն0

0,1589 0.8715 0,945

յն

0,2841

04143 0,8816 0.6905

0,8442

0,7102

0,18444 0,3461

լօ լ,0

0,232) 112735

0,4118 է,2238 1,0295

1,0

0,2543 13950

1,605

12715

0,487| 12178

0,4965 10865 0,8275

0,9556

1,1821

0,9260 -

07023

1,1705

յք

1,0

1.27

11887

10285 0,8652

1.0

0,ե

0,8

0.4

Ց,2

1,008: 0,917

ԼԻ

0,8004

0,7805

087837 111461 08421

07726 1,147

0,9027 15356. 11284

10903

0,7426

15731

.Լ0903

տվյալ -

ԿՏՐՎԱԾՔԻ ՏԵՍԱԿԱՐԱՐ

օիինաչափության:

ԷՆԵՐԳԻԱՆ

ութ

ԱՀ

ՎՆ -Է

տարրական մակերեսն Ա փոփոխական

որի արագու-

է,

Ա 76)

(1:75)

Թ-

Ի.

Վէ

ռո

Սա

»-իրՐշ

հ մարուքյունը

)սեմո Նրա արա յե

ՊՀ

Բլ

Աշ

մամանաՀ Աոյարն,

ո»

|(չ

| բարձր ՏԱ

որ

տն

ում

Ա-77) դիտվում էո 1 ճանագարձի

տաեկցիանը -մի ս(2»1), Ե--երշ, Ե)։ կտրվածքիլրիվ էջքը ներկայացնենք ճետելալա տեսքով՝ Ք

րպ

Սատեղ

Քանի

փուփոխականը դեւբում Հայտնի չի լինում, ընդճանուր է ւսա (1.76)-ըանձնար Հաշվել: Ռւղղանկլուն Հուներում քննարկենք Հարք խնդիր, այսինքն Ա-ն փոխվում է միայն ըստ 27-ի: Արտաճայտելով մտ-Հեմշ-ով,(1:26)-ի փոխարեն կստանանք՝

մառանը կենդանի կոտրվածթիՆ մակերեսն է: թյունը կետի կոորղինատներիֆունկցիա է:

կետում

10)

Է--14

-|() թՅՒՆոչ»

հշՕ52

կամալական մ5-ր կտրվածքի

Ա (

բանաձնով, որտեղ

ՒԼ-52,-3Ի»:

կենդանի կտրվածքի լրիվ տեսակարար էներդիան իրենից ներկաացնում է միավոր կշոով ճեղուկի էներգիան, Հաշված կամայական Համեմ աոության Հարթության նկատմամբ: Շրջանային կորի պրոֆիլով «ատակ ունեցող ջրանցքներում կտրվածՔի լբիվ տեսակարար էներդիան (կամ լրիվ էջքը), Հաշվի առած մնշման շեղումը ձիդրուտատիկականիցրստ (1.66) ընդճանուր բանաձնի, կարտադայտվի

ման

հ գործնական արադությունենրի բաշխման օրինաչավությունից, խնդիրՏ. Վ. է որոշել ըստ Չոուի կամ ըստ «ճավաներում ճնշումները կարելի մարաչավփէ պլուրի բանաձների: 2. ո/Թո-ի մեժ արժեքների դեպքում (Խ/Քզ»-0,5)ճնշման բաշխումը է որոշել բոտ արագ Հոսանքում ե Հատակի վրա սղպնտք ք յու ենն րի բաշի

դծ) աա

(փ/0)--

ս--ա/8օ- Նխ

աաա

ու լ դ վում 1111121:

Հ-րդ դեռք

դ ի մ քու

ձնով,մտնելով

ճնշման

ուղղորղ

Կատարվածվերլուծությու ներում ի|քց Հարաբերության ո հորդվել արագություններիՃ վո, կ կ փութՔոամ կամ 2. 247Ր4Ը

մում:

նման

ձնով ստացվում են Համար, որոնք տեղ դնեպքբերի

ւ զո

Չ,

քանիմաս 1-ին դեպք՝ 1:Հ-ՅԳ-Հ- ճ

Քենարկենք մի

լացնում:

ների

եթն ընդանուր դեպքում լ շն է կապված, ապա տ բաշխումը րված է անալի

դործելի:

տարածական,այլ ճարթ այն Հնար կակից մակարդակով տրվ ման օրինաչափություն որո էջքի լրիվ ապա էպլուրը), չնայած գրրմանը, որը կլինի

գրաֆիկոր փուիոխմ արագությունների

դնալիտիկորնն(1:28) լրի առկայությանդնալքո ցիաների նշենք, որ Ե--էլր2»է) օրեն

ՓԼ

7 Է հ«օ5գ-- 2- (

լիտիկորենկամ

թրտեղ՝

ԷԼ

նաձն է, որտեղ որ էպյուրը սեղանա դեռք տրագությունների են։ 3-Ր' մակերնույթիարագություններն Հատակի կ ազատ '

Վերջին մեքոդը Հիդրավլիկական Հաշվարկի տեսակետից ամենաՀարժմարնէ ն քիչ աշխատատար, բացի այդ գործնականորեն տալիս է

ընդունելի արդյունքնելոելնելով միանգամայն

ալո

ճանդամանքից,

մեր Հեպագա ռաշվարկներում առաջնորդվելենք ճնշման շեղման

ժան

Մ:-Ի

որոշ-

Ռրոշենքկամայական կարվածբի (րիվ տնսակարար էներգիան:

Հ-ի "|

(Է

Ե»

ւ|

ս(8

-Դլչ

--------ՆՄ Ճո ջնթը /

--ՀլՈ ի

(1.83 )

թ0

Ճտ

հ ն-2) Ր

հ,

մի

(1:84)

լ.

էլ

իստ

կարտարայովի՝ ՒԼ

Մ" ԷՐ( :

դ`

"Ք

(1.84)

ները րը

Թե րոլւ հ:

ել

Թ.

ճուներում Հարթ խնդրի ժի քանի պարղ դեռլքելը ն Խ--րյ 1-ին դեպք՝ Ա--«--Օ/Ճ (բոլոր չիքնրի կորության շաեն Հատակի կորության Դժվարչէ շառավղին): ռավիղները Հավասար նկատել, որ ալս դեպքում (184)-իը ստացվում է Է-Ն: ն ո 2-րդ դեպք՝ ԱՀ-Մ»-Օ/Ճձ -- ՍԻ '

ԲԵՄ

«-2Ր(( հ

)ո ն-7.

ի Բ

հց

): )

ԼԱՄ

է.

(

1:86)

լ-Է

ւէ

իջ

ր,

ո|(6

25.

Է-Ի

)

)յի

(1:87)

Չշի

ժեջ-

1.14

նկ. 1.15-ում

. ո

Հարաբերության

շով

Հհ

201|

ԼՈ

Աջոաաջյա

արին"

լ լ

«բ

ԼՀաթ-

--Ի

յու

(1:85)

յուն

6 է

Էշի (

բ Տ հ

(( 165--

բերված են Է --1(հ/89) դործակցի Համար, արագութ Հատակով ջրանցքների գոգավորն ուռուցիկ գոգ դեպքում, ըստ (1:82) "Ր չ տարբորեո արժեքների

Նկ.

Դնչման ուղղորդի ճիշտ գնաճատաման ատոիճանից է կախված կտրվածքիլրիվ էջքի որոշման ոշտությունբ: ճնշման ուղղորդի գնաչատման ճամար նախ քննարկենք ուղղանկ-

ա/ժ

| | |

Ա,

ՆԵՈ:

հ՞

(1.83)-ի

ւր

այիՐԷր) Իս

ԱԼ

կանվանենքճնշման ուղղոռող: կտրվածքի միջին տանսակարարէներգիան

Բն Րէր)

նո

լոսնաձեի:

հ--

ների Աչ

որտեղ

)

Ք. նն 31

Ոլ

առնում

Փոփ») (Ո: (ԹԻ,

ճնշման շեղումը Հիղրոատատխկականից, միջինացված ամբողջ կենղանի կարբվածքիվրւս: Մեր ճետազոտություններըցուվլց են տվել, որ դոբծնական խընղդիրկերում առանց մեծ սխալ քույ տալու կարելի է (1.82)-ի վերջին անդամը արտաչայտել վերջավոր տեսքով՝ լ

մի

3(-1-Է-՞-

(1:83

05,

3(հ--շ

Այսուեղ վերջին անղամը »չաշվի է

է-ն

-»

(1.64) առնչությունից:

Էնա

Ալ-ը

| -

Ք: ՝

եկ.

ՆՈՅ

1.74.

աք

Վոգավո ցովոր

«այտ

ն77

ոեմքով

ուննքո

ջրանցթում հե.-ՍՈՍՔո) կործրի Ամսլ-ի տարբեր Հարարհրությունենըիբաք:

րա "

ուննցող Հասոակ Ռւոուցին երբ Ազյւ-հ մ-ՍՈՈՆ) ջրանցքում Ա ամար: Եկ. '

1.15.

մուսրբեր

չՀարարբերությո' "

24:

ան-

յ '

Եջ

Յո»

շըր5.) :

տճսակա-

աւ

(

ՅՆ

ԿՃ 2,

ՀԲ

հՉՃ

1.9 աի

(1:90)

Իջք»

ԿԽ

բցգ---

Ճճավասարեցնենք

Խյչժհ

նե

ՄՏ

ԺՃԱՅե»ա որպես

եղ

զրոլի՝

հ ածանդյալը

կրիտիկականխորությունը որոշելու ճամար Հայվենթ մԹ/ձի

("ւմԻՃ.ժհ

Ր,

1-2 Բ-ազոԸթ(«ս5Փ)

րբանաձիով:

, խորությունը ար փնտրվում է րիտիկական

116. կենդանի կտրվաժջի էներդիայի կորը:

ջ ՀՀՇԳ

քչրչՓ

»ավասարման արմատ:

բար

Նկ.

տա»՞ալտության առաջին անդամը ձգտում է զրոլի։ իսկ երկրորդ դամը՝ անսաչմանության, որտեղից հ Հետնեում է, որ կննդանի կտրվածքի տնսակարար էներդիան ձգտում է անսաճմահության, հրբ Պոսանքի խորությունը ձղաում է Ք) անսաճմանության (ի--օ5), (1.94) արտաձճայտությանառաջին Օ:-անդամրձգտում ք անռառմանության, իսկ երկրորդը` զրոյի, Հետնարար կենդանի կտրվածքի էներգիան ձղտում է անսաչմանության: տեսակարար 1.76-ուՄ եկ. դատկերված է --|/ն) ֆունկցիայի կորը, որի ունի ն էրկու ասիմտոտ մեկ մինիմում, երբ եՀ-հլո' -Ուղիղը, որին ձգտում է Յ-Հյ(հ) ֆունկցիայի կորը, հ առանցքի նկատմամբ կազմում է ք անկյուն, որի չափր որոշվում է

ա) նրբ Պոսանքի խորությունը ձգտում է զրոյի

ենք Հետելալ

Ա-88)

(է--0), (1:88) ար-

արտաճալտությունը, անգում

եղրակագությունների՝

Վերլուծելով (1.88)

բանաձեվ:

Ց-հա» -

րտտ

անցեող Ճճորիղո-

լրիվ տեսակարար էներգիան

ջը, (": Ը)

Պարթության եկատմամբ

(1:85)-ի կարտաճայտվի

նական

կենդանի կարվածքի ամենացածր կետով (2չ-`0)

/26059

Ձառկւ0ՏՓ-Հ ջ ----,

թո)

ԶԸՕՏՓ4

(Ը: ւո)

ԿԱՎԵՏԱՑԻԱՅԻ

բուռն Է

3--422

արտաշայոված բաբախումներով ն ճ

այս

Ճամալիրըկոչվու ըրնույթների 1ո/վիսացիանյնքան կ

գո

«րր «րշոանից,

Հիդրոսնանիկական կառուցվածք վածներում կարող է գտնվել ցածր ճն կետում բացարձակ ճնշումը փ կառաջանասառր հոման Դոկից անջատվածօդով լցված պղ խախտվում է, Համասնո ճեղ թյունը (ված բշտիկների խառնուրդ եր, բշտիկները շատ արազ պայքու իրանում է, իսկ օգր՝ լուծվում ջրի ժեջ։

Լ.6

դեպքում առաջանում է բուռն Հանդարտշարժում: վիճակ սոաջանում է կրիտիկական

Ւ« 1

ն փոքր Ֆրուղի թիվը ճաստատուն նշանակե Համար: կենդանիկտրվածքի

Տ 2 -7՛ ձախ ժաս (1-94)Հավասարման

(1:91) ճավասարու ներկայացնենը

բանաձները

թեքություն ուննցող կստանանճետնյալ տես

ճաստատուն

առանձին

էւ

ման

մասում:

ԱՀԿ «Հ Հաաա Անապա

եկ. 1.17. Ժնչման փոփոխումբ կձնդանի կտրվածքի նէղաց-

ԱԿԱ

Հատվածում: կոր

Ճմնչման բաշխումբ Ճոսանթի. 1.18.

նկ.

մաճմանը,

ելուստները իրենց վրա են վերցնում բշախկներիպայթյունից առաջացած ճարվածի ուժերը: Հարեն մեծ Հճաճախականությամբփոփոխվող վածի ուժերից տոսջանում են լարումներ, որոնք ճանդեցնում նյութի չճոգնածությանը ն քայքայմանը: Աստիճանաբարկավիտացիայի օջախներում առաջանում են խոռոչներ:որոնք միանալով,քայքայում են կառուցվածքի պատը: ճարկ է նշել, որ կավիտացիան ուղեկցվում է նաւն էլեկտրականե էլեկտրաքիմիական ակարվ-պրոյնսներով, սակայն նրանցից առաջացած քայքայման ինսնեսիվությունը անճամեմատ փոքր է մեխանիկական քայքայման ինտենսիվությունից։ Տարբեր պատճառներից կարող է ճնշումը կառուցվածքիորնէ մասում փոքրանալ մինչն այն երբ սկսվում է կավի տացիայի պրոցեսը: Այդ պատճառներիցեն 1. կառուցվածքի որնէ մասում կենգանի կտրվածքը խիստ փոջրանում է, մեծանում է արագությունը, իսկ ճնյշումը փոքրանում է (1ն. 1.17, է տրված ճնշման փոփոխումը)» կեաագծէրով ցույ 2. կոր ճատվածներում (ինչպես ճնշումային, այնպես էլ ոչ ճնշուեն մային) առաջանում են կննտրոնախույս ուժեր: որոնք փոքրացնում 1.18-ում է ճնշումը ուռուցիկ Հատակի վրա նկ. տրված ճնչման ցույց բաշխումը կառուցվածքի կոր ճՃատվածում:

Դատիկոշտ մասնիկների

քայքայումով (կավիտացիոն էրոզիա):

դզալի

որի ալիքը տարածվում է, լոկալ ճիդրավլիկական ճարվածի հրհույ, Հեղուկի ն կառուցվածքի մեչ, առաջացնելով պլաստիկ ն առաձգական դեֆորմացիաներ: կավիատցիան ուղեկցվում է աղմուկով, բաբախումներով, էներգիայի լրացուցիչ կորուստներով ն կառուցվածքի մակերնույթի

է փոքր

պայթյունի, երբ նրան շրջապատող արադությամբ ներխուժում են բշտիկի նախկինում ջրի մասնիկները դբաղեցրաժ, իսկ այժմ աղատված ծավալը: Արդյունքում ստացվում է

նման

մեծ

Բշտիկի փակվելը

կա

մ-ր

հորժ

ոո

Շու

0.1»

թօ

ճնշմ ձո

ան

«0

առաջացման պա ցցվածքների ն այլ տե

իջեցումը:

|0,24 |0.7

թան" Ֆիամի յրի,

--- 71' 0.06

թոդ

Ջրի ճազեցած գոլորշիների ճնշու

Հարտվածջրի սյան բարձրությամբ, Հազեցաժ գոլորշիների ճնչումն է, ա թյամբ, կախված չնրմասաիճանի (աղ

որտեղ 10,389 բանաձնով,

հ, կա10,3

Ճայլտվածչրի սյան բարձրությամբ: կ

կրիտիկական ճնշմանըճշամա

ճնշումը: եթե այն փոքր կավիտացիակառաջանա:

կավիտացիալի առաջաց չ

ծրբ ճոսանքլ շրջաճոսում է մարժիններ, առաջանում են Հոսանքի ներ (նկ. 119, նկ. 1.20), 3.

Նկ. 1.19. ելուստի շրջաճոսումը:

ճեշմած է կավիտացիա որից կարող առաջանալ, Մյուսպատճառը,

արագության բաբախումն է,

որը

առաջանում է

ոչ

միայն

տուրբու-

ժա-

րսա պատճառներից: Պետք է նշելչ ռր լենտությունից: այլն յլ աշվարկ կատարելիս» մանակի միջինացրաժ մեծությունների միջով տակարող է ճնշման փոքրացումըչճտսնի կավիտացիա առաջացնելու

ժամա-

մար պաճանջվողկրիտիկական ճնշմանր, իսկ բաբախումների արժեքին: Այս ղդեռլքում կավիտացիան նույնպես նակ Պասնի տյգ է: բաբախում է այսինքն մերթ ի ճայո է դալիս, մերը վերանում "նաժամանակ կավիտացիոն էրոզիայի առաջացման նախագծման

րավորությունը անտեսելու Հետնանքով տեղի են ունեցել չրճեռ կառուցվածքներիբազմաթիվվթարներ: կավիոացիոն էրողիայի ճձրհուլթը ի Հայտ է գալիս բւովականին մի քանի օրվա (հրբեմն մի քանի արադ բետոնե կոնչւորուկցիաներում մի թանի ժամվա) րնթացքում, իակ մետաղյա կոնատրուկցիաներում՝ ամսվա ընթացքում: `

թեվ

կավիտացիանբնութագրելու Համար ընգունվում է

Հասկացությունը Է--

որտեղէլ,-ն

Աե

կավիտացիայի

ռ՛

Բաո զարգացման աստիճանիչոյություն ունի

փով՝

ն 97)

բացար-

երեք կավիրացիայի

1) կավիտացիայիառաջացմանսկզբնակուն փուլ, կավիտացիայի Հույ, 2) ղարգացող 3) գերկավիտացիայիփուլ

Հարկ է նշել, որ որոչ դեպքերոմ կավիտացիոնէրողիան իր զառգացող կավիտացիայի փովում, իսկ չափերին է Հասնում խովում այն կարող է զդալիորենջիչ լինել: գերկավիտացիայի նշենք, որ կավիտացիոն էրողյայի ինահնսիվությունը խիստ կերպով կախված է Հոսանթի շարժման արադությունից: Հարց է առաջանում, ինչսլե՞ս պաշտպանելչրճեռ կառուցվածքները առա-

վելագույն

ալդ էրոզիայից:Հիմեակւնում կավիտացիոն

պայքարը

չորս

100)

հց-ր տրժեքթներըորոշվում են զորձնականեղանակով, կառուցվածքի տարբեր տարրերի ճամար առանձին: Էց-ի արժեքները «ունի Հատակի տարբեր անճարթություններիճասնրված հն ազյ 1.6-ում բերվ

ժ ար

ում:

են

համար

(1:98)

Ւ ,

դլուսակ ւ

7.6

Կավիտացիալիկրիտիկական է, թվի արժեթներըտարբեր անճարթությունների

տարվում է

ուղղություններով:

1. կառուցվածքը նախագծվում է այնպես, որպեսղի կավիտացիայի երնույլթը կամ լրիվ բտցակայի, կոմ առաջանա միտլի նրա նախնական

փուլը:Այդ դեպքում

ւ»

2( Իր--ՀԷՅԸ

Համապատասխանաբար,բնութագրող

չրջաարագությունն ձակ ճնշումը (րստ չրի սյան բարձրության) Հոսվող տարրի մուռակայքում, Ժիջինացվածըստ ժամանակի: օրինակ, Հուանքը շրջածշոռում է Հունի Հատակի անձճարթուԵն, թյունը (նկ. 1.19),Նպա

ԷԻՆ

ջրի

վրա, իսկ է անճարթության որտեղ ԷԼը խորությունն մ. արագությունը կարելի է ընդունել անչարթությունից առաջ Հոսքի միջին արա-

Հճավատար: դությանը

ե ՓՎե՞արքությւն բքուքյան

ախնման ենչարթություն

հոքացի

տիպը

նեուքացրող

դ արսոցուն արագուցյ

է.

յան

որոշելուճամար օդւովում կավիտացիայի ղարդացմանաստիճանը

են

ք--.--

(1:99)

էք

ն լց-ն տվյալ թվերն կավիտացիայի գործակցից» որտեղ է-ն պայմաններում ն կավիտացիայիառաջացման սկզբում (կավիտացիայի կրիտիկականթիվ): հն

04669725 "

ելուստ Հատակի վրա

((.րոց է առաջանալ, հրեսո՛ւ տեղուժ, ինչամանկեցվածքի մի կաա ով)

Յ6

սողքից

կարքրբց)

ուղղության

իջչվաժքըստ

ման

տոնի

չարժման

ճոռակիրց-

(կարող է առաջանալ բք-

լուստ մաճուն ճարի առակի վրա

նան

Մբ -

ԷՎ հրո (8

ՀՆ

--ՀԼ

շ Չճ

2.0

Հակադարձ նրկրաչափաթնքությամբ ելուստ

22շշշշ

ՀՎ

2.3

դղամիգ լուո

1716-ի շարունակությունը

Ուղզիզ նրկրաչափական Քնքությամբ ելուստ

Դ.

Ազյոսսակ

սուր

խորդում

ցցվածքով

ա ա)

ոչ

սարուն

ձղրաղզծով:

ծով: ղրագծով:

ցցված բարի

ցառրներ, ամրաններ

ններ (գուրս

ե)

Մբ

Առանձինանչարթություն-

Հավառարաչասի բորդություն:

ձլոււթ

տակի կոտրվածք

Միայնակ

արժեբները կառուցվածքի

կավիտացիայի կրիտիկական թվի

ար

մքեջ1: դրականություն օդատագործումըթ) չառաջացնող կոնստրուկցիաների կավիտացիա

ճամար բերված յուսրրերի

ճատուկ

են

ժամանակ զղհռք է լինել բավականին զգույշ: Վակուումի անեղամասըարչեստականորեն մատակարարվում օղ կամ ջուր: ն ննրդրվել է կողմից նախագծվել ինսաավխաուտի Հիդրոնավադգիժ չրչեռ կառուցվածք (նուրեկի ՀէկԿում), որտեղ վակուումային գոտիները խողովակների միջոցով մատակարարվում են օդով: 4. Օգտագործվում հեն կավիտացիոն էրողիալի նկատմամբ կանգուն ման

նյութեր:

խիստ ելուստների շրջածոսուների դնսլթում

թյուն է

յութ

ազդեցու.

ելուսաւների երեսպատումը պղնձով կամ պոլիմերային

ունենում

րովի:

նյութե

բարերար

Հաճախ կավիտացիայի օջախ կարող են ճանդիսանալ ճարթ փակահների (փաճանների) ուղղորդսկոսհերը,որոնց Համար կավիտացիաէ րոտ (1.97) բանաձնի, իսկ կավիտացիայի կրիմի թիվր որոշվում ում է 8 է/չ17 մո իմանար 222 ա քիմք որոջվու" որո

Ուղղորղ գործակցիարժեքները կախված ակոսի ճետին պատի շեղումից

րղ

0,5ռ

բանաձնի, որտեղ ՁՀ-1,2 ուղղանկյան

ՃԽ-ն

ն ձնե

ի-ր ակոսի լալնությունն

ու

խորությունն

Քո. 5,0մ: ՔՔ

եկ.

1.23.

ուժում:

Չք

ԱՐ

ոն

ՎԵ:

ակոսների սխեման

Ա-Ա-Ի

ՎԱ»ը47 7.

111.7

չափերը:

բանաձեկ կավիտացիայի թիվր կլինի՝

(Խ-Բ) ՅՑ

),12 --0,84 0.12).

լ 1562(14--

ռրոեղ

ՒԼ,ՀԱԵԹ՞ -:Ր -«1Ո,33

ակտանձրի / "ը ճ փականների տեսակեւրը: Հարթ /

ՔՇպՕԱՏԱՂՅՒ

Ու

մ:

ըսա (197)

թ»

-Հ

՛Զ

բ/"Ածմ

Օրինակ 1.1-ի

Մ --1200

Ը»

ՀՁ

Աթ

1 Ագան

նիշը՝

Ը, տեղի

նկ. 1.22-ում:

են

77522

1թ016ՃԻՔՎՇՇԸԽԵ

Ֆրի ջերմաստիճաննէ 1--10"

Ակոսների չափերը բերված

են,

բ)

1.0

ներում կավիտացիայի առաջացման Հնարավորությունը, եքե չրի շարժն ՆՀ: ճնշում իջին մ/վ, արագությունը /Վ միչի շումը առաստաղի վրա

ունեցող

ա)

0,12

| 0.9 |

0.15

ման

.«

ակոսների ամար (եկ. 1.21 ա) ն 4--20,9 ակոսից Հետո 1:12 թեքության դեպքում (նկ. 1.21բ), իսկ Էզ ուղղորգ գործակիցը Հաշվի է առնում ակուխիճետին պատի շեղումը առաջինից ն ընդունվում է ըստ աղյ: 1.2-ի:

1.21.

0,08

խորքային ջրընդունիչի Հարթ փականի ակոսՍբինակ1.1: Ստուգել

ւնն

եկ.

0,041

.-«(1գն, (ո--)ս

1.7

զյուսակ

հճոկյունու

«Օօքգշոճնսն (1198--75)

ոքս

11.

որօճաւքթօիոճքու 1286.

Յաշթուտ, 1976,

80ղդօնընը մեչ

1 քք ՀԱԻ քյ

ենա ք:

Ր բուտ

աղը

15-ի -

10, 33

մ,

(է»5106): `

ՎՌՃ

/ւղղանկլանձն ունեցող 1221,2

բնդունելով

առանց

0,024

ԷԶ

Հետին17

քՀ-04,

աղյ.

պատի ակուխ ճամար

1.7-ից ԽղՀ-0,25

ն րատ

թիվը կստահանը՝ (1:101) բանաձեի կավիոսցիայի

հյ

նցի

2/0,.6

թգ-)

ՒԷ »Յ(

0,4

նա

1.22

Այսդիսով,քամի կավիտացիա:

Է--Ռ,94«-է ԱԾ

որ

էՀ-0,94»:

Հ-0,32,

շշ

1:12

առա-

որը

Սաչուն

անրացված փուխոխվող

է տարածվում

եկ.

1.24.

Արացված ճոսանքի սխե-

ման: յ

թորության

րստ

Հատվածի վերջում

դուրսա

կախված է երկարությունը րությունից:

:է ղալիս ազատ մակերնույք:Այս Հաւովածի ն խոճոսանրի կինետիկության աստիճանիղը

Ի) Այիբների առաջացման ճատված: Այստեղ աղատ մակերնույթի վրւս առաջանումեն փոքը բտրձրության ալիքներ,որոնց շնորճիվ խախտվում կ քալյբայվում է: աղատ մակերնույթի դ) Անրացված «ճոսանքի անձավասարաչափ շարժման Հատված» 0դը թասվիանչյումէ Հոսանքի մեջ, հ բստ ճանապար"չի հրա օդառրագեցէ: վածությունը մեծանում դ) Անրացվաժ Ճոսանբի Հատվիասարաչավի Պաւովված: Օդիո"լարունա-չ նն Հասկությունը ն Հոսանքի ցուցանիշները ըսա ճանասրորձի մնում դ

տատուն:

ծ ՍԱԿ

ՀՐ

Ց ՀՐԱՏԱ

օծԾ

Ծօ

ԵՓ

վՇռծ

1.24.

Լ.Լ

Աէրացված Հոսանքի գոտիները.

է Հետնյաչ

ծ »

աշա

եկ. խոտ

8697«09

ԱՅ ԱՈՑ Ջ.Փ

Ց.

-ՀՅքիո:-Հ Տ Հ

փուվխոխությունները, ինչոլիսինեն

սաճուն

ոչ

Հոսանքները կարելի է բաժանել մի քանի Հատվածների(եկ. 1.24): Այսէ,

կառաջա-

թեքություն (ոկ.

/9-2Դ,99,

դեռլքում կավիտացիա լի

այս

ա) Սկզբնական չատվաժ: Հ

'(0, )

«0

կր

ոս դրգոված է, Հատակում տեղ Հոսանքը

.Խ752--ՆԼՅ

առաջանում է սուրբույլենտ չեր,

1:18,ակուներում

Փոխելով ակոսի ձեր, ճետնն սլատին տալով բ), կունենանք ՀՀ-0Ս,8 հ

«ՀՅ Քանի

ջանա: կառուլցների կավիտացիայի այվարկների Հիդրուտելանիկակտն ն ունեն ինչպեսբարելավման, դեռ չատ թերի էն կարիք մեթողները կոնկրիյոացման:

այնպես

Բատ խորության անհրացված ՝:չոսանհքը բաժանվում գառիների(նկ. 1.24):

ԵՐԵՎՈՒՅԹԲ

1.7 ԱԵՐԱՑԻԱՅԻ

կարող է քավունցելօդ: քրի ճոսանըի միջ ոյւորբեր պաոնառներով Այս երնույքր կոչվում Է աեբագեա: առաջացման պատճառները: Քենարկենք ահրացիայխի ա) Սաճուն սփովոխվող"ոսանքենրում ջրի շարժումբ լրնքանում է են որոնը քայքայում դրգիոների տոռկալությամբ, ազատ ւտուրբուլենու (ենքնամակերեույթը ն ոտեղժում օդի թափանցման ճեարտվորություն աերացիու): Մյս դենսդքում ուվվելիԲժ ինտենսիվուրյանանրոցիա նկատվում է բուռն ճոսանքներում: արադ, Բ) Հոսանքի

Հիդրավլիկական թռիչքը: չրապատուրոները,ճոսահխքիՀոծության խզումը հ այլ տեղական նրբնույթները։ Այս դնոլքում ոդի քավփանցումբկատարվում է ավելի մեծ բաժիններով ն ահրացիտն կարող է տեղի ունենայ փոբր Հատվածում, շատ որից ջեյոռ կասուսթվում չ ապատերացիագ դ) Ազատ թափվող շիքը։ խելով օդի մնժ քանակություն, քայլք յում է այն հ առաջացնում շիքը Ճոժության խղում: Որպես կանոնշիթի թափվելուց Հնտո կառաթվում է Ճոսանքիարաղ ապապերացիաո

բաշխման օրինաչափությունը

օդի

Հ.

Յ. ըստ խորության: խերության, բաշխաումբ արազության

է այն բացակայել): ո.) մաքուր ջրի դուտի(կարող Բ) ջրաօդային խառնուրդի դոտի, որտեղ ջրի »նտ խառնված են շդային բշյոիկներ, զ) օդաջրային լռառնուրդի դոտի, այստեղ օղի մեջ յան ջրային

կաթիլներ:Բն գ դուտիների բաժանման բնորոշվումէ մակերնույքը կորի շրչման կետով, որինճՃամապատասխա օղառազեցվածության չ թՀ-0,5--0,85օդանադեցվածություն:

տուրբուլենտ բաբախումների չնորչիվ ուղղաճայաց առանձին կաթիլների արոանե տում(եկ. 1.25), որի է շնորճիվ էլ առեղժվուժ օղաչրային դոտի: Աճրացված Ճճոսանքիմակերհույթը ունի խիստ անորոշ, չկարդավորված տեսք:

Հոսանբին

Բջ

կատարվում է

Չ-

(1:103)

որոշումը բերվում է ճետնյալ Հոսանքի միչին օդաճագեցվածության

ինտնդրալիեն՝

հս

| Քր:ոյ"

(1-104)

8լճի

2:---

որտեղ 1ց-ն այն խորությունն է, որտեղ ՑՀՀՏ (0-ից, ա-ն այն խորուՃոսակխքի խոթյունն է, որտեղ 8--95 ծ, 81ւ-ջ մաքուր ջրի ճամարժեք ի վրա է խորության բե-ն ճուանքի րությունն

օդաճագեցվածությունն

է,

(եկ.

26):

Որպես մաքուր չրի Հճամարժե։ Հոսանք բնղունվում ( այնպիսի 74 անրացված «ոսանքըր, որտեղ չրի ղանգվածը Հավասար է ահրացված Հոսանքում ջրի

ԾԵ

նն,

1.22, Քրի կաքիլննըի

փշրվելով:

րտանետմուն

սխեման. 5--օղդիճղզմումով, բ--ալիբների

Անրացված ճոսանքը կոչվում է Հավասարաչափ, եթե հրա բնութաերկարության չեն փոխվում։ Այս դեպքում ճոսանքի մեջ րստ թափանցող օդի ն Ճճուանբից անջատվող օդի քանակեերիիջե Փասոտստվում է դինամիկականճավաստրկշոություն: Հիդրավլիկականտեսակետից խիստ կարնոր է պարզաբանել Ճոդե սսանքը ե ած թե ոչ։ ժմուն 7 2ոՃո Հ ճավառարաչափ է, թե դեպքում շարժման անրացված սսնքի մեջ անրացիա առաջանալու պայմանը որոշելու ճամար կարելի է օղովել Թ. Գ. վայնիչ-Մյանոժենցկուբանաձնից. գրերը

զանդվածին:

որտեղ ԻւՀ-"2/ք8:

ԳԱՐԴ:

ՅԵՐԸ

(1-102)

ԱհրացվածՀՃոսանքում օդի հ մաքուրջրի ելքերի Ճարաբերությունը է կոչվում Ճոսանքիմիջին օդաճագնեցվածություն՝

եր մաքուր չրի "ամարժեթ ՞ոմուռավորասանքի մակերեույթը

Հանդիսանում( սիմետրիայի առանցք, ասլա ՀՃոսամըիմիջին կարելի է օդայադեցվածությունը ողյի ր"2:1

(հ -- ||.) -Է-----է|:

"Ա105)

1.26.

ծ.

ժոսանքի օղաճավեցվաժու-

անհրացվածճոսանքի վերին սաճմանի, ջրի մաբուր Տաւլարժեք

Ճոռանք աաաԻ մազը

յան րաչափ չարժվոյլ վույքը: Խր"

ինտեդ(1.104)

ք յ--

(Է. --հ)/(Խ.--ԷԼ)

մաքուր

/հ.

Հոսանքի օղաձագեցվածությանփոփոխմանօրենքը թյան որոշվում է ճնտնչալ բանաձնով՝ 1. նրբ հՀէԼ,, Փր,

չր

( 1-106 )

807)

բնուքագրող ախեմա. թյունհր

Մնացած դեպքերում է շղավել Հարկավոր րալից, որը կարելի է ներկայաց» նն Հետելալ տեսքով`

բանաձնով

Լն

նկ.

քոյ

ք,

ԱԵԹա( "Լ-ֆ

սես

ք)

21)

--ի/Աչ

--ՐԻՏ.

խը

ըստ

խորու-

) (1-107

--շ(

Երբ հ-»-Է,

հ/ԷԼ,-1

1--6ո1,0հ.ՌԼ--1

) Ա:198)

ճետո

(1:109)

ճոսանըի անրացիան կայուջրի անճավասարաչափ չարժման ճամապատասխանում է ույն խորությանը, որբ

րբամն ճՃանապարչնէ, որից է: էլ -ը որոշվում է մաքուր

1.27.

|ան

| Լ |լ

բոտ

ՅԱՏ լ է

ՏՏԱ-Յ

ԱՍՆ

որոշելով

1.11

ԷՍԱՂԱԱՂՂՈՆ|

Տ 5

Հ-Վռ

Ը-ն

27678

ար-

(1110 «օտգ:

են

Եթե

ալդ

են

ար

հ-ին հ-ին արն

մ--Խ(ի)

ՄԱՏ կորերը: կորերը չեն ճատվում,

ժեքներ, կառուցվում

տէրն)

հ-ի փոփոսման

ջրի Պամար,

սագմանները: բը: ՏալովՏալով

որոշվում

նախ ժաքուր

ձաշվարկը կատարվում

ը-ի

կոտանանք՝

"Ա:110)

ո-ի արժեքների գործակիցը «եշտությաժբ որոշվում է նկ. 1.22-ում բերված գրաֆիկի օգնությամբ:

քատ Խ-բ

ՄՀՑ

քյո,

6-ի Տեղադրելով

Մանինդի՝ Ը-Հ---

եմ/վ՛, քՀ-1000 կզ/մ3:

150-5

Ի Յ( ՎՀ-ՈՑ

) մօա(լ/՛

լրա

բանաձեի մքչ սռնու Ծզործակցի կախումըՈ-ից ն Բ-ից:

եկ.

ժեքները ե

որտեղ Օ--0,726

ԻՇԿ

Ճավասարումից կ որոշված է (1.104)բանաձնով: Այն կտրվածքը, որտեղից ճոսանքը դառնում է անրացված, կարելի է որոշել ըսո միջին արադության մեծության, որը բոտ Թ, Փ. վոյնիչունի Ճետնեյոլ տեսքը Սյանոժեցկու

նանում

որտեղ

8--1,795ՆՄ

հ «1

Անչավասարաչաիշարժման ժամանակ ճոսանքի օդառաղեցվաէ որոշել կարելի ծությունը

մեծությունննրը ռրոշելիս Ճուսանքում Հիդրավլիկական Անրացված ընդունվում է Հաստատուն: խառնուրդի խտությունը

զետեղվածաղյուսակներից: տեղեկադրերում Մաթեմատիկայի

որտեղ 11-ը սխալի ինտնդրալն է, որի արժեքները կարելի է վնրացեել

դեպքումշատ

արա

Չ»

Զ,2

Ըշեզիի

էր վում է

վաստա

Խ--ի

Պր բանաձնով

-«ՃՇլ/ Ք.

0.65

ԵՀՀՕԹ 1-8. լ

արման ւս շար վասարաչափ

գ. ԽԵ

բանաձնով, որտեղ Պ՛լ2-20,24 ժ/ թյան դնպքուժ: Անչավասարաչափ չարժման ն ուն աժու ` կլինի ոյ լամագեցվածությունը

է,-»

որտեղ 8օ-ն5Հավասա բանաձնով, Ճճադեցվածություննէ ն որոշվու 1.28-ում բերված գրաֆիկի օգն

եորոշվի

9Ճավասարա Հաստատվում է շարժում: Անբացված Հոսանքի Հավառ դեպքումչրի ել բաչաք շարժման

առաջացման

է շա ստացվում չոփ շարժում Անրաց կարճ տեղամասերում:

անչավա Արագաճոսներում

վարկ

ահրացիան։ Մնացած ժասի ճայ պետք է անր վարկը կատարելիս Հ առնել (այդպիս ցիան Հաշվի է կատարված 4.2. ում):

ուսումնասիրվող «Հատված անրացիաչի առաջանում: տեղը տալիս կորերի ծատժան որից սկսվում արժեքը, հ-ի այն

առա

է" Ռ՛Գորորի Մ-ն ո որան ոի

մեխանիկակտն առացում, աինթետի

դիունսոի նյութերով, վանցելի օդտադործումհ այլն: քաղանքների ասֆալտի է բետոնով, ասֆալտբետոնով,

կետին Համապատասխանում են հ-ի ն անհրացվածճոսանքի ջչրաօդային շերոի «ճամար ար լրիվ խորությունը որոշվում է որպես օդային չերտի րացված ճոռսանքի ի ի շերտի խորությունների դումար: Վերջինիսխորուու ց յունը որում" Ճճատման

Տր

03) ՔՏԱՀՑ( յ կբ) Ի-Է

Ջրանցքը երհսապատվում ն այլ ձենրով։ նրեսապատումբ բարակսալերով, ,ալաճատակման ն ջրի ճելումբ իր վրա չի կարող վերցնեին դրունախ իսկ երրեմն էլ ջրանցքն ամբողջոդեպքում ջրանցքիմի պար,

Անչրաժեշտու-

հյ»

թյան

ՄՇ

վին արվում է Հենապատիձենով: են դեո 4400 տարի մ. ք.ա. ցրանցրներկառուցվել նեղոսի Հովտում ն Խորեզմի 3000 տարի մ.ք.աւ Ուրարտուի մուտ իսկ Զինաառանում՝ են 600--800' 9 վել ոռողման անհլքներ ջրանց գ «Հեն պ պետություններում ր /

1:17)

/1-կ

Ո1--0,72ՇԴ-ծ, երբ Ը ՀՀՅ0ՄՐ5/վ, բանաձնով, որոոնհղ հրբ Ը-»60 "5 վ ՈՂՀՀ 48, բարձրությունը արվում է 0,3 մ պաշարով: Փրանցքի պասռերի չ

Երկրորդ ՀԵՂՈՒԿԻ .1.

տարի մ.

ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՏԵՂԵԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՋՐԱՆՑՔՆԵՐԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

է, որը ծառայում է ջուրը ինքջրատար արչձատական ՂԲԵրԾՔԸ տեղափոխնլու կամ արճեռտական տեղափոխման չրային

ն աճոսով Ա

ուղի է նավերի, ձկների, փայտանյութի ն այլնի Դամար: ծառայում են էննիդետիկայի, ոռոգման, ջրամայուցրանցքները կարարման, կեղտաջրերի Հեռացման, ճաչճակալված Հողերի չորացման ճամար ն այլն: կտրվածքի ձեր ն չասինրը կախվաժ են նհրա նշանակությունից, քողարկվող չրի ելքից, երկրաչսսիական թնքությունից, դրունաների ամրությունից, աշխատանքի կատարման պայմաններից երեսապատման նյութից ն այլն: Թույլ գրունտներում ջրանցքները արվում են սեղանաձն (նավարունաջք կելի մեծ ջրանցքներում՝ իսկ ժայռային րում` ուղղանկյունաձն: Ժրանցքի շեպերի դրունոխ տեսակից: Թույլ գրունտների դեպքում թճքութ յունը արվում է փոքր, իսկ ամուր գրունոների դեղքում՝ մեժ: ցրանցքները Հաճախ կառուցում են Հավաթովի երկաթբեոոնն լերից կամ ամբողջական: Փոքր չափերի չրանդքների Դ չմդո ր ծում հն ն կիսաչրջանային պարարոլիկ կարվածթովսեկցիաներից վաքվածջրանցքներ: Զրանցքի երեսապատումը փոքրացնում է պատերի թորդուբորդությունը ն կրճատում ջրի կորուստր չրանցքի սպլատերիմիջոցով, եղի է ունենում ծծանցման փոքրացմոը լու ամար կաուորվում է նահ ջրանցքի վատերի չադեցում չրանքա-

Հրանցքուրի

ի կախվ, : չ եջությ, եպլության ո

ախ

արտ Համար ն Ն

մեծ

:.. էր Հեռնանքով: Ֆրի ժանյում

ստա-

միացնում է նկա դետը Դոնի վերին Հուանքների անմիջապեռ Հետո սկսում են կաՄեծ Հոկտեմբերի ճաղթանակից ճետ կապվածմի չարթ ջրանցքներ:20-ական ռուցել Գ0ՒԼՈՌ պլանի հ Մոսկվայի են Սպիտակ ծով- Բալթիկ ծով

ջրանցքը,

ՇԱՐԺՈՒՄԸ

բազմանկյան ձեի),

ջրանցքներիշինտրարբությունըթավ կառուցվել է իվանովյան: օրոք ցել դետրու Առաջինի ժամանակ, որի "ետ:

ՀԱԱ

ԱՔԱՆՐՈՒՄ

ԽԵՐՈՒՄ

.ա..

Ռուսառտանում

գլուխ

կառու

ին

որը

կառուցվում թվականներին ՛

Վոլ-

Հելոռ՝

ի է. ա ի Սի 2 ո ին հմի եչ ոյ կաբելի Աե ազմ ավարկելիաիՅՆ ն 2/5 որի ր իի ությու քժՔը» -թն աման Սանարր ար իաաման 4 ՄԱան մայի հոքները,

րն

անվան

Պիի

նի

»-

Իո

նեն

նցից

լալ

Ղր

Պ/

նցքնե

նավարկն

էՀ ե

("7

ոյլաւտերաղմ

մեծ

չալրենական

իսկ

Իր

իսկ

որությունը

նավարկե

անըդքնե

ամադուլն

ԵՆ:

օրինակներ

են

Սուհղի,

քր

Արան

եհ բնական կամ արճեսերե նավարկելի ջրանցքները միացնում նե տարբեր տական չրամբարենը, որութ են շլլուղների միչողուի: վրայ ապա հրանք իրար միանում են դետին Սաչանքներ ունեցող դետերի կողբին Հաճախ կառուցում որոնցից են զուգածնո նավարկելիջրանցբեոր (շրջանցող չրանցջենր),

մազարդակ

զոհվում

Սեն

ց են պատկա յ հարոգուի Պոմ րին ավարկելի հղքնե ՐԲ" 98:

հ Մերձ

ջրանցք

բուժ ուժ

նան

մոտէոն մոտելնող

ն ջրանցք-

շլլուվների մատույցները, որոնք ծառայում են նավաճանդիստների: ներին մոտեհալու ն ճեռանոլու ճամար: 0րինակ նավարկելի ջրանցքներըկարող են չատ երկար լինել:

հրգարուցյո

: միացնողչրանցրի նյու Յորքը Ֆլորիդա կմ: ն Բալթիկ ծովերը միացնող չրանցթինը՝ 1800 կմ, իսկ Սալիտակ 196 կմ է։ Սուհղինը՝ 81,6 երկարությունը ջրանցքի

քորակղգուն

Դնեպրովյլան-Բուղյան 171 կմ։ կմ, Սանամայինը՝

էներգետիկ ծառայում ջրանցքները գետի ջուրը Հիզրուլեկտրասաճմաններում դեռ այսօր էլ գործում են Սովետական ձայաստանի ճնշումային ավազան են ն (դերիվացիոն չրանցքներ, որոնք կառուցվել այլ Աշտարակի ջրանցք) տնդավփոխելու Հոկտեմբերյանի, կվա Հէն-ի ուրբիններից անցնող ջուրը ճնեռացնելու Ակների ն այլ 7--8-րդ դարհրում: եղվարդի, ւաաջ ճամար: մեր թվարկությունից Դերիվացիոն ջրանցքների կիրառման են չավ է օրինակ վաղ կառուցվել Սնեան-շրագղան չրանցքները Հեն- երի կասկադը, մեժ թափ: ջրանցքների Սռոգման Հայաստանում շինարարությունը Ոռոգման (հրիգացիոն)ջրանցքները էն ոռոծառայում կառուցվել է ստացել սովետական կարգեր ճառտատվելուց ճետո: Հողերը է «ելու Համար: Ոռոգման ջրանցթների Վ. հ. Լենինք անվան ջրանցքը, որը շաճագործման է ճանձնվել Համակարգըկազմվաժ է Շիրակի մայր, տաժանարար,ոռոգման ն Հեռացնող ջրանցքներից, թ. Հունիսի 21-ին: Ջրանցքիբացման արարողությունը վերածվեց Մայր չրանցքը կարող է չատ ժե ե ունեհրկարություն Համաժողովրդականտոնի, որին մասնակցում էր աշխաբճաճոչակգիտչափեր նական ն ճանապլարճորդ

կայանի

էն

Ֆեր: Օրինավ՝ կԿարա-կումի առաջին ճերքի մայր ջրանցքի երկարությունը կմ-իցավելի է, Հյուսիս-Ղրիմլան ջրանցքինը՝ 400 կմ-ից ավել", իոկ

Համալիրը:

մասամբ Ծ

անհաս

կնղառաված ջրերը ճեռաց-

Համար:

մինչե

են

Թալինի, Կոտայքի, նորբի, Սարճնանին

այ

ջրանցքներ:

ար-

Հավաբող

հրաիչ-կԿարագանգա ջրանցթը, որի հրկարությունըանցնում

կոյուղու ջրանցքները ժառայում են Ժաքրման կայանեեր Հասցնելու ն

մթերման մասից

են

2.2.

ՋՐԻ ՀԱՎԱՍԱՐԱՉԱՓ ՇԱՐԺՈՒՄԸ ԲԱՑ ՀՈՒՆԵՐՈՒՄ

որո

եթն շարժումը Հեղուկի շարժումը կոչվում է հավասաբշաչափ, Հիղրավլիկական մեծությունները (կտրվածքիչափերը, ձեր, միջի րոշող արագությունը)ըստ ճանապարճիմնում ձն ճառտատուն: ի. Ճնշումային ճամակարդերում 4ավասարաչափշարժման լավաղդույի օրինակ է շարժումբ խողովակենրում: կարող` շարժում Բաց Հճուներում ճավասարաչակի է ստացվել մխոյն պրիզմատիկ երկար լրանցքներում: Գբիզմատիկ են. ձնի դեպկոչվում այն Պուները, որտեղ լայնակի կտրվաժբի ցանկացած նն իրար ղուղատնեու քում ծնիչները մնում Արիզմատիկճուներում կենդանի կտրվածքները տոացվում են Հարք, իսկ չրի շարժման ճավասաբաչափ լինելու պայմանը բավարարվում է, եթե յրի խորությունը րոտ: ճանապարճիչի փոփոխվում: Ռչ պրիզմատիկ ճուննրում Հավասարաչափշարժում Հնարավոր չէ Այս դեսլբում կենդանի կորվածքները կոր մակենրնույթներեն: Հիդրավ-. իրական իկական ճաշվարկները Ճեշտացնելու նպատակով Դաճախ դանի կարվաժքի մակերեար փոխարինում հն չարմման առանցքին ուղղաճայաց պրոլեկցիայի մակերեսով, որը ն բնդունվումէ որպես ճաշ-

գործեականորն

աղոցարանները

նան

առանձին մեկուսացված

էն

մի բյեֆից մյուսը: նշանակություն: Օրինակ,

մի թանի է

միչնադարում:

Ֆրիտյոֆ նանսհեը:

մեծ

հաաա

կառուցվեցին Արզնիի, Շսմիրամի,ներթին Զանդվի,. Հետագայում

Ֆերգանայի չրանցքի երկարությունը մոտ 300 կմ է, ցրարբիացմանջրանցքները ծառայում բխ ցամաք, անջրդի ՀոՀամար, Ժէժ Կրասնապաձուքյունը զար

դերի ջրարբիացման դաջել

Ցամաքհցնող ջրանցքներըտավարում եխ Ճաշճակալված կամ

Հեստականորեն լվացվող

Հողէրից չորացվող կամ դրենաժալին ցանցի բերը ն ինքնաճոսավ կամ պոմպերի միջոցով Հասնում ֆրանցքներին: Ցամժաքեցնող ջրանցքներից կարելի է Հիշատակել Արաաողայակալված Հողերի մշակ-

րատյան դաշտավայրի աղակալված

ման

Ջրամատակարարման էն ջուրը ջրանցքներըծառայում ջրազրյուրից սպառողին Հասցենլու Համար, Ջրամատակարարման ջրանցքներիցկա-

րելի է նշնլ

է կմ-իղ, իսկ քողունակությունը՝ 75 մ3վ-ից։ ն Սանիտարական շատագործման պայմանների ամսակետիցջրամատակարարման ջրանցքնճրը կառուցվումեն փակ:

նելու

Անտառանյութ Հեռացնողջրանցքներըծառայում են փայտանյութի ն

վաստերի քողարկման

այն

Հճասցնելու ճամար:Այդպիսի ջրանցքներ կառուցում

Հիդրոշան-

գույցների ճամալիրներում անտառանյութը վերին բյնֆից ներքեի բյեֆ անցկացնելուՀամար,

Ձկնուղիները ծառայում

ջրամբարների Միացման Համար, որը Հնարավորությունէ տալիս ձկներին անցնելու կամ այն ջրամբարը,ինչպես հան այս

Հաճախջրանցթները ունենում

անվան ջրանցքը ծառայում Մոսկվայի

նավազնացության, ջրամատա-

կարարման, ֆրարբիացման Համար լ/ այլն:

ի7»-

վարկային:

ե վերջնամասերում չրի շարժումը: Փրանցքնեերիզլքամասերում Խիստ անձավասարաչաի է: ցրանցքները սովորաբար կառուցում նն փոքր թեքություններով (1Ճաշվածարադաճոսները)։Այս Հանգամանքը ճնարավոր է դարձնում ընդունել ԽՀՀՏԼոՓԵՀ-էքգց ն ջրի խորությունը որոշել ըստ ուղղաձիգի: Պետք է նշել, որ անչրաժնշտության ղեպբում ոչ մի

դժվարություն

ննրկայացնում

2.1.

Քանիոր

քլ

ԵՐԳՉԻ», թ5

ՀՀ

շարժման Հավասարաչափ

(2-2)

հլ,

(2:3)

դեպքրում Հունի

շարժ-

կարծլի է մեկնաբանել այսՀեղուկի Հավառարաչավփ

երկրաչափա կան անկումըչավասարէ էներգիայ կորուստին,

մայ

պ յես՝

որը

մլ

լինելու այատճառով,կստանանք՝

ղղՀՋԿԴ,

Տոր«ի գի,

-Հթշ--Ք մթն»խակ

Զ`

չպ

ՀԱ-Ն,

(2.4)

Այսպիսով, չրանցթներիՀիդրավ-

աո

լիական Հաշվարկկատարելիս կարելի է Հունի Հիդրավլիկական թեքության փոխարեն օգ վել 22 2.2. նհիկրաՀավառարաչավի շարժման դքայքուժ չափ ական ուն Թեքու ք/ էնճրգիայիոլնզոմնտրական իջ ( ժիայլն ի 7 ճ ճրկրաչափական ԲարձրուքյուններիՊավասարաչափ շարժման դեպքում, ("ատակի) շժքրը: նկ. 2.2):

եկ.

Բաժանելով (4.3)-ի աջ նե ձախ Լ մասերը ճանապարծի Բաց որիգմաոքիկ վրա, կրսունե ում ճումատանթաչաղի շարժման Պա.մարկային տանանք' 10ՀՀմյե քանի որ հյ--իշ ախնման:

Քոլ

2.1)

թնքությունները Հավասարեն Հունի ծրկրաչափական Թեքու թյանը:Սա ասլացուցելու Համար բավական է դրել Բերնուլիի Դավասարումը երկուկամայական կտրվածքների Համար (ել.

Առկծրնույթի )

Հավասարաչագի շարժման ժամանակ հ Հիդրավլիկական այնզոժետրական(աղատ

ֆրի խորությունը ն կննդանի կտրվածքի մնացաժ մճծությունեերը որոշել րո չրանցքի շատակի ն որմալիուղղությամբ Կարված կտրվածքի: Ջրանցքի 4 հիդրավլիկ ական Հաշվարկի ճիժքումբնկած է Շնզիի բանաձեր՝

2ի

ԱՐԱԳՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ

ԲԱՇԽՈՒ

բնրված

այլ

չա

բիչ

Աօտ 8. 1. Լողքշիունո

Օդը ն քամին

քճ

ազդում

ՔքԵԼԻ

նն

Հեղինակներիկարծիբով՝անժիջաս

յ ն անչարթությունիը լ ն Հատակադծում պրոֆիլում կորացո ռյով փոխում է արադությունների բաշ Ուղղադգծայինատակ ունեցող առավելագույն արագությունը դտնվու

բաշխման բնո Արագությունների

եկ. 2.3. Արազություններիբաշխումը ար Չոուխ:

են

արագու կտրվածքներիճամար: կննդանի Հ.3-ում

պատերի

«Հ. Ճ.

թեր

իր

կենդանի կտրվածքում արագու մասարաչափէ առաջին ճերթին պա .' ման պատճառով: Վ. Տ. Չռուն| բերում է արագու դենդանի կտրվածքներիՃա մար: ր ՛

2.3.

կոր Ուռուցիկ

ծատաջ

կան

Չոուք 4 անդարւշարժումթ

բավականին մուտ է պոտենցիալային ն շարժմանը ԱՐՀՀԸ0լլՏ| (տը մոտավո

րառլես

ցուլց

են

տվել, որ

Հոռանքների առաջացում ք,

պատկերին

չննր-

կարնոր է Հոսանքի ձոսանքներում կարհորէ ա

սակետիցչատ

(ինելը:Հանդարտ

շարժման

մակերնույթի վրա:

ՋՐԱՆՑՔՆԵՐԻՀԱՇՎԱՐԿԻ

ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԴԵՊՔԵՐԸ

թողարկվող

Օ-«ՃԸյ՛ Թր:

են ճիգրոմետրական դնալքյթանի որ այս չափելով մճժությունները, է որոշել կարելի ե լեր: նեղիրը լուծվում է Շեզիի բանաձիիօգնությամբ՝

Այս դեպքըՀաճախ անվանում

մեժությունը:

Ճաշվարկը է Հետնյալ ծանգեցնումվ դերերին. 7, Տրվաժ են չրանցքբ չափերը (ծ, հ, դ), երկրա չափականթէջուԹյունըՈ.) մ նրեսապա ան ւում եյուցը (ո): Պետքէ որոշել ճլքի

Ֆրանցքների Հիդրավլիկական

2.41.

որը ազդու է ծիմնականում հավիկական Հիղկորուստների վրր Բուոն Ճոսանքներում են հակի ալիքների կարեոր լայոր ոնք առաջացումը, ազդում ենն

րուրավին

բուռն

գիայի կորուստների վրա: Այս

ճանդարտկամ

ազդում

նույնիս ի չրանցթներում կտրվածք թյուն ունի եռաչափ գոյուոլտուտակային շարժում: Ուղզղադծային չրանցքներում տատակով ատուտակային շարժման ազդեցությունը Խնդիրննրումկարելի է անտեսն է: դորժնական Հատակագծում կամ դրոֆիլում կորություն ունեցող չրանցքներումայտուտակային են դառնում մ չարժումները չյարուրային խիստ կերպով

կատարված Հետազոտու թյունները ուղղագժծային ճատակով ուղղանկյուն

ծն

յ-ն,

որ Ը-ն

Դեւոք է որոշել ջրանցքի երկրաչ Խի -ին դնղ դնպք Խեդրի լուծումը նման է 1-ին

ձնից, չրանցքի ւմ Չ-ն, Ա-

-ն, որոշվում է Ճ-ն,

- աաբանաձնիյ'ծճղադրելու Բո,րն . թողարկվողելքր։ չրչո ՆԱ

ելնելով նախապես

ւս

«ՀԸշք

Օշ

ո Ե--Հ-Կ

Դ.

ար

հմ

ՈՐԴ

ՀՎ()Որո զորք ն հո-ք որոջումբ բառ

ԱյնուճելոնՃաշվարկը կատարվում

այրաա Հ-ի

Էը»-

թողարկվող ելքը, եր ջրանցքի Հատակ Պաճանչվում է որոշել ել է փնտրման ժե

Սողունակությունը՝

ԴԵՐԸ

Ո):

են

ոժան նյութը,

Տրված

Իա

ՄԱ

-Բ,

չ Շեղիի տեղադրելով Հանջվող երկրաչափական թեքությունը օրինաչափությունը:

ոտանալո արագու-

Հետազոտությունները խԽիսյո թերի

թույլչեն

ւլի թյունների բաշխման Ըատ Վ. 5.

բավարարվում է, ուուոի մուտեունձցոյլջրանցքում արագություն-հաղով կորության հերը բաշխումը: կենտրոնին արտգուՌյունը խիստ աճում: ք։

եկ. 2.4.

Քնութների ուղու 17 կոր «ատա ունեցողչրանցքներում արագությանմաք սիմումը դիտվում է մու Հատակին շատ (է աարքնրություն ուղդադժային Հատ ունեցող չրանցթների, եկ. 2.4): գոյությունուննցողտեսականկ Սակայ

Բատ

Տրվաժ

են

թողարկվող ելքը, երկրաչափականթեքությունը, երե-

2.5.

ՀԻԴՐԱՎԼԻԿԱԿԱՆՆՊԱՏԱԿԱՀԱՐՄԱՐ ԿՏՐՎԱԾՔ

են

կիսաշրջանային կտրվածքի կամ նրան շատ մուտ պարաբոլականկտրրվածքի: Գրունտի մեջ փորված մեժ չափեր ունեցող ջրանցքը կիսաշրջանային անելը շատ դժվար է, քանի որ երեսապատման փոխարեն պետք է կառուցել Հենապատեր, բացի այդ, կիսաշրջանային կտրվածքի ու աշխատատար է, քան Ճարթ պատրաստումը շատ ավելի բարդ շեպերով ջրանցքների պատրաստումը: Մեղանաձնկտրվածքներից ամննափոքը թրջված պարադիծ ունի կանոնավոր վեցանկյան կեսը, որը ունի --605 շչեպության անկյուն: Սակայն վերջինս չի կարելի իրականացնել թույլ գրունտներում, որտեղ գ անկյունը զգալիորեն պետք է փոքր անել: Քննարկենքայն Հարցը, թե տրված շեպության գործակցի սեղանաձե

ջրանցքները Ճաճախ պատրաստում փոքրը չափերունեցող ճավաքովի

րեսի

Միննույն երկրաչափականթեքության, կենդանի կտրվածքի մակեե տվյալ երեսապատման նյութի (խորդուբորդության գործակցի) դեպքում չրանցքը կթողարկի ամենամեֆ ելքը, երբ նրա Ճճիդրավլիկաէ, իակ Հիդրավլիկական չառավիղը կլինի կան չառավիղը ամենամեծն ամենամեծը, եթե թրջված պարագիծը լինի ամենափոքրը Այդպիսի կտրվածքը կկոչվի ճիդրավլիկական նպատակաճարմարկտրվածք: Հիդրավլիկական շառավիղը կարելի է մեծացնել ջրանցքի չասիերի ն ձեի փոփոխմանմիջոցով: Այսպիսով, Հիդրավլիկական նպատակաճարմար կտրվածք է կոչվում այնպիսի կտրվածքը, որը միննույն կենդանի կտրվածքի մակերեաի դեպքում ունի ամենամեծ թողունակությունը: Հեշտ Է նկատել, որ փակ կտրվածքներիցՀիդրավլիկական նպատակաճարմար կտրվածք կլինի շրջանային կտրվաժքը, իսկ բացերից (ոչ ճնշումային շարժում) կիսաշրջանային կտրվածքը: Ելնելով սրանից,

ե-ի նկատմամբ: 5. Տրված են թողարկվող ելքը, երկրաչափական թեքությունը, երե. սապատման նյութը, շեպության գործակիցըն 8--Ե/հ Հարաբերությունը» Պաճանջվում է որոշել նորմալ խորություն ն Հատակի լայնությունը: Խնդիրը լուծվում է 3-րդ դեպքի նման, աղյուսակի մեջ ավելացնելով Ե-ն, ռրը ըստ ընդունված ի-ի կորոշվի Ե--քհ կապով:

նյութը, ջրանցքի չափերը, բացի Հատակիլայնությունից: սապատման է Պաճանջվումորոշել ճատակի լայնությունը: Խնդիրըլուծվում է Յ-րդ դեպքի նման, միայն լուծումը կատարվուժ

կլինի ճիդրավլիկ

Աթ

Վ:

պետք 8--Ե|հՀարաբերություն

նպ Հիդրավլիկակ Այսպիսով,

8--Է -«2(// նման,

սակայն

Ե--Չոլ/1-ոն

եյհԵ/հ Ի2յ

Փրանցթի թողունակությանբանաձեր

կլինի՝ շառավիղը ծհ--տե՛-ք. -Ճ.-

Հիդրավլիկականնպատակաճ

ձնավոլութ կատարելով Հեշտացնել,

վարկի 5-րդ դեպքի

կ Ճճաշվարկ Հիդրավլիկական չոադա

քում

լամ

կստանա

ՏՆ

Հ..-.Չո--2|/ հ

գտնելու ճամար պետք է

ՏեղադրելովՃ--(Ե--տհյ)ի,

մինիմումը

դ Քրջված պարագիծը Այսպիսով,

-Ք- տե--ջիլ

կստան

արա

արտաճայտե փոփոխականը

«Վ-..5

»--ԵՎ-շհ

մեջ 2-ի բանաձնի Տեղադրելով

հ-ից, կլինի՝

Սեղանաձնկտրվածքի ջրանցքի թրջ

միջոցով՝

վածքը:

կտրվածքներիցորը

ԹՀ-(Ետե)

ՃՀ--ՃՇ|՛

թթ1

Ե՛ 2-( Գո)Շհչ» ւ՛ 5 -՞

ԻՇ

Էա"

Աղյուսակ

Մմիչ

2-7.

/շտանանք՝

Ճ--8Ըի:5 ւլ

Հաշվարկի Համարտրված էն Գ, ո Ո, Ո, յը, Հերթականությունը Հետնյալնէ Ն

Հա շմարկի վ

«ք

բոշվու մ

էեն

է որոշել իօ-Խ

եչ

նորմալ Թողունակությունը՝ Խր ' թ-Պ՝..

զեց

որոշվում է

Ա-6) :

բ նշ

հմ

ԶԻՆ

2.6

05վ

ԸԸԸԸ Է»

«Ը12:53

1"րիջ կո

հօ-ն

որոշելուց ճեառ

ԹՈՒՅԼԱՏՐԵԼԻ

ԱՐԱԳՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

է ն Արոագությունն 1րոոցթնծրում աման

Սոխ Հ

անվանում

են

ւ:

։ԷՊոճչ-ի

(երրեմն անվանում

քե

Մոզ

ջուրի ռյարունակում է կախված "տղմակալման րո մասնիկներ: միջին

արագությունը կարելի է որոշել

յամ օգնութՄարո բանաձենի

կախվ ախվա

ԻՐԵՆէ

ուռաճի՛ ծ

մասնիկների զջ

բնտրել 2-1.աղյուսակից: ՝

0,95

Խ.

եչ Աչ

(2:11)

15.4.

որտեղ մջ Ը Հոսքի միջին պղտորությունն է (կգ/մ:), վածբի միջին Հիդրավլիկականխոշորությունը (մմր)։

ոջ՞Է

Բեր-

անորոշէ Հունի անողողելիության արադությունը բավականին

Ընդչանու Դ ր

առմամբ Հին ջրանցքների անողողելիության խար արագությունների ավելի մեծ նն, քան նործրինը, որը բացատրվում է կոլորդ նյութերի նստվածքներով: Այլ նմանատիպ պայմանների դեպքում խորի ջրանցքների անողողելիության ավելի արագությունների մեժ են, քան փոքը խորություն ունեցող ջրանցքներինը: աբուսիկ:։

Ճուների ուղիղ (առանց ոլորապտույոների) Հատակագծում

զողելիության արագությունների մոտավոր արմեքները բերված /

անողողելիությոան ), որագություն -» պայմանը իավարարծլու անճրաժեշտություն - 2ԺՔմտնող առաջանում Մ

1,03

2.0 3:3

Ոռոգման չջրանցքներիճիդրավլիկականՀաշվարկի ժամանակ կաԱբելյանցի բ բանաձեից՝ է օգտվելփել նան Ս. Խ. Աբէլյանցի

եւե բելի

բավարարեն

սողմ

առավելադույն Քույլարճըի արագությունն ունի 1՛

ՋՐԱՆՑՔՆԵՐՈՒՄ՝

(2:9) ՄՀ-Նոադ Թույլատրելի նվազագույնարագությունն է 1.իր վան,տա-րՀունի ձողմակալման արագություն), շիբ

փոտ/վ

են

նոաղո

Հ.Չ-ում:

պալմանին

0,82 0,90

0,8 0,8 1:0

0.25

մմ

Միջարկում կատարելով կում Խ--/՛/ո)1) որոշվում է ի լայնությունը՝ 0օ--թհց։ Հ-Ծ.

0.4

մնծ/վ

ՄոոՀ5 ր

յ՛շ

|Ը

ի,

0.1 0838.

միչ

մմ

Հաստատունները (2.6) ն (2.2) բանաձներով: հջ-ե է փնտրման որոշվում եղանակով աղյուսակի միջոցով:

ՆՏ

ե/մ սիծ,

նշանակելով 2/1Էո"-տ ՛2 ո

| միջ

Լոք

խորդուբորդության գործակից

ունեցող

տԸը5,

ՏՐ

գործակցի արժեբները ո--0.0225 հուների ճամար

2.1.

(2:10) գործակցի արժեքը, կախված բերվածմիջին տիամագծից (մմ), կարելիէ

լուսա

լ»:

:.3.

Հունի անողողելիության արագությունների ապրժեբները --

Գրունաիանաակը Ջկապակցված

արաիրմ ՛

ունտեն

Լուս

0,015--0,20

020-190.

թար է: դն ո

ոպ

ՍԼՍ--1,-

կապակցված գրունոներ՝

աան

ավազակավ

27 -րՏ

ժո ,

ՀաքՄ աոնե Դալին ապարեե

--ՀԺւ:

3.5

20,0--25,0

ԳՈՐԻ

անա մալ մանկ երկեր»

ծրնեսաղատում բետոնային

ժալույին գրունաոներ՝ նտտվածքայլին

4/մ

--4յ5

5.0 10,0.

2.7.

իսկ

ԱԱ

0-ով,

լորաստույուներով ոլորապտույտ

Ճունի իո ությաւ թյա ջրանցքներում անողողե միջին ոլորապտուլտներ վ 0ը-ով, լորապտույտներովյրանցքներում' շատ

ԽՈՏԱԿԱԼՎԱԾ ՋՐԱՆՑՔՆԵՐԻ ՀԻԴՐԱՎԼԻԿԱԿԱՆՀԱՇՎԱՐԿԸ

գ-ով։

ու

ԵՑ

աղյուսակ

4""

ԱԱ

մա

րր

սն

դյուսամ

չարս

թան Աւ երե-

գութ

յու

մլ

լը

ՅՆ ՄԵԼհճքճոծը.

0--5

ԶՈՆ

շա

ԼԶ

8ՆԼ,

(22

էշ

0.76

1969464

0:91

թեւ

Շքօքաոոու

1:22

1.52

ԻՅ

Իայան

լիու

Հոու

ողողե-

թույլատրե-

Քոջոյունըգրունաների

պա

Հունի

2 3.

Ը.

Հետազո

է արագությունների արժեքները խոտակալված

լո

ԼրաքճողիանՕ15թԵ

Մբամյա բուլածր

Լշուր: ոտերի

քխառնու ԲԴ

է հերմուդյան

Բուսականության տիսյը

Ա ի

Հ.3-ում:

ԱԱ

նի աի գրան

էն

ՈՐՐԿըն օ) 88.

ված

կառե

հովը աո:

ք տությունները

Ռռովւմ ոգման

Հողային չրանդքներում խոտային ծածկույցի առկչս լուսզնու յւ Հաճ է ցանկալի նե օզտակար: Խուռը ամրացնուժ թյունը ՀաճախՀամարվում է Հողային ջչրանցբի նրա ողողելիությունը: խդրավլիզականՀաշվարկը կատարվում ջրանցքները է ըստ Շեզիի (2:1.) բանանիի, ռրտեղ խորդուրորդության Ո գործա կիցը վերանվանվում դործակից: Փորձնական տ ֆուն ովել, որ արգելակ ըգելակման ո գործակիցը բ ֆունկցի» ու Ջո չայ մե Ք անութ Հ ամար ը»-(ՃԽ) փորձնական կորերը Տ. Ջոուի կողդժից բերված էն Վ. Խոտակալված ջրանցքների «ամար լթույլասորելի առավելաԳՈՄ ն իզից, բերրի արժեքները, կախված րուսականուժյան / արագութ

Կր

ՔիչՀ

ւմ

ՎԵՐ ժում

գում" եղուկ Հեղուկի ջարժումբ կտրվ ուղղության կենդանի

ԵՎ

ՀԻՄՆ ՇԱՐԺՄԱՆ ՀԵՂՈՒԿԻ ՆՐԱ

Մշ սաճմաններում:

ըն

է նշու, կ՛

որ

ձ.«

Է ԼԱ ացնել (հշօ59)

զ Վ

Վ-ի«0Տ ճանապա

«0:

ելքի

արտաճ աար:

շփման ուժերից իուստները

Ժ աաա

Որոշենք (3-1)

յատեղ ե

նշ փերին Հետագայում կորերին: բինը՝ ուռուցիկ ո

բռ Այն ածանցնելով

ավարտված: ով Գրոֆիլումկոր Հատակ լրիվ էջքը բոռ 1 85) բ կտրվածքի

ները դեռես չեն

կատարվողտեսակ վերարերյալ

րությունից:Հարկ

դանի է Հր օրենթու։Դրանիցկարելի որո խույս ուժերի ազդեցությունը ոմն

է այն

սությունումընդունված ճնշման րաշ կտրվածքում

անչավառտ Հեղուկների

վում է ոչ մեծ սաճունփ ընդունել բելի 1 շարժումը

զ փոփոխվող ն միջինա խորության կւորվածքի

Սաճուն

կամ ելբը փոփոխ արագությունը է կո1 վում ա

ման

3.1.

ՋՐԱՆՏ

ՈՂ ՄԵԾՈՒԹ

ԲՆՈՒԹԱԳՐ

ՀԵՂՈՒԿԻ ԱՆՀԱՎԱՍԱ

ՇԱՐԺՈՒՄԸ ԸՍՏ ԵՐԿԱՐ

Երրորդ

ձէ

Ց. (լ.

ՔԸ

4) աոա որտեղ 1-ն Հիղրավլիկական է, բակ ԼՈ Ձ-ի' Թճբությունն սիորոխմանգործակիցը, Բաց մ

(3-2)

ԶՂ2

ան ձն զանգվա

րի ջրանցքներում Հիդոազլիկական տրոշելը թեքության հնպատակաճարմ «ր փղատարել Շեզիիբանաձկով՝ .

յՒյ--Հ..«ր :

է նշել,

որ երբ ճաշվարկը է րանաձերգործնականորձն կատարվում ԷՀՄ-ի է լիս ում տալիս բարձր

ճշտության արժերնի

արած տրտաչայտում

գլ

րտ

3.3 )

չ արոաճայավում

(հշ05 ՛ առԸՕՏ ե

ՐաոԸ

Օ"

«4

որոնղ

(

հ,

Էլ

Օ3

Նր Ի բ

է Ճնշման

ընդունվումէ «ր Արամե որոր

մճՃ

27է

Օշ

ար յ. ոէ"

Սեղանաձե

բադաձնով,որտեղ

ւ Տ

2քր:

մՕ

գի,

հ»«ցկ

գործակցիարժեքԲ

(3:8) |

/, իսկ գ անկյունը Այսւռեղ անկախ փուրոխական է ճանապար»յը՝ ն նրա Հետ գՀՀԳ(Ա) կապով: պով գՀ--գ կապված է Փնարվող ֆունկցիան ի խորությունն է չատակի նորմալի ուղղուՀետ

(3-5)

թ, 4լ՛

(

տվյալ ճատվածի Համար

է որոշվում Բ

ոտանվում

Հեոնյալ

դիֆերենցիալ

իմասաները:

«ավասարման անդամներն

ունեն

հատակի

թեջության Համարիչի առաջին անդամը ներկայացնում է փոփոխական թեքության դեպքում: կոլ" Շրջանային ազդեցությունը ներկայացնող պրոֆիլի Ձ0դեպքում 1--րԺցգ ն մ4(--Մօմգ, իսկ մգ/Վլ--

Համարիչիերկրորդ անդամը

ժի

չրանցքենրում ր

ՎՃ հՃ

«1/8:

գլ

Տաշվարկներում /ւզղանկլուն Հո. կտրվածքով չրտնցքների ամենամեծ հ/80 տվյալ ճատվածի Հարտբեվամ (Ե. 714.ն են: .15) գրաֆիկներից: հս-ն

մոատուն,

ԼՈՑ»)ր,Աոմ

բության

(3:4)

ՀԸ «եիՔ/ԹԽ

մմ

«իցը Դոր

Ն - ՀԱՐԱ -«:ր ԻԽ Ե-

Մյռացված (3.8)

զջ

04ամի -"

ցլամբ։

ԻՑՈջ

մո

ՀՀ-ՏԱՈԺ,Փ

Ը05Փ) անդամը

--ճ

Սակայ»

պաճանջում է ճե-

(ՈՅԸոջ«րՀ ՐԲ

)

"Հ

ԱՏ:

նհ

արժեքից"

տարված նն կատարվ ձնափոխությունները, ի կստանանք 48Հաշվի առհոլով Հավասաշարժման Հիմնական դիֆերենցիալ ղուկի անչավասարաչավի

Հատակի հրկրաչաֆական Քեջությունը՝

911լա

վերջնականապեսպարզաբանված չէ

աաղոտություններ:

օգնությամբ,զի,

ՀՀՀ.

Հարցը

չեպության գործակցի ընդունել օՀ--0,8--0,9:

քումբ:

ՆՐ

Չո

նրա արժեքը կախված է միջակայքում: Հաշվարկներում կարելի է գորժնական

7,05-65»2/3

է առնում այվի էներգիայի կորուստները (այն Ճիդրավլիկական կամ շփման թեթությունն է), Տվյալ հպքում այլս անդամը որոշվում է Շե զիի լ անաձնով։ Շնզիի գործակիցը' դեպջ / դամը որոշվ

Ճարմար է որոշել կամ Մաննինգի

ն. 2

ն.

ՊավլովսկուԸՀ

Շ-- ո

ԱՐԹցուցչային

րանաձկով

ռչ

բանաձնով։ Ս ցուցիչը

կարելի

է որոշել

յո Պավլովակու (1.48) լրիվ բանաձնով կամ են տվ բանաձնով: Մեր ճետազոտությունները ցույց բանաձնից օզտվելիս կարելի է ստանալ գործնական խնդիրների

Հ(ՐԵ-15) ՀՐ Եւ 47 Հռ

ձատ

ընդունելի միանգամայն

ճամար

արդյունքներ:

չունի Համարիչի հերբորդ անդամը ճաշվի է տոնում ռխկությունը: Պրիզմատիկճուների դեպքում 0ՃՓ/0Ր-0, ն

է: վերանում

Համարիչիչորրորդ անդամը ճաջվի է Հաստատուն ելքի դեպքում ԱՕ/ԳԻՀ0, ն

ոչ այս

ղրիզմաանդամը

առնում այս

ելքի փոփոխությունը: անդամը վերանում է:

է ոչ

Հիղրոստատիկ

ըստ

Հատակի նորմալի:

բոտ

ռ աեոր

ճոսանջների ճամար Ճոսքի շառավիղի ուղղության, իսկ կննդանի կտրր-

, լայնացող

Րուոն

ի 7 նն չ" շարժումր ննքարկվում է այն օրենքներին, որոնք ստոսցվում ձե (3.8) դիֆերենցիալ ճավասարմանլուծումից, այսինքն այն կարելի է Համարել միաչափ, առանց չեղ թոռիչքի առաջացման: Պետք

ՔՐ

գյան

անոր

չաճքմերի

ում

ոնանկան

Րա ԳՈՅ: ատակագ գծային

ի ՐՈՂ

նս

են կտրվածքներըոչ պրիվմատիկ կենդանի չունհրումընդունվում

Հոսանքիխորությունը որոշվում

Հոսանքի ճիմնական շարժման առանցքին: ուղղդաՀալադ 4. կայնակի կտրվածքներիվրւս աղատ մակերնույքը ընդունվում

Հ.

ընդունելությունները՝

շիենքրով, յլ կննտրոնախույս ուժերի ազդեցությունը Ճաշվիոոնվուծ: (3.8) Ճավառարումը արչտածելիս կայարվելեն Հետելալ լրացուցիչ

Պնչումը կենդանի կտրվածքում փոփոխվում

ՇՕՏՈՏՑ 1:

ա-

Ստացված դիֆերենցիալ Հավասարուժը կարելի է Համարել Հիժնական, քանի որ գրականության մեջ ճՀանդիպողՀճավասարումներընրա մասնավոր դեպքերն են: ՔենարկվողՀաշվարկային սխեմայում Հաշվի է առնվում, որ` 1. Շատ երկարության փուրորական է չեղուկի դանգվածը (եչբը)/ Հ. մրանդքի ը ոտտակիթեքությունը է պրոֆիլում:Մեժ փոփոխվում նան Ճաոակի քնթությանփոփոխու է ներկայացնում տետաքրքրություն Մյդ դեքում ճաշվարկը ոլետքճ թյունը Հորիղոնակուն կարվածքում: կատարել երկչափ կամ հոսչավփ Հոսանքների Համար Ց. քրանցքի «աուտակի լայնությունը կարող է փոփոխվել ինչպես պծային, այնպես էլ կամայականօրենքով: 4. Սեղանաձն կտրվաժբի ջրանցքի չեպության գործակիցը կարող է անցումային սխուխոխվել Ճաովածներում: 5. Փոխոխականկարող է լինել ջրանցքի լայնակի կտրվածքի ձեր, որը տեղի ունի, օրինակ, ոչ ճնշումային քունելի անցումային Հատվածներում, որահղ թունելի բարձրությունը փուիոխականէ: 6. ւմ Հատակի ն պատերի խորդուրորդությունը դործնականում չուն են ունն չի փոփոխվում: Ջրանցքի առանձին Հատվածներկարող Խալ տարբեր խորղուբորդության գործակիցներ: երկրաչուիականթեջությունի ինդունվում է՝ 11Հ-ՏՈՓ»ԸէքՓ, իսկ

11:5)-ում:

ոսանքի կի(3.8) Հավասարման չայտարարը ճաշվի է առնում մասին Այս ավելի ժանրամասն տրված է նետիկության աստիոանը: որ

դգրգիո

Տ.

ծժցհր առաջարկուէ

Հեւ: դժվարության

օ-

ՎՀ

Հետաքրքրությո ործնական դիֆերենցիալ այլն ծավառարումը,

Սույն զրբի ճաջորդ գլուխ փոփոխմանդորժակցիորոշման կական կառուցվածքներու

ման

Վանգվածննրի փոփոխման գ ված է փոփոխվողմասնիկների

ժարվում ք փոփոխական մեծու ներվում | ճանապարդից: Հաշվար բանաձնում Հոսթի միչին արագո

փուիոխմ Զանգվածների

բանաձեով, որտեղ 1.-ը փոփոխ ցիան է Հիմնական Հոսաւնքի շարժ Հոշբի Միջին արագությունն է,

արապչայտվումէ

կան կառուցվաժջներում այն պե

Հարցը:Հար որոշման դործակցի

Առայժմ խիստ վատ է ուսու

դրթի 5-րդ գլխում:

շեղումը զշտ լայնո մակերնհույթի Այս Ճարցի մանրամասն վ

միաչափշարժման Հավասարո

Բ.

դեպի ներքի մեժ ուղղությամբ քնրումկարող են ուժեղանալ:

առաջացող կտրվածքում

պետք է Առանձնապես զգույչ ժամանա Ճաշվարկի Հատվածների Բուռն Հոսանքների ուննն ա

նշել,

(5) ն (6) կետերը յու ինքարկվենմանրակրկիո ուսում լ

3.2. էՀՄ-Ի ԿԻՐԱՌՈՒՄՈՎ ՀԵՂՌԻԿԻ ՇԱՐԺՄԱՆ Դ"'ՖԵՐԵՆՑԻԱԼ

ՀԱՎԱՍԱՐՄԱՆՄ ԻՆՏԵԳՐՄԱՆ ՄԻ ՔԱՆԻ ՀԱՐՑԵՐԻ ՄԱՍՏՆ

շարժման (3:4) Հավասարումը դիֆերենցիալ Անչավառարաչաոի մասկավոր դեպքերում ինդճանուր դեպքում ն նույնիսկ ավելի պարզ ինտեգրման դո լություն չի ինտեգրվում: Անալիտիկործն անալիոիվխկորեն ունելյող մոտավոր մեթոդները պարունակում են խիստ կոպիո ընդուշատ աշխատատար են, ունեն փոքը ճշտություն:Բացի նելություններ, ույդ նրանք Համակողմանի չեն, այսինքն վերաբերում են միայն ճասմուատուն ելքով հ թեքությամբ պրիզմատիկ Հուներին: է ավելի բարդ դեպքերում ինչ վերաբերում ճուներչ (ոչ ռւլրիզմատիկ փոփոխական ելք ե այլն) մուսավոր ինտեգրման մեթոդներին, ապա րարդեն ն ունեն փոքր ճշաություն կամ անձասանելի նրանք կամ շատ էն ինժեներ-նախագծողներիճամար: միանգամից վերացնումքէ այդ բոլոր էՀՄ-երի կիրչսռումըբ թերությունները: Շարժման զիֆերենցիալ ճավասարումների ինտեգրումը ամենաբարդ դեպքերի ճամար: ինահդրման ցանկացած ճշաությամբչ ոչ մի դժվարություն չի ննրկայացնում: տաշխաինտեգրման ն ԷՀՄ-ի օգնությամբ Հաշվարկների Մոտավոր տատարությունենրըտարբերվում հն ամբողջ կարգերով: ԷՀՄ-ի ծրագրերի կազմումը նե Հաշվարկի տեխնիկան Հասկանալի են

ամեն

մի ինժեների ճամար,

դործմանթեկուզշաա

Ճամնաւո

որը

ունի «Հաշվիչ անխնիկայի

օգատ-

հ գիտելիքներ փորձ:

ծավասարումները այնքան այա Մաքնեմատբկական տեսակետից են (լրիվ դիֆերենցիալու առաջին կարդի մեկ պարզ Հավասարում), որ Ճնարավոր են դարձնում նրանց ինտեգրումը փոքրըՀիշողության էՀՄ-ով

(«նաիրի», «հոկրա» տիպի ն այլն): Ծրագրավորման ճամար կարելի

մակերնույքի կորի բնույթից

ազատ

կրման թողք տիք ընտրում ննթ տտպելութայլից 20-ից 100 անդամ փոթ: Սակայն չճիմնավորված փոքբ քայլի ընտրությունը կարող է խիստ դանդաղեցնելճաշվարկը: ինտեգրմանլավագույն ջայլի ընտրման Համար ժենք բնազդորեն եսք նրա նախնական արժեքը, ասլա Ճաշվարկի արդյունքների

բերում

մեջ մոլնում

հրա

ինտե-

ԷՀՄ-ի

խնդրի ընարհլ Ինտն-

ելնելով:

պայմանի, արժեքները: տաճմանային եթե

ար

ար-

ժեքները ճամընկնում են, ապա ինատնդրման քայլը բավարար է: եթն տելու ժամանակը շատ երկար է ստացվում, ինտնդրման Քայլը մեծացվում է, մինչն նրա լավագույն արժեքի գտնելը: եթե

աղատ

մակերնույթի

Ժյունից (որտեղ ձի/ժէ--օ)։

կորըակավում է

կրիտիկական

խորու-

ապա բնականարար ղա բնդունելի չէ մեքենայի չամար։ Այդպիսի դեպքերում կարհլի է վարվել Հետեյալ

կերպ:

ա) ել -ի արժեքը փոխարինվում է նրան շատ մոտ. արժեքով ն (մեծ կամ փոքր, կախված կորի բնույթից) այդ արժեքից ինտեգրումը կատարվում է փոքր քայլով: Որոշ չափո ով ալդ գոտուց, ինՀեռանալով տեգրումըշարունակվում է սովորական քայլով: Բ) ինտեգրվում ամն ի Տավաստրուժը (ոչ թե այն պայմանով, սր ալդ կետում սկզբնական ՀավասարմանՀամարիչը զիո չէ (օրինակ՝ արագաճոսի սկզբնական կտրվածքում): հն՛

4Ե/Լը)

դիֆերենցիալ

է հ-ի Ո 1-ի տեղերը փոխելու: ոնեդրումը կատարվում 4 ՌրոՀ ոի ոռանալովկրիտիկական խորության դուռուց,ինտեգրումը կարելի է րունակել սովորական դոորդինատներով՝ հնք ափով

«եչա-

ԴրիզմատիկՀուներում, նրբ ինանգրումը կատարվում է Հեղուկի շարժոան ճակառակ ուղղությոմբ, շարժման դիֆերենցիալ Հավասարումը կամ խնանգրման քայլին տորվում է բացասական նշանը փոխում

է ընտրել ցանկացած լեզու:

գրումը Հարմար է իրականացնել Ռունգե-կուտտիմեթոդով (րե) կամ նույնն է րոտ Ֆորթրանի(ՔԽՕՏ): կարելի է օգտվել ուրիշ ցանկացած

մեթոդից:

Մեր կատարաժ Հաշվարկներում նախապատվությունը տվել ենբ ինբնածրազրավորման լեզվին (Ճո) «նաիրի 3-2» Է2Մ-երի օգտա-

դործումով:

Ծրագրավորմանֆորթրան լեզվի «օգտագործմանդեպքում, երբ Հաշվարկը կատարվում է մինի էՀՄ «Իսկրա-12565-ի վրա, մեքենայի ԵՇ-7020 ժնջ պետք է ծրագիրը: իսկ մոցնել Ռունդգե-կուտտի Սքջ այն զայ հնտնգրման թայը (ճշտությունը) պետք է

պայմաններից

նշան:

նեղացողջրանցքումՀաշվարկի սկզբնակետը տեղափոխվում է շարժման Ճակառակ կողմը: եթե դրական ուղղությունը Համարենք այժմ շարժման «Հակառակ ուղղությունը, ապա (9.8) Հավառարման Ճճամաերկրորդն չորրորդ անդամներընշանը կփոխեն,

բիչի առջին,

ԷՀՄ-ի «գնությամբ Հաշվարկի կատարելիս Հարմար է ծրագիրն այնպես կազմել, որ բացի ազատ մակերնույթի կորի կոորդինատներից որոշվեն օժանդակֆունկցիաների իհ խորությունը (ճոսանքի երկարությունը, եթե նրանք չեն մանում Հաշվարկի մեջ, ճնշումը

արժեքները

ջրանցքի ջատակիկամ առաստաղի ն վրա, արի երկարությունը այլն): ն /րոջ դեպքերումՀարմար է ընտրել մասչաաբներ ստանալազատ Բո երհութի ե օժենդակ կոբնրիգրաֆիկները:

ՅՅ.

ՊՐԻԶՄԱՏԻԿ ՋՐԱՆՑՔՆԵՐՈՒՄ ԱԶԱՏ ՄԱԿԵՐԵՎՈՒՅԹԻ ԿՈՐԵՐԻ

ԿԱՌՈՒՑՈՒՄԲ ՀԱՍՏԱՏՈՒՆ ԵԼՔԻ ԵՎ ԹԵՔՈՒԹՅԱՆ ԴԵՊՔՈՒՄ

Քննարկենք փոփոխական բնութագրող ճիդրավլիկական մեծություններով ջրանցթում Հեղուկի շարժման մասնավոր դեռքերը, որոնք են Հաստատուն վերաբերում

ն ելքով ջրանցքներին: թեքության

Առանձին մասնավոր ղեպքերը քննարկենք, սկսելով ամենապարբերենք այն քվային օրինակներ Ռրոպես ղզից։անցնելով ավելի բարդերի: օրինակները, որոնք մեր կողմից կատարվել են կոնկրետ կառուցվածքների Հիդրավլիկականճաշվարկներում: Հավասարման մասնավորդեպնախ ստանանք (3:8) բնդճանուր Հավասարմանմեջ մեղադրելով՝ լինելու պլալմանը՝00/01--0։ ելբի ճաստատուն

Քերի, 1.

էշ

(կամ Ճաջորդ)Հատվածի ճիդրավլիկական Ճաշվարկից' Օրինակ8.1: քՔուրբարտաճոսում է վաճանի տակից (եկ. 3,1), որի մ, ջրանցըի լայնությունը՝ մ, ճնշումը` ԷԼ-Յ,0 բացվածքն է՝ 1--Ս,6 եՀ-176,0

քեբությունը՝102--20,008, խորդուբորղության դործակիցի՝

մ,

Ո-»0012:

է ԷՀՄ-ի Պաճանջվում

կուծումտ:

-ւ

տակից դուրս

որտեղ ԵՀ-1

ձհ

զջ

զ|

ՏՕ

օէ):

բձ"

օձ

որտեղ

ո բոշոյք ոլմեք

զ»«Օ/հ: Տեղադրելով (3.11)

այդ

ունենք Ք--/յ,

Հավասարման մեջ

այս

ՇՀ

իի ՄՐ

զո:

ին

(/Ի--2/Ե) 5 զ:

3 053 . 0,514«ա2,54

կլինեն՝

հլ,

ԱՐՑ»

24-ից:

/վ.

մ,

Կ-ք

բատ

հ,

«0,00311Հ-19-«0,003,

որտեղ կրիտիկականխորությունը

շՀ"Լ6

պայմանները,

աղյ.

Ն1-535,46416

օո"

մ, 0,896-14,358

նրան

Ն1

գը

մեծուչճամապատասխանող

234"««0.896 |

մ,

7յա""16 4-2 0,896ռա17,8 --

մ,

0.5

Ը -56.45-մ, աաՎ365.-0,607 17,8 վ ,

ձի

(3-12) :

Փխ

մեծությունների մեջ ճաստատուն Ստացվածդիֆերենցիալ Հավասարման են 18, զշոշ, ազ2/ք,2/ե, 1 2:

91:

ձԸչե

թյունները

աղյ

աղյուսակ-

կր կրիաիկական քնրություն քությունը.

ուռանանք՝ զատանանջ

երվող բերվող

արժեբի:

կունենանջ՝ լինելուպայմաններից Ջրանցքի կտրվածբի ուղղանկյուն բացի

«0,124

մե չ

Ագրոսկինիմեթողով.

Ա.

ռրոշվում է

372 4.

0.6--0

է Դի դրականության /

որոշվում բոշ

կ-ՔԽ,.

ջրանցք:

ժՃ/ժի--ե,

Փ(ոց)»-0:514նհ

ք 322

ժի

մի քանի դեպքեր: Քննարկենք(3:11) ճավասարման ինտեդրման Հաստատուն կոտրվածքի լայնության,ուղղանկյուն Փոքր քնքության,

Ճ»-եհ, 2-ԵՀՀհ,

զոժ ` Փ(«)-«0,95

(3-11)

ԽԸ, ԽոԸջք

ենրից): Տեսակարար ելքը որոշենք

1: Փոքր թեքության չրանցթներու՝ Հ Հ-ՏԱՈՓՀ-1Ջգ, ԸՕՏՓՅՄեժ թեքությունների դեսլքում՝ 1ՀՏՏլոգ, իսկ Ը05գ 6-1: է` ՕՎ/Ս1--0: Փրանցբքը պրիզմատիկ

մակեինույթի

աղատ

ՁՋրանցքումոկղբնական խորությունը կլինի վաճանի եկող ջրի սեղմված խորությունը, որի Հավասար է. հ.--:8--0.62..

քնբության Հաստատունլինելու պայմանը Ջրանցքի

իԲ

կիրառումով կառուցել

կորը:

այղ

կստանանք' Այսպիսով, (3.8)-ից

Որպես սաճմանային պայման կարելի է օշգտագորժել չրանցթի ակզբում կամ վերջում եղած խորությունը, որբ որոշվում է նախորդ

Քան անի որ

ռե կորը կլինի ԹՇԳԼկըազատ մակերնույքի թյանը ասիմտոտիկ մուռեցող Ըշ տիպի: մեծությունները. Որոշենք(3.12)-ի Ճաստատուն է

1ջ

Վ. 4.

նւ

անի

Թոքմաջյան, Ռ.

Են.

նորմ նորմալ

Տոոզյան, Հիդրավլիկայի խնդիագիրք, «ուլ»

խորու-

1982,

1484:

ւ.

««0,1934

--ա------Ս,29մ-ն

1Ք64:.-

մ,

Բ-Մ,

Քայլը

որո-

Չբ3)/0(Մ7-0391, 0,01 մ, Էք արժեքները ինտեգրման, ընդունենք

բադաձնոտ

մ"

հմ.

եկ. 3.1.

0,372

տն

Րա

ՆՍ

զոր

ՅՅՅբ

|"100 |0,6»

անն

ՍԱՐ

ՊՐ

0." փուլի

|200.ի

աաա

|0,66 |0,67 | լարը

ՍՎ

ըթռրգի-

Աղյուսակ31. կռրի կոորդինատները ազատ մակերնուլթի

փորի:՝ մազերնույքի

|0,53

3.1 օրինակի

ատ

րինակ 3.1-ի «ող

շելու քայլը՝ 5,0 մ: ինտեգրման սաճժանները կլինենսնղմված խորությունից ժքնչն: գործնականում նորմալ խորությունը: Ժ.1- ում տրված նն ազատ մակերնույթի կորի Աղյուսուկ տրված է ազատ մակերնույթի նատնեիր,իսկ եկ. 3. 1-ում կորը:

ԷՀՄ- ի

մ՛

0,0170,001864

ց9,81

ՐՈՅՀՉ'

Խ1.25Ք..--

ե.

Զավլովսկուբանաձեի Մ ցուցիչր որոշենք կրճատ

«զ

ջը

զ 02»«2,54

Փոքր թեքություն, Հատա

3.2.

որը

ճն

զ աղատ

մակէրնույթ կնր

2222222712

մրանցքի վերջու կորոշվի փնտրմանմեթ

Օրինակ բինակ 3.2-ի

Լուծում:

Ֆե. կ

Թյուն,

ու

«որք

ամա

ՏՈՄ

մ ճաստատուն թեքություն, ԵՀ-15,0 ՈԱՀ--42,0 երկարություն, շների թ ղուբորղության գործակից ունեցող ժով:

Օրինակ Ց.2: կառուցել ազ ունեցող ՕՀ-35 մ3/վել կտրվածք

մակերնուվթի կ

ԱԷ

ԱԵ-Ւ ոհ)ե)շ

Տրված սարմանայինպայմ կստանանք աղատ

զի

«-»Ե--շիլ/ 1--ու, Չե"

բորցի: Տեղադրելով(3.20) ճավասար

կտրվածք, Հասլոատո սեղանաձեւ

Չ.

Հավասարման մեջ Ո-ր փոխարինելով (3.14) Ստացված (3.13) արոաճայլտությամբ հե կատարելով ձնափոխությունենր, կառանանք Հաշվարկային դիֆերենցիալ Պավասարումճնտնյալ տեսքով՝

«Օ" Ճ: `

որտհղ Ճավասարումից,

«25 ք

.նՆլ.35:

մ`, «աու Շո. ա»վ87,36

ՃՀ(Ե-ուհյհ--(154շեյհ, (Ե--ուհ)ի-«(154

ե)

ժեշ.

շո 8--ԵՀՉուհ-Հ15-Ի4ի, Ի

Հալով հ-ին կամայսկան արժեքներ, որոշվում է հլ Հ-0817 ճատտատուն մեծությունները կլինեն Հավասարամժան

ՕՀՈ2--3940,0172»2Ռ.3854, «Գ. շ

(3.13)

մ.

«5: 2187,36

Աղյուսակ

լմ

հմ

նկ. 3.2-ում

ցույց

1,130

34.

մակերնույթի կորի կոորդինատները

|200 300 | | |

1,249

է տրված աղատ

1,406

| 600

|1,465

2-2

1,517

Հատակում Հաստատուն լայնություն ունեցող, սեղանաձի կտրրվածք, ըստ ճանապարձի փոփոխական շնպուցյան գործակից ունեցող ոթր թնթության ջրանցք: Ջրանցքի այսպիսի ճատվածներ ճանդիպում են անցումային մաանրում, երբ սեղանաձի կտրվածքը դարնում է ուղղանկյուն կամ մեծ շեռղլության գործակիցը անցնում է փոքր չեպության գործակցի ն այլը երն ջչրանդքիսկզբում հ վերչում շեպության գործակիցներն են ն րստ հ 2 1լ ոշ ճանապարճի այն փոխվում է գժային որենջով, ապա որեէ կամայական կտրվածքում շեպության գործակիցը կլինի՝

«ՁԻ

«արդլ--ՏԱԵԸՒ

որտեղ

ո--ոլ--

«»կլ--ՃՆ

|»

3-14 14) (3:

(3:15) լգ.

ծ-րույհհ)հ)

ԵՀ-5,0 Հատակում

խորդուբորդության գործակիցը` ո--0,016։ Այո տվյալները վերաբերում են Գեղի գետի վրա կառուցվող ջրամբարի չրթող կառուցվածքներին: է որոշել չրի խորությունը այս Հատվածի սկզբում, Դաճանջվում (ուսումնասիրվողճատվածի կարճ լինելու պատճառովազատ մակերեվույքի կորի կոորդինատներըմիջանկյալ կտրվածքներում չեն որոշվում):

վերջում` իշչ--6149

մ,

Սկզբիցհրեք

Հուժում

թյան գործակիցը կլինի

ԲԵՅ

վրա շեպերիքեքուՀեռավորության

րկ--8Է-Օ,15 3--02315յ.

5.42 Լ, «0,3--0,02831, (2-«0,0233),

(Եջուի)--շուհ) անճ Ա

լգ

Հաստատուն լայնություն ունեէ ո րի թեբությունն 12Հ-Տյոք»»0,0995Ոցզ»-0.1, ցող ջրանցքը, մ Հատվածում ունի 0,3-ից մինչն 02317 գծաԸ0Տգ--60,995) ԼՀ-2,42 լին օրենքով փոփոխվողշչեպության գործակից: Ջրանցքի ելքն է՝ ԹՀ-264 մ3/վ, չրի թորությունը ալս ճատվածի

ոՀ

մակերհույթի կորս

ԼԵ»(Ե-Էողե--մեյհ այ

(Եփայհ-ոմիյի)"

Օրինակ8.8:

Տեղադրելով (3.13)-ի մեչ ն ԷՀՄ-ի օգնությամբ ինտեդրելով չրի շարժման Հակառակ ուղղությամը (որի Համար ճավասարման նշանը մ արժեքների Համար կատանանք է) 1--0-ից մինչե (--600 ձիռխվում մակերհույթի կորի կոորդինատները ազատ

8.2 օրինակի ազատ

"ՕՔ

է--

Հիղրավլիկական մեծությունները կլինեն՝ Ղ-«(է 7-Ե5

0,3հ--0,0283(հ)ի,

մոհ)ն»«(Ե-ուհ--8/հ)հ»«(54

«ԶԱ1-( Հրայ ) -Տ/ի»-8 (ԷԱ ԷԼու- ՑՅԱ» ՔԴ» շե)Վել Լ--(0,3--0.02831). Ն... ըի-».0, Ս283հ:,օհԳՂաթ Ջոյո--Չոլի-ժ/ Էջի

««Տ-Լ0,6հ---0,05661հ, 27»-3.1՛ո Խնդրիտվյալները

-՞3 |՛ :

,016--0,379:

այս ճիդրավլիկական մեժությունները տեղադրելով կատանանքջրի շարժման դիֆերենցիալ ավասարումը տվյալ խնդրի ճամար գրված գործակիցներով,որը ԷՀՄ-ի օգնությամբ ինանգրելովշուրժման ճակառակ ուղղությատբ՝|չ--4,64 մ, իչ--6.149

(3.15)-ի մեջ,

--(ոլ--տչ)/Լ:

չճեռավորությունը, կստանանք

28,

մտ

շր

Աբ

Ե-ՎՀՉ2-ԷՉը

Է.

բոտ

Նե (55 )) տալ

) Ք,-աոտո(

-ի ն ի-բ: Սկզբնական կոբվածքում ունեցած հլ խորության միջոցով է ՐԲ"

որոշ-

(3 17)

(5-6 (ԹԻՏջ

ձնախոխություններից ետո

(3-16)

ճամար:

որի արժեքր ե կճանդիսանա սաճմանային պայման տվյալ 1-ի արժեքի

ժո

որոչ

մ/

«8,

28605"8 (ՕՏ1Ը054--29օ

ՆԱեն ր

)

զ.

ր ր

մնժություններբ Օ Հր4

ՉԲ -0,

«ոջո-

216058:

մամ.

ե-

զեռ ք Սաճմանային պայմանները

այս

մա

գի

գե

Ն ր.

)

ժհ

7-»Ե՛.

ՃՍ:

հ-»Ֆ-ԷՐՏՈՑ,

ՏԼՈՑ,--

Տեղադրելով կշտանանք՝

կլինեն՝

բարձրության ն լայնության Տայշտաձն կտրվածքի ճասատտուն ոչ ճնշումային թունել (նկ. 3.3): կտբբԵրբ չրի Հորիզոնը գտնվում է կոր քաղից ներքն (հՀ), ն է ինչպես ուղղանկՀաշվարկը կատարվում վածքը կլինի ուղղանկյուն յուն ջրանցքում (ռես 1-ին դեպք): մասում Հաշվարկը կտտարելու երբ ջրի Ճճորիզոնըգտնվում է իյ թ (եկ. 3.4): ՀիդրավլիկականմեՀամար մյտոցնենքնոր փուիոթական՝ ծություններըարտաճայտված բ անկյանմիջոցով ըստ (1.32--Ը86)-ի

Խղրային պայմաններից մինչն էլ--Ս իլՀ-6,55 մ: ակզրում չրի թռրությունը՝

04231

0,323

ազատ

3.3-ում

չորված է

ազատ

|0,

մակ

ճնշումային թուն

հ»»նյ- 81-Իւ

անի միջոցով, կանի միջոցով կստանան Ճճեւոն

Յ ժեծությունները Հիդրավլիկական

ջյյ-

Հեռացնող թունելների սկ թոռրությունը արագ փոքրանում փոխականբարձրությամբ, թողն նույնը, փոխելով միայն ուղղա ո կամայականկտրվածքում

ոչ

Հա Տաշտաձեն կտրվածքի

եկ.

|590112531|

|ւ

օրինակի

|10 |

բարձրության

հ»

8.4

թյամբ:

ենք պայմանի «ամաբ, ստանում ները (աղյ. 3.8): Խորություննե

ԷՀՄ-ի օգնությամը ինտեգրել

ԽՀԿ

ջրթող կառուցվածքի Հեռացնող ժեքը կլինի՝

մ, -ՀՑ,5 մ, հլ--4,901 7-5 Այս սովյալները վերաբերում են

Որոշել ազատ տվյալների դեպքու:

Օրինակ 8.4: Հճետելալ

Այս

տվլալներըվնրաբերոււմ

օրինակիկառուցվածքի

հախորդ

նեն

սկզբնականճատվածին(նկ. 3.3), Լուժում կլինի Հատվածիսկզբումթլ անկյունը

ի-ՕՅՑ,

4,Ս8--2,5

ոտով

Յլ-

թվային արժեքները (3-19) Հավասարմանմեջ ե Լ-- 0, Տեղադրելով Համար ԷՀՄ-իօգնությամբ ինտե8--0,685 սկզբնական պայմանների Հավաստրումբ, կստանանք աղատ մակերնույթի կորի գրելով (3.19) կոորդինատները (աղյ: 3.4): Աղյուսակ 8.5 օրինակի ազատ

| |

ե Նկ.

3.3. Օրինոկ

4-4-ի

Ժ.1-ի

Չո

«Շան».

ժհ

(3.18)-ը Տեղադրելով

Նկ.

(3:18)

(3.11)-ի մնջ, կստանանք

Ձ"ո'(Ե-Հ27.-28:-Է-2:5):37/ ԷԶ,

ՏՈ ՈՓց Տ

եո

Վ3

ՀՅ

ԼՇՕ:Փ,

ԵՅՈԼՐ

8.9.

ՈՔՈՒՆՆ

Լա)

28260533 ՐԸ

ԷՅՐ

( 3-19

)

(ջո-աան ՀԱԻ)

Օրինակ 3.5:

Ռրոշնլ

գ--1,1,

ոՀ-0,016,

վ--35"

մ:

(0,61086), Տ1ոցցՀ-0,5236, «ՕՏգգ-»0,8191, 21Հ-0,329,

իլ--4,08

մ,

ԼՀՀ18,0

3.4

3.3-ում

մ:

4,740

0.593

աժ է

տր

ոթ

|12,0 |15,0|

3,479

3,131

3,004

18,0

| |2,901 0,595

ճա-

մակերնույթի կորբ:

ազատ

ՈՉ ՊՐԻՋՄԱՏԻԿ ՋՐԱՆՑՔՆԵՐՈՒՄ ԱԶԱՏ ՄԱԿԵՐԵՎՈՒՑԹԻ ԿՈՐԵՐԻ

ԿԱՌՈՒՑՈՒՄԸ ՀԱՍՏԱՏՈՒՆ ԵԼՔԻ ԵՎ ԹԵՔՈՒԹՅԱՆ ԴԵՊՔՈՒՄ

Հիմնականում կանգ առնենք այն դեպքերի վրա, երբ չրանցքի լայհությունը ըսա ճանապարճիփոխվում է գծային օիննքով: Ընդանուր դիֆերենցիալ ճավասարման (3.8) մեջ պնտք է տեղադրել ելքի Հաստատուն

թյան

լինելու պայմանը

Հաստատուն

մակերնույթի կորի կոորդինատները

ազասո

փուվոխական ոչ ճնշումային թունելումՀետեկյալ բարձրության տվյալների դե րի դեպքում ԵՀ-8,0 մ, Լ-Հ2)5 մ, ՄլԹ42,5 մ, ՄչՀ/մ, ԹՀՀ464մ 1,9 մ, Օ»«-264

Ալս Հատվածի վերջին խորությունը կճշանդիսանաորպես սկզբնա-

9-ի, բ

0Տթ:

0.654

4.082

3.0

մակերնովթի կորի կոորդինատները

կան խորություն նախորդ օրինակում բերված թունելի ճաշվարկի Բար

Ի 9)3: լ--ԶԿԼ

7--Ե

կործրը: մակնընույթի

ԵուՒ"վ Մարց)

ՃՀծալ-

ւն

ազատ

ձի

ՏԱՈՓը-ՃՇ

թեքթու(2 --ժ ԼէՃատակի

(5--»), մօ

որից

ր: քճ ,

Ը0Տօյ--«9. ժհ շ

ճնտո

կստանանք

ՉՃ ժլ

3.20 (8-20)

Քճ5

w�uun Jwqbpl,mJPf, fin· ./l!,!,wpq!,,1,1' WJU ,w,[wu,;,pJwl, J/,!n9n,[ q pbpf, wnm9Jw!, Jf, f'wl,f, Jwubw,[np 'f""ll'"P' 1. ll,qqwbfiJn,b fiwp,[WU{!f, !f'Wl, /J/' 1 npf, /WJbn,fJJn<l,[' pum bpfiw pmpJwb ,{,n<{,nfu,[n,J { 'f.J-wif,l, npbL l' n,{_ (l,q, 3.4),

1,•r,

1.,r

l.wz,[f, w nhhtn1., np 1j1 wl,fi1n'"I! un,f_np wp w p '!'l "'lP"Pb!, ,{,npp t, W"{W 1wpfl fihL?wLf, fimpq wl,pl,bpf, plo1n,Ln,JI! t:wL11b9l,n,J {

{ 2,5

lf"P"!,wfiwbn pbb wpt:wJwl',blF ufuwthbpf,,

l,bLqw bf, qu,p,J.wlt/1{, ,f,qpw,J.1{,'iwqwl, wwppbpf! fitf,l,bl,' b=BI, • A=�1h, i'.=�1+?,h,

q=Qfil,

CI RY ,

iJA " =rAh '

Sh,tW'ff'hl',,[ (3.20} ,w,[wuwpJwl, Jb2, <{,npp bpfipwl w f w fiw!, flb

l'"'f}Jntbbbpf, t:w,!wp Jium whwh/>' i O

q'n' (I '11+2/Bl)'+ 2,+� /'h' I ' g/'h',

��,..•q' -,..-��.s'.---dl d'1

(3-22)

1---gl'h'

,w qumwq '/,1, qwynq !f'"'" /JP!,bpf, ,w Jwp ,,O» pkbnl! mhqwfnfu,[n,J b w p L p pl,qn,hbtn,[ «O» b. nf,9 zwl'JJ w 1, fiw un> t:f, 'll' qnqJI' , dwLw"{w f! w w w t:wqumwfi n,qqn,fJJ Jp, (3.32) t: ,[wuwpJwl, t; Jwpf,zf, Wf'-Wff,h I,_ bpq

"ult, 3.4 lwmmljwqJ-111J qJ-wJfi'i. ophfipm/. l"'J'l,w9"1, m;z.tpt1U%1mh ljHrpqw.;p(, ;pu/'119f!ff -':w2,/.mpltw1/fL uf,,hJw'i.it IJ.ju"{f,uf, 1n,Lnui' 'Cf,q.pw,f_tf,qwqw!, mun,Jbwuf,pn,fJJ,,,!,!,bpf, {w Jwp np"{bu ,wz,[wpfiw,1f,'b ufubJw fiw1•h1f, l'l, 'l ml,b/ m) Lnu.pf, 11ffhp[! 'l�wmm4wq.�11ul ,11J,hL zwn.mtf.q_u11f,U niq,znLPJntfJ

bhp, f,ufi qhb q. wbf, fimp,[wJpubpl! l,l,pfiw1w,g!,n,J bL q1whw1f,L Jwq bph ,[_n,,1pHp, Uiu q.buJpn,J {wpJwp { aqmqb[ 'f/WbWJ{,h qnnpqf,LwmHpf,9' ,t,, r _, zi llpl,{

-sbnw,[_npntf}Jwb

qpw qb!, q.wl,f, fiwp</_w.l-pf, /WJhn,fJin,!, I' fitf,Lf, b=1Jlr, npmbq ¢-l, fib'umpnLwqwL ,,,1,41,,,1,i, (ufi. 3.4),

r) Lbqn,fif, zwpJn,J[' [''bqmu,f_n,J uw,ml, <{,n,{,nfu,J.nq, ''"PP fibl,. 'l"''bf, fimp,[wul'hbpn,f_, npf, /"'JL"'f'Jnd,p 4w,f_wuwp b=/ll,

ll-•

npnz,J.n,J

b,-b, pwb w&b f, oqbn,fJ1wJI' '

"l'"'"'l

(3, 21)

IJ.1u"{f,un,f_, w) {wz,[wpfiwif,l, ufubJwl, {wl,qn,J

l'}-f,l,, bpb

IJ'-L

<{,nfuwpf,L,[f, r,-n,[1 '/,zh!,p, np WJU h1d1n, ufubJwbbpf, Jf,2n9n,[ >wz,[wlt

° /IUJUn<PJmLhbpf, mwppbpn•PJmbl' ,j,=30

wbfiJwO 'l" "ll' "'J qwqJnuf

P"M wLqwJLb pp fi<{,n/uhh f,pbL9 Lz w LLbf 'l'' /fbp fi n qJf,y [Wpnpwmnp "{WJJwLubpn,J liwwwp</_w.J- bl, ,{,np&l,w fi w L t;Lmwqnmn,f};n,l,l,bp I, WJ'f ,{,np&bpf, mqJW/hbpn,{_ fiumm9,{_w,} bl,

wqwm Jwqbph <Jflf, finpbp(!, npnLp {1 t:wJb,lwmqw,l- b'i, whuwqwLn

phh umwgi/_un} mpq Jt1tJ1phbpf, {bun 'I,, l,. ff/w,f_1n,J.ufin, pwLwAb.f, Jbt

,!mLnq y 9n,9{,/f! npnz,f_n,J { �ftf:wtn pwh w&i.J11z/_, /unpqt:tLpt1[1rl-nL{JJrufi fft1p/twftf,9[! f!fi']-nLhhltti/.' n=0, 009 zf, 1pf,</_ pwLwAkn,[, /unpmf}1nd,l.bpf, z b q n ,Jl' {Lpp Y·e npnz,f_b1 wugh/ 1-2 %-f,9j,

'/,/1, 3.5- nu! O"'lll M, mp,Jw.J- mbowqwl, t:w2,[w pfibb pf, b. <{,np&bpf, "'P'l!"')'l'Hpf, Jf, pwLf, '1b "{;1bp1 SbuwqwL I,_ ,f,np&Lwfiwl, funp n •flJ nJ, 1,Lpf, Jf,rf,L {!Wnwqnwf,wl1w& zbqn,Jl! ,wJbJw w,f_wJ Jf,2f,L funpn•P1 wL

..::lm u1wmwf11fnuf { a=4 1 0�12;0

°/o-f,

um'\t!mUbhpnLJt

l, bpqn, <{,np&wuwp/'b {'f, ,[pw, /lnwtf,L(! l,bp Jiw;w9un,J { 1:wumwmn,!, f}bpntpJwb ["',{_ nw!,qqwJ, mw/umwfiHpf,,1 4>np&bp(! qwmw p,[wlr

"{wmpwum,[w.J-, qJ. wif,i, npb!,pnq

Hqwunq n,qqwhfiJntb

fimp,f_wJ-pm[

ll'"'l, lll' ' UJu <{,np&wuwppf, ,f,pw fiwu,wp,[wJ bl, mwp/'hl' bubpf, b. Ph ,'••fJJmbLbpf, /!wJwl' 13 <{,n('&, !lw,{,qw.J- bL w qww Jwql,pluu1Pf, finpf, l1nnf"1f,hwll'lhhpp• Sp,[w.> LI, l,wl, qpf,mf,fiwqwL /, <{,np&Lwqwl, /unpnt•

f}Jn,M,bpf, finpbp1n 1 I, ,5 ,f,npAhpn,J ufiqpl,wfiwl, q wp,j_wltpntJ n,l,/,1,p fipf,mf,q w fiwl, fun pn<PJn<h, "f'I! I, O'fWW'fnplr,[n,J { np"(bu om,JwhwJj,h

l,•001, f•Q/21,fY,

.,,. 6

l,•ODtll,/, 6",U:,

B,•f'l/Jil, Bt•l74.5,IJ }•Qo11, n•o.001

t•+.Q+J

9nit9 w,f_b9, np wb u wiJwfi l,_ ,finpJ.LwiJwL u11/_J wtfibpf, z l q ni.Jl! IJwq Jnuf q mL,f_ b1 bL Jp ( rr=l,4-4,1 Oj0, PwLJ, n p i w ,f,,f_w .} funpn,/JJn,LHpp r wLf, uwLmf, Jbmp bpf, uw,Jw ubbpn,J (Jb.t , wpwp bpw ljwL ufu w1 Lbpp• ,[f,pwpbpn, J

,f,npp fun pm/JJn,H b pf,L),

pu wljwL "l"'JJw Hhpn,J, w1uf,LpL w,f_b1J, {wpw p bpwljw b ufu wl!' w,f_b1J, ,f, npp /i1 J,Lf,, Opt,liwlt

'1P// 1

llpnz bl

8.6:

"''l"'"'

ljnpf, lj n nMf,L wm Lbpp,

Jwlj bpbm1/JJ,

, L=404 J, h1=3, 91 J, n= 0, 017 , w

Llj1 wL l\ qnp.twljf,9p

7 5 9 7 �=2tg•j>/2- l .4 - ' " -0.0190E9,

'"" J Sbuwlj wpw p

/1'1' /i1J,Lf,'

132,4

'i" 9J4,t -r.r

l,:-fJOO:t. tj=006957i; h,,.;;0.0J9l 5=NJ.4r,

1,�. 3.5 UqwJn Jw4_hpknLJfilf, 4.npp

pbbnf,9 /i1f,Lf,'

1w/kw9n'l k Lluzw9n,z 'f.pw'il9pniJ.

h .,-mhuwl1w'il,

I,_ i/,,,pJ.hpf,

Wf1'}JmLp1'bpp q.dw1f,L

h +-i/,npd.Lw4_wL,

h J, -f,,,hwlw4.w1'

= b, �

1bnw,f_np n ,/JJ n ,Le

5411273

9.81

«0"'

��-516,0 .,, 0,019059

1 , l . 6950 2

aq'

0 ,

q' n '-6946,8' . 0,017'= 13946,57 J'j,f2 ,

mh•

bpljpnM ,f,np& wuwppp 1npf,qnLwljwL 1wm wlj n ,f_ Hqwsn q (ljwJ l"'JLw9nq) £ pwL9p L= 1 ,9 J hpljwp n ,/Jiw Jp, b1= 0 ,9 7 J, b,= 0 ,3 J l"'JLn,/JJn , Hpn,f_, 4 bLmpnLwljw L wLljJn,Lp pw,f_wlj w bf, L Jb,} � ,P= 0 ,334, npf, l'{WU1'tlWt1nif_ LUJwwwqw,:;wpJw ,:;nuwLp[! l]-f,mbl p zu1nw,f_rzw1f,U 1nupf, q.Hpn,f_ b q1wLwljwL lj bL ?w LJ, ljmp,f_w .tp L bpn,f_, 1// wm bpf,B 1nu wLpf, ljmp,f_hlf' ljwLfuhin, 1wJwp l"'JLw9J wL uhp n ,J wp,f_w.} uw ,:;ntfi 1lnmb9nLJt "·!" ul,pf,w 1n,f_ IJwm1up,f_u1i)8 lpnpJ., npnL9 JztuiJni.J {!

t, = 516,0+404=920

vf'hLpn1[

-:luzni4.f,

6916.8 J'j,(,

0,0190 9

�

b ,f_bptLwljwL ljmp,f_w.tl' Lbpf,

llhpLwljwL

m,.,,=,l,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,�=:§.it:

L/Jw?pb/,

l. wz,f_bLp lj bLmpnLwlj wL

htr-�f'f,wf,4_w4_w'&,

"l bmp t

b.} fu np n,/Jin ,LHpf, ? b "l l' "'J,

q.tw 1J, L opbLpn,f_ l"'JL w9 nq mqq wLljJ n ,L ljmp,f_w.tp n ,f_ £pwL9p n,J ,b mb ·· 'U"'l m,f_1 w1Hpf, ?/'"ll'"' J' Q= 132 ,4 J 3/,f_, io = -0, 002, b1 =9, 75 J,, b,= 17 ,45

UW�<UfJ �npJ.pp1

"'"I"'

!l =104,937 c 0,019059 �

S bqw?p b1n,f_

2y=3 • vo�,0�17=0,339,

WJU qnp.t,uljf,9Lbpp

(3,22) { w,f_wu w p JwL

11= 51 2, 0 J, h1=3,9 1 J u w { JwLwJJ, L "l "'J JwLLbpf, { w J wp

p b1n,f_ wJL,

( "''lJ· 3. 5 ),

ljumwL wL

"''l"""

� bpbn,Jff, ljnpf,

J, Lmb'f

ljnnMJ,Lw mbbpp

6-472

'.�[.:.:.�. .:.:.:.' .�.:.:�1.':.,' '.:. .::' .�.�. ::' :., j[, , lo �-0002

,00

2/J(}

t.r

� "' �

�

'/J

J/J(}

t�. 3,7, llb'l_m'Lwd.L. �u,f'i/_wJpf, <1111nw�wq.!1nJ 9.JwJf,fl of'bflp ni/._ t/,mf,nfui/._nrz l"'J Ln1P1wJp !f'w'b9pf, 11{uhJw't11

l J !l-l,) ,/

:i.n1

:J8.0

3,86

3,70

I I

3,50

I I

:J4R

3,28

3,15

04. 3.6-n,J mp,{_w J { w qwu, Jw b &n,1fl 4 p f, ¥"Pl" 2. Ubq wLwd & 4 mp,f_wJl'f, 1wumw mn ,L zb "l n,fliwL 'fnpJ w 4f,s n,L b .9 n q 2pwL9/', npf, 1 w 1Ln,fJ1n,L 1wmw n, ,f,n,f,nfu p 4 J ,f_n,J ( 'I-Jw1f,L opbL ;,n,f_ (L4. 3.7), '1w Jw iw 4w L 4mp,f_w Jl'n,J 1f,ipw,f_if,4w4wL mw ppbpp 4if,LbL '

dh -= di

(3 · 23> l(Jo·p 'P"l'P

pdbf' Lbpf, ,wJwp io=Sincp, C0S1fJ"e1, Op'1Gwlj 3.7: ,;wumwm n,L zL "l n,fJ1w L ppJw4f,9 n,Lb9nq, 'fJ w1f,i, ¥"PP 4n opbL n,f_ 1 w 1 L w9nq 2pwL9f'n,J npnzbl wq w u, Jw4bp&n,1flf, npif,LwmLbpp 1bm& Jwl mif.JwiLbpf, ib "l "'J' Q=60 J3 /,f_, b1 = 5, 0 J, w

b2=6,5 J, m=l,O J, io=0,0021, n=0,017, h1=2,0 J, L=50,0 n L d- n L J, f!L ,,nLL nul hU /! sincp=0,0021, cosq>�l,Ot

� 'fnpJ w4f,sp 4 if. Lf,'

6,5-5,0 b,-b, ---�---L

0,03,

:;_,

E ;

s ...

_,.. E E ""

g; I

:...1

!�

�

f_o-

, +,II

b ! Cil ""I

-cu

f:::, lI

=�ftv

0.1 _.,

-�

= IIlo

J:l

fJJwL mbtz wJwuf, t/_bp2nLJ "'f''lb'ii w11w2 wLnLJ bfi W'l_W m Jw4bpkn LJ{Jj, b4 wmltp 4npw9n,JLhp ( npf, 1hm /,u,l, n,[ [ 4h Lm ( nL p wfun ,Ju n,dhp), I, {! 2 wp dni Jp '1"''1-"'{'nLJ { Lfofibl uw<nLL nif,nfu t/_n l ,f, 'l

U.qwm Jw4hp l,n,iflf, fuq n,Je Jn7h1 L np e , Lwpw,f_npn,flin, L m wtpu l1 wmw p h1 n , ,[h p(' L2,[w J wL9n,J wJp L mh qwJwuf, 1f,7pw,[1f,4w4w), 1wz,[wr4e •

/lb.} H mw/! /!f'"'fJJn, L ( Lhp4wJw9 Ln ,J Lwl, WJ L 7h hpp Swm n,4 4 hm[' 4wpJ h u JJh ¥"f'ln,J ( ([Jl -L umw9,f_n,J ( w9 wuw4wb p 4 wJ V'"/!P [Jli wL4in,Lf,9, f,u4 mqf, q Jwuf, flhl! n,fJJn,Le ,{,n[!p t 4rf, m fr4 w4wLf,9 io<i }, b2,f_w J 7h"{{!n u)' np hu uw{JwLwif, L 4 mp,f_w,} /! "{ lm /! t eL 7n , L h1 ,uL9n,Jwif, L 4mp,f_w.t h p4n, 4rf,mfr4w4w 'L, fun /![' P p n,flin,LL hpn,f_ ( 7h f, ,[bpi, f, Lmhqp htpu 4rf, mf,4w4wL "{ funpn,fli n,Lp 4 npn2,[f, (.1.25} >w ,[wuwp ndf,9, f,u4 7 h"{ f, Lb /, f, Lmh qphtp u ' F2 =0 sw,[ wuwpn,Jf,9, ip -f, ,{,nfuw p hL mh q,u7ph1 n ,[ wL9 n,J., JpL 4ml',[wJ p >wJw wmwufuwL I/JI wL 4iwL wpdh ), l'LLwp4hL/! (3.24) 1w,[wuwpJ'w L JwuLw,f_np 7h "{f! hpf' Lh ¥"'J" '!JL"'c fub7f,pL hp, f'

(u,J mwpW('('

lp4 w1 w9L nq !pn,b49f,wLbp b L , IJ.J? wpJ wmbhp(' 41/,Lbb. '1'1,=0,0J6 l 5, h,, = 3,8 6 J,

L w,} uw > (3.26) >w,[wu wpn uf[' tl.lf-f, oqbn,fJi wJp f,L m hqph1 n,f_ 2,f_ n,qq ncfJJ wJp 7h"{p w n., uf, "'JJwLLh pf, {wJwp, 2wpdJwL ,J'wbwJph ° wqwm Jw 4h p l,n,JfJP <fl= 0 ,00615-f,9 Jf, Lz/, qi2 = 0,611 (35 ), 4um wbwL/! "l

l/ n npqf,LwmLb{'[!I 4npn z,f_f, f'""' (1.67-.f! pwL9f!p { wmw4n,J w,f_h19n,4wif,L 0L2 n,Je p w2fun,Je 4hL7 wLf, 1.69) p wb wJl,hpf,, eL7n,Lh1n,f_ wpwqn,fJi n,LLhpf, lf.mpt/_ w J-.pnLJ ')w ,[wuwpm :._wif, t

.£...=h:OS'f' -�ln( I +h/R0),

l!f'

' gh

U,tzJniuwf/. 3.'?-nLJ mpt/_wJ bL UJ'l_Wtn

.4 n , J •L2Jwb (

J"'PP 4nn('?f, LwmLh pe•

w4bp/,n ,JfJP ¥"PP I, ,;u,,nw-

1. Q/pf,qJwmf,4 mqqw L4i n, L 4mp,f_wJ n,[ {!

fpw L9f!, /;u m m,[J"'L "l"'J'lw LLh pf, i!A Q, --b, Q=dh b

R-

I+2h/b

RY, C=-

(3.24) 7f,!php h L9f, w1 {w,f_wu wpn,J wL u, ,hm /,Ju,l m [' 4um hu/!{''

dh -= d 'f

+ h)sin 'f

h' h b ,q' ( kh ) -- !±--

(3·:26)

COS 'f

gl1'1 2R0 /;L [Jh p9nqf, swJwp "I ,J f, 7d,[wpn, fJJn,L IP Ll, ¥"'!"'9 Ln,J ummLw1 fiJw fi ..;wt/_wuwpnLJ ub wLwJ.L. 4mp,f_wJ-pj, '\u1Jwp1 'l Op�llwq 3,8: 4 wnn,9 h1 wq wm Jw4 hpl,n,Jflf, 4np (' I, oL 2 J'wL ( "f J"'Pl' 'i�wmw4 nLJ 2p2 wLw1f, L f/.np <wmwlf. nL Lb9n 'l nLqtzu1fi4JnLL 4mpt/_wJ-pf, "f('p qJwmf,4 1pwL9w,,J ,hml,J"'L m,f_Jw Lhpf, h "' J ' Q=lOO J3f,/_, ip = 35° , Ro = 12,5 J , b= , 4 0 J, U.Ju m,[iw1 L hp(' ,[h pwp hp,nJ h L /J.pJ,f_wLf,4 qhmf, ,f_pw w 4 nn,9,f_nq f} w,f,nLw wJpwpf, fp>hn 4w nn ,9,[u,,}/!Lb pf,L , lmh,J: (3.26) sm,[wumpJwL u w {JwLwJf, L "l"'JJwLLhp hL >w m m4 4 h mf, 4nnf?f, L u, mLhp e, npnL 41f, LhL F =0 i, F /! 2 =0 ,wJw4wrqf, wp JwmLhr e, n pm hq F1-e 1, F2-e (3.26) <w,[wuw rJwL w Jw , pf,w 1, f'

"ll!

0,00615

h J

a,896 2,76

plpg J i

q'n'Ro -1 +�)'+n (

JlfLUW�

3,'l

8.8 oJ1taGw1tta wqw111 dwltlifllLn11pl'a linJll'a LL fiw111wi1n1d tiGzllwG �1n1J11'a 1tnnJ11JtaGw111GhJ11!:

2ptwL wif,L 4np >wmw4n,I_

,LbL(!' A=bh, x=b+Zh, i!A =0 i!l h

'l_

0, 121

0.321

3.H

2.S:i

2, 11

1,06

! 0,521

2.:l!l

0.12

0.611 2.23 -0.28

Jwuf, ,[ lpt n, J wnwi w - P L ,"lh u bpl,n,J ( wqJ• (3.7 )-f,9, 4n p mhq w finLJ t 0, 28 J t/_w4ninLJ: 04.

3.9-niJ mpt/_wJ t 1uqu11n Jw4b p l,n ,JfJp 4npe t, o L2JwL ("{ Jn'Pf' 1pwL9pf, >mmw4f, ,[p w ,

n:._

&t•iw L wJ/< L 4np

Ufpf, q,l wmf,lt

{wmw4n,[

i. ,

nitztzwLf/.Jnlb

4m p,[wJf!p 1P"'"!l ' "'JL 7h"{f! f', PLLw p4h L

h pp -&w pum [! L nipJnL L J l f, "' 1wmw4 wp>p ,f,n,{,nfu,[n, J ( q<t wif,> Lw "{ ophL n,[ b= �/, npmhq �- L ,f,en l!

,f_wJ/! n,J {!

4i n,Lwif,L

4f,9L t ( L4. 3.10 ),

qnpJw -

C "l,�. 3.9. o,. t,L,u� 3.8.f, LlJ'I._U/UI J,,.,J1 h /'/,n,,� f}f, l1nr1� L i:LzJu1b t"IJntpf!•

>!7

l=R,1, dl=R0d,,

b -b �=2!g·ji/2=-'-'

h=?R,,, A.=IIR,1h.

'/-flR,,+ 2h, R�A.z,

ibq n ,4f, Jf,wlw f z w p d Jwl, 7f,!f,bpbl,9f,wl ,w,/_w uw p n,Jl' u,n wl,wi n ,

, Jw p O'f <n</_bl,j! ,b <nb J W / ,wz,/_w p4wJp!, w

fubJ Jf9' lf<nn,/_p z pn,l,w -

lf<n9

l,/! bnp ,f,n,f, nfu w4 wl,

,/_w u t 1bm b 1 w1

4Jn,l,

wl,

nl,1mfl1 nd, l,b pn,/_ (!,4. 3.10). sln,-±cos(,

"Pl' <p

=b,

oA. dA o, -=- --=?h,

ll<nw9,/_wu 4h'"l' [' l, 7 n,l,bl,/! "P"lhu ,wz,/_wp4f, "4¥pl,w4b <n (p b brr), l,b

RY c --

4bl,/! fpwl,9/!P 1w<nw 4f, 4 n qw Jf,!, 'fu h{'(' 4np > w<nw4f, lPf wl,w'fup n,q q n ,fl1wJp Jf,l,l b f,pwp >b<n ,w<n,/_bll', l,4Jwl, >b,n 4w"l

Sbqw7p b1n,/_ w1 u wp db /!l, bPl' (3.24) ,w,/_wu wpJwl, Jbt 4u,n wl,w l,1!'

01 +T),

COS'f'= ±sin(,,,+,),

(3-27} "P '"bq y 01 -e u4¥P 1,w4b'"f, 4'" P<i'"ul!f, (OD) 4w J w u w1, ¥ n,1,1, t 1:n pfr11.. n 'i.iw4w'i, wnwfi9.pf, 1711w 4wU ni'[_'[_n t/JJw'i, {bm, n p p npn2,j_n1_J ( ,h<nb</_JWL 4hp"I'

±(R,+h)cos(T01 ±1)

q'n

1'R,h'

1 2 (l/ht2/IIR,1) + r+

' kh ') q ,±±sin(101+,)- _n, ,,., \ 2�

aq 2

i., •J11,<f.

I "'

,nm9{,4, f,u4 l,b p

/! f,Le' 'f"'fw,[np 4 npbpf,L, fJ{Jb '\w mn1_ft ftbmp umwg,j_ f, ftnpf, uw1:Jwfifibp n1_J 1

'\,"' -:-_,

t�. 3.10. n,,,,,_,,,Jp,,_ it. q n q u u/_np �UJJf,L ufuhJwLh pf!1

'"r:! � 3: .. 1·· f t.-�

f _l

lf'2_lULw1f,L ,,,,.n!J,f,1Lhp n,Lh9 n'l �nrbpf, <wz,f_w_n

101=11:/2-'f',-1 I 101 =-n-'f,-1,

"'""' 9P4 4npbpf, 1wJw p, 'l"'fw <[np 4npbpf, ,wJwp,

(3.27)- n ,J ,/_bp bf, l, zwl, l' ,/_bpwpbp n,J t nrnn, " , 9 4 f, u4 l,b{'f! bf,l,['' 'f" 'fW,/_np 4npbpf,!,,

WUfW

Upw ftnnp-

h ) 4, wL 7f,u wl,wl, uw<: JwLwJf,l, UfWJJwl,1 1.w4 w qf,l,w,nl,bp(' (y tir tir b nw4 qb "f l! "'J uw,JwLwif,L "l wJJ wl, 4wp nq t <:wL7f, uw Lw1 4 npf, u4¥PP 4 wJ ,/_hprf, fu n p n ,fl1n,L[' , "['(' npnz,/_n,J t WJ'I 4npf,l, L wfunpqnq 4wJ

R,..

(3-28)

(

h1.,'h'

/J.1u<nbq Ln,1 L "l bu ,/_bpbf, Lzwl,l' ,/_bpwpbpn,J t

-- a±-)

,,wJw1 w4 wl, 4<np,/_w uj!n,J ,f,7pw ,/_1/,4w4w 1, <nw ppbp (' 41f,l,b!,'

<:wr n pqn q '"bq wJwubpf, >f,7pw,/_1f,4w4 wL <:wz,/_wp4f, 9, OJ1J,Gw4 8.0: ll,qqwL41n,L 4'"p,/_wul! n,Lb9 nq wpw '/w ,n uf, ,/_bprn,J ltw zp2w'i.iw 1f,'i.i ftn p '\ wmwftn,j_, p11u1 b.uifi wLl.( wp<f, q.Uw1f,U op bfipn,f_

l"'J 'i.iw9nrz Jf, <wi.n,f_wJ:

11/w<wLr,/_n,J t 4 wnn ,9b1 W¥ W '" Jw4bpbn,1/Jf, 4np(' b /;l,zJwl, t"IJ"'" Pl' f p wL9j!{, \w <nw4f, ,/_p w <b<nbJ WL <n,/_Jw1L bpf, qb "f l!"'J' ° Q=112,0 J'/,/_, h,=0,85 J, <p,=0,4556 (26 06'34"), <p,=O, R, = 40 J, n=O i 017, r:.t=1,1 i b1=6 i O J i b2=8,04 J: ( n , u n, J, ll pn z n,J bl,I' � wL41n,L w1f,l, 'fnpu w4f,se

� =21gtjt/2- b,-b, =8,04 6,0 =0.112, R0 40 · 0,4556 'f

np <nhq R,<p-L ,wz,fwp4wJf,L ,w<n,/_wJf, bp4 wpn,/J1n,l,l, (, Vi b )'2 wL41n,LHpe 4 1/,HL '

R,JI

1,339, 1 40-0,1 2

fi9

1Jli, 3.11-mJ mp,[w& ( opf,hw4

1,=,,+<fo-1,339+0,4556= l,7965,

B.9-f, wqwm Jwqhplm•J/Jf, qnpf"

)''JJ whqJmhr lt•p•z,fj,'

UU.rll.!!ll<ll 3.6. �b'l.Ol•Iir U.\,lU.•\ll r" Tll3 OM GIU'd-O�lfr. n!! t{\,G 1o11 'l. ll Ii\,b ri1i, If cfnt.il[! n1 bUz nt zwp 2.hqnL�f, n•J 'if,Jl,w J'w1f,'u junqmf.wqLhp LnuJ .,; wunt.ftb lj u1linul 1.11bqf, I; pfo 111mmn1.b htpfi UfU1fJwbULp11t.Ji n JJwl, (3.8) ,1L "ll' "'J ,hqn,4f, zwp pn,Je 11L · uw '1/df,hphl,9f,w1 {w•/}u p[! mbu qnL1t 1u.J I; {btniLJWl

1t-0,15,56-l,139=2,9lf, 101 -2 :t-f,-1,=

•'

T,•t/11 . r,.�1,m h,�2,911

n•l

Si,uw4wpwp hwl' ltif,hf,' l",I• q= . �- -("'--=41",, 86 u'/� .C, Q,122

I 1,4.

·k,·MU !'!.,�·m· P'i

"' Jwlt_kp b � 3.11. Opf,hwft 3.9�f, wqm

&J.,r1-Jflf, t"PI!'

dh w4 wo b bp4· w qn,{_wltLbpfr 1mJwp L;fr'lp ,f,1f,� '11np 4mp,{_wap,«f. Jun 1,18) wnb; m/J1 ncl,hhpf, n nt•/mJ h!, pum (1,14pw1w,f,w4wh mmppbpp p

( sin20) h=r( 1- cosO), A.= r' 0- 7

11.12 I l'.. = h ·lJl(,,918+,h---ln(l+h/40) ' e .., h2

f,g

IJ.qJ, 3.8-n,J u.p,fwJ

il,\ 2 . ndt ,, --= r�1 Uh

J••p[, ltnnt•?f'uwu.'uhpp>

lJ. 'l J "" u w ft 3JJ 11;9 opp&w�p ""'"'"' llw�hphn,1pp �npp h tlGzdwG tuun,pp �••p�pGwu,Ghpe,

y h

1,339

0,8:S

0,96

1.450 0,78 0,90

I I

1,550 0,72 0,86

Ii I

J.650 0,68 0,82

d6 dh . -:=crs1nOdi dl

(3-30)

1,79:S

0.64

0,77

nt._Ju1 1P" iJw1ftL ,11mf,'Lbr 11ul nz -i:1'z Jp.::.bn �wnn1-9,/.wJpLLpf, u1it9n q,lw u1p[, !,wfum'f�,[_n,J bL 11'hpp) ,;npJLw4won,J ,Lb (/Jn p !,hp w4 qn,[ jun Jwp l)A/il/=0, f,u4 mfrq (r=const), npfo 4w

i "-":..

'•

e� +

�

:'1,

I I I I I I I I I I I I I I I I I I

� �

......,. -"'...

"" ,_.

-H

°'I °'"'

fr , ,,lec:, +-��v'-+ :I

I -

�

.r,

•

"CI v, =

....-,I

°'I a.

- ::r

:ii� + a."' Io.:r e:I�

a. a. - P'

°'I::,_ - =-

+ -

"' "" -I > II

.{ft,q ::b ww.pp.pp r:rfl1 n1L t Lb pfJ.w1u19f1 n u! J w wJp SLzniJ wJj, L , Jw uw Jp. "I CLz nufw1f,L [J n ,Ll1 Lbpf, (/u n n,f_w4 Lbpf,) 1f, �pw,f_Lfr4w4 q wL ,wz ,f_wp111'' ll,LhLw1 n,f_ b qpw1f,L "(WJ,fwLe [Jn ,f, bL{, ,f_bp1m J b f,Lmb �pb1n,f_ (3.3 I 'l-fa!fbr1lL9f,u.1l <wt/_w wpn tJp z wpdJwL <wff wnw·IJ. n uz n L/JJw Jp tlj,Ll�' 'l 0=.1 wp dl.f!l'i IJ. wwL wL.f! w1L lfwpt/_w 6 f, wl'll', npmh fr9 zwpdntJ .f! e 'l C.bz nulw1f,Lj,9 if, nfut/_nul nl SL n,_J,u f,Lj,, !hp n ,�f, /Jf,,f_[' WJ� 4wp,f_w,} f, w {' > Jwp {w,f_wuwp t qpn f, j , l'w bf, np u

F, = -

•Q' H g

1, !1=0,

Op�Giu� 3.10: 41 n p 4wp,f_w .tl'n,f_ >f,q pnwbfuLf,4w4wL /Jn,L bl[' ,f_ bp2u.1Lnul ( q.6w1Ln plL [ W JLw,9 n ,l 'u, l i.uJwu n t/_, (fJlm t IJ.wnr1L9 bl w .f! qwu, J i ulfl,p li nLJflj, ""Pf! Ii npnz bt UJJ L lfwpi/_w j, 6p ,n b'l l'• n pu, b 'l/19 zwpdrnJe iLz n ,Jwif,Lf,9 ,f,n{u w pf,L,f_ n , J t n CLz n ,J wif, L f,, ,;i,mb1w1 mi/Jw1Lbpf, 1,wJwp . 'l_

0=179 J·'/'(.

=!J

,0005, ',=3,1 ,r, r,=5,7 .t, Y= I /G, L=30 ,r, 5· 7 - 3 1 3d

= 0/ l 3

n=0,017

(3-40)

75,

Ru,Lf, np 1 w1Lw9n q ,fwu f, >wmw4f, fJb n,/Jin,b l' [' Jl,t t 4pf,mf,4w4wLf,.9, uw1 w "ll'frq Jwm f,4 >ww,f_ w,}f, ,{_lfl '" J 4wnw1wbw l1pf,mf,4w lJ.wL /u11p n 1_flJn LL1 npj, L <wJwu1wmu1ufuwL n rz h . =5,0 J /., =2123 fJ.", u.1L7-/1 1uLu1L wt/_Jwf _ Ir fuL ?-p/i b pu11j,L U[WJJw L Ir Llppt 11_ t w1 Lwvn rz u, b wuf, 1:wJu,p 'l (3. 37) r;f,fplphL9f,w1 <wt/_wuwp Jw L f,'u wb q.p n LJ[! IJ.u: w wp 1Ln 11f t pum z1u pd1f w'i.i n L'l_'l_ntfiJJu,'i.i, ffJ['j, qJwmj,IJ. u,l wJ q wun, J (3.38) q f, bpb L9f,w1 {w,f_ wu wpJ w f, /p f, Lmb �pn,Jl' 4wmwp,f_nul zwp d JwL {wfJ.1 11.wff n L'l_'l_nLf}-JwJp, l.wztf_w pl1 L lpj,9 U[U1[1 tf_n1 J ti np 11_ h-'-2r1 = 6, 2 J _ {unp n,fJi w L (CLz n ,Jw1f,L frt1 "I /;Lz nuFw1f,L zwpJJwL wh,9 ifU1 L fJ.wp i{_w 6.pj,) {nlJ wL.pp w L,9Lnu! t U(p"j,qJ'wmf,IJ. mb'lwJu1uj,

u11T

1 J

h 9i

I -12

6,2

6,11

5,9B

G .85

1-20

1� 5.491 /

lJ. 'l J "Lu,,, 4 3.D

I I

5.0

3, 28 1

3.78/

2,47

(3-43)

2) uLp4w1w9Lb1m/_ dA/dl tPf"/_ '1/.!p b pbL9f,ww

b= b,+�1. n=0,017,

ilA. JA. db

dA.

(

,J/

db = rlA -' gA'. <!_:__ _gA__ fl A + ( ) ( _ di ilb ,Q· di •C'R rll

, It n, J,

t; u:,/_wuwpnLJf,91

+ r-a � (

dQ di

b,=6,0 .r,

h,=4,0 .r,

�=tg<j,/2=0,01, z,=0, Q0=50,0 J'/'i•

Oqm,f_n ,J b LI' ,b�n,4f, 2wpJJwL (3.47) '1f,!f,bpbL9f,w1

f;uu, urp,{_mJ- u1w1Jw'kfibpf, ntfibfip'

• )

iJ JA -=-(h(b,+�l))=�h=0.01) h JI JI

(3·14)

//L�wLwJk 4mp,f_wltpm/_ ,mL b pf, ,w Jwp.

dz d --- (z, -111)=-YJ--0,002, di di

1/.\ r)\. -=h. --i+2mh, 1/b dh

C=-1 R'. n

r,=lg8=0,002,

Sb�w'fpb 1n,f_ ,f,'fpw,f_1f.4w4wL b bp4pwzw,f,w4wL "(wpwJbmp bp1� wpdbl' Lbp[' (3.47) '1f,!f,hpbL9f,w1 ,w,f_wuwpJwL Jbt, 4umwLwLI''

0wp JJ wL (3.43) k (3.44} '1f,!f,LpbL9f,w1 ,w,f_w uwpnLJ Lbp[' 4uww

'1iwfi <hurb.Jwl UJbu.pbpp\

gh'l b+ mh)' <!_:__ ,Jh = -(b+ 2mh -, ,J� ) + + •Q 2 (b+2111h) di ,11 di (h+ ·!trVl+-nr'i'•'v hlb+mh)dQ gn' , -.( 2 -2 ) -, a h'Y(b + mh)'•,b+�mh1 Q(b+ 2rn h) di

-dh

dl--h·Jl

gh'tb + mh)'

--,Q_,---·

+( 2-a) h+mh Q

,f_n ,J bL'

(34:i) '·

1b/h+2Vl+m'l'+ 1 (b+mh)''

• dQ,

db_

b di + I

dl--h

Op�Gwlj 8.11:

g A'h' ,Q'

,::h'b' � «Q' J[ fl p n 2 b 1

di + d,

gn'(b+�h)'+'Y gn'( b+2h •+i,

[[� ;;;JJ�))�))��/):� ��)�)��;J I

'1ltw1f,L ophLl'n,f_

1w1Lw9n�

n<HwL41mL

b fJh wp,f_wlt {, n p fpwL9{'f, ,www4f, "(p n!f,f,i[' , 4mp,f_wlt l' Jw4bp bn ,1fJf, 4"Pl' q, n qr n fu,f_n,J { Z = Z 1 -l)I '11twJf,L opbLf'n ,f_, 1,L Lwb n ,f_

�1

(3-48)

oh1+'b2Y

L4.

wqwu,

Sp,f_ wf

?-47?

3.13-n,J

fpwL91'f, ,wmw 4f, "(pn!f,f,i [' b wqwu, Jw4 b pb n ,1 fJf, 4"Pl''

(3 · 47)

•h"b1 +2r

4umwLwL I'

(3-46)

/J.�. 3.10-n,J wp,f_wlt bL ,w2,f_wp4f, wp'fJ"'Ll'Lb PI'• f,u4

wp,f_wlt

h,=4,0 J

1,=0, b,=6,0 J, Jf,Lzk 1,=500 J uw,JwL [' ,

[pwL9{'f, ,wmw4f, 4nnp'ff,Lw wLhp['•

n ,��wL 41n,L 4wp,f_wltl'f, b t l'n </_ fpwL9{' Lbpf, ,w J wp (3.46) 'fp!f, b pb L9f,w1 ,,u,f_wuwpn,J Lbp[' pw,f_w4wLf,L "(WpqL9-

L.wuwww n ,L

(3.45)

gn'

oq Ln,fJ1wJp f,Lmbqpb/n ,f_

tl.lf-f,

u,u, J wLw1 f,L "{WJJwLLbpf,9

i80

111#

{,r

8.11 |

6: |

400|

ւ|

ոո

ա Տ

350|

| | 55լ

| | սվավա|լտվավտ

3,26

ոց.

Իէ

2.4

շո

ոո

3.10

մ.

.-.»0

)

148.0

Առյուսակ օրինակի Բիդրավլիկականճաշվարկի արդյունքները:

լւ7|0

եմ

շմ

հմ

3.8.

ւլ

ոո

16,

1,48

1,41

եօ»0

ԱԶԱՏ ՄԱԿԵՐԵՂՎՈՒՅԹԻԿՈԲԵՐԻ ՀՆԱՐԱՎՈՐ ԶԵՎԵՐԸ Ո

ՀՈՒՆԵՐՈՒՄ

ԳՐԻԶՄԱՏԻԿ

Նկ.

կորերի ճնարավոր Պրիզմատիկ Հուներում ազատ մակերնույթի գրթերում ն այստեղ չարադրել ձնհրը բերված հն Հիդրավլիկայի բոլոր դրանք էմաստ չունի: Ռշ պրիզմատիկ չուննրում ազատ մակերնույթի կորերի Հնարավոր դ Վ. Բ. ները առաջին անդամ Հետազոտել են Վ. Մ. ներ: Վ. Մ. ժովսհիյանը Հեաաղոտել է այն դեռլթը, երբ կենդանի կաբրվածքի մակերեսը ըստ ճանապարճիփոփոխվում է դժային օրենքով: Ոչ պրիզմատիկ ուներում կրիտիկական խորությունների գիծը կններկալացնիկոր գիծ: Բացի ալդ մացվում է էքսարնժալ խորությունների գծի գաղափարը: էքստրեմալ խորություն կոչվում է այն խորությունը, որի դեսլքում չարժման ղիֆերեեցիալ Հավասարման ճավարիչը դառնում է զրո կրիոիկական ն էքստրեմալ խորությունԱյսպիսով, հ Իշ--0 ների գծերը ներկայացնում են Իլ--0 Հավասարումների գրաֆիկները, որահղ Իլ-ը ն Բ:-ր Հեղուկի շարժման ղլֆերենցիալ չավասարման ճամարիչը ն ճայաարարը ներկայացնող ֆունկցիաներն են: Ազատ ժակերնույլքի կորերի Հնարավոր ձենրը պարզելու Համար նախ պեաք է կառուցել կրիտիկական խորությունների (կ-կ) ն էքստրեմալ խորությունների (է-է) գժերը (նկ. 3.14): Այս գծերը ճատվում են 0 կետում, որը կլինի Հատուկ կետ ն որի մասին խոսվեց 3.5-ում: :

ՀովսեփյանըԳուլ-

Այս գծերը ամբողջ տարածությունը բաժանում են վեղ տիրույթների (դաշտերի) ա, ը, զ, դ, է, զ ելնելով այնօրինաչավփություններիը, տրոնք .ստացվել են դիՀավասարման ֆերենցիուլ

մանրամասն

վերլուծությունից,

մի

ամեն

3.14.

Ազատ ժակերնույթի

ձները կորերի «եարավոր

ոչ

պրիզմատիկ Ճուներում:

նշանը ն աղատ տիրույթում կարելի պարզել կորի ձնր: ւկ է 4ի րիտիկակաք Ճայտարաիը բացասական է, իսկ վերն եղած տիրույլթներում՝ դրական: Հ. գծից վերն ձհ/ձ/ Հավասարման էքստրեմալ խ որությունների Հ չ դիական է, իսկ ներքն կրիտիկականխորությունների գծին ազատ մակերնույթը լ չոննում է Հատակի նորմալի ուղղությամբ, էքոտրեմալ խորությունների, գծին՝ Հատակին զուդաճեռ ն ասիմպտոտիկ: էչՄ-երի կիրառումը Հնարավորություն է տալիս դեքում կառուցել կրիտիկական ն էքստրեմալ խորությունների դժերը. ինչպես նան ազատ մակերնուլթի կորերի բոլոր ճնարավոր ձննրը տվյալ պայմանների ճամար:

ածանցյալի Ժաքբնույ

իջ ներքն. հղած աիրույքն րում ԼԱլոտոր

Կարիք

Պացամավանս

մո-

ամնենաընդճա

Մեր կողմից առաջարկվել է ժտցնել նան մի երրորդ. խորությունների կոր՝ Է:Հ--0, որտեղ ազատ մակերնույթը դառնում է Ճճորիղոնական: Այս հույնպես ազատ կմոտենա առտիկո

խորությանը

ազնրոկքբ աի '

դիտնալը

Ազատ մակերնույթի կորի Հնարավոր ձեր` Հնարավորություն է տալիս խուսափել նրա սխալ այսինքն դուրս գալ կառուցումից, այն գոտու սաշմաններից, որի մնչ կարող է դտնվել ազատ մակերե-

վույթի կորը: Վերջինսկարող է պլատաճել մոտավոր մեթողՀատկապես, ներից օգտվելիս, երբ կորի խորությանըտրվում են արժեքներ ն ոռրոշվում են Համապատասխան Հեռավորությունները:Այս դեպքում ազատ մակերնույթի կորի Հեարավոր ձեր չգիտենուլըկարող է ճանդեցնել գգ

: -

կորության մասում

որոշ

ճատա-

ՋՐԱՆՑՔՆԵՐԻ

Հատվածները աճախ

ՀԱՏՎԱՄՆԵՐ ՈՒՆԵՑՈՂ

ՀԱՇՎԱՐԿԸ

(ՎԻԲԱԺՆԵՐԻ)

ԿՈՐԱԳԻՄ

Ֆրանցքներընախագժելիս նրա

ՀԱՏԱԿԱԳՄՈՒՄ

Ուղղանկյուն կտովածի թեք հատակովվիբաժ:Դիցուկ Հորիզո-

Գ.

Օս. ագ

սնու ,

Անց

Ս...

Բն

ք. ե 0----ք:---1

ԺԱՅ ԹԿ ո

ժա.

Թ,

ժռ

ժո

ռք Օս

15,

( 3.49 )

նական ջրանցքը լայնական կտրվածքում ունի օօ. թեքություն («--Ա94): ցանկացաժ կետի օրդինատըկլինի 22--Ռր: Հատակի իդեալական Հեղուկի շարժման դիֆերենյիալ «ավասարուժները գլանական կոորդինատներով ըստ մեր Ճճաշվարկային սխեմայի (նկ3.15) կարտաճայտվենՀետելալճամակարգով.

վարկի տարբեր մասնավոր դեպրերը:

Քննարկենջ միակի կորության վիրաժներիճիդրավլիկական Հաշ-

են

առաջապած կենտրոնախույսուժերը ն ալիքհերը փոխում շարժման պատկերը, որոնք ավելի ցայտուն կերպով արտաճայտվում են բուռն ճոսանքների դեպքում (արագաճոսներում): եթե չրանցքի Հատակը լայնակի կտրվածքում արվի ճորիզոնական, արտաքին պատի մոտ ջրի խորությունը կմեծանա, իսկ ներքինի ապա մոտ կփոքրանա, ճետնաբար չրանցբի կտրվաժքբ կօգտադգորժվիոչ ռացիոնալ: վայնակի կտրվածքում Հունի ճչատակը կորագիծ կամ թեք անելու դեպքում կարելիէ Հասնել խորության ավելիՃավասարաչաւի բաշխմանը ն կորվածքի ավելի ռացիոնալ օգտագործմանը Այս դեպքում կոր ճատվածր կոչվում է վիրա: Վիրաժներբ կարող են լինել միակի ն կրկնակի կորության,

Յ.9.

նրան, որ հ-ին տրվի կորի սաչմաններիը ղուրս արժեք ն կառուցվի այդ կորին չպատկանողճատվածժ: Մեր կարծիքով ԷՀՄ-ի օգնությամբ տպատ մակերնույթի կորը կաոուցելիս նրա ճնարավոր ձնր սկզբից պարզելը պարտադիր չէ: Պանամարճի հ խորության փուբոխման տվյալ տիրույթում այն կառուցելուց Ճետո պետք է կատարել վերլուծություն, թե արդյոք ստացված կորը չի Հակասում նրա ճնարավոր ձնին:

մեջ կստանանք՝

Է-ի

ՀԻՄ

0 Ք...

ըստ

Հ-ք,թո-Լնջ ք--քաթե

Հաստատուն

մհ--«

0-ի Համ

ՒԼ--հ--

տարբեր ուղղաձ Կտրվածքի ները ընդունելով նույնը (նկ. 3.15)

Տվյալ,

Թ սչ

Ժթ/0--ի արժեքր տեղադրելով (3 ման

(3-:53)-ը Աժանցելով

որտեղ

յ-ն Ճճեղուկիմակերնհույթ 2ճուանքիկամայական կետում ճն

ք,ջ. քշաքթ»-ԷՔՔ

ինտեգրելով(3.51)-ի 3-րդ Ճ

4-Ի ժ

ա. Օ

«Լ Ի

արա.

ԸնդունելովՀոսանքի գծեր (3.49) Համակարդրկստանա Հե

ՉրՄահ

Հոսանքի անխզելիության բում կընգունի Հճետեյալտեսքը՝

կոտանանք՝

50կ-Ե-ԿոժԸ մո,

վե-

ՏՐ

եշՎոԻԽ

Կ(ՏՏ)

ելնելով այն ընդունելությունից, որ ջրանցքի առանցքի -վրա չրի կատախորությունը Հավատար է միջին խորունյանը(Է-Ն, հ--հլ),

հ-ի կապը 1-ից

(ՏԻԲՋ

րին րշ

ՏՅ

իշ-հշ

հ-( «)-Էր (-2)-

պես

Նկ. . ՄԴ

Հասոակո

կայինՅՐ

եժ

Թճբու-

արգոն

Պար

կ-ջ կապից(նկ. 3.15):

գությունը

Թ-----

Նու

տմ

ջը

(3-57)

"ԱՈ

Օրինակ 8.12: կատարել ուղղանկյունկտրվածքի. ՀասՀատակի, թեքությամբ վիրաժի Հիդրավլիկական ճաշվարկը ետնյալ սովյլալների դեպքում՝Ւ(Հ-9,0 մ, ԵՀ-1,6. մ, Ն0ՀՅՏ»2 ւ/վ, հղ--0,8 մ: էուծում: (3.52) բանաձնից նախ որոշվում է Հատակի թեքության գործակիցը 5 22 ոջ ՏՏ

«5,015

)Ի565(/22 թո, --0,3066--2-, ւ

Բ-Ը

ո ՀԵՐ

է,:1:75»075

ան

կ«աէք4-5 Ք.

ըստ (3.54)-ի լրիվ էչբը (Էն)

981.

««0,3066,

կինի

արա-

հ--0,3.66-)

.,արժեքներ

, բնորոշ

1,9

Լ.

ո-«»«9,0

ո-Խ-

յ՛

Ը»«8,/

ւա,

մ,

ա Լոբ--«9գ 1,2

մ,

1,2

մ: ը,Հոլ-Ի----Հ9,Դ---««ց,6

Ըոտ ստացված բանաձների որոշված են ջրի ները (ն) ն ուլղաձիղների արաղությունները(Պող )

Հաշվարկիարդյունքներըբերված

են

նկ.

խորության արժեք-

3.16-ում

ն աղյ. Ա

Մարոն Էի ամար վերցնենք

8.12

տատուն

ՆՈՅ

մ.

դչոնվող ուղղաձիգի միջին ԷԼ էջքի պայմանից կարտաճայտվի

1՛ 22Աե--հ-

ՀՀ

ԿԱ

նավագծել,որ ճատակագժծում

Մաացվաժ (3.56) րանաձեր ոչ մեծ սխալով կարելի է օգտագործել նան փոփոխականշառավիղ ունեցող ռատուն կորերի Համար: ձաակի թեքության զ, կարելի է որոշել

ժաստոաւուն

3.15.

ԽՐ

ՅՅ

Հաստատուն

արկորության շառավիղը 1ց0--օօ փոքրանա ժեքից (ուղիղ մաս) մինչն քոն արժեքը, ապա նորից մեծանա արժեքը: մինչն ըլ»-օօ

« ՞

վիրաժը

ՑՅԱ

ր Ճեռավորության վրա Ընթացիկ

մառ

9,0--0,

"՛

(3-56)

մտնելիս միանգամից ւաջանում են կենտրոնախույս ուժեր, ռրոնք խանգարումեն Փոսանքի սաճուն լձորդմանը։ Այս տե,ակետից Հարմար է այն-

բանաձնի կարտաճայավի՝ (3.56)

2Ճոսանքըուղղագիծ մասից կո-

բագիծ

րոտ

ն լուծելով (4.55) դիֆերենցիալ Հավասարուբելով ձնափոխություններ օրինաչափությունը ըստ շառավխորության փուվվոխման մը, կստանանք Ղի: ի

ՅՑ ,

օրինակի հաշվարկի արդյունքները

8.1

ոմ

8.1

0,1597

հմ

3,0

ւ:

3" ուդ

մ/վ

8.57

5.38

85.2

ուսակ

| 9,3

ԼՈԼ

| 5.03

1.11

9,6

|0,8042

0,80

0,1856

3.11-ում:

0,7996

4,87

Ղ03

Հ.

Ուղղանկյունկտրվածքիճաստատուն

խոբությանվիբաժ: Ռրոնո-

--0.8)1ո՞/ց9»-1.01|ո՛/9, ո»-3-0:316

զի ջրի խորությունը լայնակի կտրվածքում ստացվի ճաստատունյ սլեւոք է ջրանցքի Հատակը անել կոր։ Հատակի անկյան ի գործակիցը կլինի

Վե:

Աղյուսակ3.12-ում

բերված են 2: չի

ների ամար: բի Համ

զ:

Տեղադրելով(3.55) Ճավառարման ժեջ

բ ) 2 ե-- ՑԻ7 բ.

զե Վ

Վ:

Ցխ

«ի, «Խմբ,

կատանանք

Աղյուսակ 8.18. օրինակի ճաշվարկի

մշ:

(3:58)

| |

ղմ

ղ--ՇՕՈՏԵ պայմանի դեսլքումմո/մր--0, Հետնարբար

ձեւ.

2Ռ1-

Վո

հ)

ՒՆ-հ

ջո ՀՀ

(3:59)

Լու.

9,9

9.0

8,1

--0.094

3.18

արդյունքները

0,00

9.6

0,033

0.065

տրված է ջրի խոբության բաշխումը լայնակի կտրվածքում:

3.16-ում

Նկ.

Հեւլոո կստսնանք՝ ինտեգրելու

8.4

---0,069

Յ(

Լ-ի բնորոշ արժեքարժեքները

Հորիզոնականձճատակով ուղղանկյուն լայնակի

վիրաժ:

կտրվածքով

հնոեզրման Ը Հաստատունը կարելի է որոշել Հեյտեյլալ սաճմանային պայմանից ԼՀ-Լը, որանղից 2, --2ց

Ա-ԿԴՀ-ԱԿԱՂԱՆ

է ընդունել2050: չատակիօրդինատների այս դեպքում Հարմար հն ոիոշվում ճեւտելալ2Հավասարումով՝

Է 2չ-«---|

(3-60)

հ)քուլ նց»

որտեղ

ԱՆՏ

Ի ՒԷլ«ռհյ 2ջ

(3:60

բան ր ԳանԱի

բության

վիրա

Լուծում:

աշվարկը

Ժ.12

հի

օրինակի

Հաստատուն

տվյալներով:

ՀԻՎ

օգ ՑՆ

11152

Տեղադրելով (9.60)-իմեջ խնդրի տվյալները, կսռանանք

եկ. 3.16. եկ ս--Տատակի

Օրինակներ 3.12, ս

յատատուն

ւն

3.13

րության քեբությ

14-ի

վիրուժ վիրու,

վիրաժների բ

լուլնական կորվածքներըաժ խորութ:ուսն վիրաժ,

ՀՀՃասապատուն

լորութ

զ--Հորիղոնական Ճոռտակովվիրաժ:

ՎիրաժիՀաշվարկի այս դեպքում պետք է օդտվել (3.55) ՀավասաՀվ հպքում նամբ՝ է կատանանջ որի դեպքում :--0 րումից, ընդունելով Հ-0(2, ՀԲՇՕՈՏԼ), ,

ՉՌե--հ)

մե

աաա

ՀԵՅ 22,516 2: 9:81 ւ

ԽԵ՞ն07

Խ-Ժ907

Լրիվ էչքը 2լ-ԸՍ դեպքում կլինի ՃՄ3

խո-

յ |

մ:

որը

զ:

ինտեգրելով, կունենանք՝

-Վո(է հ) Չորգ-ոծ: "

ինտեգրման Ը ճաստատունի դարձլալ որոշվում է մանից, որի տեղադրումից Հետո կունենանք Ւ.--հ

ԷԼ,---հլ

սայ-

Տալով Լ-ին արժեքներ (3.62)-ից, սրոշվում են Ճամապատասխանհ-երը: Օրինակ 8.14: Կատարել ուղղանկյուն կտրվածքի որիզոնական

Ճաշվարկը Ճաւտակով վիրաժի

ավյալներով: օրինակի

3.12

հուծժում:

ները

Տեղադրելով (3.62)-ի մեջ 15-ի, ո-ի

կատանանք՝

---------Ե«Վ

8,075-

ամ

507»-

Աղյուսակ 3.13-ում

8.14 ո

նկ.

3.16-ում

Կռբ

են

խույս ուժեր, որոնք

առաջ

են

բերում

արտաքին պատերի միջն եղած հլ է տարերաւթյոն արո հ

չափով

Ինչբան փորը

Աղյուսակ

| 9.6

9.3

1.01

իշ թորությունների

1,318 |

ժիջի

առա-

այնքան

ճետ

մեծ

կարող է լծորդվել սրբեր

որ ջրանցքի կորության շառավիղը մասերում լինք վերջի ԼլՀ-օօ,իսկ միջին մասում աստիճանաէ փոքրանալով մինչհ որիէ արժեք, մեջտեղի ճատվածում մնում ն

նույնը: Փոփոխական կառուցել

շառավիղ ուննցող կոր ջրանցքի առանցքը կարելի է

իոտ

ո-ն

կորոշվի `

(3-66)

(Հ(թ))

(3:67)

Տեղադրելով

Ց.ք մ

2-ը ՀԻ. շը

ո.

ա "22Էշ:552-'

արժքքները (3:02)-ի մեր, առանցրի չխոիոխականչառավիը կատանանը ճետիյալ տեսքով

ո--0

նշենք,որ

ազոթ

(։ 4((-28ռ Ը) ) ն Լ

է ալիքի բարձ-

Սովորաբարարվում է այնպես,

սկզբի

զ»՛

3-63)

րությունը: կոր Հատվածը ուղիղ մասի ջրանցբի

ըաա-----ԶԵՐՒ-Կ մ7

ալիթներ,որոնց շնորճիվ ներքի

է կորուքյան շւսռավիղի,

ձներով:

2.32

ճաշվարկի արդյունքները:

Բաշվարկի արդլունթները օրինակի

8.7 |9.0 |8.4 |0.167 |0,500 | ն

կորության էց շառավիղը ոիոշվում է ճետեյալ բանաձեով՝

մասի լծոողումըջբանցՒիուղիղ մասի նտ: 9րանցքի ուղիղ առաջանում են կենտրոնա մասից կոր մասին անցնելիսմիանդաքից 4.

ղայ-

(3:09)

ՏԱՈՈ---: Ն

3.12)

ՆՈ:

ու

տրված

Տղ (նկ.

Տ1դ -շ- աին 2». ՀՏԿ -Հ.

ՃՀ-Ֆ,

հմ

Օա--8ը մ: «30 կոր մասի ծայրերում

12),

8---

անից

բար

ԼԳ Հավասարման, որտեղ 2ց-ն որոշվում է

(3:64)

Ո"

Հ-), )

9":

ԱՄ

7-"806052--

հլջ-ի արժեք-

Ճ.

ղր

(3-62)

ՊՀ

2«(ԲՂ,

ՀԵ-ն

ի -- հց

1-Շէց,

Բ 2շց

էք-00925» օ ը

այուտեղ բնրված

(3:68)

ճաշվարկների վիրաժիՃիդրավլիկական

դեպքերի բավականին մոտավոր են, նրանց մեջ Հաշվի չեն առնված ծներգիալի կորուստներիհ կատարված են այլ ինդունելություններ: կրկնակի կորություն ունեցող վիրաժների ճաշվարկը բարդության պատճառովայստեղչի բերվում: Օրինակ 8.19: կատարել արագաճոսի կոր ճատվածի ճիդրավլիկաԵՀ-Ց,0 մ, 19--0,04, կան Հաշվարկը ճետնյալ տվյալների ղեղքում.

ՕՀ-700թ/վ,

օ--40

մ,

8Հ--Ջ0", ոՀ-0,014:

Լուծում:

ՇԼզիի բանաձնից, փնտրման մեքոդով նախ

0ջովելով

նորմալխորությունը: արազգաճոսում նորմալթողունակությունը կլինի՝

որոշենք

---- աւօ00 Իթ»-ԸՀ 704. շն կորոշվի Ճետնլալ կերպ. Թողունակությունը

Ժ'/վ'

Է--40յ/ բ,

ՃՀծհ,

7--ե

Շա»թ», ո

հտ

Խ--Խ/ՏԱԱ/-ԻՉԵ)

«Ն5|՛ ոՀ ՆԽ5)՛0.014:20.177:

Ճ 2

ւ 2ե,

Ճմ

1,0

էղ լ.01 1,02

0:36

10,02

մ:

կոր (3.64)-ի արագաձճոսի

Բու

Բո

ամե .--ւ

մ/վ

մասի առանցքի ճավասարումր կլինի

(ջ-»

2: 20 տ

օրինակի ճամար ո-ի

Հ-40

.3ջ

216580

("Վ որ

Ը չ Հար))

մ:

«(5)

ո.

(1--(51/(0,03932) ։

17.889

(8-3) 92.198 14.968

բնորոշ արժեքներիդեպքում ԷՏ

ՆԽ.

(5--5) |

(ԷՀ) 49,125

90,602

30,700 24.219

(6--6) 28.484 29.464

ԷՐԵՑՆ-«ԽՑԼՎոԷՈԶԵՐ

-:389

2:42

|տ

7-ի որոշումը ո-ի

(2-2)

Պ-դ

օօ

կամայականկտրվածքում ըստ (8.61)-ի լրիվ էջքը կլինի

(3.68)-ի առանցքի փոփոխականշառավիղը կարոտաճայտվի |

8.15.

Բո

ում

Աղյուսակ արագու-

«05.52-««25.435:05|0.0)93), 21,

յգ

Օրինակ 3.15-ի վիրաժի Հատակագիծըն չափերը:

կատարված է էց-ի ն նկ. 3.17-ում:

498.90 06.0

68,85

3.12.

բաժանելով ճինգ Հավասար մասերի, Ճ-ի ալդ արժեքների Համար ն '-ների որոշումը, որոնք բերված են աղ. 3.14-

յ-ն

ՀՅ

միջին կյորվածբի

կբրՑառ 100.լչ,37 8: 1,01 եհ,

եկ.

Է ո/զ

68,779

0.815

Այլսպիսով, սմ-ի ճշտությամբ հիլչՀ-1,01 թյունը կլինի՝

0.8064

էժՍ.04

մոտ/վ

Բ"

լ0

8.08 ծ, 16

0,0393605(0,03932)

Լ.

12,372

րի Հայի առուն խորության պայմանից բուռ (3.60) բանաձնի6 ճամար որոշվում են Հատակի նիշերը, որոնք բեր բնորոշ կոտրվածքների 3.15-ում: են ժու, տրված հն պատերի աղլ. ված Հատակի նիշերը կենտրոնում ն լայնության քառորդ մասերում:

2.40

214,584)

21,464

ամ

26.200 -Նյտ|

--ց.,129

45.128

--0,380

88.198

90198

ԳԼ

"0.70

24.464

58,700 -Փտոտ|

47,155

--,357

--0,188

ռւ

--0,160 --0,080 լ

212,580

Զորրո րրորդ

5».

25.464.

30700.

49125

92198

216,550

27.464

ավ

39700.

0,442

5Ն125

0.184

94.195

ՐՆԴՀԱՆՈՒՐ

29,464

34.700

0,872

0.364

53125

ՋՐՀԵՌ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔՆԵՐԻ

ՏԵՂԵԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

0,157

98.198

520.580

օօ

| 1:122 :

| |

0,079

218,580

-»

ԿԱՌՈՒՑՎԱԾԺՆԵՐԻ ՀԻԴՐԱՎԼԻԿԱԿԱՆ

ՀԱՇՎԱՐԿՆԵՐԸ

ւմ

ան

ա."

ում

րի

շ:

քմ

մՄ

3.5

պեաք է ողպաճովեն ճաշ ելքերի թողարկումը, թույլ չտալով ջրի թաիվելը պատվարիոչ վարկային չրաթափայինմասի վրայով: Ֆրամբարների փորը ծավալների դեպքում չրչեռ կառուցվածքները սլետք է անպայման լինեն ավտոմատ գործողության: Ավտոմատ գոր-

տագործման: Բոլորտեսակի չջրճհո կառուցվածքները

Ձրճեռ կառուցվածքները ծառայում են ավելորդ ջրերը վերին բյեֆից նան դատարկելու, ինչպես ջրամբարները սորին բյեֆ բոց քողնելու, ն Ճառակի տիղմը լվանալու ճամար այլն: Ֆրճեռ կառուցվածքներիարժեքը ն շաճագործման ծախսերը Ճիդրոճանգույցի ընդճանուր ծախսերի զգալի մասն են կազմում: Ֆրճեռ կառուցվածքների արժեքը կարելի է փոքրացնել, փոքրացնելով թողարկվող ելքերի շնորճիվ չրամբարի ծավալի ն նրա կուսակման ճնարավորությունների մեծացման կամ ավելի ռացիոնալ կոնստրուկցիաների օգ-

4.1.

ՋՐՀԵՌ

բորվաժբ

չմ

րմ

քորվածք

կտրվածք

4.8

կտիվածջ

՞...2

մերին

ոմ

վիրաժի 6 բնորոշ կտրվածբներում օրինակի ճատակի կոորդինատները խորությանպայմանից

ճաստատուն

որոտ

ջրի

8.15.

Աղյուսակ

Մակերնութային չրչեռները

այլն: ի

ճողե պատվարներ կ պատվարի չիմքում

չրճեո

ճեռացնող ջր

կողայինջոննոներ:Ջրի Հոբանայինչբնեռներ:

Հարցերի ն զանազան կոնստրուկ

որոնք չեն սլառանջում ճատուկ ս Այս գրքում շարադրված կան Հաշվարկների մեթոդները,

նային շրջազծով հ բաղզմաթերթթ մասին ճաջորդում է ճնշումային երբեմն օգտագործում են ճորայի սեկաորը, մեկ կամ մի քանի թեր: 5. Սիֆոնայինջբճեռներ:Սր բյեֆների միջե եղած ճորիզոն ւոնսակարարթողունակությունը մե թյունը փոթ Ավտոմատ գործող սակարար ելք ե պարզ կոնստրու

ջրաթափի ձիով, որին Հաջորդում

ունեն

ջոնեռեն Խբամատտային

Հատվածից

Հ.

Ափայինջչրճեռ կառուցվածթն 1. Արագաճոսներ: Սրանք մ են, կ չջրանցքներ երկարության

ազ

:. ր

ՄԶ

Քարե

գործնական

ոՎ մի Մ «ՐԻԼ փականի, սիֆոնային րված

ջրճեռ կառուցվ Խորքային Համեմատաբար երկար խողովակ ֆիճեռներում ելքը կարգավորվ տեխնիկականփականներով(Ճար

ները, որոնց շուրթի նիշը գտնվ մանարդակի (ՆԴՄ) վրա, կամ կաճավորվածջրճեռները: Այս երկ ներ, նրանցից առայինները ունեն կատի միավոր լայնության ելք քանկարժեք սարքեր, մշտական խ Բետոնե պատվարներիդեպք են նրա մարմնի մեջ (խորքայ

ծող ջրճեոներ են առանց փակա

4.2.

են անրացված որտեղ առանց ինդեքսի անդամները վերարերում

ԱՐԱԳԱՀՈՍՆԵՐԻ ՀԱՇՎԱՐԿԸ

ռանքին:

մեծ թեքության, փոքր երկարության չրանյք է, որը Արագաճոսըր մւոնում է ափային ջրճեռի կառուցվածքներիմեջ: Արագատճոսը անպայ-

ունի

ման

մուտեցնող շատ

ճատվաժ,

կարճ

որը

արվում է

փոթր

շատ

թեքությամբ, Հորիզոնականկամ ճակտուսկթեքությամբ, Հատակագծում նեղացող ձնի: Արազաճոսըսովորաբար վերջանում է կամ ոստնյակով, կամ մարիչ կառուցվածքներով,ջրի էններդիանմարելու Համար: Արագաճուը սովորական պրիզմատիկ կամ ռչ պրիզմատիկ չրանցք էչ որի Հիդրավլիկական Հաշվարկը կատրվում է երրորդ գլխում շարադրրվաժ մեթողներով: Արագաճոսներումառաջանում են լիացուցիչ Հիդրավլիկական երեվույլթներ, որոնց Համար պետք է կատարվեն Հատուկ Հեոազոտություններ ն ճաշվարկներ: Այդ երնույթներն են՝ ա) ահրացիայի երնույթը, բ) գլորվող ալիքների տռաջացման երնույթը: Քննարկենք արագաճոսների աշվարկի ահրացիայի ն գլորվող ալիքների առաջացման դեպբում: մեծ

մասամբ

սաճուն

Աբագաճոսնեոի ճաշվաբկըաեհբացիայի պայմանից:ծրկար

արա-

գաճոսներում ջրի Ճոսանբի վրա զգալի ազդեցություն է թողնում ահրացիայի երնույթը: Անրացիայի պատճառով Հոսանքի խորությունը վղաէ, որը ն փոխում է կառուցվածքի չափերը: լիորեն մեծանում Անրացիյի սկսվելու չափանիշները քննարկվեցին1.2-ում:

Արազաճոսներում անրացիայլի «աշվարկը կատարենք, հլնելով մոդելից: միաշերտ ճանա պարձի Ճետնանքով ճուանքի ելքը բս Անրացիայի փոխվում է, Այս պատճառովարադաճոսներում անրայցված ճոսանքի շարժումը կարելի է ուսումնասիրենորպես փոփոխականելքով ճոսանքչ երբ միացվող ճեղուկի խոռություն թիստ կերպով տարբերվում է չիմնական ճուանքի (չրի) խաությունից։ Եթե ընդունենք, որ օդի թափիանցման է, ապա անկյունը 90` ահրացված Ճոսանքի շարժման դիֆերենցիալ ճավասարումը չպրիզմատիկճուների Համար ըսա ի. Ա. Սնեգիրովի ն Հ. Վ. Թոքմաջյանիկողմից կատարված ուղղումների, կունենաՀետնյլալ

անրացված ճոսանթի

Ն "

Չ՛

ժե ձր

Տլըցը----Խ-----ՎՀՑ».

ԽՇր

(Հո- յս ՀՈ Չ:

հզքջ

ՀՀ.

-ԼՀՐՎԵՐ.

աաա

: Ճ:

ՅՃ

Ի՞

մհ

ո-

(2-ը

բ.

օ՞

ՊՎՄՕ

միջոցով կաԱնրացված Հոսանքի Հաշվարկը վերջավոր աճերի տարվումէ Հետնյալ Հերթականությամբ. է մաքուբ ջբի անչավասարաչասի Համար կատարվում 1. Արագաճոսի ն որնէ ոքր քայլովռբոշվում՝ Հաշվարկը Հիդրավլիկական շարժման ն Ֆրուղի թվեմոտ ջրի խորությունները շատ

իրարից

(Ե--Ր)

ԲԷ

Որոշվում են նույն կտրվածքներիճամար օդաճագնցվածության գործակիցներըըստ ն. Բ. հսաչենկոյի 2.

Բ 0055:ո) 0,53

Ի՛--45

Ա-Ոօր)) յ, Ն3

(4:2)

կամ Շտրաուբայի ն Անդերսոնի կողմից տարբեր թեքության արադաճոսներում կատարված չփորձերի արդլունթներիմշակման միջոցով ստացված(էլ.

4-1)

8--0,19լ/ Ի,--25

(4:3)

րբանաձնով:

ՃոՌրոշվում են անհրացված տանքի հլքնրը նշված կարվածք-

ներում

Լը.

(4:4)

Օ--Օ,Ա-Ւբ)

բանաձնով: 4.

Որոշվում

4-1.

կապբ ֆրուզի Օզաճագեցվածության

ճոտանբներիՀամար (ըստ Շրոփորձերի): բառւբային Անդերասնի

թվից

բաց

Հոռանթի խտությունները ձետեյալ բանաձնով `

են

քյՕ7-ԷՏ..Օ.,Չչ(0-ԷՔա)) :

քո

բելի է

Հաշվարկներում Քր անդաժը բ

(4.5) արձամարճել ն

կալի հկատմաժբ

Ճ.

բանաձեր կստանաՀեյոնչլալ

ք---ՅԻ. 1-3

4:1)

(4-5)

Գործնական

ՀԱՀ

յա

կտրվածքներում

պարզ

տեսքը

(4.6) |

աճերի միջոՈրոշվում է մՕ/վ/ ածանցյալի արժնջը վերջավոր

113.

դ ՈՌԴ2ՎոՄ մ է

այն

ող

ջր

ՊՃյ/

ոչ

(

կլինի, էրբ Է --վր

արղորյան

աժանցրալները:

եթե

աժանցյայը,

/ 2.1)

)

սավա

ալ

Յա

հ,

բտ

-ք

յա

Խ,

ԵՇ

ոսա

ածանցյալները,

ճձհ-ր մոժությունները,

ու

(4.9)

խորությունները

Ղագրծլ

խորության, նշվաժ բանաձներով որ1իհոշմարկի ները մՕ/4/ ժթ/:Ա իսկ

ոք " յ" բարե

17.

են

հլշ«Հհլ,հ.«-Հ-հլ.-ԻԷ---ձ/, մ/

ԱճրացվաժՀոսանքիՀամար

րոջոը ա

:մ

Հաշվարկը:

Փաշվարկը կատարվումէ որբ ի քայլերով, ձրով, (4.1) Ճավառարման մեջ միջին մոր ժե քների փոխարեն կարելիէ տե նախորդկտրվածքների եշվա/ժ մ քժությունները, որը խխատՀեշտացնում է

Նշներ,որ

մեջ, որոշվում չ ձեյզ:

Ն,

են

(41) Հավասարմանժեջ մանող ' (որմ: մեծությունների ք) Ժիջին արժեքները դրանք մոնզադրե ով

ՀԼ

ռարմ ան

ո աջորդ

խորության նրանից անմիջառնաճետո եղաժ որություններիաժար, որի նույնպես մերվում չ մաքուր ջրի չաշվարկից։ որոշվում են , ք, Ը բ Օ ք Ժեժ հ ությունները ապո ժՕ/մ/ մթ/գ/ ծ

խո

|Ք

Այժմ

«9

| Յ-

Օ.շ-

անրաց

Բարիք Ս

|Օչ

չափաղանըպարզ:

Օրինակ րինակ 4.1:

Այ, մեթոդով անրացված

1ուծու

արժեքները

Հաշվարկկ Ըստ օրինակի ա տվյալների տոլՀոր ռրոշում են ազատ մակերնհույթ 2. Ըաւտայս խորությունների որ Յ. Րոտ (4-3) բանաձնի որոշու 1.

Լ»1/0

Օյ»-46,8(3/4. Ե--«6,

Որոշել աճ բոշել անր կյուն կտրվածք ունեցող պիի ների դեպքում.

նում

որտհղից՝

Գ/

Վ (1Վ-Ք8--ԷԼ

ճամ որոշել, ընդունելով, որ օդի ն Թյունը ջրի ծավալիե ոտավո նորի Հարաբերությանը:

լեո

8-«)Օ.-Օչի,--բչ

|3 րխ

վովո|ց Է)

հչ

Շ-ոԴՒ

ել

նլ ՀՃԼ

ճի

Է կա Է:

Աերացվածճոսանթի խորությու

ճարմար ՀաշվարկըՀորի

0--4Ճ) ՀամապատառաՅՓԵԺ Համար Ան Դորանքի

կովում

(4:8)

մի-

է, գՕ/ճ/ Ճաստատուն մօ.

երբ Է, -ՀՏ5: Այդ կորվածքին ք

բանաձեիայն որու

բոա

քաքուր

մ/

ձք

ջրի ելըը

ոկղբնական ս2մաժ կտրբվածքից վերե Հոսանքը Հե / լինի ն անրացված թցռնքի առու կէնեն խորությունները բամ Քուր ջրի ճամար որոշված խորությունները: 9.7 Սկզբնական իլ

Հէ.

ՀԼ պար

մշ

մաքուր

նհրկայացվումէն վերջավոր աճերի

նան

ե Քրբ մ

ակզբնականկտրվածքը, որաղից

անաց ազա

անբացիան։ էատ (83)

ջոցով.

Բորաճնի միջոցով, 6. մք/մ/ ածուն Մուրընչ

99 ՀՅ

որոշել

Մասնավոր դեպքում,

ածանցյալը կարելի է

ցու

Ի--0,12յ՛

ծ--0,12 ,՛-ՏՑԵ.-ջ,,

Ի--25

ՏԵԱ----

(4:11)բանաձեի որո-

ԸՐատ

չում

նն

անրացվածՀոսանքի

հռրությունները

յի հ.»«վԼՎ

4.1

օրինակի արՀաշվարկի

դյունքները բերված

նե

իսկնկ. 4.2-ու՝ աղյուսակում, ն

անրացվածՀոՀամար ազատ մակեույթի կորերը, ինչպես նան նջ մճժությունների փոփոխմանկորերը:

բանտի

ո...

իակ

41.ր

մաջուր ջիի

ազատ

աքԲԱՔ

ի Սա,

զատ

տ.

«լ

ո,

15.0

("83

ՅՑ

ՑՆ

րբ Յ

0.47 )

0:45

0.40 :

իկ մոտ Լ--10 կտրվածքից, եր անրացված Հոսանքը

չժ. օդաճա» փորբ:

0.0 5-0

աղյուսակից, ան. բացիան սկսվում է 1Հ13,5 7

որման

ինչեսնրձ-

4.շ

(90 ։

80՝76 '

20:00

81-53

93-47

97.06

Ի-

որր

Աղյուսակ

0:48

0218 0:80

0,178

0,900

0:93

9.80

ե81 0:81

«3

հ-հր

հՀ-հլ

կրիտիկականխորությունը, որի մասին կխոսվի առաջիկայում:

բորդ

Հոսանքի խորությունը մուհնում Հետսդայում արագորեն

Հավա-

ատրաչսովիշարժման խորությանը իՀահց։ Այստեղ էլ Հենց Հոսանքում սկսում են առաջանալ գլորվող ալիքների «սաղմեր», որոնք, շարժվելով Հուանքե ի վար ն միմյանց գումարվելով, վեր են ածվում գլորվող ալիքների /նկ-4.4):

Հավասարաչավի,

26.0 28:88 0,545 36-98

Թյան մեջ ստացել են «քափառող», օՃարվածողջ, «լալնակի» ն այլ տնվաե գործածականը «դլորվող ալիքնումներ, սակայն ամենատարածվածը եեր» անվանումնէ, որը ն ընդունված է մեր կողմից: Փոբրթեքությամբ ջրանցքից կոմ ջրամբարից դեղի արագաճոռ ուղղվող Ճոսանքը «ենց սկզբից սկսում է շարժվել բուռն ոնժիմով՝ ն նույնիսկ դերբուռն ռեժիմով՝ ։ Այուոնղ հր -ը առաչին կրիտիկական խորությունն է ԻւՀ-1ԼՍ դեպքում, իսկ հ -ը՝ երմ-

դառնում է

ռեժիմովշարժվող Հոսանքումջրանցքի հրոշակիհիկարբուդեպքում առաջանում են լայնակի ալիքներ, որոնք դրականության

նմու

օրինակիռաշվարկի արդյունքները

վում է

մճժու-

մակձրնույքիկորը, 2 մակքթնույքի կորի

գճջվաժության աար .

Իլ նք

Հոսներում առաջանում է ջրի շարժման, այսպես կոչված, դերբուռն ոնժիմ, երբ Հոսող ջրի մակերեսին առաջացաժ փոքրիգիգիոները ոեն, սանքն ի վար աճում ի վերյչո ճանգեցնելով ճաստատված շարժման խանդարմանը:

4,2-

մաքուր ջրի

Թյունների (որբը.

Գեբբուռն ճոսանքներ ն գլորվող ալիքլնեի առաջացումըաբագաեն հոսնեբում: ինչպես ցույց տվել Հետաղզոտությունները, չրանցքն բուռն Հանդարտ ոնժիմներից բացի կա չրի շարժման ներում նան ժի հիրորղը:։ Պարզվում է, որ որոշակի պայմաններում արագա

Հոսանքը Գերբուռն Հմտելալմասերի՝

շարժման ուղղության կարելի է բաժանել

րստ

Հանդարտ ՊՃոսանքիանցումը բուռն անկման կոր (1 գոտի),

գերբուռն ռեժիմների,

գլորվող ալիքների սաղմնավորման տնզամաս (11 գոտի), ուր Հոուսնչի խորության տաւոանումեերըկաղմում են -Է0,1 իչ, 4. գլորվող ալիքների բուռն զարգացման տեղամաս ա դուոի ), Չ. գլորվող ալիքների ալիքային ցուցանիշների միջին արժեքների Տ.

շամտաոմ

ան

(7 դուտի): անհղամաս |

Գերբուռն ճոսանքները դլորվող ալիքները ճետագոտողների ույշադրությունն են դրավել դեոնս 141 դարի սկզբներին, սսկայն նրանց լուրջ ն մեթոդիկ ուսումնասիրություննրը տարվել են 1940--1960-ական Թվականներին: ինչպես ն ամեն մի նոր երեույլթի ճնտազոտման ժամանակ, գերն

բուռն

ն դլորվող ալիքների Ճոսանքների անխուուսումնասիրությունը

սսոխնլիորեն պիոի ճանգեցներ չետեյալ

ճրցերի

պարդատբանմանը՝

ւ:

նկ. 1.

2. Գ.

եռ

4.3.

Գլորվող ալիքների առաջացումը արագաճոսում: |

վիճակի փոխարկվելու պայմանները, պայմանները,

օրինաչափություն.

2ոսանքի՝ գերբուռն գերբուռն Հոսանքում գլորվող ալիքների ծագման գլորվող ալիքների ձեավորման |. զարգացման ք

ն դերբուռն Ճուանքների գլորվող ալիքների քանակական բնութագրերը ն Հիդրավլիկական Հաշվարկիմեթոդիկան,

Այսխնդիրներից առաջինի պարզաբանման է Համար անՀրաժեշտ բերելնախօրոք տրված Հաստատված շարժման կայունության

ի Հայտ

կամ վերջինիսխախտման չափանիշները (կրիտերիաները): չոեսականուսումնասիրությամբ ղբաղվել են Հ. եֆրիսը, մյսՃարցի Մ. Հ. Մասսեն, Ռ. Ն. մ. Թոմսոնը, Ա. Դեսլերը, կրալայան, Քարթվելաշվիլին, Ի.իվասան,Թ. Գ. ն Վոլնիչ-Սլանոժենցկին ուրիշները: Նժան Հետաղոտությունների էությունը էւ Ճետնյալում Համատեղ քննարկելովշարժման | անխզելիության դրված Հավասարումները, ճիմնականում Սեն-Վենանյանձնով, Ճաստատված ճավառսարաչավի

Նման

Հոսան-

Հոսանքիմակերեսին ավելացվում են փոքր գրգիոներ՝ Ճոսանքի խորությանը գումարվող փոքրփուփոխության ձնով, այնուճեւոն քննարկվում է այդ գրգիոների շարժման պատկերը Հոսանքն ի վար։ եթե նշված դրգիոները աստիճանաբարմարվում կամ Ճարթվում են բոտ չջրանցքի երկարության, դա նշանակում է, որ նախօրոք դգոլություն ունեցող տ

Ճաստատված Ճոսանքը կամ բուռն (ճանդարտ ) կայունէչ

ՇՏ

ալիքների ծագումը ջում գլորվող դրգիռները ճոսանքն ի վար աճում ն նրանում առաջացած փոքր գրդ ների առաջացման: Հիրավի տվյալ խնդրի ճիմնա են Վ. Վ. կողմից Վեդերնիկովի ճանապարճով վերլուծելով նման սանկյուններ ն ճամեմատելով սր արդյունքների ճետ: նա էլ ճենց Ճոսանքներ» անվանումը ն «երկրո

վ. վ. «Որպեսելակետային

ՀՃավասարումները՝

ԱՅ."

2ԲՈ

ԵԱ քն

որտեղ դիմադրությունը Ճաշվի է վ. Վ. Վեղերնիկովըտեսակա տատված չարժման կայունությա նիկովի թիվ ն ունի ճետնյալ տես -

Մա--

ԽՆԻ

որտեղ «0» ինդեքոր վերաբերո Վլոչվում է լայնակի կտրվածքի գո ՝

փանաձնով: Փնը ցուցիչները ճիդրավլիկակա :

8--ՐԻՑՅ)։

մտնող զ-ի

փոքր գրգիռները մար

երբ ՄշօՀՀ1, Ճճավասարա

կրիտիկականթ Վեդերնիկովի

զան շրջանում ք--4,

բանաձնի մեջ Շեզիի

«սռոաջացող

նրանց կերնհույթը նկարադրող ֆունկցիոնալ կապակցություններ: Սակայն

երբ Մօօչ»1, Հավասարաչափ շարժումը անկայուն է, ն Հոսանքում առաջացածփոքր դրդիռները չեն մարում, այլ աճում են: նման Հոսանքը դերբուռն է, ն ջրանցքի բավարար երկարության դեպքում այնտեղ կառաջանանգլորվող ալիքներ: Գերբուռն ճոսանքներում գլորվող ալիքների ծագման, զարգացման պայմանների, ինչպես ն նրանց պարամետրերի քանակական բնութագրերի ուսումնասիրման ն ճիդրավլիկական Հաշվարկի մեթոդիկայի մշակման չճարցերին նվիրված են բազմաթիվ դիտական «ետաղոտություններ ինչպես արտասաճմանում, այնպես ն մեր երկրում: Այդ ճետաղուռություններից Հիշատակման արժանի են Հ. Թոմասին Ռ. Դրեսլերի տեսական ուսումնասիրությունները,որոնք նպատակն էր շարժման ճամավասարումների օգնությամբ ստանալ գլորվող ալիքների ազատ

ն ՍՍՀ-ում (Ֆյոդորով,Արսենիշվիլի վրացական այլն), ինչպես կատարված բաղմաթիվ Ճճեւլոաղզուտությունների արտասաճմանում

այդ փորձը Ճճաջողությամբչպսակվեց, քանի որ դերբուռն չոսանքները ն գլորվող ալիքների շարժումը պատկանում են պատաճական(ստոխաստիկ)երնույթների դասին ն բնականաբար ենթարկվում են դրանց զարգացման օրինաչափություններին: Գերբուռն Հոսանքների բնօրինակային մեծածավալ «ետաղոտություններ են անցկացվել Ե. Պ. Ֆյոդորովի ն կ. Ի. Արսենիչվիլու կողմից 1930-ական ն 1950-ական թվականներին, իսկ վերջինիս կողմից տարվելեն նան մոդելային ճետաղզոտություններ: Արտասաճմանյան Հետաղոտողներիցկարելի է նշել Գ. հսիճարայիչ նե Վ. Պ . մոդելային Մելերի բնօրինակային ետաղուռությունՀոլմսի) է ստացել Ռ. Բրոկը,որը ները: Հատկապես արդյունքներ արժեքավոր ու ն Հ. Ղամբարյանի կողմից մշակված օդտադործելով Մայիլյանի ու կիրառված մաթեմատիկական վիճակադրության վրա ճիմնված փորէ նրանց Հետազոտությունները ձարարական մեթոդիկան, շարունակել ավելի փոքր թեքության ջրանցքներում (1(--0,05--0,08): նույն մեթոդիկան կիրառված է նան սովետական Հետազոտող Ռ. ի. Վագապովի կողմի ն Ն. Մ. Մայիլյանի Հ. Հ. Ղամբարյանի 1950-ական թվականներին կողմից անցկացվեցին դերբուռն ճոսանքների ն գլորվող ալիքների մեծածավալ մոդելային «Հեւտազուություններ, որոնք զուգակցվում էին Գյումուշի, ՄաղինայիՀիդրոէլեկտրակայաններիարադաճոսներումնման ճոսանքների բնօրինակայինՀեւտաղուռություններիՀեւ: 0դտագործվեցին նան

նախ

Հարուստ նյութերը:

ինչպեսցույց տրվեց Հ. Ղամբարյանին Ն. Մայիլյանի կողմից» գլորվող ալիքների Ճճիդրավլիկական պարամետրերը (խորությունը ալի-

երկարության,ն նրանց առանձ

հլ, ալիքի ե ճակատամասում՝

Ը, տարածմանարադությունը՝

Քի

լայնսաճմաններում ինչպես ըստ

չենթ մեծություններ, տաչական ների: հնչ վերաբերվումէ ալիք միջ երին" միչին թվաբանական, դրանք բավականինսերտ ճամա երկ մեջ են Հոսանքի ն ջրանցքի պիսի բնութագրերիՀետ, ինչպիս թյունը՝ հ (հց կամ հ լլ)» խորդ երկարությունըԼ ն թեջությու

տե նմանության կիրառելով մեթոդը ալիքային պարամետ Հ. Ղամբարյանըստացել է կապ ն Հոսանքը մեծությունների

չին

միջն:

1--Լլ/հլ,,իսկ

(լ 8.1Բյ»0,074

Մասնավորապեսալիքի երկ Համար առաջարկվումէ Հետնյալ

որտեղ Յաշայի,»

Ճ.--ՆՑ(Ա

միջին թվաբան պարամետրերի միջին Ալիջի պարբերության `

զ--Օ/Ե որտեղ8:«58.(օ|զ)'"չ

8.-

8---2

Ալիքի տարածման արագո

մար՝

որտեղ

պարղ

էմպ

մասում ճակատային

է դրա կապակցությունըտրված

Ալիքի

թյանՀամարնման

Յի

ԳԱԿ:

Է,օ)

(4- 20)

ձնով (նկ. 4.4):

գլորվող Գերբուռն Հոսանքներում

ալիբի առաջացման ն ղարգացմոն խնդրի բննարկման ընթացքում ճանդուցային ճարցերից մեկն է «անդիսանում ըստ ջրանցքի երկարության այն տեղի որոշելը, որտեղսաղմնավորվում են այդ ալիքները:

տվյալների Հիման Բազմաթիվ փորձնական

վրա Հ. Ղամբարյանի կողմից տտացվածժէ նման կապ: Ոբպես ալիքների սաղմնավորման տեղի ընդունված է ջրանցքի երկարության յն գոտին, որտեղ Պոչափանիշ ատանքի աղատ մակերնույթի տատանումները կաղմում են Ճավասարաչափ շարժման խորության մոտ 10 Գ0-ր

2. 7:

Ն»268

Բո:

մնջ

Ֆրուդիթվի արտածայտու-

քլունը՝

ետանանք՝

8: ե181

( ալ

ա4,6-2-ԸՅ8, (4:22) Ք

Բ:

որտեղքն

նկ. Հավասարաչափ ւ

է, շառավիղն կական

ո"որժակիցը:

2:31 եկ.

4.4.

3. 15Ի

Այլ

ինչպեսնան

կար

4ն

կստանանք՝

| է

ԳՈՏԻ

չը

ճն

րշ

չափաղուրկ մեծության կապթբչափազուրկ երկարությունից նե Ֆրուղի

Հ059--., ո՛

(4 23)

կամ՝

"8ջ

օ-5-

ու

Մ. գ-ն որտեղ

դանի

ԽՆ ար

ա»4,6.

(4.21)

Էց-ն Հավասարաչափ շարժմանժամանակ չրանցքի կեն-

կտրվածքը ն

վերնի լայնությունն են:

ԿՂ

տեսքով: 4.94 (23

Է..-«40:5807.: ւր

«4.2

ԷԼ գըր: բջ -

Աո

անն

ււ

Արագաճոսիսկզբից մինչն այդ գուռին եղաժ չեռավորությունը, որր պայմանականորեն կոչվում է «ալիքների ծագմանտեղ», ջրանցքի հ Հոսանքի Հիդրավլիկական երկրաչափականբնութագրերի ճետ կապված է ճետնեյլոլ փորձնական(էմպիրիկ) (եկ. 4.5 )՝ կապակցությամը

ՅՅ

Շեղիի գորժակիցը արտաճայտենք

Կ. Ի.

բոս"

Շնզիի գործակիցն ըստ Մանինգի, Արտաճայտելով կստանանք` մ/վ, զ-ՆԷԽք--9,81 ընդունելով

իսկ եթե

Բլոկի,

Վ.

ան

Հե.

1.շ-506ԹԿկքոե.

տե փա ւ աապաղկի»:/ ՀԱՆ ՏԱՆ

որոշման ծագման տեղի Ալիքնճրի

4.5.

Ա. ԱԱպիրԵԱ 8-ո-Ղամբարյանի, քա" չարժման ժամանակ Հիդրավլի- Ա 8-7: Արաննիչվելո: Ըզ-ն՝Շեզիի :

ԱՆ

ւօ

2.5

(4:2Լ) բանաձնի Տեղադրելով

«2

արն

տվյալները Ղամբարչանիփորձնական ցույց

տալիս,

են

ի.

որ

դիտվում շարժման

ջրանցքներում երկարությամբ վականալափ 4.3 ն 4.4 նկ. (տես պատկերը տելալ

անկմանտեղամաս գոտի՝

) սաղմնավորման (ԹՀր«30 ալիքների |

ն.

տեղամաս հ. (» Տ»«-1793) -

ար-

ԷԼ,

անիշ զաբող ծառայել

էն

են

ԽՐԱՄՈՒՂԱՅԻՆ

ՋՐՀԵՌԻ

ՀԱՇՎԱՐԿԸ

(րացուցիչ

աճ:

այն Ք

նն

զոլ մ/

Մ՛

մս

նհշանա-

(4:28)

իչի միջին

(4.27)

գովելով Հեղուկի շարժ-

ինտեգրման Այստեղ գր Ճաստատունը է զրոյի որը ճՃավասար

ԻՐ

չայիՀՈՐ28ՐՏՑ----Է|

Բ, առնչությունը՝

ստանում

Հինդարորի,

երկարության զորվա ժքի Քի

քանակների փոփոխման Թեորեմի,

դիֆերենցիալ շավասարումը

ինոեգրում է նդուն ընդունելով բոտ փոփոխման արագություն ՄՀ-թխ/2

ման

շարժման

Խրամուղային ֆրչեռի Հիդրավլիկական դաշվաիկի վճրաբերյալ առաջին աշխատությունների է Հեղինակներից

4.3.

ջիՊորրորական

խախտում

ման

ե տվյալ

ՒՀՄ-ի կիրառումբ մեզ Հն նշված ընդունելություններից ն կ բավլիկակուն ճաշվարկներըինչպ դիբների Համար"

Հանդիպում

հոգուն ոեքքուննն տանքներում:

տեդրելու ճամար կատարվում են ,վածժ ընդունելություններ: ընդունելություններ: Օրի բանված Օ են է, դունում որ բացակայում դանդվածներիփոփոխման 1 դո կյուն կաորվածքով պրիզմատիկ ջ մոն դիֆերենցիալ Հավասարմա կտրվածքով պրիզմատիկ չջչրճեռ

Ս.

Ռուղննր ն նավոյանը կուրգանովըչ վերլուությունը լի կատարվում այն է, որ Ճեղուկի շ թերությունն

Ս.

Խ. Ա.

առաջարկել նան

Խրամուղայինջինեռիճիդ

որտեղ Ն-ն, Ա-ը, Ճ-ն ժություններն են,

ոն

ձշսա---Ը

հղանակու՝

է մարումը դուրս րերվաժ ճնշման Ճիղրոստատիկբաշխման 6եՔո ԱՔ օրենքով, հդ ոլ իդեալական ղուկի Համար, Ճճաշվարկային խորությունները ընդունելով բոտ ուղղաձիգի: Հինդսի առաջարկած բանա վի էն առնվում Ֆավրի կողմից ռուցումը առաջարկում է կատար

մակերնույթիվրա (նկ. 4.6): (447) դիֆերենցիալՀավա-

ա-

կում է, ռի 2 օրդինատի ոանցքը ուղղված է ուղղաձիգ աաա աա Ա Դ ինատբ զոնվում է ջրճնռի սկզբնական կատրվաժքիազատ

Հիդրոտեխնիկական

աշխատանքի տեսակետից, քանի որ նրանք Հաշվարկայինռեժիմը, առաջ էն բերում ջրժնժ Հորերում դուրս նետումներ, չր աղուցիչ դինամիկ ությունն նն ինչպես նան ծանրաբեռնվաներքին բյեֆում ողողումների

նորմ իճա

անցանկալի ճրնույք

է5.»(3-:4.,

ժլորվողալիքները

կառուցվածքնե աե

(4-26) Պայմանը, որտեղ որոչվում է (882) կամ 1-ը (4.24) Բար արուն աքսանմլի բանաձեերով ալիջներ կարող են առաջանալ աան 1 մրանութ 08Քր այնպիսի ծրկարության երբ դեպքում,

Այսպիսով, Հոսանջներիգերբուռն ռեժիմի առաջացման անչրաժեշոը ձնե Վ. Վ. պայման շ Վեդերնի դերնիկովի ն մյուս տացված Հետազոտողների 4.1 տված (4. կողմից 4) ասքի ԳերբուռնՀոսանքներում չափանիշները: ալիքչա է ների ծագման

ժեքներիտեղամաս

(բ ւխ, »Յո)

գուի՝ ալիքների պարամետրերի ի միջին միջին վիճակագրական ւս

(196...

զարգաղման տեղամաս

զուռի՝ալիքներիբուռն

Սլ

Այնուամենայնիվ, խուսափելով նշված ոչ լիովին սպատաճառարբնեդունելություններից,մեր կողմից առաջարկվող բանված Հաշվարկի մեթոդի ղեռ բավականին ճեռու է կատարյալ լինելուց: Պատճառն այն է,

նրաչափ խրամուղային՝ շարժումըխրատ չրճեոներում

որ

միա-

չափ շարժման ճավասարումները, որոնցից օղտվում ենք, չեն կարող Ս. Մ. ւիովին ն ճիշտ նկարագրել շարժման պատկերը: Սլիսկինօզովեէ, ոի ջրի լով որոշ Հետազուտողներիփորձնական տվյալներից,գտնում միակողմանի ընդունման դեպքում լայնակի կտրվածքում շիջապտույաները բիչ են ազդում ջրճեռում ճեղուկի ժիչինխորության վրա ե գոիծնականորեն կարելի է օգոագորժել միաչափ շարժման Հավասարումները:

Քանիոր խրաժուղային Հատակի ջրճեռների գործնաթեքությունը

կանում արվում է Հաստատուն, բնդունում է Հեյտելալ տեսքը: Ց ՏՈ

Ց.

«0:

Օշ

ոգ,--

ՀԻԱՇ:ք

ձ/

(3.8)

աղա

կազում ուղղության արժման

են, կարտաճայտվի՝ միանման

մեկ երկայնականկողմից որտեղ ջրաքափիճակատի |. երկարությունը ՝ որոշվում

տն

աթ29Ի1-

են գծա-

որոշվում է

նեական(նկ. 4.7):

որտեղո՛ ՀՎԺՏԱՈՑ բանաձնով, կորոշվի երկարությունը առանցթի երկայնական Ջրճչեռի

Հ-Ի

շշ,

ա»

ՀՐԺԹ-ա-Հ-Հ.-վ

Ր.

"ժմ

ուղղությամբ: կորոշվի

ւծ. լ

թյ

ե վ.

43.

ՑԻ--2

Փա

բո Փ

ն ՝

7-7 ՝

-Տ

ԵՑԱ

: ։

(4:33 ր

Չ--ՉչԷ «Ա-Վ),

|՛ շք Ւ

(ՅԼ

ԸՕ5"»51/2 ելքը որոշվում է կամայական կուրվածժբում

Էվ

զյ--Չ

4:33)

ւԸ0Տ5՛/2:

կողմից,ջրչեռի առանյքի երկու երկտյեական

Տեսակարար ելքը

-՛

(4-34)

զ--ո՛ջ՛6. ԷԼ:

թՏ

1.3(4-33

2.1):

Ջրաթափի չեմքր երկայնական կտրվածքում ընդունվում է Հորիզո-

ԱՅ

ելըն է:

Հիմնականումխրամուղային չրչեռների ճունի նախագծում յին օրենքով լայնացող, սեղանաձն կորվածբի:

(1:32)

չ՛

խոեսանդունվող Հեղուկի նղ բանաձեով,որտեղ զօ-ն լայնական կողմից ընդունվող է (եկ. կարար ելքն է, իսկԹօ-նջրաքափիճակատի եիկարությունն ճլբը տենստկարար շեղուկի Մեկ երկայնական կողմից ընդունվող

Հ՝

(4.31)

Օ»«Օ.Վ-2գ/1:

Օ,--զլ8,

Ա-3:)

Ճա:

նքե

ժ. է ինդունմանգեղքում, հոսկողմանի Ֆրաթափի ելքը չճեղուկի ով ջրչնոիերկայնական ուղղությու Հեղուկիընդունման պայմանները

է այնական կողմի ջրաթափիելքը՝ Օզ-ն որոշվում

ՑՈ

ճ(

անկյուն:

որտեղՕ՛-ր մեկ երկայնականկողմից ճեղուկի

ՏՄ

Զ.

ՀՏ

են

Հետ

ոմ

40:

"-ՕՆ «ՕՕ Չի

ԸՕՏ ԲՓ։

«(2-ո)Օ

դիֆերենցիալ ճավասարումը ՛

ճոսքի'

Հիմնական

շիթերը ջրճեռին մոտեցող խրամուղային Հնղուի

տա

37)

ճեռավորությու

որտեղ1-ը «0» ընեռից մինչն տվյալ կտիվածքըհղած սկզբի է չրչերի առանցքի ուղղությաժը: «0». բնեռից մինչն ջրչեռի՝ է որոշվում եղած Հեռավորությունը կտրվածքը

: ր

Հաստատունքնբոթյան խբամուղագին սխեխոտնը ըրծնոփ Հաշվարկային `

բանաձնով,որտեղ բ-ն որոշվում ֆ

(5.21) բանաձնուի

ԹԵ -- : ). "-(:.(բռ ո

անկյան մեծությունը կարելի է որոշել

ՐՏ---ուէքջ, ե

--Է---

է7.//2»ամ

Եջչ--

ՏՈՑ /2--

(4:38)

(4-41)

որտեղ Ֆ-բ ջրճեռի շեմքի բարձրությունն է (նկ. 4.8),

որոշվում է

որը

»-ՅՎԱ-հ)աշ.

(4-42)

»-3չ-(ԱԵ-Ռքջ:

(4:43)

կամ

Վ ոեջաբ Տֆլյշ

(4-39)

Հավասարումներից:

կամայականկորվածքում Ճճունիճատակում լայնությունը որոշվում Վ՝ ե-- բ/ րբանաձնով:

բանաձնի օգնությամբ: ման

կախված ճՃանասլարՊից:

Անվերջ մեժ ջրամբարից անջատվող չիթի արագությունը ջրաթաբի շեմքի վիա (մուռեցման արագությունը անտեսվում է) կարելի է որոշել չնեյոնյալդիյոողությունենրից: 6՛-ով նշանակենք ջչրաթաիի չեմբի վրա Հեղուկիխորության ն չեմքից Է3էԷԼՀեռավորության վրա խորության ճարաբերությունը(նկ. 4.8): 0-- 0 կտրվածքով Օ՛ ելքը (5րչեռիմեկ երկայնականկողմից) է (4. որոշվում

ԷԼ անցնող, 31)բանաձնով

Օ՛«»օույ|՛ 2:էԼ 12

-(ա(ե(ք)

ոլ՛

Ընդունելով,որ արազություն-

ների էալյուրի տեսբբ հռանկյու-

(միջին արագության գեկաորը գտնվում է րարձրուԱլան մեկ երրորդում), իսկ չիքի շարժումը մինչ Հիմնանաձն

է,

կան ՀոսանքինՀանդիպպելը կատարվում է տղզատ անկումով, կստանանք չիթի միջին եկ. 4.8. Խրամուղալին լբճեոի լայնակի կրտրրվաժքի սխեման:

չ«իը զոքյա թում ,

աա

արա-

ի ա)

«12

7-Ի-

(ո(ն 2)

.-.-ռ-

ես: իսվ

ՏԼՈՉ՛/2:

(4:44)

Դո

5՛ Լ,

ՎՀ

Հո

ա)

մհշա

Ցոջ--9..

«ԱՀՑ ՏՆ ոՃ «0Տգ--26ՔՊ՝ ժի

Շշի

ՎԷՏՅԸՀՀ--

ուսո:

Լ, գեշ

Օօ

(4-47)

որտեղ

էք 5/2»-Ոքշ ԲՈՐՐՈՌ

(4-48)

(11

ինչ

դեպքի Համար նույնն որ

յ )

պրիզմատիկ սե-.

ղանաոձն կտրվածքով ջրանցք- են.

ներք Համար:

ՆՐՈՈՂ|

.-Օ---թ.-----.--

Դրտածվաւժ մյուս բանաձւծայդ

(4:46)

երն ջրչնոի լայնակի կտըրվածթը սեղանաձն է (նկ. 4.8)

Ն նն,

(4:45)

չ 1, բն դունման ղեպքում՛ գործակիցը կդառանա միակողմանի Ճավասարումը րնդուԴրիղմատիկՀուներում (4.30) դիֆերենցիալ է ճեոնյալ տեսբը՝

ժ՛ԷԼ) կատաարագությունը (4-40)

ԶՃՏ|ՈՑ"/2

(ՆՀ

---(29Ւկյ)"

շարժ-

Զանգվածներիփոփոխմանգործակիցը ճեղուկի երկկողմանի ընդունման դեպքում կլինի

խում

ժաժանձլովայն 0--0 կտրվածջի մակերեսի վրա ֆանք ջրաթավիիչնմքի վրա Հոսանքի միջին

պրոչեկցիան Հիմնական Հուանքի Ստացված արագության առանցքի ուղղությամբ կլինի

Սյոանանք փոփոխման գործակցի զանգվածների կապը ֆունկցիոնալ

4.9.

Սճղանաձն ղանաձն

խրամուզարըն ֆրչէոր

/ / այ|

ք ուժ պրիզ մատիկ կտրվածքով

վար: կային ախտմանւ շար,

են

ոչ պրիզմատիկխրամուղույին կոտրվածքով Ուղղանկյուն

չրթձոի

օխեման:

ւ:115

Լո

գ"

առա

լ ԷԼ

Ա ի )

ԻՆ)

Մաո

Իր

Լ:

Վ կրեր "| օ

(հ

2տ

315-113

նի ՀՕՏԵ/2

)՛ ,

Հ(չօ057/2,

(58՛ Վազ Ց

զյ--

տեսքը:

յ)յ, «ֆ

(4-51)

(4 .50)

Ա:49)

կատարՀամապատասխանաբար

չրչեռների Հաշվարկը

4.30

վում

ին

մատիկ

պրիզմատիկխրամուղա-

(4.55)

(4:24)

(4:53)

(4:52)

Ուղղանկյուն կտրվածքովոչ պիրզ-

1-0,

Ֆա»Մ:Վ /էքգ,

ՍՐԱ:

զյ-»2ո|2ՔէՆ

Լ--1,,

ջրչեռներում Փրիզժատիկ ուղղանկյուն կտրվածքով խրամուղային 4.11 )

ՀՆ:1Ռ5/2

Հետելալ

կարվածքով Նկ. 4,111. Ռւղղաւնկյուն երենընալ (4.46 ցիալ Հուդիֆորո 17" ) ն (146) պրիգմատիկխրամուղալին չրձեռի Հաջ վասարումներիօգնությամբ: վարկային սխեման:

նկ. (եկ

ստանում

Ռչ պրիզմատիկուղղանկյուն կտրվածքով խրամուղային չրճնոներում (եկ. 4.10) փ՛ անկյունը լսցակայում է հ ճաշվարկայլին բանաձները

Նկ. 4.10.

միչոցո չրաքափի

ն ոչ

ւ ն:

4.15. Ռղիղ կողային

էրւ

էներզնան կ ըստ ր չրաթափի ճակա Դա կարող է տեղի ունենալ միա փոփոխմանզործակիցը՝ 82»1:

յւատարկելէ կանխադրույի,որ

արդյունք՝ Հեղուկի Հորիզոնը րոտ Պարզվում է, որ Ճեդուկի ճոր Հանդարտյիչեցումը՝ բուռն շարժմ չինըտեսականորենմեկնաբանել է կողայինջրաքափի ճաշվար

Մանչհստրիտնխնոլոգիական փ

չբա:

տարված են բավականին շատ ճե արդյունքները ոչ միայն սպառիչ րի, այլ նահ ճառախ ճակասում են բերըոչ առաջին փորձնական4ճնյ Ինդելսի կո թ. Դրեզդենում, քափի վրա Ճեղուկի «որիզոնը ըս Քոլեճանի նհ Սմիքի փորձնական

թոռւրի ոոակագիժը:

աաա ռ.

կողային ջրաքափի ճիդրավլ

բարքավփի ճակատը կառուցում են ջ սնկյան տակ թեքված, որը կոչվու

Ռրոշդեպքերում ջրճեռիելք

վնղես

պրիզմատիկչատվա կողային չրաթափի ճակատ շո ջրանցքի առանցքի ուղղությ թավ (նկ. 4.14):

կառուց կողայինֆրաթքավփերը

ջրանըք:

եց կողային աժ

ԿՈՂԱՑԻՆ ՋՐ

կողային ջրճեռր ժի կառուցվ

4.4.

Ճայ թափվողելքի դիֆերենցիալՀավասարումների

ված

ՑԻՑ քճչ

5914"

մագ 4.58)

չրաթափի ելքի գործակիցն է, ք-ն շեմբի բարձ-

ՈՔ)

Քձ

լ`

հհ

Հաշվարկային սխեմայում ճաշվարկները կաւտարճետելալ պայմանների ճամար. այ) շարժումը կայունացած է,

Տվյալ միաչափ

ք» Ցի

ԸՕՏՓց-2.

ճշԸ"Ք

Օ2

2չ(փ-ք)՛ --4/ -ռ- րոյիՅ--

մՕ

բա

1Ու-նկողային

րությունն է:

որտեղ

ճ/

Փե

Քանիոր կողային չրաթավփների նպատակաճաբմար է կառուցել ջրանցքի ուղիղ թեթության ատվածներում, տպա օդովենք եղուկի շարժման (4.1) դիֆերենցիալ Հավասարումից ե ջրաքափիբանաձեից:

չասիշարժման մակարդր:

կողային չրաքափի Հիդրավլիկական ճաշվարկը նպատակաճարմար կատարել ԷՀՄ-ների օդնությամը, ինտեգրելով ճեղուկի անճավասարա-

ճեւտաղոտությունները:

նական

Ըստ խ. Ա.

2Հ-1,0 դեպքում փորձնավոյանի ճետապոտությունների 5 գը, իակ տեսական արմեքների շեղումը կազմում է մոտ 425--50 1--0 Յի: դնպքում՝ էնդելսի, Ա. Մ. կուրդանովի ն Վ. Հ. Թոքմաջյանի փորձնական է վել, որ փորձմշակումը ցույց ճեւտաղուռությունների արդյունքների նական հ տեսական արդյունքները լավ են Համըեկնում, երբ 1--Ս0,9--1,5, մեծ եխ: իսկ ՀՀ-ժ դեպքում չշեղումնեբըանճամեմատ գիտության արդի ժամանակաշրջանում օգտվել Դե-Մարկիի իծտարկե, առաջարկած կանխադրույթից խթորձուրդ չի տրվում, բանի ռր այն ոչ լիովին է արտացոլում չարժումը բնութադրող մեծությունները: Սակայն որակապես այն ավելի ճիշտ է արտացոլում շարժումը, քան Հաճախ օգտագործվող էմոլլիրիկ բանաձների։ Այդ ենքաղրությանն են Հանդել Սմիքր ե մ. Ս. Ռուդներ էլ--նասուրը, վերլուծելովիրենց փորձնական

դեպքում:

ների մշակումը,

շատ

այդ

կանխադրույթը սխալ է: Կողային առաջարկում է ճաշվարկներում ընդունել որ

ճետաղոտողների փորձնական արդյունքդեպբում չեղումը շատ ավելի մեծ է, քան ՀՆԱ

է տվել Ղ--Ս

ՀՇ1,

հնչպես զույը

15-0,

Պետրովըդտնում է,

ջրաքավում

Գ, Ա.

նպատակաճա

նան

ոո--0281ո՞ հշ--ք

արհչ---. դործնական ' պրոֆիլով չրաքաբ

ուՀ-035-ԼՈ «0-Ի, '

շուրթով կողային չջրա

«Հ

նկ.

4.14.

կողայինջրա

14--՞-Տ

ՀԱՐ «զ

0: ԷՎ

Հառաութաւնւ

Բո----

77772775

տառադ

որտեղ հլ, Օյ, հշ, Օշ-ր ջամ ու ելքն են չրաքափից առաջ ն Հե

փաժ սուր

բանաձներ, որոնցից կարելի է ուղղանկյուն կտրվածքովպրիզմ

Դոյություն ունեն

կան չրաթքափերի ճամար:

դ) կողայինրւթավփի հլ որոշումը Հնարավոր Հէ: մ. Մ. Խ. Ա. Ռուգներ, նա որ առանց մեծ սխալի դո յլ

սեղմումը մինչե րաթո Հոսանքի դեպի ջչրաթափ,

ւ) արճամարճվում են աղա առաջացողկենտրոնախույ ուժ մայում չեն մասնակցում տեղ

Համար այն

Բ) դանդվածներիփոփոխմ քանի որ ընդչանուր դեպքում դությունների վեկտորներիու

Մ.

Ե-ի

լին կողային ս

ի կ

:Լ-

29:1Լ,

ճամար չրաքափնրի

սեղմման, սեղ օ կ

-ֆ՝

Լյ

փորվածքի

(4:61)

(4.69)

ճնշումների շ

(4.59:

գոր-

0.275--31.Օ,/Օլ«-0.63,

Տ8րէ,

ճ3ԷԼ

Օչ/Օլ-»0,63.

Ճէ-2

էջ

1/4. ԷՆ

Գ.

Ճ.շ

խշ

ճշ

ՓԺ

ԱԹ.

ՀՏՆ ՔԷ Ն գլո-1

Գլ

ՏՈՄ

Ոչ պրիզմատիկնեղացող կոզալին չրաթավերում

«--Լ

ե, 5.--Լ-0,75--ՅՀք-

որոշվում 1՝ ռ

ՏՈՐ

(4.64)

"Ա:63)

(4 62)

չրագործակիցը կողային պրիզմատիկ

ապա

ճաշվարկներում կարելի է ընդունելՕլ ՀԲ0Խ65: վեեքն կողային ջրաթասիըսուզված է, ապա (4:58) բանաձնում է որոշել լանում է ցս սուզվածությանգործակիցը, որը կարելի

Երբ

երը

Սարերում

ճնշումների փոփոխման9:

որտեղ խլ 2-ը

մակերեսն է» ջրաթափի սկզրնականլայնակի է վերչին չրաքափի Հավասար ընդունելով, որ Հոսանքի խորությունը կտրվածքի խորությանը (հչ):

Ք.

-«Ա-0,5925-.՝-,

Օ:

կողային ջրաթափերիճամար Ռչ պրիվմատիկ(նեղացող)

Պրիզմատիկկողային

փոփոխման զործակիցներնհե

բանաձնով,որտեղն

1Ող»65յՈյ :

առաջարկում է կողայինջրաթափի ելջի կուրգանովբ

ծակիցըընդճանուրդեպքում որոշել

Ա.

շարք

ճե բարդություններ

Հաշվելով 6-ր 0-ը 0-ը Հաշվ է կատարել այնքան անգամ, մ չգերազանցեն թույլատրելի արժ Հիմնականում կարող են կական ճաշվարկի երեք դեպքեր: 1-ին դեպբ: Տրված հն ել ն Օշ), ջրքափի լայնական կտր բաչափական մնժությունները րում Հատակի լայնությունները դուբորդության գործակիցը (Ա), Դաճանջվումէ որոշել ջրա կառուցել ազատ մակերնույթի կ ա) ԿողայինջրաթավիումՀե մկնրայտ է, որ ջրաքավի ելջր Օ Բուռն շարժման ժամանակ Համակարգի եզրային պայմա սկզբում ն իլ խորությունը: հլ խորությունը քստ տրվա ջրանցքի Հատվածի ճիդրավլիկա ինտեգրումենք դիֆերենց մինչն Հոսանքի ելքը Հավաս հրկարությունըկլինի չրաթափի հՀՀէ(/է)կետերի կոորդինատն բնույթի կորի կռորգինատներին Բ) կողայինջրաթքաւքում4ե Հանդարտշարժման ժամ պայմանները կլ (486) նզրային չրաքասիիվերջում:

բանաձներոռմ մասնակցով որոշ (4:65) րանաձների օգնությամբ Համար (4.56) Համակարգի ին կողային չրաքափի սկզբնակա Հիդրավլիկական րնութադրող Օյ -Հ1,0 (սուզված ջրաքափի

է մի

բանաձեով, որտեղ հս-ը ջրաքա Պետք է նշել, որ (4.59)--(1:6

«-

չրաքափի Ճճաջորդողյչրանցքի Ճատվածի Հիդրավլիկական պայմաններից որոշվում է ճոսանքի հշ խորությունը: հնտեդրելով դիֆերենցիալ «ավասարումների (4.56) ճամակարգը շարժման Հակառակ ուղղությամր մինչն Հոսանքի ելքը ճավասարվի ե Օլ-ի, սրոշում նենք ջրաքափի ճակատի Լ) երկարությունը կառուցում ազատ մակերնույթի կորը: ճեՕրինակ 4.2: Ուղղանկյուն կտրվածքով կողային ջրաքավփում մ/վ, Օչ--16 մ3|վ,Ել--իչ-ղուկի շարժումը Հանդարտ է: Օյ--30 ոՀ-0,013, «216.0 մ, 9-»0,0001, քՀ-1,02 մ: Պաճանջվում է որոշել ջրաթափի ճակատի Լջ երկարությունը ն կաԸստ տրված Օչ

ելքի

մակերնույթի կորը: Այս օրինակը վերցված է Ա. Մ. կուրգանովի ն Վ. Դ. Դուպլյակի եղանակով ն գրքից: Այնտեղ լուծումը կատարված է այլ (մոտավոր) ոտացվաժ արդյունքները Հեռու են իրականին մոտ լինելուց: Հետազալում դա կերնա ստացված արժեքների Համեմատության ժամանակ: էուժում: Ակնչայտէ, որ ջրաթասիիելքը կլինի՝

ռուցել

ուղղանկյուն կտրվածքի ջրանցքների Համար որոշվում

չություններիը

ջրանցքի Հատվածի Հիդրավլիկական առաջանում է Օշ»»16,0 մ3վ ելքին վերջում պայմանների, ջչրաքափի մ է տվյալ օրիՀամապատասխանող իշչ-1,44 խորություն(վերցված նակի պայմաններից):

Ստացված արժեքների Համեմատություն կատարելու ամար ն գրքու՝ դ,» Օօ. 6-ի արժեքները ընդունվում է նույնը, ինչպես նշված 6--1,0: ո, Պրիզմատիկ կողային չրաքափերում դիֆերենցիալճավառարումների (4.56) Համակարդը ընդունում է Հետելալ աեսթը-

--0,41ԺՀ-0,64,

19--Ց... Ճ՛Շ՛Ք

ե է

«2-9 Չ»Բ

չեն)։ կտացված

վ 1Օ

(4.65)

«Ս

գլ

էմ

Օ մ/վ

լճ

19.61

22,59

25.05

հմ

1,240

Լչ-5175

ՃՆ ԻԼ

Խ2ծտ, 1982,

Շ.

27,1)

|1186|

120:

25.91

Ց0,02

է.163

իսկ մ,

ինչպես տեսնում

ենք, ջրաքափի ճակատի երկարությունը քատ Ա. Մ. կուրգանովիստացվում է ղգալիորեն պակաս (109 մ), քան մեր

Հաշվարկում: կատարենք ստացված տարբերություն,

որակական

բացատրող

վերլուծություն:

Թափվող ջրի ելքը որոշենք չրաքափի ունիվերսալ բանաձնով ըստ

թափվող շերտի միջին խորության:

Օչ--ո.Լչ՛29(Ի--ք332 ու--0:41

2ա(հ-ք)"" տյօլօլ/՛

7Լ 7Աողու

Լաղքոթուզօճճմ մ

քճշսօր

8010ոթօո

են:

0,621

ֆո

1-:0,254,

իրՀ------«-ն

մ,

0,284) 9»81(1,193--1.07) ոչ/2801-«Ա«ՐՀԱՎ-ԸՈՆ

ՏԵ ԸՕՕքՆԿ Յեն,

Աղյուսակ

Ջրաթափի սկզբում ստայվում է հիլչՀ-1163 մ խորություն, ջրաթափի ճակատի երկարությունը՝ Լ9Հ- 284 մ: նատ Ա. Մ. կուրդանովիստացված արդյունքննրի հլՀՀ116

Մո

վեր-

Բաքոուօը, 8.

է չրաքափի ճՃամաղատասխանում

4--0

4.2 օրինակի Բաշվարկի արդյունքները

երկրաչափական ե Հիղրավլիկական րնութադրող մեծությունները

(ըստ Մանինդի)

43-ում:

թ»

Հետնլալ առրն-

բերված էնազլոաայ արդյուն թները

՛-

«Օ

Տ-- Հ-2շհռ ջը Շ----Քո6

Ճ--եհ,

Հակառակ ուղղությամբ,

Ըստ ջրաթավփինճաջորդող

ձաշվի տոնելով տվյալ առնչությունները ն տեղադրելով ճայտնի տվյալները դիֆերենցիալ Ճավասարումներիճամակարդի մեջ, կատարենք ինտեդրում ԷՀՄ-ի միջոցով (ինտեզրումըկատարված է չարժման

աղատ

Գ-«Օյ--Օր-ՅԴ 16-10"Կր

Եր

են

-թ)"

(ըստ մեր արդյունքներիԼ,ջ:284

մ.

մ): |

ւը

է տալիս

լի

Ա. Մ.

կուրգանո

Հի ' ողմ

ից

Բ երված "4

աղո

ան:

ռխենմ

ք-.ՁԻ ԷՋ

Ել

րոտ

Օրինակ 43-ի

որոշում ենք

4.15.

«477

ՊՏ

Եեւ-ֆ Ը

«ը,

1 194, Շ»---Ի,

1...

ժ/

ՅՈՒ, Մ.

ղի,

մ:

ՀԸ--8Հ-Ել--խ ծի :

Պավլոմոկուկրճատ րանաձեի (247--0,8648): Խ--ղՈԼՒ2հ

Յո

ն. հլ--

Ն.

կերի:

սարումների (34.56) Համակարգը ձիավփոխենքըստ տրված պայման-

կորի

ջել հ

եկար

ն Է կոորդինատները

Աղյուսակ 4.4-ում . տեսքը,

ստանում

ենք

աղատ

օրս

4.16-ում

մակերնեույթի

մակերնույթի կորի բերված են ազատ Ժե ի Օչ . ելքիարժեքը: ջրաթափի

ջրաքափի ելքը:

|--ԼջՀ-67

կոորդինատներըհ

1--0-իդ ինչն

: :

ազատ

Օբ-«Գյ-Օչ

21.

23.էճ 24.61

1,702ե.

1.8

մակերնութի

աան

Բ-ա---

Հաա-----

-Իթ»-

43-ի Օրինակ ր այվար մակերնույքթ կորը:

նեղառը դացող

ղդ:2մ կողային

չր

աքափի

կառուցում նենքաղ Համակարդր» Օրինակ 4.4: Ռրոշելուղ

Օշ ելքը: Ճամապատասխանող ճիդրավլիկականպայմանների հշ խորությունը ն ինտեգրելո

ե ազատ

4.16.

սխեման

եկ.

ճ-2464

Յ՞Հ

լիկական պայմաններից որոշո խորությունները: ինտեգրելով կառակ ուղղությամը որոշում Համապատասխանում են Օշ

բ) Ֆրի շարժման վիճակը Դիֆերենցիալ «Պավաս պայմաններն են ճոսանքի Օշ Խնդիրը լուծվում է ընտր մայական արժեքներ, ջրաթամ

Օշ մ/վ

հմ

4.8.օրինակի

ՓՖՓ966|60606ոՈո6ոՈՑՈՕՑ,,,, | Դիֆերենցիալ չավա-

-էյա-113:կայնակի կտրվածբիմակերեսը (ուղղանկյուն) կլինի՝ Ճ--ԵիՀ-/էլ---ղէ)ե, որտեղ

«277

" Հաշվարկային

ար

իր

1ուծում:

ինտեդրելովստազված դիֆերենցիալ Հավասարումների (4.56) ճամ ն ՕլՀ-24:61 մակարգը իլւԽՑ մ3վ եզրային պայմանների դեպքում

Ֆ-ը

Նն.

"Հ Հ

8.-266ոչ

Յ"

գծային Հատակագծում Ուղղանկյուն Օրինակ 4.8: կտրվածքով օրենքով նեղացող ջրաքափում (նկ. 4.15) շարժման վիճակը բուռն է: մ. մ, մ, Ել--2,9 Եչ--4,1 հլ--ԽՑ մվ, Տրված են նան Օլ--24,61 Լ. ալ ԱՀ--0,04, |ցՀ-0,014, ք--0,9 մ: 8-Հ-1,0: ՏՅ վ50784, Պետք է որոշել ելքը ջրաթաիի վերջում ն կառուցել ազատ ժակերհույթի

կռորդինւուռներին:

ա) Ֆրի շարժման վիճակը բուռն է: եզրային պայԴիֆերենցիալՀավասարումների(4.56) ճՃամակարգի հ են հլ խորությունը ջրաքափի սկզբում: ճոսանքի Օլ ելքը մաններն հլ խորությունը ըստ Օլ տրված ելքի որոշվում է ջրաքաիին նախորդող ջրանցքի Ճատվածիճիդրավլիկականպայժաններիցը: որին ճամա1Լ--0-ից մինչն |--Լջ, Ինտնդգրումըկատարում է պատասխանող Օչ ելքը կճամապատասխանըջրաթափի ելքին վերջին մակերնույթի կորի կտրվածքում, իսկ հՀ-երք) կոորդինատները ազատ

ԱԱ :

մեթողի խիոտ ժուտավորությունը: 2-րդ դեպք: Հայտնի նն կողային ջրաքափի սկզբնական կտրվածքում Օլ ելքը, ինչպես եան Հունի երկրաչափականբնութագրող մեծու«րոշքլ 1լթը չրաքափի վերջում է զառուցոլ

Ս տավա Ժ անանկ Ս

դեպքում, եթե ճայտնի է, որ չրաթափի վերչում, ըստ ջրաքափին Հաջորդող ջրանցթի Հաովածիճիդրավլիկական ոլայմաննիրի, Հայու աւովում է Խորմալ խորություն: մ, մ, Սլ--11 Նչ-"7,0 Տրված ծն Օյչ-88,5 մվ, քչ-2,8 մ, մ: ղ»--0,02, Լջ--1ճ,39 10250,00068,

1ուժում: Ռրոլեսզի կառուցենքՕլ--|(Օչ) կորը, Օշ ելքին տանթ մի քանի կամայական արժերներ Օջ»--38: 45,006: 48,64: 55,95 մ3/վ: Ըստ այս ելքերի որոշելով նորմալ խորությունները ն ինտեգրելով դիֆե-

րենցիալ Ճավասարումների (4.56) ճամոկարգը, ատտնում նենք նրանց Համադատասխանողելքերը ջչրաքաիի սկզ»ում (ես աղյուսակ 4.8) Աղյուսակ 4.4

օրինակի Օլ--1(Օչ)

Գոր

Օյ մ3վ

42.03

«ռլ

60,4»

71.08

թթի

ծ.

եկ.

4.13.

է, բ) Շարժմանվիճակը ճանդարատ Դիֆերենցիալ Հավասարուժների (4.56)Համակարգի եզրային պայմաններն են Օշ ելքը ն իչ խորությունը չրաքափի վերչում: հատ տրված Օջ ելբի, ջրաքափին »շաջորդող չրանցքի Հիդրավլիհական պայլմաններիը որոշվում է հշ խորությունը ն ինտեգրելով դի-

ների (4.56) Համակարգը այդ մն

--մ/

Տ1ՌՓ---

որոն ռ

ին

Օրինակ 4.4.ի Օլ-1Օ5)

2-27 ա

նորը:

ա) Շարժմանվիճակը բուռն է:

ափի

ներկրու սկան ըմրաչափակա

րամելտրերը:

Դաճանջվում է որոշել ւ թափի Օ» ե թի , կառուցել "

մակերնույթի

Ի"

աԱ

շո

ՇԱ

Չր

«(2-ո)

քխ

0. ժ/

-ուր ԸՕՏ

չրաաղա

մօ

Հր ()---մ

(4.67)

ոո

ն (հ--թ:7

որաեղզ0-ն ջրաթոառիի քնքման անկյունն է ճակատի եկայոմամբ: Շեղ կոցային ջրաքափերում (ՀԱ |

առանցբի ջրանցքի

կորը:

ջրաթավի սկզրում: Ըստ կամայական վերցված Օւ Էլքի արժեթների, չրաքափին նախորդող ջրանցդթի Ճիդրուվլիկակւան սլայմանննրից ռբոշում նենքնրանց

ինանդրելով դիֆերենցիալ Հակառույում ենք Օչ--1/Օլ) կորը

Վ-Հ-

Դիֆերենցիալ«սվառարումների (4.56) Ճճամակարդի եզրային պայմանները բուռն շարժման դեպքում կլինեն Օլ ելթը ն հլ խորությունը

Համապատասխահողխորություններբ վասարումների (4.56) Համակարգը, (նկ. 4.12):

«05

Օշ

.09----ԶՃ:

8Ի՛'

դհոլքում ունի Հնտնյալ տեսքը.

աւար

8-րդ դեպք: Հայոնի կողաջրաքասիիը Հետո Օչ ելքը ն

' '

կորը:

են

ինտեգրելով դիֆերենցիալ ճավասարումների (4.56) Համակարգը սատցված նզրային սլայմանների, կառուցվում է ազատ մակերեույթի

րթ

մ/վ:

հլ խորությունը: պլատասխանող ելքը կլինի Օ»»0)լ--Օ)շ: Ջրաքավփի

--Օլ- Օչ--82,5--53,27-:30,23

44.60

դառուցվում

1-18"

Հաժա-

մակերնույթի կորը ե որոշվում Օյլ ելքր ջրաթափի սկզբում: ջրաաիի էլոր կյինի՝ Օ«--Օ:--Օ»: Շեղ կողային ջրաքախերի (նկ. 4.13) ճիդրավլիկական ճաշվարկի մեթուները դեռնա բիչ նն չճետաղոտված: ԴիֆերենցիալՀավասարում-

թո

Օլ--)(Օ») կորը ելքին Համապատասխանում . է Օչ--54,22 մ:/վ ելքը: Ջրաքասիի ելքը կլինի ՕՀ:

աղյուսակ 4.25-ի ավյալների 4.18), Ըստ ել. 4.18-ի Օլ--845,5 մ:վ |

ՀԼ

«ո

նրան

ԷՀ Լջ-ից մինչն 1--0 (4.56) Համակարգը ֆերհնցիալճավասարումների Հիմնական շարժման Տակառակ ուղղությամբ)կառուցվումէ ազատ

կորի կոորդինատները

Ըս

(նկ.

քատ տրվաժ Օչ ելքի արժեքի, որոշվում է Օլ նլջը

հիդբավլիկականհաշԿողային ջբաթափինլծորդված ջոբանցքնեոի կողային չրաքասին լծորդված ջրանցքներըկարող են ունենալ .

Վարկի:

(

Նոա"կողայինջրախափիերկարությանը ճամապատասխանողլժորդվածներ: Հաստատուն,

այնպես էլ փոփոխականթեքության

Հատ-

ված չջչրանցքիթեքությունը նպատակաչտրմարէ անել ճաստատուն (այն աշխատում: է որպես խրամուղային ջրճհո): Հ.տագայում կողային չրա-

Քափի Հիդրավլիկականն. երկրաչափական պարամետրերը կնշանակենք 1) փակլծորդված չրանցրինը՝ Տ ինդեքաներով(նկ. 4:19):

էծորդված չջրանցքի Ճաշվարկային դիֆերենցիալ «ավառարումը կունենա Հետնյալ տնսքը (թրամուղային չյրչճեոխ տեղամասի Համարի

առաջացնում, աղատ խլբամուղայինջչրճեռի Հասովածում այն բավականին է:

բորդ

որոշվում է կողայինջրո'Ալքի փոփոխու յունը բատ ճանապարծի ճաշվարկից: թաֆի Հիդրավլիկական

ՀԱՅՑԻԿ

«էն

ու--ՑՃՇլՔ,յ -ՎՅ.

--1-- Ա-)օ Ք Ճ1

զիլ

«(2--Յ (

Օճձլ

ժ|

18)

ջ ա5ւ զ/ մ

Օլ Ը08Փլ---չ «ք. ծիլ

ձ/

(4:69)

քն ՀԹ".ույ՛շքլու1

կլինի՝ խԽրամուղային ջրճեոխելքը կամայական կտրվածքում

(4:70)

Օչլ-«Օ--Օյ. որտեղ

ՒՎ

եկ.

ձե զ/

4.19.

Ոչ պրիկզմատիկ չջրանցքին լծորդված ուղիզ կողալին յրաքավփի "ճաշվարսխեման: կային յին սխ

ՏլոՓ ՛

Ջ.

ՎՕ2 Չձչ72)

Ճ2ԸչքչՔո)

յմ

ՇՕՏՓ 2

«0» ՐՐ

ճշ

ք ժմ

0՛

Վ, ձ/

(4.68)

ելքն Ճճոսանքի

-բ

ջրաքափից աուսջ:

է կողային

ղո' ախխ

Ածանցելով

.-- -ՋԽ

(4.71)

(4.68) դիֆերենցիալ Ճճավասարման (4.21) առնչությունը Տեղադրելով մեջ, կստանանք

ժիչ

Հարմարության ճամար կողավին չրոթափի ն լծորդված ջրանցդքների ճանապարճչիՃաշվարկի «կիզրը ընտրված է նույն կարվածքից: Այդ ալասոճառով չունի: (4.68) Հավասարման1-ը ինդեքս չժորդված ջրանցքում շարմման դիֆերենցիուլ Վերլուծելով ճավառարումը, որոշվում է Պաոուկ կնետի որոնք Հանդիսակոորդինատները, նում են ընդճանուր դեպքում (4:68) դիֆերենցիալ ճավառարման եզրային պայմանները: եթե Հատուկ կետերի թիվր երկուսն են, ապա այգ կարվածբների միջն տեզի կունենա Հիդրավլիկական թռիչք: Որպեսզի որոշենք թոխչքի տեղը, պետք է Հատուկ կետերից միմյանց ընդառաջ կառուցել աղատ մակերնույթի ն նրանը Ճամալուծ խորությունների կորերը: Ազատ մակերնույթների ն տամալուծ խորությունների ատման կռրվաժքում էլ տեղի կունենա «իդրաովլիկաւկան թռիչքը: եթե լծորդված չջրանցքի խրամուղային չրբճեռ «Հատվածիցճետո ընկած տեղամասերում Հատուկ կետի որոշելը ոչ մի դժվարություն չի

նենան

միջ

մշ "

վո

Ճ2Ըլքչ ք:

րա

ԱՐԱՐ

գու,«9-ը 8ձշ զ/

«Օշ

40,

Գ,

4.72 (8:12)

ՋՐ'ԽՃ

Որպեսզի որոշենք Հատուկ խրամուղային կեւոիկոորդինատները ջրՀեռում, Հավասարեցնենըզրոյի (4.22) դիֆերենցիալ Հավասարման ճամարիչն չճալատրարը, տեղադրելով (Օշի արժեքր (4.20), իսկ 1, (4.21) առնչություններից Ա-ն ու

--Օյթ: Աո ԱՑ(Գ:

(Թ :- Օլ)" «(Չ:--Օ.) ցձ: «(2--

Տը

»: ՝

ՃչԸչԸչ

Քճջ

--2ք(ո--ք)որ-2Դ, թ) ոյ) ո,)՛28(

( 4-73 )

«(Օ:--Օլ:

ՇՕՏՓչ--

0՛

խԽ՝

կա չորս

անչայտ մ

ժություն՝

Օլ-ի արժեքները:

այե Տեղադրելով

(4.78. (2)) ՀավասարմանՄեջ,

Համապատասխանող

շկր

ն կաինրՀեռը

Փակուղայինկողայինջբաթափով չոճեռի հաչվաշկը: կողային

փու

(4:56) ճաժակարզիինտեգրման Համար: Խնդրիսաճմանային պայմաններըՀետնյլալնեն՝

ները կլինեն (4.56) Ճամակարգի Հավասարումները: Ցույց տանք, որ փակուղային կողային ջչրաթափովջիճհոի ջրանցքում ամբողջովին բուռն շարժում չի կարող լինել. այն կամ պետք է լինի ամբողջովին Հանդարտ կամ սկղբում բուռն, որն անպայման կանցնի Ճանդարտի: Այս ապացուցենք ճխոնյալ կերպ՝ ջրչեռի վերջում Օ--0, հւ--ժ, Ճետնաբարբոլոր խորություններըկլինեն մեժ կրիտիկականից: եթե ջրճեռի սկղբում շարժումը բուռն է, մի որոշ կտիրԱյսոլիսով, վածքում այն թռիչքով կդառնա ճանդարո, ն ոլա փոքրացող հյլթով հ մեժացողխորություններով կպաշտպանվիճանդարտշարժումբ: Փակուղային կողային ջրաքավփովջրչեռի Ճաշվարկի առանձնաճուոկությունն այն է, որ տրանվիտայինելթի բացակայությունը «նարավորություն չի տալիս ջրճեռից ճետո եղած պայմաններից որոշել Հոսանքի խորությունը վերջում, որի ն կճանդիսահար ռաճմանային պայման

Լ-Հշ,

էլ,

Օ--Օչ--0

Օ-՞0լ

4.20.

Փակուղային կո

ուղղությա Հակառակ «0՛»

նկ,

ե»»9),

դիրքը: Կոոր ուղղանկյուն կտրվածքի չջրճե

փոխելով

շարժման

լայնությո եթե կտրվածքի (չրթափային շուրթե թյունը աղա ճ օրենքով (եկ. 4.20),

ո՛՛ցումը:

հարում

Այն

Հանգամանքը, որ փ նլթը փոքրանում է մինչն զրո, ն երկայնական կտր

բում ջրի խորությանը տրվում կարգըէչՄ-ի օգնուցյամբ ին վերջը,(--Աջ ստանալով ելքի արժեքը այնքան, մինչե Համի ծումի, այսինքն թափվող ելքը

հ-Հիչ, կամ ԷէՅփխ,

Օ-Խնդիրը լուծվում է փետր

Օ--Օլ

(այնլուծելու Տ

Սակայնայս պայմաններ

ծելու ճամար

Այսպիսիկոնստրուկցիաներ Հանդիպում են սպարղզարաններում ճիղրոռնեխնիկական կառուցվածքների կաղմում: նչթի բացակայությունը Տրանղդիտային ոչ միայն փոխում է չրչե-

այլ

եխ կոնստրուկցիան,այլե սկղբունքորնն փոխում է նրա «Հիդրավլիկական Ճաշվարկը: Այս դեպքում նուլնպես ձաշվարկային դիֆերենցիալ «Հավասարում-

կա

աթափով չջրճեռի ատպրատեսակներից է «Հանդիսանում փակուղային որահղ տրանզիտային ելթ չկա ն չրի թափվելը կատարվում է միայն մեկ կամ երկկողմանի կողային ջրաթա-

վարկից:

ապա

եթե պարզվում է, որ թրամուղային ջրճեռում Հատուկկնո չնա, (4.74) դիֆերենցիալ Հավասարման եղրային պայմանը որոշվում 8 խրամուղային ջրճեռին Հաջորդող ճատվաժի Հիդրավլիկական Հայ-

թյուն:

որոշում ենք նրանց ճամապատասխանող հջ-ը։ եթե այն կրիտիկական խորություն է, ապա (4.23 (1) 12ավասարումը է դառնա նույլնունաք

Ճամակարդր, որոշում ենք ցանկացած 1-ին

ինտեգրելով կոորդինատները: դիֆերենցիալ

ետո ների (4.69) Հավասարում հլ-ի

վՎուժելով (4.23) ՃամակարդրըՀամատեղ դիֆերենցիալ Հավասան րումների (4.69) ճամակարգիճետ, կստանանք հ, կնտի յւ

(4:73) Ճավասարումեերի ճամակարգում Օյ, հլ, հշ ն |:

-«Քմհ, 4--6Լ`-շե,

Շ---Ք՛, Լ

04. 2, որոնք

Հո

Հ-ի

Էրդ

աարի

եշննք,

ռր

կարնոր է,

ճետ

քշթր:

2) ՍՄ

Ո49

ՎԱՒՄ-Հ

հ)Հոջ)7,

(ոչՀէ,014) 7/8.Բոտոնից

ձե

ո'Օ"( լի/ ԵՀիչ

շ.լ

ատի

հչ»177(

ունի

"ք

(եկ.4.21):

է կատարել Պաճանջվում փաՀիդրավլիկական Հաշվարկը:

բության Համար՝

Նկ.

(21.

Օրինակ4.5-ի

ազաս

(Թի փոփոխմանկորերըզ--Ս

ժեջների

Համար:

մակձրնույքի ԲՀույի բ Հ-1,0

ար-

քա5

ք3

Ե»

---Ը, 5ՀԲ-ՆՕ ,

Ն1:

102.2

խո-

Ա--Թ-Ը3. ջ --9,8|

շու) 2ջ(ի Ծ-

3/2

ք):

Լռտվչ-»ԼքՕ--0: կոմ

ձհ

տեղադրելովթվային

արժեքները, կստանանք

յի

Ը.ԱԾԵՑԱԱՑԾոզցՈԶՑ

ԱԶ:(ի--Չյբ» հ

0.0280շ

նախ ստուգենք շարժման ռնժիժը ջրանցբի չրաթքափային մասի ակղրում մ

շարո

ԸՄ. «սայ քոաալ--0,

1ուծում:

ամենափոքր հՀ-քՀ-4,0

ինտեգրմանռաշմանային կլինէն՝ պայմանները

է Օ-510,0

լայնություն:րաթափի րարձրությունը՝ քՀ-4,0

ք( ք) թ)

) 8)2ու|/ Ա2թ(հ-

Իթ Օօ

կուղային ֆիճեռի

«0:

մե-

ռրոչման Հարցը

5Օ

2յեյ'»----Հ--(2-յ

մ/

ունի Ե-Հ2,0 Խո

--«-Ս

ԼՈ օ052--ՆՑ,

Հ-0,

Բ»,

ՉՃ

014»-

հրկկողմանի ջրաքափ(ո--0,45).

ասով

Օձ -----թե, 3-9, 1Խ5՞ո--2,6/Ս,014--0,3076, -

Տո`--1

/ՈՈՎՈՀՈՑ

ճակատիերկարությամբ: Ֆրանցքը,որի ելքն

՛7

«2.

զ/

որոշելփորձերի միջոցով: Հորիզոնականուղղանկյուն կտրվածքի ջրանցքն ն

ճետնարար, (4.56)-իցկստանանք

դործակիցների արժեքներիճիշտ

27»-ԵԺշՀի. Թ--1(1լհ--Չ/Ե),

Ճ--եհ,

թ--մ

ւհ

են --

բարակ կողային

ամենուրեք չարժժան.

լուծումը նույնոլեսկատարվում է փնտրման

փակուղային

«Թ

տիլ ոլեսք է

Օրինակ4.5: մ

ոու

որրթ`

ԸՕՏ»/2

ճանապարձի

ըստ

ո):

Կջ:

ոյ/՛2ք ՀՀ-.են

Լչ--10,0

Ք:

"Ը

շատ

Ք"-ԲԱ-

ՏԵ.

ոդո

/Դ

ոնժիմըկլինիճանդարոո Բատ խնդրի պայմաննենրիունենք՝

ո,

-ջ

ե՛"Ք

սկզրում չարցումը ճանդարտ է, կաճեն, իսկ ելքը կփոքրանա, ապա խորությունները

տեղադրելով (4.56)-իմեջ, կատանանք՝ Բոր

Կե

-Խտ)|՛

Քի

Քանի տր

Ք-1(1ե-շ/թ/,

մՕ

ԱՏ

ՅՈՅՈ--2"":

Խեդիրըլուծված

ն 2--1,0: է 8-ի երկու արժեքների ճամար՝ 1Հ-0 ինահգրումը սկսվում է 1-«կ-0, Օ--Օլ»-10 մ)վ, հլ»28,0 մ ար-

ժեբից մինչն ստացվի Լ--ԽՀ--10,0 4, Օ--05--0: Նկ. 4.22-ում տրված է հլՀ-1(1) կորը, որի իմաստը Ճճետեյլալնէ: քատ հլ-ի արժեքի որոշվում է այն | Հեռավորությունը, որի դեպքում ելքը կդառնա ղիու Այս կորից եինում է, ոի Լ-- 10,0 մ 2Ճեռաչրանցքթի

438.

«22

ՀՀ" ո

Իշ ոո Մ

մ3/վ

1.90

4.5.

9,80

ոո

Տ555

9,10

4.6-ում

տրված

են ազատ

եկ.

4.21

Աա

որե ր --ժ

' ,

1.0

Աղյուս

Հ "

7.70

6.60

5.95

24:

72720

8.50

տոտ

ՋՐՀԵՌՆԵՐԻ ՀԱՇՎԱՐԿԸ

8,50

4-6

4--1,0 ջ

2,51

Ք:

՞ բ ժեք-

ելքի փոփոխման

են ազատ

-.ում տրված

հ1թի

մակերնույթի

մակերնույթի կորի օրդինատները մեծությունները կախված Ճանապարձից:

Աղյ.

ելբի փոփոխմանկորերի կոորդինատները

ՍԻՖՈՆԱՅԻՆ

Գ.650

Ֆո

մակերնույթի

դր» կդառնա

դեպքում, արժեքի, իլ-242,25 մ արժեքի

դեպքում, երբ ՅՀ-1,0:

նրբ 1-20

աի

վորության վրա ելքը

ցում:

Սիֆոնային չջրչեռն իրենից ներկայացնումէ վերնի ն ներքնի բյեֆները ժիացնող, ուղղաձիգ Հարթության մեջ ծոված խողովակ, որի սկզբի

եշ

Է"

ցիու

4.5 օրիճակի ազատ

ելքը դառնում է

14.

Սրբ ԽՀ) Օրինակ 45-Ի ն ՑՀ-10 1-0 արժեքնծրի Համար, հլը ջրաքսորայինմատի սկոբում չրի թռրու՞ յունն 4, 1-ը այն ճձռագորությունը, ծրբ ջրանցքում

չջ

ձէ

ավտոմատ

գո

աղատ

նր

ճամ ապմապ

ատա

ելքեր

քլբի մեծացման

մանն

խզմա բժուցյան

արժեքով,որը

կա

Մյուն-

որոշվում չ կոչվի ացի այի

այլի:

մուտքի կտրվածքըՆԴՄ-ից ավելի նե 2. կորացման մառ (2) կամ «

Սիֆոնայինչրթողը կաբելի է բա 1. Մուոքի մաս (1), որը ընդ սկիզբր: Վերին բյեֆի կողմից օդի

24.23-ում:

ՆՍիֆոնալին ջրքողի պարզագույ

ծացումը

մե ելքի միանդամից կայությունը,

րավորությունը, քրքոչմենրի

առ-

բարդո:կոնստրուկցիայի Հնասառույցով խցոանվելու ԱԶ

թյունը,

չերե

չե Սիֆոնայինջրքողները ի րությու

սլայմաններից:

տրելի

առա-

է կոնստրուկ սաչմանափակվում ն գազարքում սկատառումժներով ջագողճնշման նվազագույնթույլա-

20.-

Սիֆոնալինչրթողները մեկ մետր 25 մ:րվ ելք, Թողարկվողելբր

է տալիս, որ րություն մեջ: թով մտնեն աշխատանքի

էե

տա

ռիֆոն թողարկելիս դրվումեն չուրթերըսովորաբար

Մեծ

Համեմատած

շաչավետությունը

Շնորչիվ տեսակարար ելքերի խիո

բարձրէ

Հե Հոր

(Հոս բյե

է վերնի այն օգտագործում

մասը

տարբերությանը նիշերի

ապա

ԻՐ

ին չբթողի ելքի

բանող էներգիան, այլն չրթողը ելքի րյունը, եթե սիֆոնային է

վերնեի

շե է ոչ միայնչրի թափվո դործում ն ներջ

ջրթող Սիֆոնային

(3), որը

իսկ տռաստաղը՝զլխարկ'

այլ

կպչում

հն

ստեղծում վակուում:

չրի

Աա

բյնֆում

որը

սիֆո-

Համար

չրճեոների

սում կտրվածքի սաճուն փոքրացումը Հանդեցնում է արազությունների աստիճանական մեծացմանը մուտքի

անել ուղղագիծ լայնացող կոնֆուղորի ձնով (նկ. 4.22): Մուտբի մա-

սուոթի մասը նպատակաճարմարէ

սիֆոնային Խորվաժքի

Մուտքիմաս: Ուղղանկյուն

առանձին մասերի աշխատանքը:

նեղացող կտրվածքի, ապա կարելի է օգտագործել ճնշումներ: երբեմն Հատուկ ստեղծվում են լրացուցիչ դիմադրություններ, մեծացնելով պատերի խորղուբորդությունը, մտցնելով տեղական դիմադրություններն այլն: Քննարկենք սիֆոնային ջրթողի

նրիկին փոխարինող ծունկ

մեծ

ՐԴ

չյոալու

բերել

կարող են կիրառվելցանկացած ճնշման կտրվածբի դեպքում սաճմանային ճնշումը կազմում կարող է առաջանալ կավիտացիա: Խողովակային

ունեցող սիֆոնային չրթող:

4.24.

մ-ից

եկ.

մասը եթե արվի

ճամար: ձաստատուն է 90 մ, որից ճետո

ջրճեռները Միֆոնային

թույլ

առաջ

Բաաան արար ն

մակարդակի իջեցում,

նային ջրչեռր դադարում է աշխատելուց (նկ. 4.28):

ԱԱ

ՀԱՐԻ

Մուտջի կարվածջի իջեցումը ՆԴՄ-ից ներն կարող է

զարկել լրիվ ելքը:

Ջրի Հճորբիղոնը կոկորդում բարձրանում է, կարճ ժամանակից Հետո ամբողչ խողովակը լցվում է ջրով ն սբֆոնային ջրճեռը սկսում է թո-

է օդը ւռանում

ճետ

բացառվում է օդի քափանցման ճնարավորուչ

մասը Խողովակային

թյունը ներքին բյեֆի կողմից: Թափվողշիթը շփման շնորՀիվ իր

կտրվում է մքնոլորտից

սմ)

Վերին

վրալով,Հատուկ բթիկի

ճարմարության (եկ. 4.24) միջոցով շեղվում է ն

է:

(20--30

ետնյալն

բարձրացման դեպբում

գլխարկին, առաջացնելովջրային վարագույր (5):

(4) կամ

ոլ

Հռանլով չրաքափային մասի

բյեֆում չրի չորիզոնի մեծ

Սիֆոնային ջրչեռի աշխատանքիսկզբունքը

թափվող ջրի շիր

սկսվումէ կորացման

վերջանում ելբի մասով: Այս մասի Հատակը կոչվում է

մաս, ջրաքաիային

Վարընթաց խողովակային մաս

վերջից մասի

«Ա

(8 յոք բարձրությունը

Շատ

կարնոր է

են

0/2 Հարա

սի կոնսարուկտիվ,

զլխարկի կորության ջ

ուաջ

վ.

Սիմակովիկաբելի է որոշել ճեւտնյ

կորաց

ճարաբեր

դունվում է 1,5--4,0 Սրֆոնի առանցքի

մ։

սովո նախընտրելի,

ուղղանկյուն 15--2,0

դիսանում է

Գ,

Հնտազ Սիմակովի Էց/42-2,25 Հարաբերությանդեպ տ ՉնայածՀիդրավլիկակ

Կոկորդի մաս: Այս մասի ճիշ ն Հուսալի աշխատանքը կավի

նիդ:

վերցվում

ոչ

Հաց

ՀՔ( ւ.-1 ԸԼք8 ան

ԷՀՇ

չափ Մնացած երկրաչափական

մ: 1նաձեով։

որտեղ

"ւյ

Մուտբի մասի

.-5--'

Ուղգանկյուն կտրվածքով «իֆոֆկ. 4.28. նային չրճեոի մուտքի մասը:

4.5 (ոխա-- 0,78343:5Տ843

շովՏր-.-| 2)

որտեղ

8-ն

շ.

լայնակի կտրվածքիբարձրությունն է, Տ--

(եկ. 4.25)

Սիֆոնի վարընթացխողովակային մաս:

ճնշումը կարելի է

են

1. --

հղաժ ղաժ ւ

Դոր Տ ր

գործող

ամենավխոքր

Հնարավոր ճնշումն է,

այմունից:

Հեր8»-8լ--6շ

որ

որը

Սու-՞իԺ «Ֆնճն ,

ախված կոնայնության

Հաւ

որոշվում է

կոկորդում

կավիտացիայի

ջրթողների ճիդրավլիկական ճաշվարկը: Սիֆոնային ճաշվարկիմեջ մտնում էն Հետնյալ Հարցերը» Հիդրավլիկական իֆո ի թողունակության որոշումը: Հաստատուն լայնություն ունեցող սիֆոնային ջչրթողի տեսակարարելքը որոշվում է

քԲքոգերրի

զ«Հիու22 ԷՆ չի

որտեղ

ո-ն

մասում

ղովակի բարձրություննէ, ՒԼ-ըսիֆոնիճնշումն է, ե էջի ե դորժակիցը րոշվում:է Հետնլալ

խր

սիֆոնայինխո-

կորացմանդիմադրության դորժակիցը ուղղանկյուն լայնակի կտրված-

թե դեպքում որոշվում է ճետնյալ րանաձեով ե-»--(

ՒԶ

ՕՀ-1,1-ր արագությունների բաշխման անչավասարաչաի է, մէն սիֆոնի Ժուտքի կարվածբիցմինչն ճլբի ժակիցն

արաք

վածքին: 1.

բոլոր

կախված

4:8)

(8:83)

-ո( -դ բ

(4:84)

՞-

որտեղ եզ-ն որոշվում է, կախված լալնացման

աղյուսակ

րստ

4.2-ի:

բարձրությունը

արժեքներն11"

Հ005--0,15,

օՉ.Սարվածքի ձանկարծակի

3.8

Հոռանքիաստիճանականլայնացման ճամար

ծ.

եթե սիֆոնի գործակիցներըպետք է վերադրել ելքի կտբր-

արժակիցների մագրության Մուոոքի գործակից, մուսռքի Կ.

գոր-

եղա կտրվածքը

դիմադրության գործակիցների գումարն է: աղա

1,274(21.ո

անկյան մեծությունից,

Աղյուսակ

որտեղ

է,

0,124

ւլա»

(4.82)

-----ս զ

ենղացում՝

ուսՃուն

Հան-

ՔԵՆ, 5.

բանաձկով

փոփոխման ձնից

անկյունից

օօ

Շեղիչ թթիկի դիմադրության գործակիցը ընտրվում է ինչպես լայնացման ճամար կարծՓակի

(4:87

ելքի դորժակիցն է, ՄեթՀԻ հլքի

ընտրվում

մ.

Ս իֆոնային

Հ-""--

Լե

է,..-՞0,9--0,6:

ք-ն

եզ խառ-րաստիճանական նեղացման գործակիցն

որո

(4-8ս)

ճնշումն է,

բարձրությունն է: անղմվտծժ Ստրվաժքի աստիճանականնեղացում՝

ո-ն որտեղ

սիֆոնային չրթողի

մ,

ոլետք է ունենա

"ոտնյայ

ՒՀՀՒԱԻ(Խ5435)

որտեղ

այդ

ա Հայաը, ՐԸ բանաձնով. բոշոլի

7,581

Այս մասր կարող է լինել

Ճաստատուն կամ նեղացող կտրվածքբ, բացի տուկ շիթաշեղիչ Ճարմարություն: ուննե Ռւումնասիրու

ՏՈՌՏՎ-Յո

Շն --

(4.79)

է,

0,13

4.7

«-գործակցի արժեքները կախված ճ անկյունից

0,16

0,3

0,42

0.6

Շփման դիմադրության գործակիցն է

եմա

ըստ

0,71

0,88

0,9

0.98

ճանապարձճիորոշվում

ոն

որան Իշ հատվածիձրգարությունը " Քանաձնով,

85)

ելքի գորժակից (երբ ճեղուկը դուրս

է գալիս

ճնշման մինիմումի արժեքի: յորտային

ՏՆՕ

Հաջորդճարցը, որ առաջանում է սիֆոնայինջրճնոների նախագծման ժամանակ սաճմանային վակուումի (թյ /քջյո-ի ոբոշումն է: է, Ակնչճայտ որ այս մեծությունները պետք է լինեն այնպիսին, որ

կավիտացիայի չսկավի: Սիֆոնինորմալ աշթատանքը առանց կավիտացիայի կաղաչովվի, եթե կոկորդի վերնի կետում (17 կտրվածք նկ. 4.24) բացարձակ ճնշումը մեծ մում լինի «աղեցած գոլորշիների ճնշումից, Հնարավոր ժմաքոլբ

երեույքը

ջերմաստիճանի

դեպքում:

ընդունում |--20" Ը, որին է օոլատասխանում չաղգեցած գոլորշիների թ, քք Հ-0,44 մ չրի ճեշումը:Սիֆոնում կավիտադի Հի ինի, եթե ճնշումը լինի

Սովորուբարճաշվարկային

(շ /

ճ.

(Հ

որտեղ

քք

բ, ՐԳ

թ»

քք

ււ

Ի» )

86)

Ս,

Ը)

Ը») Հարո10 ՔՔ

տրված

են

(4.87)

մքնոլորտային

("Բյ Ը)

որի մեժու-

ճնշման նորմալ

երբ

ԶԱ

յուս

|Եիխ

չրի օլուն

| ի ի

ՀՈՀ՞Հ օք

|54

10,38|

ամասյուն

9.81

9.21

Հ.72 .

884.

8.21 |

| շ

| թ

դ եպքում

79-.0,22»-1,72

մ. '

Հան

չոնսակարար Սաչշճմանային կոտրվածքը: բուռ Վ. Դ. Սիմակավիտացիաչի առաջանա, կորվածքում նշված '

բանաձն ո

Լլ-ը

ջրաթափին գլխարկի չառակոկորդիկտրվածքում դործակցնէ, որտեղ դիմագ4.25), Փ-ն արագության

նե 12-ը

)

ՈՁՈՅ

ՆՈ:

ՀՐ`

ձե,

(4:90)

լգյ/59--ԴՒՆ)

4-ի, Օա-ը ընդունվում է Հավասաբ ե ճնշումն են, երբ սիֆոնը ակսում է աշխատել վ-Ը ոկզրնական ելքը ե-ն լայնությունն խորությունն է։ (2--հ)-ը շնիկի կտրվածքով,

որտեղ

է-ն

գործակից է,

որը

ամբողջ

շուրթից: Հաշված ջրաքափի 4.6.

ՀՈՐԱՆԱՑԻՆ ՋՐՀԵՌԻ ՀԱՇՎԱՐԿԸ

ագա21ա չրաքափերի) ք

( 4.89 )

վիզններնեն (նկ. Հաշվի են առնված մուտքի կտրվածքից ինչն րության գործակիցները կոկորդի կտրվածքը: է ազդում մո ՂԴ ն. ուղղությա ւ որոշումը Շեղիչ քթիկի տեղիբարձրության ելքի վր" սկզբնական ճնշման (11.լ ն սիֆոնի թողարկվող կարելիէ որոշել ըստ Հետեյալբանաձնի Քքրկի բարձրությունը

ՈՐ

ժե արժեքի

կովի որոշվում է Հետնյլալ

կախված տեղինիշից արժեքները

մ:

կտրվածքը ամնենավոտանգավոր տեսակետից կավիտացիայի ելքը,

որտեղ

վակուումն է, սարմանհային թովլուտրթելի

4.8-ում

(4-88)

/Ք

թ.

Աղյուսակ

բշբ:

ՇՇ

մինիմում արժեբները, կախված տեղի նիշից:

ն նիշի1000

--Ո,91.

ոք

/ուո

զ.-Փ)/ 28| 2) ղո

Շք

նք

առ

--0,22

ւ.

"Ք/:

ՏԼդի նբչը

09183

«Հ

(2)

7-1 դիսանում է կոկորդի

կախվածէ տեղի նիշից ո օդերնհութարանական ռդլայմաննիրից (ոատանումը տեղի մթնոլորտային ճնշումից կարող է կաղմել 5 0): Աղյուսակ

--.0,24- -0,1 7/ոմո

/թ

վ: տեղի Սլոպես,շրինա

-ե

Բյունը

ՔՊ

ճնշման բաբախման չափի կեսն է,

ո")

որտեղ

2ք

/թ

Ք:

Վ, Սրմակովը առաջարկում է ընդունել

կամ

սյան

Ճ0

քք

(2 «(ր

:ամա-

են

մքնո-

է ըս» Թույլատրելի վակուումիմեծությունը պետք վերցնել

ավազան)

Հաշվարկի

(կամ Հորանայինջրչեռի Հիդրա ւ 0. ն. Ախուտինի գոյություն ունեցող մեթողը առաջարկվել է ն ԼՔԷ ջրացա ՎԱ Այս մեթոդի էությունը «ճետնյալն է, Հորանայի Հաշվիառնելով պլեկների բանաձնով, որոշվում է ջրաքասիի

ունիվերսալ

ու

(4:91)

ՉԲ.

4.26.

՝ Հ-Տ

ջրաթափը արվում է գործնական պրոֆիլով, իսկ

6. 965:

աանվերջում

արվում

0,6»էԼ

անկյունը

ջչրչե-

գործ-

ռի տիդրավլիկականՀաշվարկը (ավելի մանրամասն տես):

ձնով է կատարվում նան նական պրոֆիլով Հորանային

նման

կորուստներըՀաղթաճարելու ճամար:

է այն Հաշվով, որ չրճեռի ամբողջ էլլ ճնշումը Դախավի Համազարգի ճիգրավլիկական

քունելի տրամագիծը ընարվում

քրի խորությունը

(ոլ4.28): Ջրաքափի պրոֆիլը արվում է ոչ վակուումային, .«որանի հ Հեռացող

վզց

է նտի, Ընդունվում

Թեքման

Հորանային չրթողի Հաշ-

(0,4--0,5) Էյ:

Հարք շեմքով (շուրթով): Շեմջի երկարությունը ընդունվում է

156:

)

Մեծ

ոօ

ՇդքՅՈՕՎՈՒՆ

Մ.

ՈԼԼՔՅԵՑՍՒՆԸ,

ՊՆ, ՐՕՀԸՐթոՒ

1147,

19895, 115.

Ը.

Ոչ ճնշումային պրոֆիլը ոչ միշտ է ռացիոնալ ն անգամ իրագործելի: ելթերի ւ փոթր ճնշումների Համար Ճորանիհ Քունելիչորա մեծ են մազծերը Ազատ շիների Հատումը առանցքի վրա ստացվում:

ցանիշնենրից:

(9Հ-Տ/ՈՓց-» |լ

գարձային «խման

Այս մեթոդը մեր կարծիքով ունի Հետեյալ լուրջ քերությունները: 1. Ֆրաքափիելքի բանաձեր (4.91) կարելի է կիրաոնլ միայն այն դեպքում, երը ջրաքափի շուրքի թեքությունը մեծ է կրի ոիկականից ) հ ջրաթափըսուղված չէ: ԷՉ Շոիքի վերչում խորությունը ընդունել 0,65 ԷԼ խիստ մոտավոր է ն այն կախված է ելակետային չճիմնավորված, Հիդրավլիկական ցու-

նք.

5,5 |ՀՔՀ--

կր

երբ

բանաձեհով,որտեղ ո -բ ե ԷԼ-ը չրաքափի ելբի գործակիցն ճնշումն են, 1-ն ն 5-ր՝ ցլիկների քանակը ի Հաստությունը, Ե-ր սեղմման գորժակիցն է, որի միջին արժեքը ցլիկների առկայության դեպքում ընդունվում է 0,9:

ՒՐ

խա ջրա )

պատճառով Ճակատի փոքրացումը ե շիթերի սեղմումը Ճատաղագծում: ֆրաքսսիի արտաքին շառավիղը Հորանային կորոշվի՝

հ Հեռացող թունելիտրա Հորանի

ծր ե ամ տրամագիֆ թունելի

Մյ/ 114 -

ժ կամայական լրի կտրվածթի կամայական

ճջ-ր

Ջրի շարժումը ջչրաթափի

Հ-

Ճոսանք Ղարանֆիլյանը,

տարբերվո ցված պրոֆիլները

ժացումը

ձագարի փոփոխական տրամագծի մեժ չէ ն կազմում է Հ--»

ստացված պրոֆիլներիը Հիմնակ

մու

ձելով շարժման քանակների թեորեմ անչափ բննցի ալ Ճավասարումները մեթոդներով թվային Է միայն լուծել է տվե վերլուծությունը ցույց

Ա.

պրոֆիլի ձեր:

կ շիք, ճնշումր շիժի բոլոր խոաղվփվող հրականում թափվող շիքի վրա նախույա, ճնշման, շփման ուժերը: նեղացման պատճառով առաչանում ուժերը ազդում են Հոսանքի արագ

կտրվ ջում (ձագարի սկզբնական թում առանցքի օրդինատն է, Հաշվ

որտեղ 1Ո-ը ջրի զանգվածն է,

Ռ.Ն:

բանաձնումերրորդ անդամը արմա է ապացուցելէներգիայի Հաշվեկչոի

սիալ:

5. 5.

կայինարժեքներից:

նրբ չորանի

Այդպիսի դեսլքերում մեզ թվում բնդունելճնշումային, որը կթեր ն կչանգե բարձրնիշերի վրա, որը հ կլինի տնտեսապես փոքրացմանը 4. Այն Հնարավորություն չի տ Հաշվարկը սուղված Հիդրավլիկական

որե

մեծ

վրա ( խորություն է էլ ը փորրանում պատճառով

աաացվումէ

ն բնօրինակայինՀետաղոտությունները ձաբորատոր են. ցույց

Ա.

որ

Ախուտինի մնքոգով

Ն.

տվել,

ջրաթափերի Հաշվարկայլինից: Տրամագծերի մեծացումը2--5 0-ի չոփով Հանդգեցնում է թողունակության մեծացման մինչե 10 Հկ-ի չափով ն Հաշվարկային թողունակության ապաճովմ անչ Ա. ն. Ախուտինի մեթոդով Պաշվարկկատարելիս Ա. Հ. Ղարանֆիլվանը կառուցված ոլրոֆիլներով

միշտ փոքր թողունակությունները

ենե

որտեղ բանաձնով,

ինդեքսով անդամները վնրարնրում են երկաստիճանՀորանային ջրաթափին, իսկ մեկ ինդեքսով անդամները գործպրոֆիլով կամ լայն չեմբով Հորանային ջրաքատփին: նական երկաստիճան Հորանային չրաթցափիդեպքում ճնշման փոքրացումը:

կարտաճայտվի

ձՃէլ

առաջարկում է ուղղաձիգ Հորանի տրամաղիծը որոշել. ձո էլ

0.04 ե.

( գ ց4 ) ք

Մորաննու: Ջրաթափիելքի դործակիցը րնդչանուր դեպբում. կախվածջրաթա'

փի Հարաբերական ճնշումիցէՍՔւ), թյունից (բ/8լ), մոտեցման

Քորդությունից

(Ճ/ԷԼ)ն

բոտ

Հարաբերական բարձրուշեմժբի

անկյունից (Ճ/8:.), Ճարաբնրականխորդուորոշվում է Հետնչալ Ղարանֆիլլանի ձնով՝

ո,»»ունքչք,,

44-95)

որտեղ ո1Հ-0,557--0,122 ում

ծն

Ա.

բոտ

Հ.

ձեհրի։ մ.

ի/Խ, եո ն հ, ուղղորդ գործակիցներըորոջՂարանֆիլյանի կողմից ստացված էմպիրիկ բանա-

ն.

Սխուսինի մեքոդի վերաբերյալ 3-րդ կետում նչված թերու. թյունը վերացնելու նպատակով Ա. ՀԺ. Ղարանֆիլյանը առաջարկում է երկաստիճան անկումովՀորանայինչրաթավ (նկ. 4.22), որի Հիմնական

չեն

տո

առաջանում

րսկ եքնե առաջանում ին, ապա նրանբ ունեն փոքր Հզորությունն կարելի է

չրա-

միշտ մեծ շառավիղը անկումով արատ դործեւկան պրոֆիլով որանային

ծրնաստթճան

Հորանալին մխման ջրքողի Ա. Հ,

երկաստիճանՀորանային

Հ-

4.32.

ջ.

(րատ

Դարանֆիլյանի)

ջրաքաիի շառավիղից, որը. ճանդեցնում է թափվող շերտի փոքրացմանը,

Հետնարարն. օգտակար ծավալիմեծացմանը ն ՆԴՄ-իբարձրացմանը: Ե Սրկաստվիճուն Հորանային չրաթափի ճնշումը որոշվում |

էր լ"

բր

նաձն 12)

Ւ|,

(ո

ույց

թը

)

(4:96) ։

ք0

)

ուխ

Մնր կողմից առաջարկված է Հորանայլին չրճեռի ճիդրավլիկական Հաշվարկը նոր մեքոդ. ընդունելով ճեղուկի շարժումը չարթ չուրթի ն չրաթափի վրա որպեսանձչավասարաչափ շարժումՃաոակադգծում շաՀոսքի զծերով ն ուղղաձիդ մեջ կորագիծմմ ւճարթության են շարժման ուղղությամբ կով: կենդանի կտրվածքները ընդունված

սավղային

դյանայինմակերնույթներո: Օգտվելով գլանային կոորդինատներից Պաշվարկային սխեման բերվում է ճարթքխնդրի, որի Համար կարելի է օգտագործել անձավասարաչափ շարժման դիֆերենցիալ Ճավասարումը: Տվյալ ճաշվարկային սխեմայի Համար չնմքի շառմանչրաթափի կստանա Ճետնլաղ ներում շարժման (3.20) դիֆերենցիալ ճավասարումը ամաքը՝ |

Վի

ԸԶՈՏ զ թի 5. օՐխ:

--ՏէՈՓը `

զը

ԸԻՓ ռ

չրապտույտներ,

դրանք Հեշտությամբ վերացնել Հակաջրապտուտային պատի օդնությումբ:` նկ.

Ջրաթափային ձագարում Համար-

-(ջ

հյ

ոյ

բրա

առավելությունների Հետնյալներնեն՝

զրո

շվ

4.98 ) (4-

ցթթ

որտեղ 1»ՀՏովց-ն շեմքի թեքությունն է, ի-ը ճոսանքի խորությունն 1 նորմալի ուղղությամբ, 1-ը կամայական կտրվածքի չառավիղն է,

գ--Օ)շ2--նտեսակարար ելքն է մեկ ոսդիան անկյան Ճամալո պայմաններըլինում նն Լ-Թլ, Սաշճմանային հ-- հ (8-ը մուտքիշառավիղն

է, հ

շեմքի

կրիտիկական խորությունը մուտբի կտրրկր՞Ը՝

այ ցուլը վածթում): Հողվասարմ (4.96) դիֆերենցիալ վերլուծությունը

է տալիս, որ

րստշարժման ուղղության (1-ի երկրաչափական անկումը Որ) փոքրացնում, իսկ Հիդրավփոքրացման) բուռն ճոսանքների Համար

ն Ճճունի նեղացումը 4իկուկան անզամրբ) դիմադրությունները (զ2ր2/2ի333

(ճշ

անդուռ քրՅիշ դամը

Հոմ

աղատ

«իրի ԷՀՄ-ի

են Ճուտն Ք խիխո րությ ությունը: Արդլուն) մեծագնում են մակերնույթի կորերը կարող լինել տարբնը ճնարավոր .

միջոցովկատարելով (4.98)

Ճավասարման

իխնտեգրուժը,

սասանում ենբ" ազասո

մակերնույթների կորի կոոր-

( »

Օ»

Ւ հ

րթ

Օ:

Խը

«089--Հ-վվ|«-ե--)--Է 1`

աջ-.5---

ա) Քաթք

մՓՆ.

2թ,

ժի

)օ1

թ,

ԷՃ

ՊՈՆ,

«ԵՀԱ ,

(4-92) ո

Լ-ը

(4:10

|60

ՀՀՏՀՀ---

Թ:չ-1177

ձագարի Հաշվարկայինսխեման ճնլման էսլյուրը։ ն

աեո

Թ." 13387

ի 2.ն

ՀԷ

նն

օրինակ 4.6-ի

Ա-587

աղա"

(

Յի

ց.

ՉՃ

ի Դ.Հ-2"(---05հՏԼոգ)

ՀԱ--ՖԿ(ԼՒշը-

Հորանիչուրքի

մակձրնույնի կորը

եկ. 4.28.

շաշ

Հ-|

ՀԴ ՀԳԱ.

բանաձեով, որտեղ Էջ-ր ձագարի սկզբի շառավիղն է, գօ-ն սկզբնական րորվածքի թեբման անկյունն է (նկ. 4.28), Թրչված պարուդիժը կլինի ԳՂ (-Է 0,5 հտլոգ.): Հաշվի առնելով, որ

Ր--8,--(րԳ-0.5հ)տ/որ 3) ԹօՏ1ՈՓց

Ղ»-Հ-2Լհ, որտեղ

կենդանի կարվածքի մակերծոր կլինի կտրվածքի միջին շառավիղն է հ որոշվում է

Ըստ նռրմալի ուղղության

ռավիղն է):

Այն մասնավոր դեպքում, երբ ձագարի պրոֆիլը ներկայացնում է շրջագծի աղեղ, կունենանք մ-- Աոմգ (8ց-ն ճատակի կորության յա-

նն

մհ

տիե

է Ճեղուկի շարժման դեֆնրննցիալ Դավասարման ինտնգրվանի կոր տատակովչտրված պրո- լ ֆելի սաչմաններում: Ուռուցիկ կոր Ճատակով Ճունում Հեղուկի շարժման դիֆերենցիալ ճավասարումի գլանային կոորդինատներով, ծաստաոուն ծլի դեպքում ըստ (3.20)-ի կարտաձճայտվի՝

դինատներըո Ձագարի ճիդրավլիկական Ճաշվորկի Ճանդում

շեմքի սաճմանենրում

Լ ԶՕՅԻ՞ Բ

2ա

ժակերհույթեերի

Պա

Առաջինդեպքում 227 4.2

Երկբոոդ ղեպքում աղատ մ այնպիսի վրա, որի բարձրության

բության վրա, որն ապաճովում մարայինճիգրավլիկուկան կորու

ազոտ

): (ոնժիմնելր

Հռորանի ն չեռագող թունե նշված սկզրունթով: Մեր կողմիղդառաջարկվող տարելու Հորանալին ջրճեռի « տանբի տարբեր, այդ թվում նան Տորանային չջր քննարկենք

բանաձենով:

օջ

Հ-»»իԸ0ՏՓ-- ------

դնշումը ձագարի պրոֆիլի Հետ,Հաշվի Հատումր առանցբի ճեշումիը կենտրոնախույս ուժ 1.69)-ի, կորոշվի

էՀՄ-ի օգնությամբ ինտեգ սառմաններում կառուցում հնք մանային պայման օգտագործել

զ: թթ

Փոտ

-Լեոց-«ՀՀ 8ի3Ի5

զ».

ձկ

ձնափոխությունն

(Ւ՛--Քչ,հ--հչ)։

ՀԹ

որտեղ

որոշ

Շեղիի զործակիցը որոշելով

ձնով,

ԾրաՀԻՏՀ.Ի

ՀՀՀ ՀՀՀ Հ

րտաբր»

ա: 0:

ԲԾ------'

ՀՀ

Նի յ

մեթոդը "նարավորությունէ տալիս լուծել Ախուտինի հ ուղիղ խնդիրի,իսկ մեր առաջարկածմեթողը՝ մեկը, հ մյուսր:

դիմադրությունների Հաշվի առնելը քիչ է ազդում չեմքի ն ձագարի Ճաշվարկի արդյունքներիվրա ե դործնական Ճաշվարկներումայն կարելի

Ա.

ն,

վ '

| 4:49.

ն, նչ

Հորանային չբչԼոի աշխատանքի Հոր երէ ՛

դեպթէրը:

ճեռացնող թունելով: Այս դեպքում առաջանում է կլոր Հիդրավլիկական է այնպիսի է1՛չ խորություն, որն աա վրա Թռիչքն ձագարի Ի՛ Հաստատվում է Հհդ պայմանը, ՛շ-ավսինքն քողարկումչ Օշ ւ ԼՔը՛ առլա»ովում եթե ջրաքափի վրա սւռացվի այնպիսի խորություն, որ ջրի "որիղոնր րարձր լինի ջրաքավփիւշկզրում կրիտիկական խորության Հորիզոնից, ապա չրաքավը կաշխատի սուզված ոնժիմով, ՞

Օ--6:(228.--)ոլյ/2901-հ)

(4 103)

ջրաքափի չեմբի րանաձնով, որոնղ հկ-ը ձագարում ջրի Հորիզոնի է: նիշի տարըերությունն 2ճատակի ԵՐրբոբդ դեպքումթողարկվող Օլ ելքը Այդ դեպքու որամու: կորը չի Հատվում առանցքի ճետ: Մակերնույքի Հատտատվում 4 այնպիսի Հորիզոն, որն ապաձովում է տվյալ էլթի ք»ղարկումը, կումը, այսինքն ը՛յ«-Ֆիդ: գա» Նկ. 4.29-ում տրված թունելի տարբեր տրամագծերին «ճամապատասխանող բնութագրերը ճնարավորություն ծն տալիս վերլուծել ճոչե ն Տեռ ացնող հո ջրչեոր ք ունե ի արբեր բ աշխատանքը տրամագծերի ե

" "րազատ Բոբո Ն

խարամի, դո ոլքում:

նշենք, շ որ դգոլություն ուննն Հորանային չջրչեոի Հաշվարկի ուղիղ ն Հակադարձխնդիրներ: ի բարձ- 4 Ուղիղ խնդիր: Տրված ձն չրչեոի ելքը (Գ), թափվող չնրտի րությունը Ոլ) ն վերին ներքին րլեֆների միջն երկրաչափական ,

ու

ցույց Հետազուությունները

են

տվել,

որ

միայն

Ճճիղրավլիկակա'

ար"ամարձճել:նշված պայմանը ոչ միայն Պեշտացնում է Ճաշվարկը, այլն Դնարավորությունէ տալիս Հաշվարկը կատարելցանկացած բարդ պրոֆիլի "ամար, օգտվելով Բեռնուլիի Հավասարմանանմիջական կիրառման մեթոդից: Օրինակ4.8: Տրված է ջրՀնոի ելքը՝ Օ--469 մ/վ, թափվող չերաք մ, թունելի տրամագիծը ԱՀ-8,0 մ, Հաստությունը ԼԼՀ1,8 ձագարի է

՛ -

Ն.

Մեր

կապաճովի

որը

Հակադարձխնդիր: Տրվաժ է ջրչնոի չափերը: Պետք է տարբեր հլբերի Համար պարզելՃիդրավլիկական ոնժիմները (կառուցելազատ մակերնույթի կորերը, արղել ջրաքասիի սուղվածության պայմանը հ այլ Հիդրավլիկական ցուցանիչները):

.7ավ

ՀՀՀՀ«Յ» ` Հ

նկ. զ. 4.29.

անկումը: Պետք է որոշել Հորանային ջրչեռի չափերը, այս ելքի թողարկումը:

Ր ՀՀՀ. Հաաա ,

է ԽԵ--Ց/112 «րոֆիլը շրջանային

Խենթ ՀՈԼՀ-0,86 /

հկ»կ ա

եչ մյ :

/'օւժում: ծ

շառավզով, խորդուրորդության Փրաթոավի ելթի գործակիցը ընդուԴա»չանջվում է կատարել ձորահային ջրձեռի Ճիդրավ-

ործավիցը ընդունված է կ

ոՀ20,012:

աե ) բանաձեիորոշում էստ(4.4.91 մա

աձ

բ.Ն.

գօ

յւ

ենթ Էլ շառավիղը արը

Բնդունում ենք (ցՀ-2-, ր--8,89 աֆ յ /որտիդական խորություն, որը կլինի

կրէ

Շնեմժբի է սկզբումառաջանում :

«5 1,1 .4662 -րԶուծլ)1605Փ /՛(2-6:19382-982ԹԾ

պք "

11927, '

ԱՈ) մավաաարդանինտնգրման պայման է Հանդիսկզրնական ուսանումջրաքաիի շեմթի --ի.-Հ79,88 Մ, խորությունը ՛

Հ-1,79

չեր

մ:

ազատ

հյ--հլ

Է2Մ-ի

օգն մ արն օգնությամբ նոնգրում, կատար լով թվային ինո դրում, սւոանում մակերնույթի կորի կոորդինատները մինչն չեմքի վերջը: Այդ ս

ւմ

ում կորվածքթից ինոնհգ Ր

Է կատու Ա վում է: /4 Մ վ (Դ. Մենչի 101) Հավասա րումով, հ չ ջրի փակնրնույթը ՊատվիՀոսանքի առանցքի Հեչ Միաժամանակ րստ ( 410»: ի է ճնշման ջրաթուվի պրոֆիլի, փոփոխությունը վրաւ նգ. 4.28-ում տրված է ազատ մակերնուլթիկորը ն ճնշման փվոփոխման մն

04) որոշվում

թա

էայուրը 4.6

ագժի րի

օրինակի Համար:

ն Հորունի 2Հնոացող քունելի

այս օրինակումչի ընտրությունը

որուն

բերվում:

տրա-

«ՄԱԲԳԱԲԻՏԿԱՑԻ»

ՀԱՇՎԱՐԿԸ

ճիմքում ընկած է այն պայմանը,

որ

եհորմալի ուղղությունը,

որբ

կապաչովի չրքողի

ամենամեծ

որ

Լոշչ։

(105)

(4. 104)

ԸՕՈ0), բոտ

(4-106)

ճոստանջիֆունկցիայի արժեքեերի կստաց-

օյ,

եռո|

Վ.--4ոո Ց. լոլթ"գբտո-

մեն Հետելալ տեսքով

Հ-66.

շոր

պոտենցիալի Արագության

Հաշվի առնելով,

Պ/Հ

ԾՕ

Սլանիչ, Հեռացված

կչինի՝

այլ

լուծումը տարածական չէ, Սանոյտնի Խուբլարյանի ամեն Հարք: «Մարդգարիտկայիս մի թերթիկը (թներ) բնդունվում է որպես բացասական աղրլուր՝ կլտնիչ։ Ընդունենք, որ ունենք Օ/ո ելքով դ Հւուռ են կենտրոնից 4 որոնք շառավղով:նշանակելով ճարքության ցանկացած կետի կոմոլեթա կոորդինատը կոորդինատայիե սկզբնակետի նկատմամը 2-ով, իսկ առանձին կլանիչների նկատմամբ 7: -ՀԽՀ....Ո)-ով, շարժման կոմպլեքն պոտենցիայը

Քողունակությունը: ն Մ. չ. Վ. Գ.

ունենա

«մարգարիտկայի» ճակատի բոլոր կետերում արագության վեկտորը

ետաղզուռության Տեսական

բորատորուսումնասիրությունները:

ք. բարձր պատվարննրի Ալժիրի կոմիտնի կողմից առաջարկվեց նախագծել Հորանային չրչեռ Սարնո պատվարի մոտ, Մեկկերագեճամար, որը Հատակագծում ուներ տի ռեղեղային ջրերը չեռացնելու մարգարտածաղկի ձեր: ինչպես պույց տվեցին փորձնական ճետապոտությունները, «մարդարիտկառ տիպի ջրճեոր Հատակագծում միննույն շառավղով չրջանային գծագրություն ունեցող Ճորանային չրչեռի նկատմամբ ունի մի չարք առտվելություններ: Շնորչիվ չրաքասխային ճակատի մեծացման, զգալիորեն փոքրանում է թափվող շերտի Հաստությունը, փոքրանում են ն է չրթողի շինարարական աշխատանքների ժավալը, արժեքը լավանում վրա ճիդրավլիկականպատկերը: Հաշվիառնելով, որ Սարնոյիջրնեռր նախագծելիս չկար նրա «աշվարկի վերաբերյալ ոչ մի տեսական ճետազոություն, Վ. Գ. Սանոյանր ն Մ. Հ. Խուբլարյանը տեսական ո լակատարեցին «մարդարիոկայի»

4.7.

«աք

այս

կլինի «մարդարիտկալի» զծերից յուրաքանչյուրի

քք:

տեսքը՝

Շ-ն

Հաստատուն

որ

(4102)

բանաձեե

ՕՓ

ՑԶ իի

«ՈՐՐ

«(-շ

«(Ր

ձետնլքալ Տ»ավաս

աե

Ժո

Փա

երի

կեա ի, ԲԱԱնաննա շառավղի միջոցով:

«Մարգարիակայի» Հավաս

Լերնի նշանը Համապատասխան ե

է,

նշել, որ Հոսքի ֆունկ տարմար է այն կառուցել ար այս երկու գծերի ընաանիջներ հ

Պետք

տվյալների: է

Այստեղ

ՀԱ

(ուժելով ԸնՏո0-ի նկատմամբ, կս

կունենա Հետելալ

«Մարդարիտկայի» չավասար

ղությունը:

որ

որը

կոտանանըքՀաստատո (գ--ՇօՕՈՏԼ),

էստ (4.106) Ճոսքի դժերի

Հ" Լո

ոլ

Հավասարեցնելովարսոդո

շո

բ--Ց-

փիպոտենցիալզժնրը:

Կեչուտի ճիգրոճանգույցի

ըսբորատորիույում Տաթնի

են. :

4.31.

Տարեի

Հէկ- Հոր մարգարին ար

ոկան»:: որ

մոդելային էքսպերիմենտալ Հետա ն վեց թնանի «մարդարիտկաների» վրա ցուլց ղուռությունները չորս վեցին, որ Հոսբի գծերը ղործնականորեն ունեն ճակատի նորմալի ուղղությունը: Բարակ պատով «մարդարիտկայի» ելբի գործակիցը կահելի է ընդունել Ո1ջ--մ,495: Նկ. 4.31-ում տրված է Տաթնի չՀէն-ի «մարդարիակա» չրճեռի դործող կառուցվածքիտեսքը:

ՀէԿ-ի

Նկ. Հ.30. «Մարգարիտկայի» պժաղբուԳՀԻ-ի Թյունը,դատա ռուն Ճոսբի ժերը ե էն-

բու(4109)

է տրված նկ. 4.30-ում ցույց «մարգարիտկայի» դժագրությունը, երբ ՈՀտնեւ աննա ռանաձեի, ինչպես ն էկվիպոտենցիալ գծերը: Այս կորերից լուրաբանչյուրը կարող է ճանդիսանալ չրաթափի մասի ուիվադիծր: Ըստ կորերի ընտանիքի որոշվում է այն կորը, որբ Համապատասխանում է Լ ե Ք շանհ առվակի Ե ռավիղներին լայնությանը: ՀԱՍՀ ջրային տնտեսության մին ն րայի ն «ՐՊԲԼ եմնե Րի իստրությա -

ըստ

0"-

ՏՏ

ՇՀա

ՉԼ/

Հաա

հանաձենիը

Հա.

զաբ

են

անչափշա

մի ք

նե 0

դինատները

Սէն

Շ0ՏՈ0-ն

5,,/

»տ»ամո 4-»իմՕ50, 7

զույգի

ու

մինչն Տողով ք-ին ոււ--1/1-ից

տնսքից, որտեղ ք--ք/1

«ա

երկարությունը: Հատակաղժում «մարգարիտ Հարմար է օգովել

ՀՀ

որտեղ Ղ/Ո: Լջ-ր ավելի ճ (3.109)-ի, այն գրաֆիկորեն կառո

ԸՕՏ4

Լաք 8-

Չը

Հետնյալ բա

Ճակատի եր Ջրաքափի թափվող կարելի է որոշել

տպգր

ախ

ոշվում Վո 1Ր"24

ով:

ԱԱՊ րի

ոնյա

նրբ Ո»,

աԱ |

Քննարկենք«Մմարդգաիիտկ 1-ին դեպբ: Տրվաժ ենլեք

չուիային կոորդինատները ՃՅ"41.

(4.143) Հավասարման ձախ ե

լա

Լ:

(4:121)

Տեղադրելովորնէ ճորիղոնական առանցքիվրա Ճ-ի ն նրան ուղղաՃայաց երկու կողմից մ-ների արժեքները, դրաֆիկորեն կառուցվում է մեկ քեր, Մեացած թների գրաֆիկական կառուցումը կատարվում է

նույնձեով

շուրչը, առանցքի

Միայն նոր

ակ:

որբ

չ պատված

կրա

կետերի շա2-րդ դեպք: Տրված է ջրչեռի ելքը (0), ամճնամոտ Կ թափվող շերտի Հաստությունը (ԷԼ): ռավիղը (1) Այս դեռղլբումեախ որոշվում է ջչրաքափայինճակատի երկարուբանաձեի (արչա(ունիվերսալ)

իոնը ոո"արաարագությու արապիանի մարդչելով երը). մոտեցման

(4- 122)

լ,լյառ-------------Հ ։

ոչ//2քէրռ »

Լջ,

մեծությունները իրար

Լ,

ՀՅ.

(

որոոհղ Է-ն

ԲԻ չո ո-Թ

են

ո։

Քի

շո1-Ր) -վ

«իտ

(2-ը "

-ը

1---(ՕՀՀԱ-")-

չետնյլալ բանաձնով

ՎԻ).

Ր)

( 4:123 )

8(2ո-- )

քօ-ն

է-ը կախված են միայն ո-ից

արժեքների

ճամարտրված են աղյուսակ 4.9-ում: Աղյուսակ -

Ր.

| 058 0,419 0,965 | 0:344 |

երբ ղՀ»28,

իսկ Էր ք--0,955,

ապա

նյ-ից

ոչ

չով 1-ի արժեքը որոշվում է Ճեյոնլալ բանաձնով

Ցո» (Ա ո-որոհղ

01955

0,293 0.256 0,228

բանաձնով

1Լ2Յ---

)Ւջ«ՕՏՅեր

Ա-12»)

եկ.

Ա--

4.32.

«Մարգարիակայի» ,

մի թեի գծագրությունը:

Մոկ թերթի շակադիր պատերի միջն հղած ամենափոքըի 2նոավորությունը (նկ. 4.32) կախված է թերթերի թվիս: Այն պնտք է ապաճովի նցում եղում ֆրի ազատ անցումը այդ մասով ն ջրի զեղումը ջրաթափի շուրքի վրայով: Տված դ թերթերի Համար ալդ պայմանը ստուղվում է Ճճիդրավլիկայի Պայոնի

բասնաձներով:

մ, Ո-Ս Օրինակ4.7: 5րված է (Հ--4,85 մ, Ք--11,6 (Այս տվյալները Ճամապատասխանումեն ՀՍՍՀ-ումկառուցված Տաթնի Հէկ-ի ն կնչուտի Հիդրոճանդույցի «մարգարիականերին»): Դաճանջվումէ կառուցել ջրչեռի ուրվավիծը Ճճատակագծում: Լուծում: վրալ դեպքումունենք

115.407:

2.85

սխա-

մեծ

ՄԻ.

(4-124) ) Ի-ն5/լ2'"--0.958:05-օ

Մոտավորապես10

թ.

որոշվում է մոտավոր

են միայն 4-ից, մասերի կախվածհֆ ռրի մեծությունըորոշվում է փնտրման միջոցով:Ձ-ին րվում են կամայական արժեքներ ալնքան ժամանակ, մինչե (4.123) Հավասարման աջ ն ձախ մասերը Պավառարվեն: Հարմարէ 14-ի որոշումը կատարել դրաֆիկորեն:8-ի արժեքներըտհղադրվում են ճորիվոնական առանցքի վրա, իսկ (4123) Հավասարման ձախ ն աջ մասերըներկայացնող ֆունկցիաների ուղղաձիգ արժեքները՝ են այդ ֆունկցիաների առանցքիվրա ե կառուցվում կորերըմինչե նրանց չատվելը, որբ ն կորոշի 4-ի փնտրվողարժեքը: աջ

ըստ

(4.115)

(4-116)-ի որոշում ենք

Հ-ն

լ`, զ--Զւո՞՞ Տ. ԼԱՏ, Զւճ

Ը-ն

35,

Շ.-«--.-..-.-»«0,00088, Ի" 4,7

(4118)բանաձեր ընդունում է

Ճնետեյալտեսբը՝

ԸՕՏ60---(» 0---.-

ՒԷՒ/-

0,00088

ԶԱ

)

2:85.«0,275, րու Ժա» 20.35 ձ

Հ.

-»

«Ծ

ՅԻ»

ՎԸ

15.

ՏԱՆ

ՅՈ

թա

ՏԻՏ

ՓՓՓՀՇՀ-

աաա

3Դ31113:4-3-7Յ5 ԷՒ

222ՅՏՓՓԹՅԹԺ

աՀա

ԷՒՒԻԵՒՒԻԻԷՒ

ՀԱՏՏՏԱՇԵԵՑՏՅՈ

ՀԱՇՅԱԾՑ

ՏՈՏՑՑՏՏՈՅՅՈՏ

ՓՓաօօատտօծօ

ՒԻԷԷԼԷԷ1.

ԶՈ

-ՀՏՏՏՑՑՓՑՑ

-աՎաաը

աՏՏՏատաջոջշար

ԿԿաԿՏՏ«ԹԷԵԺԹՀՀ

Խ|ՏՀՏՅՋՑՏՅՏ

ՀՈԶՑԵՅՈՑՑՑՅՅՏ

ա---

ՎռՎԺԶՓՅԹՀ-ԵՇԹ--«Թ

|Լ

.»

ԻՇ

2ԵՑՓԿ

ՀՓաԱ«ՅԾՀ

..--::օ»Յ

«Փա

ԷԷ. ԴԴԴ

ԷԼ Է

«ՅՀԹԾ

ոտանա -ծ0«ծ«-

52օ52օա222-

ԵՏՏՏՑԱՏՏԹՏՋՑՏՑ

ՀԱՏԱԱՈԿԱԱՑԱԾՏ

ՀԱՐՏՏԱՏԵՀՈՑԸՑ

-ԷԷԼԷ

Հօջատաա--

Նա

ՀՈՏՏՈՏՀՅՅՅՑՏ

Յան

ՇՏոաՋՏոՅաաԹթ

143435

-ՔՓՓԾԹ

առաՂՐ

ՎՆԱ

Տրրորաթ2

ՀՏՇՏԱԵԱՅՅՅԹ

ՅՈՏՏՅՑԸՇՑՏ2:օ

աԹՉաՀՉ5

ԳՏԱ

ՅՑՏՏ

ՀԱՏ տ2 ԲՏ։

| Ձջջաաաաաոտատ

ՀՏՏԱԵՋՈՅՆԵԸՑ

իլՏՅՅՅՅՅՅ55225«

ՀՓռաաաջ

ԳԱԱՋԳԱՑԱԱաՋ:

Լք

Տրջոտջոաատտտ ԼԻԹթ ԶՀԿ

| ԱՎԱ

| -վ|Հ ||

Հ...

Փշ

ռր

՞Ր

ՀՅ

ՀՏ

Վ---

«Հ

էդ

(2-Ի ՅՅ

եկ.

437.

ակ

րինակ

4.7-

ՀԵՂՈՒԿԻ ԿԼՈՐ

ուրվագիծը:

Նկ.

ԼՔ.

առանց

ուղղ

ՎՐ

անյմ

Հետ

որ

աձիգ

-ր

սիմետրիկության

Հետե-

2-ի

ադ

ուղդությա շարժման դառնումէ սդտտկերը

միայն

դնոլ փանքով շարժումը կատարվում

շարժման

Ուղղաձիգ առանցքի

մակերնույթը:

շրջվում է նրա ռավղի ուղղությամբ ե շրջատու

վույթին, շիքը

Հա

յ մակերեր ,

պայ

ոլեսռքէ լինի խեզդված: չան դիոդ / ելով կոնական

էներգիայիմարձլու

: թռիչք, ւո

Ժակերեույքի վրա, առաջաց իր կլոր Ճիդրավլիկական

միջոցով: Հեղուկի 1լ»ր չիքը մ արագությամբ ճար վածելովմՄար ն Հորի Հատակին, տար ածվում է երա

ֆինրի Հեռացումը Դեռաց Հաճախ կատարվում է ճորանային ժարիչննր մժարիչ

լորդ

Դնշումային Համակարդերի ավ

24.24):

կլինեն

մակերնույթի վրա: Է նդունենք, է շիթի առանցք

Սարն (նկ.

թերթիկ

«մարգ

ՇԻ ՇԻԹԻՏԱՐԱ

Քննարկենք ր ճեղուկի

բ»

ԳՏ.

-շ

4-ը,

3-ը, Պ-ը:

1Ն

0225:ՀՀ

շԼ--ՑՏ---Լ«-0, Ձ 10,

տրված Ք տրվ ՈՐԴվուունքները

«մարգար արիտակայի» մի քնի '

ՏԼՈ0-ն, 5119-8,

արժեքներ

Հաշվարկի

«օ50-ն, ն,

Տալով 6- ին

«0540,

բրո մոզ

տեղամասերի:

է բաժանել

Հնտո

Հեղուկի

անճչավասարաչափ

առնում

որ

կտրվածբների

(4:126)

Մո

աի

ագի"

3«

(4. 127)

անցքից արտաճոսման, օդի դիմադրության շրջման ճիդրավլիկականկորուստենրը,այն շատ մոտ է մեկին: Այժմ գրենք Բեռնուլիի տավասարումրԵ--Ե հ Շ--Ը

նկատմամբ.

սրոծղ գ-ն Հաշվի է

Մը

Սրոշ դեպքերում խնդրի պայմաններից ելնելով ԱՄն Ռ՛ տեղամասերը կարող են բացակայել: առանձին տեղամասերի ՀիդրավլիկականՀաշվարկները: Քննարկենք Ազատ շիթի տեղամաս: Հեղուկի ազաւռկոմպակտ շիթը ըստ ճանապարճիբարակելով, Հանդիպում է կոնական մակերնույթին ե ուղղաձիգ դիրքից շրջվում կոնական մակերնույթին զուղաշնո ուղղությամբ: Ռրոշնենք անչավասարաչաղի չարժման սկզբի հց սկզբնական խորությունը ն Լը սկզբնականշառավիղը:Գրենք Բեռնուլիի հ 1--Յ Հճավասարումը Ը--Շ կտրվածքի նկատմամբ ե Հաշվի առնելով, ռր ք -Հքշ»- քմթն, 2.-ժ (նկ. 4.34), կստանանք՝

տեղամաս,մինչեժակերնույթի վերչ» կամ անսածմանություն:

/7-կլոր ճիդրավլիկականթռիչքից

71-կլորՀիդրավլիկականթռիչքի տեղամաս:

տեղամաս,

1-աղատ շիթի ն կոնական ժակերնույթից շիի չրչման տեղամաս: -կոնական մակնրնույթի վրա Հեղուկի անչավասարաչաւիշարժ-

շարժման

յ ան

չորս

մակերնույթ:

Հեղուկի շարժումը կոնական մակերնույմի վրա կարելի

դլանական

ման

կոնական մակերնույթի փոթը թերության ն. Ս-ի ուղղությամբ շարժբացակայության պատճառով շառավղային արագությունը կարելի է դիտնլ որպքնս Հաշվարկային, իսկ կենդանի կտարվածքբ՝զլանական, ՃՀ-2ՂԼի Ժակերեսով: նշենք, որ անչրաժեշտությանդեպբում, նրբ կոնական մակերհույթի թեքությունը մեժ է, Հեշտությամբ կարելինէ Հրաժարվել այդ Ճաշվարկային սխեմայից, արագությունը ընդունելովկոնական ժակերնույթին ղուգաշհո, իսկ կենդանի կտրվածըը՝ Հատակի նորմալի ուղղությամբ

վրա Հեղուկի շարժման ուսումնասիրության Համար Ճճարմարէ օդավել 1, Ս, 7 գլանական կոորդինատներից,որոնց դեպքում տարածական խնդիրը դառնում է Հարթ խնդիր:

մակերնույքի կոնական

Խ--

Լը

Հ1Յ.,0,կստան

քոր

Թի

զ:

առյ--Զո

Է՛--7:

Ն.

թ..597, զ»

(7134) ճավասարումը աժանցելով

որտեղ 2-ը Հատակի օրղինատն է:

ՒԺ:հ-Ի

կամայականկտրվածքի լրիվ էջքը

նի` Քիմը (լինի

երբ հ--ի

Ֆու բ»'1ի

Բանաձնիցերնում է, որ կրիտիկա թյուն չէ: երը 0ՀԷԼՀ-օօ, ապա Հ

հկ

Այստեղիցկրիտիկականխորությու

մհ

մ3

կամայական Հեռավորության վր կլինի՝

Յ---հ-Իշր

մայական Հեռավորության վրա տեսակարար էննրգիան կլինի՝

Հեղուկիանհավասարաչափ շ

կամ, ընդունելովգլ

հանք

Փլ-ը

Հաշվի է առնում էնե կտրվածքը(Հիմնականում շիթի շրջ ն պ. ը արագությունները ա որանղ

Վէ 42 մր

ԱՐԻԻ2)

մի ւղ 1-8

նն

կամ, Ճաշվի առնելով,

Հեշտ է ստացվում (4.137) դիֆերենցիալ Հավասարման ինԷՀՄ-ի կիրառումով, անգամ նթն օդովենք ցուցիչի Համար ն. Ն. Պավլովսկուլրիվ բանաձնից: Աղատ մակերնույթի կորերի Հնարավոր ձները նույնն են, ինչ որ ոչ պրիզմառիկ «ուններում, ն նրանց ձնի պարելիս կարելի է օգտվել Յ.8-ում բերված կանոններից: Այժմ քննարկենք ազատ քափվող շիթի կինետիկ էներդիայի մարման չարը Ճճայելու մեծ մակերես ունեցող ավաղանում: նշենք, որ նման խնդիր առաջանում է ոչ միայն ճորանային մարիչներում, այլե Հիդրուռնխնիկականկառուցվածքներում ազատ շիթի էներդիայի մարման Շատ

ծհ

չնդրումի

որ

զէլաբ--վաթ-- 9 Ւ

ԱՓ2:4

զր

կատանանք՝ չՕ--

«Օ

օ ՃԸ"

Վր `

քճշ

«Օ"ժՃ 2.

Հաշվի առնելով,

որ

մեր

ԺՃ

իր

ժի

նք

նե տի:Ը2:

աժ

ՊԻ

զ քթիջ

«զր

դեպքում:

(4-1 5)

մարումը էներգիայի

Պ--2ղհ,

դեպքում

1--

ց ժձ

ջրային ավազանում կարելի է դիտել որպես խեղդված կլոր ճիգրավլիկականքոիչբ։

շի

՞ հչ ------:աաաԺ

կստանանք՝

գ----

ԱՑ,

8--հ,

առայ

ՄԱ Խա

4.186 ) (4.

Վե

թա

ե-Ը(

ն)

-ատ

ա ր

ռա--տաո--թ փ

բեղիի գործակիցը ընդունելով

բանաձնի կստանանք՝

ձե

զշոջ

ը----Է-ՀԼի

«զ

-ի

ըստ

ն.

ՊավլովսկուԸ-Տ

սզբ

ՋՐհՀ

Լք, ո

(4-137)

-ծ-ծ-

Չնայած (4:137)-ի պարզությանը, անալիտիկորենինտեգրել այս մփուրոխա-չչէ, թանի հ ն լ փոփո դիֆերենցիալ ճավասարումըճնարավոր մամա որ

տեղադրելով հլ----

քս

կատա-

ՕՁ.

(4-139) .

ւն,յե Ը -(Լ-Վ

աաա

ր ԼԱՐԸ

ուլ)

րջ

ութի

(4.Կ0 2")

սկղբում ն շառավիղներն որտեդ էյ-ը, հլ-ը» 15-ի, էջ-ը հն ն ջրի խորությունները, Ջլ-ը թոիչքի սկզբի կտրվածքումմիջին արագությունն է: ընդունենք ուղղաձիգ Թոռիչբի Բաց ուների օրինակով տայրոռեղ եջ Հավասարման ընդունելով Այդ դեպքում վարկածր: (4.140) հւՀ-ոլ»-քրչ, իլ--հս կոտանանք՝ |

քիա

կանները չեն անջատվում:

(4. 138)

ե ԱՀտժնդը, Օգտագործելովշարժման թանակի թեորեմը Քոլեսեուսը էն ճիդրավինդունելով Հիդրավլիկականթոիչքը սեղանաձնեչստանում եկական թոիչթի ճետնյալ

վեռեռաԸ-.---եատա-ե-----««կատատաաե------աշաշաաշատատատայ----.-Կոա

հ,,ՊՀ

ար-

եսեբ

կամ, ճաշվի առնելով (4.128)-ըկստանանք՝ Մ

ԷՏ... 8քո'ւշհչֆ'

444)

Արչամար«ելով իվ-ը որպես զումարելի

Քռի» ի,

կլ

Յ.--հ,

Չը

աաա

քերրգիան(1.

ոցով

Լթ

-(7/ 1-Ի հ--՛շ

Վերլուծությունը ցույց

շը» Չ Իշջար ը-

է տալիս,

որ

(4141)

սեղմվաժ կտրվածքում կինետիկ

(4.135)

փորձերի

7-ն

(4.142)

(4.132)-ից

հ--Ն054:.01434",

Յ,

2"" ..1,0525.0'

(4:144)

2:3

որոշվում է

ՑՀ-Ը|)|)|""`(9999

ճնշումն է

Խ-(Ը --ը8-) ու«0Օլ՛2ք

օղակային ջրաթսփի

ԲՈՒՌՆ

ՀԵՂՈՒԿԻ ԵՐԿԶԱՓ ՇԱՐԺՄԱՆ

ԵՐԿՉԱՓ

ՀԱՎԱՍԱՐՈՒՄՆԵՐԸ

ՇԱՐԺՈՒՄԸ

գլուխ

ժշ

ք.

Հ Հ

ՕՖ

թ. Ո-

ա.

ՀՆ

ք «Է

Յմչ

- --ԱլՀԴ

Մ.Ա, օք

Ղա»

ՀԷ

օք

Համակարգիմասնավոր տեսքը, որ

րնդունելովուղղաձիգ դեպի վեր,

եքե շարժումը տեղի է ունենո տակ (այլ ծֆավալայինուժերը բ

Պ--

ուժեր որտեղ Հ, Ֆ, 2-ը ծավալային ստացիո Հ եղուկի Անսեզմելի սարումների ճամակարգը կարելի

ժմ.

նաՀ

ժբ. ժ7

վերջին (երջին ճավասարումը կկատանա

մբ

արճամարչ

աՀ-0

ուղղաձիգի ա

ժշ

Շփման ուժերի ՛Լչ բաղադրիչ

հուլնաես կարելի

որ

բատ

րելի է ընդունել,

Քանիոր

(4. ՂՄԹ2ՁզՎզՎ2Լ(Վ՞.զ.վլԺլ1լւվԺլ. 146) ՎՈՂ 2օԲ(զ«զ(0ՁզլՁՍՉՍՕՍՁՕՍՁ0,2թ-... ԼԷ. Ղ,-ՀԱլ Տ

չրաթափի

(4-145)

Հեղուկի երկչափ շչարժժան Ճավառարումներբ ստանալու ճամար օդավենք 1. էյլերի ճավասարումներից,ավելացնելով այնտեղ չփման ուժերը՝(1. Է, Ղ,), վերադիված ճեղուկի միավոր դանգվածին.

5.1.

ՀԵՂՈՒԿԻ

Հինգերորդ

որտեղ 1ղջ-ը օղակային ջրաթափիելքի դործակիցն է:

որտեղ Է-ն բանաձնից

քա»ի,--էԼ,

նքե մարիչից ջրի Հեռացումը իրականացվում է օղակաձն ջրաքափֆի միջոցով (նկ. 4.34), ապա պատի ք բարձրությունը կլինի՝

բա

(4143)

0ը-ով ավելի Համալուծ

Մարիչի էներգիայի մարման դործակիցը կլինի

խորությունից՝

Մարիչում ջրի խորությունը ինդունվում է

հչոռւ»յ0143:ն

կաոանա Հճետնլալ (4.144)- ում ճավասարույը չռնհսքը Այսպիսով,

միջոցով:

տեսականորննեճիշտ որոշել ճնարավոր չէ

ԼՍ ց պետք | որոչել

իլառշժծք-ծղ-1»3401397

նշանակենքմարիչի գործակիցը Խ--ՓԵւն պօՀ--255

կատանանք՝

Այդ դեռլքում, ճաշվի առնելով իլ--

մարճել:

է ն պոտենցիալ էներդիայի Հետ չատմեծ էներգիան Համեմատած (4.141) Հավասարման մեջ մտնող երկու մեկերն էլ կարհլի է արճա-

կստանանք

Ա.

շխ

(55)

(20-ն (ԲՀրչը ):

աիոոորոային է

--7գ-Լի

Աջ

ժս,

ցժլ, բիյ-ր:' ոը:

եք ժճժությունները ըստ բնդունել

էեւ

առանցքի ուղ- ՛

բատ

5.1.

թմրության էրկլամ

մուն

նը-Քց'

մեժ

է,

Հաշվարկայինսխեման եկ. 5. 14-ի ն (5.8)

րատ

Հավասարումների փոխարեն կունենանը՝

բնետրվում է

Սյոմը

Երբբոտ երկարության5ունի թեքու-

ցում

(5-8) Հավասարումների, չի գերազան-

արժեքների շեղումը, որոշվոաժըտո

Երբ Հունի թեքությունը |դՀ-0,3, ուա խորությունների ն արադությունների

երկարության, այնպես ե

229.լ. Հն 9»: 97

(այնության սփիոքր Համ թեբությունների ւոր՝

Դոռանքննրիճաշվարկայինսխե

եզ.

բոտ

Պունի ինչպես

եզրագժի սաճմանային Այս սոլմանենրից:

ճիշտ են Թադրությունները

(5-8)

Հետելալ

մոտեցումը Հնտրավորություն է տալիս խուսափելու Հունի Հատակի ռաճմանալին պայմանների օգտադորժումից՝ օգտվել ժիայն շարժման Հատակագժի

ԷԹայ ՔԿ) «Իհ)-Դ,.

միչինացվաժ:

ժս,

կստոտնան Ճավասարումները

(2-7)

ժ-, Ցո Դե) Օ7 5

(5-6)

(ա հ),

օթ

աՀա ց.

Մյդոյիսի

որտեղ ության

աեր

ՇՋ

Լ,

-ԻՐԽԹԱՑԱՒո

իման

մակերհույթի վրա ԱՅՐ ինտեգրումիցկստանանք ազատ

Ժը/օ7 մասնավոր ածանցյալները:Հաշվի առնեժ2/ժ.Հ-02/ժՆ--0 (Քանի որ Խ ), 7-ր անկախ փոփոխական-

Ժք/ժ:

կԱ

որ

երի Հետնաբար, բ, ճրկչաւի ճեղուկի

ձով, որ ներ են ),

Ռրոշեն րոշենք

2ատա

Հաշվի առնելով,

Հունի

«1.ցա-

Ա-Ն,

երկչափչարժժան ճավասարու մազան են ն բարդ։ Այդ Հարցի քեն

տեսքով, որտեղ

մյմ

Ն-Վշ

ԴՅ,

Ղչ նեց դիմադրության ուժերը կ

երկրաչափական բնութագրերը:

երկչափ

Ստացված Հավասարումներում կարելի Է ներկայացնել Ա, Այ հ բար, հթե Ճճունիճատակի ճՃավա անճայտները կլինեն երեքը՝ Ա:(Խ սարումների (5-9) (5.10) ճամակարգ շարժման խեդիրները խմբի 1) Ոպիղ խնդիրներ, որտհզ Հա տակագծում տրվում հն նան Ճունի պ երկչափ շարժման Հավասարու տալիս են աղատ մակերհույթի տե օրենքները ճատակագծում: որտ 4) Հակադառձ խնդիոներ, պարամետրերի փոփոխման օրենքնե հուծելով երկչաւիշարժման Ճճ Ճայտ Հիդրավլիկական պարոմետրե

տեսքը: Միայն պետք է Ճաշվի առնե Համար հ խորությունը ուղղաճայաց է

5-(հայ ք

ՀչՀավասարումները: Հավասարումը Անխդելիության

Չա,

առ:կ-ջ Հ"--96

իթա 8.2.

5 մեիԱՔ ոնադամվառում ի

ՇԵՂ ՀԻԴՐԱՎԼԻԿԱԿԱՆ ԹՌԻՉՔ

Բ.

բնքերպողը

ե ի

ՐՐ

է80

Էրւշռ

5. ՛.,

նստ (5.13)

եկ. կ. 5.2.

Աա

իշ--

ի1-2

այշկի

ազգու

ՈոտճաճքոմճԸճքամ:

Ո0ՀՕՃԽ,

Հավառարման ---ըքիլ Հ

սկ

հշ քքիշչ

ժ ուժը

հԼ, Յոջքուտ, 1967, 212

---- 2

ւա

սխեման ՄԶ Շեղ ճիդրավլիկականքոիչքի ճայվարկային

777722722227

հմոյԱլա»հչմոչնո,:

ւխ -ԻՋ-հուհլնուն

ք ազդելով

(5-14)

(:13)

5 Հիդրավլիկական

թոիչթի տեղամասի Համար: Հավասարաչափ Ճճոսանքում երկու չոսքի գծերը (մինչ Դիտարկենք թոիչջը ե թոիչթից Հետո),որոնց Հեռավորությունը միմյանցից ճավան 2--2 է Ե-ի (նկ. 5.2): 1--7 սար Համար գրենք շարժրի «Համ կտրվածքների ման քանակի փուխոխմանթեռրեմժը, պրոլեկտվածթոիչքի ճակատի նորն մալ ղուգանեռ ուղղությունների վրա:

ն չեղ

ճաջորդող տեղամասերիՃաշվարկներիճամար

Խո»տանանքճաշվարկայինառնչություննե

մյ:

վրա:

հշ

հլ

որ

ղյ.

հլ

(դ:

մո

(7՛

բա Թոխչքի Հարաբերական

աա.

ենք ուղիղ

Լա

1(7՛

Երբ թ--90"ստանում

դ--

հպենիՀավասարումը՝

Լուծելով (5.19) քառակո

Ռ «ՓԻ

Քանի որ (ըստ եկ. 5.2) ւեսքը՝ կստանա Հեւոնհյալ

առաչ

ապա

(թռ

Ի հլ

ԿՅ

(5:1

տոսքը

քո իչքից բաղադրիչը

Քանի

նանք՝

կրնդունի Հետե ճետնյալ կընդունի

նշանակելով-.-

արումըմո

Ֆորմալ

ձն մաքեմատիկակ Պարզ հսքը

առնելով (5:14) Հաշվի մ

հլսո--

8ոոյծ

ճավասարումը (5:14) Բո ջարժման յամբ թանակի չավամարույը Անխզելիության

է)

է պ-ից

բայի տիրույթի --Ք Բ»8"1 չհղույի Հավաս ((513) քում

Շեղ Հիդրավլիկական թռիչք առաջանում է բուռն չարժման ժամանակ ունի լայնության նեղացման ետնանքով, երբ Ճոսքի գծերը նկատելիորեն թեքվում են դեպի ճունի առանցքը: Քանիոր շեղ Հիդրավլիկական թռիչքի դեպքում ըստ ուդղաձիգի արագության ն արագացման բաղադրիչները չի կարելի, ապա ստացված երկչափ չարժարչամարձել ման չեն կարող նկարագրել տվյալ երհույքը: Այդ ճավառարումները տավառարումներն օգտագործվում են չեղ Հիդրավլիկականթռիչքին նա-

ք լրացնել,

սամմանհերիը,

քանի անի

ընդունում է ուղիղ թոիչքի ժամանակ (8--Տ0"), որը կարելի է ընդունել որպես շեղ թռիչքի սաչմանային դեպք: Շեղ թռիչքի մյուս սաշմանային դեպքին Համապատասխանում է ղՂ»-1,0 արժերըչ որի դեպքում թռիչքի ճետնանքով աղատ մակերնույթի մ ե Ա Դ դով բարձրացում չի կատարվում: Ի բու

Քե

Տոգո

(բոտ

ապա

հլս հս

4(6ՏՈ-

միջակայքում:

Այժմ ստանանք առնչություններ թոիչբի ղ, վեկտորի թեման անկյունը) պարամետրերիմիջե: Թոիչքի ճակատի ն նշ արագության ու վեկառբի նշանակենք0: Ակնաճայտէ,

ա»

նօ հ էջք

Աղ)

Տ ւ ենք

հշ

Ց1ո2թ--1--20ջ28 |ԻՑ-Լ: լ.

ա-«-2

Դ-1Ե՞Ց Հաք-1)

ջիլ

Ի)

«բ

բոռ (533) լանանմը մեչ 8-ի արժերը

ՊՈՒԹ

տ ժ

2մ2

(840)-Ք

հռ ւ

քիս

(5-30)

սամանաջրանցքներիլայնության

է ունենում

Թող 1Օ-ն

(նկ. 5.3) լինի չեղ ԹոիչՔՐ

ճակատը,որը ճ

ուժ կետումՃանդիղ

է, պատիՀետ: ինչպես Հարոնի «ոթոիչրիճակատի միջով,

անցնելով

սանքի զժերը թեթվում

թեքվածէ ԼՕՂ՛

Ճ8

են

եկ.

1՛Օ8

տիրույթում

որթ

ա թոիչք, նոր

էն՝

նշանակված պարամետրերը Հոսանքի տիրույթում2

բնկումը ու

ոլչո-

տից

տեղի է ունենում

պատիցը՛ անկյանտակ:

Շեղ

5.3.

անկյունով:

պատին,

ՀանդիպելովՃ8

(5:26)

(5:29)

-1)ԱԻԼՆ ( 1-Ի շրո՞Ւ

հտ 1Լ/Ն հս

5.20)-ի, (5.20)-ի

Ը/՞

ԱՀ,

2... Դ/1-ԻՑ Տի Ցո»--3)

արժե արո"ՔԸ

Հարվածումէ նրան տեղի չեղ քոիչքի անդրադարձում:

(5:25).

ԱՎԱ

(5:25) |

թռիչքիԲւսփակլինելուպատճառով ւատին, Հակադարձ կաւը, Հասնելով

ստանում

կողմից ստացվածտեսքի.

Հ-Ի

Պ-ԱՔո

ԱՊԱՑ)

8շրՏոՑ

Հավասարումըկբնդունիճետնյալ

թարք

ն ճաշվի կատարելով (5.24) առնչության որոչ ձնետվփոխություններ Ա. է առնելով, որ ԺՀբ--6, իպենի (5.25) Ճավասարումը կարելի բերել

(5:27

աԱԲՖ.

եսրեվ

էջծ--

հԵ

(5-24)

ւա-ն

Լա

կունենանք՝ լ

ԼԻ

հլ

կաղմած անկյունը

եղադրելով (5.24)-ը հպենի (5.20) Հավասարման մեջ էո».

անան ՛

(արագության

էք55

ւի

Աշ

տավասարումը, Հավ ախն

դ-ի տեղադրենք Եքն (5.28) բանաձնիմեչ

(521)

եւ տ

Ցու զրա

կխ |

«55.

որ

Առ

առնելով /9աշվի մոոնելով Հաշվի (5.14)

Ե ն

(087

Խտ.

(5-23)

ՀՀԻՀ-ջ

«օ35

(5.24)-ը, բով (5:24)-8 Հաշվի առնելով աւեսքը՝

-- ջե...

5-8

սչ. Ը088,

-:"..,ԽԴՂ

(5-22)

Ալ

նկ. ե:5-2-ի)

որ (ըք

մլ

թոիչքը փոխարինվում է ազատ մակերնույթի գիդոմամբ: է, որ թռիչբի ճակատի բ անկյուն վերը ասվածից չետնում լու մեիկարո է փոոխվել ն

որ

ՂՕՃ

ակսոոը որիճակ

ւ, տիրույթում

ինդեքան որ»

հշ ու--հյ՛

նան նշանակենք

րտաքսելով (5.13)

այն Օ-ով, փոխարինելով

ապ

Հավասարնցնելով(5.34)

հլ

ղշ--

հշ'

Սու-ի արժեքը»

«ՅՈՐՔ տոթ--7ի,

առնելով, որ Հաշվի

Հ-ի

անե

նկ. 5.3-ի

ՕՀՀ-ք--ծ, կստանանք

2Ը: դ ՀՀ-ի.Ա 2"(8-4) սշ

«9.23

գ էՋ(Թ-Յ

քհջ

1 -Տեղադրելով (5:24) ճավասարումից

նանք՝

դլ

2.--(

9-4)

լւ.

(5-32)

արժէք կատա-

էք0 էքք

Արար» արո աո անակելով փասարումըկարելի Հետնյալ ո

ափոխությու

տեսքու՝

|Ք8Հ-չ, էքծՀ-է ե կատարելով ճավասյա

ներկայացնել

Դ-ԷԶ:), ՀԵ (5:34) ԱԵ Անդրաղարձած ակատի կազմած անկյունը ՂՕ՛ ՌռիրույԹում աար վդժերիՔոիչթի նշանակենք Օ-ով (նկ. 5.4), (5:19) բանա(Լա(-ՀՎՃոԸՐՏԷ ճ

Ը Դրոնենք ձնե

ճեոն նտնյալ

չետ

տեսթով '

,չ(դչ

յ ՆԵՆՐելով Օ»-8՛-Էծ

(8:35) Հավասարումը բերվում |

(5:35)

առնչությունը

Հետելալ տեսթի՝ ու

«աԶ.

((Ք--Ը8)

Ջհշ 1-Իքշ(3՛-ԷՏ)

(5-36)

ԱՎԱՀՄ (5-36) Տավասարումը նշանակելով կրերվիՀետեյլալ տեսկջ

Տլըջա,

ճւսշվի առնելով (5.24)

կր ՛

Քե՝

քհչ

ՔԹՄ՛43)15184) քք"

Ոշ

աջ

մասերը,

:«24Ե-1)Է2:Հ Լ»ԴԿԱ--37)է2:), (5:38) 7Ա-Ւ))1-7ծ'

:'(«-ՍԱՀՀՍ"

Ստացված(5:38) Հավասարումը ՀՈԿ ֆունկցիոնալ կապ է ն ք՛ անկյունների միջն (ձ անկյունը որոշվում է ՂՕՃճ (5.38) Հավասարումը ճինդերորգ կարտիրույթից): Հանրաճաշվական Հաստատում

է։

Վերլուծությունըցույց է տալիս, որ թռիչքի վերջավոր բարձրության դեպքում բ՛--ք (թանի որ ՕՃ տիրույթում կինետիկությունն ավելի մեծ է, քան ՂՕ ): տիրույթում

Հաշվարկներիմամանակ երբեմն պետք է լինում օղտադործել անկյունը որոշող արտաճայտությունը,որը կարելի է ստանալ (5.19) ձնափոխումով՝ (5.26) արտաճայտությունների

6-/

-ՊԱՈ-Լ) "ոՐ(Չշբ ջիլ (2----ոԴ) '

էքձառ

)

ծ ն

(5:39)

ս:

Քի

չի

Վ1-Փ:(8--3)

արմարու

(5:31)

Քնջ

իստ

(5.32) Հավասարումների

կատանանք

(5.14) Հավասարումեե " ԲԻՏ կստանանք ն

(գ

7)(ԷՒԱ-7

ԷՍՕՈՈԱ-

չէ:

23,

(5-38

ճաճախ Արադաճուննրում

նեղ կտրվածբների,

որի

ճարկ է չինում այլնից անցնել ավելի կարող է պայմանավորված լինել ինչպես տե-

ղական, երկրաբանական, այնպես

Հիդիավլիկական պատճառներով: Փոքր խորությամբ աիագաճոսներում Ֆրուդիթմի ւնժ արժեքների դեպքում առաջանում է շարժման ալիբայլին վիճակ, ոիր խիստ անցանե

Համար: ի նեղացում ա ե նության է կկառուցված կալի յս զոր ղացումըր ցվածջի շ աճագործման է բուռն շարժման ժամանակ առաջացնում արագության փոքրացում

խորության

աճյ

Ալիքայինշարժման վերացումը կամ խիստ փոքրազումը արագաճուսների ճաշվարկի առաջնակարգճարցն է: Բուռն շարժումներն ունեն նոն այն վատ առանձնաձճատկությունը, որ որնէ կտրվածքում առաջացող դրդիոր տարածվում է ըստ շարժման ուղղության բավականին երկար տարածություններ, իսկ որոշ դեպքերում ուժեղան փորող նան ումողանարը

Մասնավոր դեպքում զառ

կարելի է նախագծել ալնպիսի անցումային տեղամասեր, որոնցից Հոսանքը դուրս կզգա արձամարձելի փոքր ալին Քային դրգիոներով, առանց չեղ թռիչքի, Հաշվարկը կարելի է շարունակել միաչափ շարժման Հավասարումներով։ Այդ տիպի տեղամասի

րանցքի ենղացման մոշվարկային սիքման։

5.4.

Ց. Չէքճ

լ-Խե

ԷԼչ--5 Հէքքյ )

ըստ

հ սյհյ

-Լե)՝

ճետկյալ տեսքը՝

սրժերը

միշտվերցված 5-ի

շի,

ՄՈԴԵԼԱՎՈՐՈՒՄ

գլուխ

ՏԵՂԵԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ՀԻԴՐԱՎԼԻԿԱԿԱՆ

ՄՈԴԵԼԱՎՈՐՄԱՆ

ՎԵՐԱԲԵՐՑԱԼ

ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ

ար-

ղա

մո-

երնույթիֆիզիկական մաթեմատիկական

մոդել

մողձլը նյութական օբլեկո է, որի բնութագրերը դելներ: Ֆիզիկական են Համապատասխանում բնօրինակին, իակ մաթեմատիկական

ունեն Գոյություն

մեկն է:

Մոդելավորման ժամանակ տվյալ օբյեկորը՝ բնօրինակը,ուսումէ նրա մոդելի ուսումնասիրման նառիրբվում միջոցով:

Մոդելավորումը երեովթներիճանաչողությանկարեոր

ձների

Վինչիի ժամա-

զարգանալ:

ունի: Այդ գաղափարը առաջացել է դեռ Լեռնարդո նակներում հ մինչե այժմ էլ շարունակում է

Հիղրավլիկական մոդելավորումըՀարյուրամյակների պատմություն

6.1.

ՀԻԴՐԱՎԼԻԿԱԿԱՆ

Վեցերորդ

հլ

այն որպես արժեքը: էնդունելով

Դ»

ենք ձրարամեւոր, ստանում

աշ քհ շ

Հարաբերական խորության դ--»

ման` ավառարմա

ոսանքի

ատայաժով ատուղում (5.42) ճավասարումը, որբ ամար սլետք է դառնա նույնություն:

( (5.30) )

առաջ Թռիչթից

ժենթրն

(5:38) բանաձենի որոշվում

Ան

)

(5-40)

եյ 2ա(յ--Տ)

5.4-

Հավապարումնունի Անխզելիության

ԼԼ,

ումից

ճաշվարկի ոխեմանբերված չէ նկ.

(5.4: ՀՅ ե ահ հյ Ւր հյ, Ել ն նչ արժեքներըտրված հն, եսկ մյուս պարամետրերըորոշվում են փնտրման եղանակով: Տրվում է ծ-ին կամայական արժեք, ըստ

եկ.

ՀՐԵ

Հարցի

Ե՞բկբաչափական նման

բոլոր

ան Ճամապատասխ իսկ երկրաչափական անկյունն մեկ ընդճանուր զժային մասշ

այն կոչվում է նմանութ Գոյություն ունի հրեք տեսա

մոդելի

ապա

ՄոդելավորումըՀնարավո ունի մոդելի ն բեօրինակի բնու Հիդրավլիկականմոդելավո բնօրինակի ն մողելի բնորոշ մե

ը, արաղությունը: արագաց դելավորմակ ժամանակ այդ մե յոարբեր են: ժամանակակիցՀիգրավլիկ են պատկանում միաչասվ հն եր սամանոլին պայմանների դե վականին մեծ է։ Հիդրավլիկա ուսումնասիրված բարդ խնդիրն սիրությունը ն առանձնապես ատգորժվում է մոդելավորում,

ում

նշանների, սիմվոլների Հավաք տրամաբանության լեզվու։: Մա տեղուկի շարժման, անխղելիու սարումները ն այլն: Մաթեմ դործվում է Հաշվել տեխնիկա դերը պատկանումէ էլեկտրոնայ ԷՀՄ-երի կիրառումը զգալի Հիդրավլիկային վերաբերվող հորեն, առանց լաբորատոր փո կան մողելավորժան զարգացու մն նշանակության փոքրացմա մոդելը կատարյալ չէ ն «աճա Հանդեցնել զգալի սխալների: Մոդելավորժանմյուս եղտ գամից արտապատկերելն ստա մյոնում են տվյալ մեջ. ն նրա ճշտությ ամանմանկային, ճիշչո է երնու ձրնույ թի մաթեմատիկ Ֆիզիկական մոդելավորմա ուսումնասիրում են տվյալ երն

մեծուքյունենրի կապերով՝ կարձլի է փոխարինել Վ--ն անչափ ճամալեր «(ո-Ւ՞: "Պո ս)-0. ւեսության մեջ կոչվում է 1 թեորեմ: որի չափողականության

ներ: ե երկարության,բարձմի մասշտա շտաբներ՝ Հարմար է ունննալ մի բանի գծային Այսպիսի մոդելավորումը կոչվում է աղաբության, տրամագծի ն յլն: լ

վաղված մասշտաբներովմոդելավորում (օրինակ՝ տես 6.4): էշ Այս դեպքում բացի երկրալակինեմատիկական եմանություն: ունենա Ճամապատասխան կեփական նմանությունից ապնտքէ տեղի տերում կինեմատիկականմեծությունների նմանություն, այսինքն արադությունները ն արագացումներըլինեն Համեմատական, իսկ կինեմատիկական մեծությունների միջն կազմված անկյունները Հավասար: ժ. Դինամիկական Այս դեպքում բացի երկրաչափանմանություն: դինական ն կինեմատիկական նմանությունից պետք է տեղի ունենա միկական մեծությունների (ուժերի)

Ճամեմ

նշել,

անգամ

չափողականու-

ժա

ռոռություն:

ԻԻ թում, ճնայավոր,

Անճրաժեշո է

որ

աղավաղված

ֆունկցիաները

է տալիս անճայտ թեորեմը Հնարավորություն Վ--ի Համալիրների: քչացնել մինչն ճամար եթե խնդրի տեսական լուծումը ստանալու կապ է Հաստատում թյան տեսությունը բավարար չէ, քանի որ այն պետք է որոշել 2Հասաատուն զործակցի ճշտությամբ, որի Մեծություն կարելի է ճենվել այդ փորձի միջոցով, ապա մողելավորմանժամանակ չափանիշը ն մասշտաբմողելավորման վրա, ոբը կտաստոաուի Վ

ները:

եքք մոդելը' ձրնույթիմաքեմատիկական ոջոշումը, մոդելը Պանդիճեղուկի շարժման մաթեմատիկական ենթադրենք ճավասարումմածուցիկ ճեղուկի շարժման նավեւմտոքսի

չէ լավորման Աա Համեմատականությունը, որի պատճառով կատարվում է մռւտավոր Մոդելավորում, այսինքն ապաճովվում է միայե ժի բնույթի (ծավալալին, մածուցիկություն, իներցիոն ն այլն) ուժերի Համեմատականու-

որոնք Հավասարումը, անխզղելիությանդիֆերենցիալ ջարժմանդեպքում ունքն Հմանյալ ամաքը՝ ները

ձամեմատության գործակիըը կոչվում է տվյալ բնորոշ մեծության

մասշտաբ: Մոդելավորմանմասչտարների իչն

դնոլթում Ընդշանութ

անկախ կամ Հիմնական մեծությունների թիվը քող լինի է։։ Մեխանիկայում այն երեքն է՝ | հբկարությունը, է ժամանակը ն Ող ղանգվածը: Մնացած բոլոր մեծությունները կարելի է արտաբ Հայտել այս երեքի միջոցով:

կապը չափում ունեցողՒ| մեծությունների միչն

նական

չափում

ունեցո "Դ

մէչ

եե ությու

(մեր

8 ե-ն որոնցի

դեքում

ճիմ

Է--4), ԻՎ

աի

ան

Հո լ եր

ժմ

ժ2

ԼՐմ) լ

սչ

Ն,

ԴԱ

ԽԻ

Ֆար

ընտրման ճիմժքում: մասշտաբների

Որոշ գեպքերում քննարկվող երնուլթի բարդության, երա վատ ուսումնասիրվածությանն այլ ւ ատճառնենրովերնույթի մաթեմատիկական մոդելը կարող է լինել բիստ թերի կամ լրիվ բացակայել: Ալսպիսթ դեպքերում մոդելավորում արդլոք Հնարավոր է՞: Այո, երբեմն Հնարավոր է, ելնելով չաբողականությունների տեսությունից կարելի է ստեղծե/ ծրնույթի մաթեմատիկականմոդելը:

ս ժմ,

գնոր

օս. Դս

գոյություն ունի կաղ, որբը է տվյալ երնույթի մաթեմատիկական մոդելի միջոցով, ւտրտաձճարովում է մոդելի ն բնօրինակի Համար, այսինքն նրանք երկուսն որը է տք բավարարեն միննույն դիֆերենցիալ Պավառարումներին: զիկական մոդելավորում կատարելու Համար անչրաժեշտ է ունենալ երնուլթը նկարագրող Հավասարում: Ռր։լլեսզի այդ Հավասարումը լոժվի, անպայման պետք է ունենայ նրա տեսքբը,որը ն ընկնում է մոդելավորման չափանիշների

էրի

առկա է

են

սանում

թյունը:

չափանիշների մոդելավորման Հիդրավլիկական բննարկենք

Այժմ

Փո. ե.

ժս,

ա"

մ,

ար

շմ.

յ 1. ՀՀՀ

Օշ

ծ. ես լ

ժք

ս 7

Դա,

0թ

ծե

հոտչափ

ողա

6-7

մոդելը ապաճովի մաթեմատիկական Անչրաժեշտ ե, որ երնույթի ֆիզիկական հրնույթբ արտադր ճամար լուծման միարժեքությունը, պետք է լինեն փակ ն կորեկտ: Բացի ալդ Հայլտող Ճավասարումները է նույնը պետթ է լինեն եզրային պայմանները,որը ապաճովվում երկ-

նմանությամբ: րաչափական

ինչ վերաբերում է օկզքնականպայմաններին,ապա դրանք կամ բնորոշ Հովվում բնօրինակի ն մոդելի վբա երնույթների սկզբի

աղա-

են

Համազատասխանությամբ: բնօրինակ նմանություն, գոյություն ունի բնօրինակի մողելի դինամիկական

Հանրի

ճամազարգը վերաբերումէ եթե (6-1) Հավասարումների

ն Ն

ցիալ

նհ

գիֆորձՀամանման կարտաճայագոն

հրոոմք որը որոնք կտարբերվեն միայն մեծությունների Հավասարումներով,

Մորի

ար

մասշտաբներով:

Ս6է

մոմի վյլնեսր դ վկաղվմօղմմղաքքիսդակատոր վմլքոս դոքլիսկվճածուր 1 լոստքոչյոտմո մ-(6՝9) 7 միվը վոնող

«ցրոչ

այ

3 րոսդնոմովմյդ

նվղլմվ

մմվրորոչ

յում

իվ

փառիսմտը1

--՛.--ծ---

Զո

իվմ ՎմզԱ 1

րաիխակ մմվորոչ

մ0

(::9)

Արոր

"ոօ

փոն

մբ

ե1

ՐԸ

աան

վէ

ուկ

է/ յ

փոզդտ

ՐՐ

-ո

մզ

-Քվկոցման

եխո Հրգաքմուչ ավկմզ

ոքջիողո դոյիսդորդ

դոկ տկ

(Բ-9)

ոք

բ-

ՈԾՃ

2 9) .

-շ

6. լ

Թով Հւ

Իջ

"ր. Հ

ոն

մր

ղու

րշ

ոշ

ոչ մմօղրոնղդա

Կառ

վ-(2-9)իազղաթոում

մսով

(5րը

ճ0

ճոն

որոր

ա-(,

շք :

ո.

մք

երե

ոզուղվ մրոքլիոննոա վ-չ ։

դմյդ տո

ի իստ

ըը :

ու

ժղ ղսդս

փկադվմօղըմս

դ.

ոչ/ը

ազե

ղորքմում

օ-(2

եղայ.

մղաղդութոկ"մի վ-

ուղ

ղես ի փզնոր

ոմ

ը»

ժղողուտոկ նվրսմոռուիուՆ եմսմկմը մղաքլիսդակոտորգրուծ վմզքյա ղավճմզղվումի վիյլնոր դ վկոդվմ ոմ չ-օղմ կողուրուքթ ղորքմուծ մյողավնոտո 1 է յլոստմոչոտվո մշվղուի

արք

ժղաղուոկ մրոիլքիսննս վմյ-7 վբա դոմջիամղուր

Ի"

տղվե դվ

ԱԹ :

մմզկտոյոդիոդ

տյու

մմ

չդգղվ/ մղիաղ ժմյղ

դակոկվաորդվոր ղդիաղդողզղա

0-Է-Ը լ

0Օ-ԲՀ-Հարսոձան ող

վմղղթոնդա դաղոատոխուրոչ վ-(8-

դմդվորո «մյլնսր

/չ'

Իշ

Հր.

9) յ 4-(7-9) 2 ժաղ/ո մոմողողչ. դվմյդրյոմաոթիոչ հովճդգմզգվն դրաղղվըդղմոմոխում

--ԿրՐ

ՉԱ»,

«միվքվնոսմբ 2 բրաղճուուվմզղ մմվմլյորոչ

(9:9)

(7-9)

որմ:

փորս մժխզն կոդցման

6վ-(9"9)մոմուղոտց:, 8--7

Ի ' դոկ ճամքիսկոդոածղ ոէ դ մքոս դոհջիսմղոթ դիովր մսխողոռր գր դվյրոմաիուց ոոմղզղմջոինոսակ ղոակակվղոյդոսմ րիսննետճվմզրս -նեվւ, կողորոք ղորմսիտքգեսր ղզոկակվիոամեվչմս Դզձղ լ ժող չդվղուրիոխ ղոքլիսդուրդ դոակուկվրողվնզց բրոմ նսնետ ումի վկրանդչ տոտ (դզ դղհաղ Հոմախոմ մմզքա ղզոաքլիսմղաջ մժղիք վոսմբ մորտ». վղզնեսրդ վլողվմօդժ)մղուրոխ (2'9) 7 թռի չ-մոմոիխում զքղ ողարքիսդղակոտորգըոտ վմղքյս փոճտն ղովնուավիումե մս սքան 'մղորքհոխ ղի 2 լոժտմուչուտվտ մշվղոխոՀւ ոռվր վղա ղաքի

«ղզվմզղղորմոայո հոդ մրոամոմոիում վո» չ ոմաք ոի վմյղդբումուո

լրաղնդեղոււ

ղյ

41:

Հախամուղչդուրմսիումկնարլոսկոփաղորառ

,մօ

(2-9)

ոյի

ամղադաոոկ ճԶվրսմաոոիտչ դվճոսը

"Ց

Հ-

ԳՑաոոխոչ ժղուղատով

որ

գո

չմորոչ փղնսր վմզքյս ղոիրձղջյ լոսոմտտչտուտմո վկուդվմօղմմղաքլիողուկուտուրգրոււ

2-(9:9)

ԷԼ

փողո

2...

ննա դոտոկ ճվյոսմոուի ոու հմոմմոջ

տաիակ մմվիորոտ '

(6:9)

Հ.

"9 ) (5:

փա

ո»

ուր

«0

մ.

եՆ.

ղող

իողջ դոսղ

4. Հո "ք

վ-ճ

ք ո.

շէ"ոցո

ոՀցԸ րք )

ճշ

օա ՂԻ

ք ոչ

է միայն

աճ աքո՞գ

որ

ժս

ժէ

ԶՆ

է, քանի

այս

ա)

ժմ

ասա

ՀԻ, ՀՀ.

օս

անդամ

ուցվա

օգտա-

նն

ցուցիչային բանաձեր,

ապա

մոդելավորման դծային մասշտաբըկորոշվի

լովսկու ՇՀ

ըստ

Ըբ«-Ըմ

պայժանի

կարելի է ապաճովել մոդելի խորդուԲՀՀհմ): Այս Հավասարծցումը բորդության գործակցի ընտրումում եթե Շեղիի դորժակցի որոշման ճամար Հիմջ ընդունենք ե. Ն. Պավ-

բավարարվի Շեզիիգործակիցների, իսկ ճնշումային ձամակարգերի Համար՝Դարօիի դորժակիցների Հավասարությունը (Ըբ--Ըմ կամ

Էս

Ֆրուդիչափանիշի մոդելավորման ժամանակ, որպեսղի բավարարվի նահ էներգիայիկորուստներիՃամեմատականությունը, ետք է բնօրինակըն ժոդելը զտեվեն դիմադրության միննույն գոտում

Բո

Ֆրուդիչափանիշի մոդելավորում կատարվում է այն դեպքում, երբ ժանրության ուժերը ե նրանցից առաջացող Համե ճնշմանուժերը) մատաժ չփման մաժուցիկության ուժերի ճետ «Հիմնականեն, Այսպիսի խեդիրներ են Հանդիսանում տեղական երեույթները, ոչ մեծ երկաբության տարածական երնույթներըն այլն:

նհ

սովորաբար ունենք ռո-»1 ռ.-1 (բնօրինակըմոդելը դանվում միննույնուժային դաշտում կ, նույն մաժուցիկություն չեղուկ է

): գործվում

չափանիշը ստացվում

Օւ

Ֆրուդիիլ Ռեյնոլդսի չափանիշների Ճավասարու-

Պա

է՞:

եթծ ժոդծլավորումը կատարվում է միննույն ք-ի Համար (ձրկրի պայմաններում) հ նույն մաժուցիկության Հեղուկով, ապա միաժամահ Ռճլնոլդսի նակ բավարարել Ֆրուդի չափանիշները Հնարավորչէ: Փոխելով ճեղուկի մածուցիկությունը, կարելի է բավարարել Ֆրուդի Ժո Ռեյնոլդսիչափանիշները միաժամանակ:Այս դեպքում (եթե զո-ն կորոշվի ռ.-Ա՞1) 3 բանաձկով: Հ իդրոտծխնիկական ձան ն կառուցվածքների ժոդելավորման ժամանակ

յունը

Մնում

ն նք «տացիոնարությու

Ար

Ստրուխալիչափանիչը վերանում

երե շարժումը կայունացաժ է

Փա

դեպքում (6.4)-ի մեջ մանող ֆորս պետք է բավարարվեն: Հավասարումները միաժամանակ կարինլիէ ապացուցել, որ Սորուխալի։ Ֆրուղի ն Ռեյնոլդսի չափաչ նիշեերի ճավասարության դեպքում նուլնաբար բավարարվում է էյլերի գափանիչի Հավասարությունը: Սրա իմաստն այն է, որ ճնշման ուժերը առաջանում են ծանրության ուժից ե վերջինիս ճամեժատականությունը Հանդծցնում է նախորդի ճամեմատականությանը։

1րիվ դինամիկական նմանության

ե, ն.

մա

պայմանի բավարարմա Քննարկենը այն »չարցը, թ ւրդյունքները,եթե եշ բարվում: Այո դեպրում արդյուն եթե ունենք ջրի շարժումը կորուստները կարելի է որոշ (ի

Շր--Ըս

եքն Հիղրավլիկական մոդ որոշումը կարնոր դ րուստների

խարելուն:

նյութից

կախված Հո

(ուՀ-ղ ւ): որը

1.1

(Ո,

Այսպիսով,ռչ մասշատբը պետք է կատարել ըստ հրա ստա Սակայն ճիդրավլիկական մ է կախված լաբորապորիայի Հ տակատարժարությունիը,չոփում ալն կարող է ղդալիորեն տար ժասշտաբից: Հաճախ բնօրինակը ն մոդե

որտեղ

մա

անմիջապե պայմանի դեպքում Օ-ը կլինի յ-ը

, «աք սթ 6

Այս դեպրում

լովսկու կրճատբւսնաձեիպ՝

ճաշվարկնե ինժեներական

դժային մասշտարբթ կորոշվի (6.1 վող տրանսցենդենտՀավասարո

2,տյո--

բանաձիով: եթե ցուցիչը որոշմի

աաա

Մ,

ՈԲՈՇՈՒՄԸ ԸՍՏ ՖՐՈՒԴԻ

ԵՎ ԹԵՅՆՈԼԴՍԻ ՉԱՓԱՆԻՇՆԵՐԻ

ՄՈԴԵԼԱՎՈՐՄԱՆ ՄԱՍՇՏԱԲՆԵՐԻ

բոլոր

ՃեՀիդրուռեխնիկական կառուցվածքներում

գլա,

Գե--Չլ»

զլառգյ/՞,

գրատա:

ելթի՝ ճնշման՝ ժամանակի՝

ուժի՝

ՀՅՈր, արազութլան՝

(6-13)

ղուկի շարժումը տուբբուլենո է ն դտնվում է դիմադրության քառակուսիական դգուռում, Հնտնաբար րոտ Ֆրուդիմոդելավորման ժամանակ ընորհլով մոդելի խորդուբորդության գործակիցը (ոս) կարելի է ճասնել նան Հիդրավլիկական կորուստների ճիշտ կամ մոտավոր մոդելավորման: Սովորաբարելակետային է մոդելի գծային մասշտաբը (ռլ), որը ընտրբվում է, »աշվի առնելով ինչես (6.10) կամ (6.14) առնչությունը: նան նշված մի շարք պայմանները (լաբորատորիայիՀնարավորությունը, տնտեսականնպատակաճարմարությունը,չափման ճշտությունը ն այլնի Ունենալով գծային մառշաաբը, Բյբ--ՀԷԻս պայմանը ն ընդունելով ԱեչՀ»1 ն ռւՀ-1 (բնօրինակը ն մոդելը գտնվում են երկրի վրա ն ժոդելավորումը կատարվում է նույն Ճեղուկով), կստանանք մոդելավորման մառշտաբներըորոշող չետնյալ կապերը՝

Որպես կանոն

ինչպես եշվեց վերնում, ըա Ֆրուդիչափանիշի մոդելավորուժ կատարվում է այն դեպքերում, երբ գլխավոր, թելադրող ուժը ծանրության ուժն է:

6.2.

ա-ի Համար: ձամապատառխան խորությունների Հարաբերությունները կտան այն ուղղումները, որ պետք է մոցնել մոդելավորման արդյունքների մեջ, Քանի որ այդ ուղղումները ըստ ճանապարճիփոխվում են, ինժեներական «աշվարկներում ամբողջ Հոսանքի Համար կարելի է մոցնել մեկ ըեդճանուրմիջինացրածուղղում:

չբավարարվելուց առաջացաժ մոդելավորման սխալը կարելի է ուլղել ձրտնյալ կերպ: Բնօրինակի տվյալներով, օգտվելով 3-րդ գլխում նշված մեթքոդներից, ն բնօրինակի խորդուբորդության գործակցի Ոբ արժեքով, կառուցվում է ազատ մակերնույթի կորը Հաշվարկըկրկնվում է ոբ գոր2.

մածուցի

թւԺի՝

գբա»ցլ՞

ամանավի՝ ցլՀ»օ1,

ԱՂԱՎԱՂՎԱՄ ԵՐԿՐԱՉ

ՄՈԴԵԼԱ

Գծային մասշտաբներիքանա շարժման մաքնմատիկական մոդե

ավելիմեծ ճշտությամբ,քան դեպքում:

Ռրոշ կառուցվածքներ ն երն Հարմար չէ ամբողջ կառուցվածք դծային մասշտաբ, քանի որ այն ցում կամ չափվող մեծությունների Այապիսի դեպքերում մոդելա ավելի գծային մասշտաբներով, ո վաղված մասշտաբներով մոդելավ նակ կարող է ճանդիսանալ ալիք Հուներում, որտեղ Ճորիզոնականն Այս ձնով չասնում ենք այն բանի

6.3.

Այս մասշտաբների մեծություններ ոչ միայն որոշել մոդելի չափ մեծությունները, այլն մոդելի վր ները վերաճաշվել բնօրինակի ճամ լիս

շ--2լ ), ՕՕՀ»9յ»

ճնշման՝ աար

նելբե՝

աթղդության՝

Ըստ Ռեյնոլդսիչափանիչի մո Հեղուկների շարժման մոդելավո քառակուսիականգոտիներում ե այ Այս դեպքում կախված գծայ են մնացած մեծությունների մասշ

Համեմատած

Ըստ Ռեյնոլդսի չափանիչի

յին ուժերը

ապա

փանիշները:

Եթե մոդելավորումը կատա միաժամանակ չեն կարող բ

որ

գործակից-

Հաշվարկայինռխեման: Ճեչմունքունել-ԴՀավասարակշոռղ աշտարակի

(Ն...

Գ:Ն-

Դ(ՒԹՐ Ջր.

Հ Ա

վտ

ր.

ԵՉ

մաղհիկական մոդելը ճնշումային ոչ ստազիոնար Համակարդերում են. շարժման ն անխզելիության Ճավառաբումներն

մաքեՀամակարգի`

ներովմոդելավորմանը: ճնշման թունել-Ճավասարակշոռղ աշտարակ.

աղավաղված քրգրաչափավան՝ աան

ճնշման թունել- ՀավասարակշռողաշտարակՀամակարդում Հիմնական շարժիչ ուժը Հանդիսանում է ծանրության ուժը, ապա բնականաբար մոդելավորումր պետք է կատարվի Ֆրուդի չավփանիչով:Սակայն, ինչպես նշվեց 6.1-ում, ճիդրավյլիկական դիմադրությունների մոդելավորման ճամար պետբ է ապաշտովվի դիմադրության ների նույնությունը բնօրինակի ն մոդելիվրա (2-7): Այս պայմանի բավարարումը գործնականում Հնարավոր չէ, քանի որ պողպատյա խողովակների (որոնցով եմիտացվում է թունելը)դիմադրության 2.մ չորժակիցեերը զդալիորեն մեժ են թունելի.ո-ի ց:. Այս է դիմել ատիպում Հանգամանքը

Քանի

եզ. 6.1.

: -

աշտարակ մոդելավորումը ճնշմանքունել-ճավասարակչոռղ

Համակարգում (նկ. 6.1):

շարժման

մա են խնդիրներում դծային մասշտարները կարող Պրո Դողհլավորման

ները կապող Ճավասարումներըվանկ չեն, երանք փակվումեն կաճարմարության ն այլ պայմաններից էլնելով:

երան նրանց

մագծերն էն, ստրաժագծերն

«Ա. 7

հո--- 7-դիմադր

որտեղ

կամ

ոշ

Գյաաիուք

---ր--«-Ն Ազ0:

Չմ

ճլ21ԶՆ

ԱլԳ:«թվ լեն

ոՂՏ

Ալ.

ՀաաԼԵ. ռ1

Հավասարումն արտածալրոող

(6.15) Համակարգից դժվար

ՎԻ»----Վ

որտեղ

ՆԵՐԴ

1: (ւՔ-,

նելի դիմադրությանգործակիցնէ ներիր, ե-ն Հորանի տեղական կո բարձրությունն է Ճաշ Հորիզոնի Մարուտանպարզեցման Համար ի

ժ-ն, Ք-ն -նյք-ն

Շո:

(6.17)-ում ունենք 5 Պավասարում Օվ, «ն: Օ։ Օօ): Հավաւարումների

("ւ անճայտով

ճամակարգը

ԱԽ,

Օ..,

փակելու

Օխ

ճամար

ելնելով երկրաչափական նմանությունից: " ա մեկ րնդճանուր գծային մասշտաբ ճավասարակչո՞ղ ն այլ ն որպես ելակետային ընդունել ռլ-ն աշտարակի Համար՝ Արայ պայմաններից որոշել Օզ մասշտաբը: Հեղինակի ուսումնասիրությունորն նները ցույց տվեցին, որ նպատակաշարմար է ընդունել ազ-"Օռ, տպածովում է մոդելի թունելի փոքր երկարություն, ճատմեմատաբար մեժ ելքն արագությունների նույն մասշսւաբ Օդ: Մոդելավորմանժամանակ որպես կանոն օգտագործվում են ռսովոանկար խողովակներ,որոնց դիմաղրուրական սատանդարտ պողպատյա Թյան դորժակիցը նախապես Ճալտնիէ (1.դժ Դեշժան թունելիճամար ռՎ մասշտաբը ընտրվում է, ելնելով լաբորատորիայի «նարավորությունից, մոդելի ելքի մեժությունից, չափման ճշտությունից, ինչոլնս նան ստնտեսապես նվլատակաճարմարությանպայմանից: Է. ընդունել

Մարուտանառաջարկում է, «51.

արժեք,որոշվումէ մոդելի Տալովչ-ին մոտավոր մոտեցումով: որի կառուցմանէ փորձարկմանմիթունելի մոտավոր երկարությունը, նական

ջոցով ճշտվել է 1-5 ն ապա նրա երկարությունը: մոտ Մոդելում թունելի ստացվել է Դշտվաժարժեքը մեզ են աստիճանականմոսոնմասշտաբը որոշվում երկարությունը ն խցերի Համար առանձին բոտ խո-ի նվազագույն վերին ե ներքին ցումով, ն առավելագույն արժեքների: 1. Ըստ ԱՍ-կունենանք ընդունելության -- 0,025: մ: ար «6888,4 մ: մ. --4յծ նբ---0,0129: ազ-- 47,814: 1

15-Ը 0,025:

որոշում մոտեցում Առաջին

Վո--4,6 արամագիծը՝

Բատ

( ԶԱ-Տ

4,6

արամագծից:

(6.16)-ի

կլինի

ի Կի նի՝

վրա թո" Լի բկարությու Մոդելի Շ8488,4 "3: մ(169,0 Լ,-- 39,1 2»վ76,2 նր

նելի

ճշտում ենք ԵՐկրոշղմոտեցում. 4,6

Չ.-Տ

գլ:

47,813. Բաո

Օ-ն

0,9լ29 ԴՎՕ,01

ՏՏո4.

Հ-0,529(0,676), Յ.ոց6 Հ ՉՑ.25 17672

Ըստ որք՝ ա

Վ»),

Այս ճանդգամանքը բարդացնում է մոդելավորումը, քանի որ փոեն ն մոդելի .-ն, փոխվում բոլոր խելով մասշտաբները չափերը:բաղի մ ողելում թունելի Մոդելի Համար |.-ն որոշվում է փորձնական եղանակով, աստիճա-

ըստ

ունննբ ճիդրավլիկական «աշվարկք բնօրինակի «ամար չո--0:0129 (Վերին խցի աշխատանքի սլայմանից -ի «նարավոր ամենափոքրը արժեքը) ն խոու--0,0167 (ներքին խցի աշխատանքի պայմանից յ-ի ճնարավոր ամեննամեժարժեքը):

0,542(0,694),

Ա-ում 247,813 0,542: 3--39,1(42,4):

ճնշման թունել-ճաՇրինակ 6.1: Շոմբի Հիդրոէլեկտրակայանի վասարակշոող աշտարակ ճամալիրը մոդելավորման ժամանակ նշված մ, պայմանից նպատակաճարժարէ ընդունել մոդելի տրամագիծը(ս--0,096 իսկ թունելի

ԽՏ լ 0,0129

«ա.6888:4 0,025

Մոդելում թունելի երկարության մասշտաբը

այն ճարցր։ քե ինչես

վերին գործակիցներՀավասարակշռող ավազանի

մ,ՎՂ.

մտցնել ներքին խցերի ծավալները որոշելիս, երենմոդելավորման ժամանակ կորոզիայի դատճառով մոդելի 7-ն Տաշվարկայինի նկատմամբ փոխվել է: ուղղորդ

է նան

ընդունելով արժեքը

15--0,025:

Այսղիսով, որպես նլակետային ունենք ալ հ Զյչ մասշտաբները ն կամ բատ մէր կատարելով ընդունելություն րստ Է Մարուտայիապ--. եննք մնացած մասշտաբները որոչում կողմից աաջարկված զգվ--Ար, (6.17) Համակարգից: Ձստ այս մասշտաբներիկատարվում է աղավաղված երկրաչափական մասշատրբներով մոդելավորում:նշենք, որ եթե ընդունենք ոլ--1, ապա երկու դեւլքում էլ մողնլավորումը դառնում է բուռ Ֆրուդիս

Մեր կողմից քննարկված

ենք Չ..-ի մոտավոր

0599:

ՀՆԻ

ՄՈԴ

(6.17)-ի որոչում ԽՀ

Յ՞ ՞

մ(163,5 168854.լ77,05 ,7 Դ9,66

2-38.66(49,0),

ենք փյուս

52913"

մասշտաբները. (

Ագ-»-ԱԼրա-Ցը «59,11/Ռառր,68(7,38), /

ոլ

7,68

գ1/ Հաց լա»» 7Խ68(7

) ,

Լ,72(9,58) ար ԼաոՀար ո՞ոքիաի

(6 18) ՛

մոդելի չափերը ներքին

ՏթԱ

թ1

է/2

2-57:

«յյ

Ւ/2

աի

որոշվեց 7

0,096

-):2

ՕՕ

մ:

ՀՎ-Տ ձնետկաբար,

«0,096

Գո. մ,

մ, իակ

(6-19)

օրինակիձեով աստիճանական մուհցումով Առաջին

Հ-0.049:

3,8 :աձ0:

3,8 բնօրինակում այն ճավասար է՝ մբՀՀ աա

Մոդելի վրա թունելի տրամագիծը որոշվնը անել մ,

ռլ

Գյ --ԱչՀՅՏ

Այն:

ընդունվեց զք--զվ պայմանը: Այս դնպքում բոտ (6.172)-ից կստանաք.

են

որոշված հբ-ի խԽոիդատարկման ամանից րոտ առավելագույն արժեքի՝ 7բ--Ս,0162 (արդյունքները տրված են փակադծերիմեջ): Մեր կողմիցկատարված փորձնական ուսումնասիրությունների Հնարավորություն տվեցին, օդտաղդործելովաղավաղված երկրա. չափական մասշտաբների, կատարել ՇամբիՏիդրոէլնկորակայանի ճավասարակշոռղ աշյտարակի աշխատանքային պայմանների ն բնորոշ մեծությունների ուսումնասիրություն ն նախաղզծայինտվյալների ճշտում: Օրինակ 6.2: Շրի (անկա ճՃանրապետությունումկառուցվող Սամանոլա-Վեվա Հիդրուլեկտրակալյանի նախագծման մամանակ Հիդրավլիկական մոդելավորման ներարկվել ճնշման թունել-ճավասարակչշոող ավազան ճամալիրը: Մոդելավորմանժամանակ (5.12) Համալիրը փակելու ճամար բացի Զ-ի, Օգ-իչ «. -1 մասշտաբների բնտրումից լրացուցիչ

նույն ձնով կատարված է մասշտաբների ընտրությունը

զ.

գ0--Ց«Հ«0806-գ30դ«59,14 ։ 7.68--26800(21902), 516 աաա

5/2

ելքի մառշտաբը կլինի՝

0,529-1--206625(161693): գաաօնռլ աձ7,813:

Ծավալի մասշտաբը կլինի՝

Ազ

զլ-5

0,50

ա»-»ուօ-40580»-12

գլՀ-Յ.ՀՄա80122«9 գզ-առյու-«40թ 8,95»

11 2-40 ԳՀ»Արթ-գ

(5-19)-ի:»որո

զգլՀ-0,ն6ն1 ներբին

Ասա ելնելով

Հաշվարկիմիջոցավ որոշվեց

խցի ճամար

13.

ճան ՆօուաՅյ

33--38

Օ.

թու

ԽՀՂՑԱՇԸՑԱՃ

Ը.

15. Ղահ

Ճէլ

ռքցթաճ

Ճո.

ՇՇք,

8.-- ՄՈւմֆփօրճոմ մոԻ06

Օ.

ԽՑի

Հե140218

ՍՄՈօՇՂքՕՇաւօ

«.--- 135.

ոռքնօրքճում ՈՇրՇԽՏԻ:ե Խտ Ը. ՁաճըոՇոուճ,1988, «Ք 9, 122--124 Ը

Տու 0.

16. ՈՇՏՃԽՀ

ՕԳՏԱԳՈՐԾՎԱԾ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՑԱՆԿ

17. ՂՉՕԽԽՅՈշՀՃՅ:Ւ

Օ. ԱՎՇԸԽՕԿ

1. ԽօՐՑուցոօտ Ճ.

-- ԽՆ:

ջտեւճո Ը.

բասշո

Կարուց

Ճ.

Շ. Լ

Ց.

օ. ԽԷոտօու

ՀէՇլն,

11.

ձր.

թօօըո)ճքռ

ճո `

ր.

1967,

212.

Շ.

20.

ԽԻՃ

հօ0ՌըՕՈՄ

էջ:

8.--

ՂԷԼ

Ո0ՆԾԵՅ.

ՑԽԱԸՕԽՕԵՃՈԾթԵԵՐՆՐյլք01ՇՃԻՅՎՇՇԽԱՃ

ըճշգորօո

ո.

մաճ6օօք7-

8010ոթծոշն

Ը.

ՃՃՃԼ

Խմյլմ08

Խրո

3, 1978, 29--33

80181681 էնք

-- ՔՆ:

Ը,

Օ., Էոքճոօյոո Ճքեւ ԷԼ ՇԸՔ, ՛

Լ,

ԷԼ-«ճքու "

Օ., հ1ճքյաթօօաո9. Ի.

117,

31821010 ոտղքոտոՒԿՇՇԽՕԵՄ ըձՇգօ17 ՂԷԼ ո. ՃՀՃ, 68 5, 1978, 33--39 Ը.

Ծոուած

ԽՕղՇրիքօ8411.

«0Փֆուածորճ ԸօՈթօ1ԲՑՄ6Ի84 ՂԻ 1138. Ճէլ Ճքո. ՇՇՇ.

22.

Շպուոաօտ Ւ.

25.

Եղոօտ

23.

Վօջ 8. 1.

ՀՅ:Յ1թՅի 0Շը062

Ը.

օքճտաօաքաօց

Ը.

Ճ. աճ

ԱՍՇՂՕՏԱՒԼ

Մ.

2ԱԽԱԾՇ1Ի

1ԹԻ:6:11

ոօտոքչյծօրեծ.

ՃԱ

ՆՈՑ ի տժոօեք

ՆԿՕԸՆՅ

ՂԷԼ

շճքոս

Ճ.

Է,

ԵՅաօդան

Շ.--

Շ6ՇՅՒՅՈՕՈՒԵՐ,

ք7ՃԽՃՄ, 5 6,

օա

38.

Լաւքոտումն օոեթետեւմ Ւ. Տոռոզյան

7.:

Ծոտ10ո.

Է.

Օո

էօ

Կոստ

հջմոոսկո

120.

խնորագիրթ ուրու, Հիղրավլինայի

ն.--

աւոօթ 8. "Լ, Որտոօոշճոմ Ճ, 1984, 309 Ը. ԹաօքՐօատնու, 25Տ06/2էօո

Ճ111.

Շքօնոտրււ, 1969, 464

27.

29. Խօ1ՇՏօստ ՒԼ

80:10-

1941,

ԻԼՕՇՏ:ԸքՐ0ԽՅՂՅ1,

--ՃՆ.:

6Յոտմ08.

ք.,

Իմորաթուսօաեօ6Շ պ0ԼՇՈ:ք0Օոոքծ,

լոշհլոօմ օքշո Հհռոոֆտ Է6561Շհ 1965, 14.

լո

ԷՐ մոոսկբ

Լ, Ճհտօմ 0. Շաշսու ՃՏՇՃ. "օ1 95, Ս ԷԼ, քօշ.

մաք.

ՀԱ «Ծոքոօտ

16ոոո|

օք էհ

Քոքեո. 6367. մճոսոտ, 1969.

օ165Շ

շ.

1985,

էչ: ՄԼ:

1ոէճբոռ-

ԷԼ մոտսոտ

Յ0. ՊՈՅքաէտ Ճ1. ՃՏսքոռ մ.ՏոսէլԸր օԸնտեռր զճ

81Ը ՕօՏՇԱՅԷԹԸ չր

օք 6 օշհլքեու, ՆօԼ 5, ԱՋ, 1960, 413-418. 8սոթն,

"ԴՈմոօխ-հոլշջ""

111.

Ս. Մ., Բաց ճունճրի Հիղրավլիկայի խնդիրներ: Ղազարյան «Լույա»,

Շհռածուոո

ՎՇՇ,

ԲԱՇ,

ո,

Ա12:518010

ԷՇՀԸՂՏՈՈՅՅԱԱՏ

Ւ.-- ԴոՕըԵւքաԲԸՑՕՇ ՃէԼ Փ--Ի ՇՇՔ, ձքռ. «ճրստ ոռու, 138.

8021066քօՇեւ -- Ի.

ՂՒ,

«օթոտ

ԲուքոժորՎ6ՇՔրքքոշվօր

տեն.--

801066քօ6քյ. 8.-- Շոֆօոաւաճ -- 71: 1974,

էջ:

էլօոտ)

0ճթեւեւճ

ճրա. ՇՇՔ,

1138. ՒԼ

26.

28.

8ՕՂՕԸՑքՕՇաՕՐՕ

քմըստր

Լոաքօ1ՇՃԻԱՎՇԸՑ06 ՇլքՕոյ.

«/ՂՅրոոքոււճ». --

Վ. Հ. 25. Թորմաջյան

Ա.զոոււ

ԷԼՇքմունԽՇքիւ 06 71887ԽԲԱՈԼԸ --- 1138.ՂԷՒԼ ձքո. ՇՇՔ,

Ճճոորգո

Լ,

ՀՏ 6, 1960.

Ը.

ՄՌԹԵ-

80/1

Ը6քօ6ճճ1ոոճ

մշոքո3-

Բո ոքոտղիԿՇ«ր

ք.

ԱՑ, ՅԽճթոճուճ, ԻՇ 7, 1984, ձՂոաԸ:, 102--105

ԶԱ. ՇՅհօտւ

ՈՈՖՇ:ած89թմթն84իո0Ի0

ՔՅՇԿ6:

8.--

Շ8060101 աօն

Օ. 8.,

շատի

Ը.

օւ

ուքնթոավ ոճն քմ քճշվօր 60:4080Ր0 80Ղ0Շոմ8Յ8 8 ԷՇոքքյարՃք». ՇՇՐ, շճքոտ ՂՒԼ 7. 36, 5 3, 1983, 38--41 Շ.

ձՋ 2, 1982, 40--45

ՃՃՃՄ,

ԴքՅեԼԱՇԱ0Ր0

մրոտ ԽՅպՇքել 3988 աօաատոււքաօժեօն 1 քծեծտ. Ուղքճոոոմքւ». «Ցօոթօօեւ ք.

«պՅՇԱպՀԾ քթղոողրածոոօ0 6. Ե 3, 1984, 92--35 ՎԱԼ

ՈԱ,1975,

ՇՇՔ, օքու

ԷԹՇ, «6.

32111

ոճ

Էճոքոո-

3, 1973,

1138. ՒԼ

ԷքՆՐՈՕՐՕ ԸՇՎՇԷԱԼՆ.

Ը. 1982, 36--40

4, 1970, 54-97.

Լաղքն818Վ66:տչ

0. Քոշգըլ

13. Ղ0ԽԽՀԱԿՏՈԼ 8.

ոզ

տտոքճուղվճճեՕ ըճովե1Շ

Օ--Օ

4, 1971, 231--239

19. ՂՕԿաու ՂՕ67 արը

-- ԻՆ,Թհճքոո,

ոօ

Ը քՅԸՎՇԼԻԼ

1979, Թոճըոքք,

Ճ--Ռրսխշրու ԾմԼ:Ց2 4

էԼ

13ր.

ՂՕԽԵՑԱՒՑԻ

Ցեղ.

«օքու

2 ոճը,

19. Ն0ՇԽամոշե տւ Օ.

ֆօքաել եքոտեւ Ըո0601108 1086թ 8061: «ՕՊքՕաԼօՂԵՇ150»19565, ՔրլԱէ1 6--9, «օքոզ Հթյօռ

Ւմտքոտոիվծճի

ՔՆ:

8. ԼՕԽուատու

8օ1օ

1974,

8088348 Ճ.--ՔՀԸղքօրժոծոտծ ԻՏ 1էԼ ԼԼ,

Թ.

ՇՕօրտշ:Շհրն,

ԽԹ,

96, 75 4,

«ճ.

ճքո. ՇՇՔ,

Ճ11

8. Շոուէվր

10.

Ը.

7. Օոեճոտո 835.

01083.

Հիդրավլիկա,«Լույթ»,

ՇՂ

ՂՕտուճոյւտո Օ.

քՄոԸւՇ.

62.

Աոճտու Է, ո.--- ւղքմողւսօճճմն քթոճշսճլ 1982, 90. Եյւտոտ ծլի, ԼԽ68.

Մ.--

ԿԱՀԱՎՔԸՑՅԼ

81--97

ֆօքոե.

38ղուսօն

թյճղճո

հՆ-- Բ0ՅԿ0ՀԽ6

ՕԹշօողի

18.

մտան

րեն

81 4ՇԵՍԸԼ

16Շքթ28.օեօըոօօ 1438. ՑԵԱԼ 3286Ղ61148, մ,

7քճ8:շոնծ ԱՕ

Ր.--

Ճոսուքթզո մ.

քՖԸՂՅ:

5.-- ՄԸ1ՑԱՕՅԱՅԱԾՇՀՅ ԽՇՈՃՑԱՕԿՇրոօ6դոհնեծքաա 7111 ՇՇՇԾ,

60օթ3գճ իո.--

ՈօՏծրչիօ-

Ը.

Լ--,/1ոջճուճքյեւտ 6թյաթ

ՀովսեփյանՎ.

«80601108

Շ0

ՊԱՆԱՕՇԼ

ԷՇոքիտսն11Ա6ՇԻ

Էրոււելմ 1954, 5

մք.--ԹԵՐԸՕՃՕՇԿՕքօողիած

1979, 344 ՇրըօտաՅյւտր,

ԸՐԵԼ0, 2.

ԷԼ

ՈօՀՕԽՔ

16ՐՒՃԸԽՕՐԾ 8010Ճք4մ

1985, 6 9.

ԴքոոՂ

Ը8060ղդիօզ ՈՕՑՇքՃՒԾԸ18

ՂԷԼ «. ՃՃԿ.

օրմ

ՎԸ ՇՅՏէԵ

գլուխ

2ԱԱԱԳՈԶՈՈՎ:

. -

. ւ

գլուխ

ւ.

ռ ի

2.1. Ընդճանուր ջրանցքների յոնղեկություններ վերաբերյալ 2.2. Ջրի Հավասարաչողի չարժումը բաց Ճուներում . 2.3. Արագությունների բաշխումը կենդանի կտրվածքում 24 2.4. Ջրանցքների Հաշվարկի ճիմնական դեպքերը 55. 2.5. Հիդրավլիկականնպատակառարմար կտրվածթ 2.6. ջրանցքներում Թուլլոսթրելի արագությունները 2.2. խուտուկալված ջրանցքների ՀիդրավլիկականՀաշվարկը

Հեղուկի ճավասարաչափ շարժումը ջրանցքներում

երկրորգ

ԲՈՐ

որոշումը կարվածթում '

Ֆրանցրի կտրվածքի Հիղրավլիկական բնուցագրող մե20 ծությունները 1.2. էներգիայի կորուստների 1.3. ճնշման բաշխումը ջրանցքի կենդանի մԱ պիոֆիլովջրանցքներում ոնշման բաշխումը շրջանային 1.5. կտրվածբի տեսակարար էներդիան երնույքը 1.6. կավիտագիայի :2 երնույթը 1.7. Անրացիայի (1.

Հաշվարկը

ա սիկ

ճուներում

Ազատ մակեբնույթի կ

կորի

Սրանըքնե ւս բանցքների 5 Ճաշվա

ակներու

ԲԱՐ

գլուխ

տն

վերարերյալ

Ընդանուր

լեկու

ձորանայինչրճեռի ճաշ 4.8.

կլոր ծեդուկի

շիթի ուսբ

Վ.2. «Մարգարիտկայի»

1.6.

Սիֆոնային չր"եոների ի

կողային ջրչեռների Հ 13.

3.Վ.

Վ.Հ. Արոդաճոսների Տաշվ Վ.3. Խրաժուղայինջրճեռի

4.1.

Ջրճեռ կառուցվածքների ճիդրա

Ջորրորզ

4.9. ձատակազգծում կորա (փիրաժների) «Հաշվ

3.8.

ճաստատուն

Պրոֆիլում կոր Հատա

3.6.աա Յ.7.

3.5.

կառուցումը

Ոչ պրիզմառտիկ չրանց 3.4.

Հաստատուն

Պրիզմատիկջրանցջն

սարման ինտեդիման

ՅՑ

3.3.

ԷՀՄ-ի կիրառումով Ճե

3.2.

նհրա վերլուծությու

շարժման ճիժ Հեղուկի

3.1.

կառուցումը

Հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների ճիդրավլիկական ճաշվարկների Քատուկ Բարցերը

Առաջին

Հիմնականնշանակումներ

ննրածություն -

ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

գլուխ

Հեղուկի անբավասարաչափ կ փոփոխական բնութագրող մեծ

Երրբորգ

գլուխ

գյուխ

լավոր

առ

շմուսբ

նե

բի

ԲԱՐՈ

որոշումը մ .

բճտ

Ֆ ն.

բուդի

Բովանղդակություն

Ռեյնոլդսի լափանիչների Աղավաղված երկրաչափական մասշտաբներով մփոդելա-

Մոդե ոդ ման մ

վերաբերյալ

Ընդձանուբտեղեկություններ Հիղրավլիկական մողելավորման

վորում Օգտագործված ղրականությա պանկ

6.3.

6.2.

6.1.

Հիդրավլիկականմոդելավորում

Վեցերորդ

Հեղուկի երկչափ բուռն շարժումը 5.1. Հեղուկիերկչաի շարժման Ճավասարումնեիի 5.2. Շեղ Ճիդրավլիկականքոռիչք

Հիեգերորդ

Ա. Կ. Տոնոյան Տեխն,խմբագիր՝ Վ. մ. Թովմ սրթադրիչ՝ Վերատուկող

խմբագիր՝ ն. Գ. Ազատյան Խմբագիր՝0. Պ. Հակոբջանյան նկարիչ` Ա. Ռ. Օրանյան ել. խմբագիր՝ Վ. Ա. Ջբաղացպանյ

Մասն.

Ցեռնաշկպոլիտեխնիկա շինաբառբություն» մասճա

ՀԱ

ԵՎՋՐՀ

ՀԻԴՐԱՎԼԻԿԱԿԱՆ

ՋՐԱՆՑՔՆԵՐԻ

Վաչե Հովճ

77 2537 5.

03,

տպ.

13.0

օտ.

ա:

19.

12.

թ.

սովորական: Տպագրությունը՝ Հրատ 1181 Ժամ.: Տպարանակը՝1008:

գրքի Տառատեսակը՝

ղուն, ք.

Մ.. Ստորագրվածէ տպագրության՝

Խմաւոօն

Ց Ճքո. ՇՇք ոօ դշտոխ Քքօշրմլ-10, 71. Պոոտօքողնճ, 65.

ՐՇՇՃՇՆՈ6Ո

10քոօողկ.

ՂատօոքոՓուԻՔ

ԱՅԼՇՈԲՇԼՈ,

ոօոարրշփոք։

472: Դինը 80 կոպ.: Գատվեր՝ «ՎույատՀբառտարակչություն, երնան-8,կրիովի 19 113դ81615Ը180«Մ171Ը»,Բքշոաո-ց, ջո, Կաքոռռ |Գջ 2004 ճրատարակչությունննրի, պոլիգրաֆիայի ն գրքի առնտիի գործերի պետական կոմբածթ Բ 1 ռարորան, երնեսե--10, Ալավերդյան68:

բարձր: Թայմ. 18,0 ժամ.,

Ջառիսբ՝ 605Հ901)լ:: Թուղի՝ու.

Հանձնվածէ չաբվածբի՝ Վֆ տ 01970