UNIDO 2017
- Language:
- Հայերեն
- Subject:
- Տնտեսագիտություն
- Year:
- 2026
- ≈ %d min read:
- ≈ 34 min read
Բովանդակու թյու ն
ՆԵՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ...............................................................................................................................3 1. UNIDO-Ի ԴԵՐԸ, ՆՊԱՏԱԿՆԵՐԸ ԵՎ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ................................................................4 2. UNIDO-Ի ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅՈՒՆԸ 2016թ.-ԻՆ........................................................................13 3. UNIDO-Ի ԵՎ ՀՀ ՀԱՄԱԳՈՐԾԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆԸ......................................................................16 ԵԶՐԱԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆ.......................................................................................................................20 ՕԳՏԱԳՈՐԾՎԱԾ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՑԱՆԿ..............................................................................21
ՆԵՐԱԾՈՒԹ ՅՈՒՆ
Միավորված
ազգերի
կազմակերպության
արդյունաբերական
զարգացման կազմակերպությունը (United Nations Industrial Development Organization. UNIDO) մասնագիտացված գործակալություն է, որի ջանքերը կենտրոնացված
են
արտադրողականության
աղքատության բարձրացման
դեմ
միջոցով։
պայքարի UNIDO-ն
վրա`
օգնություն
է
ցուցաբերում զարգացող երկրներին և անցումային տնտեսությամբ երկրներին գլոբալիզացիայի ժամանակակից պայմաններում բևեռացման դեմ նրանց պայքարում։
Կազմակերպությունը
տեղեկատվությունը
և
համախմբում
տեխնոլոգիաները
և
է գիտելիքները, փորձը,
դրանով
իսկ
աջակցում
է
արտադրողական զբաղվածությանը, մրցունակ տնտեսության զարգացմանը և բնապահպանական կայունության ապահովմանը։ Ստեղծվել է 1966 թվականին, իսկ ՄԱԿ-ի հատուկ գործակալություն է դարձել 1985 թվականին։ ՄԱԿ-ի ընդհանուր համակարգի շրջանակներում UNIDO-ն պատասխանատու է զարգացող երկրների արդյունաբերական զարգացման համար։ UNIDO-ի գլխավոր շենքը գտնվում է Վիեննայում։ Որպես
գլոբալ
հարթակ
UNIDO-ն
հավաքում
և
տարածում
տեղեկատվություն արդյունաբերության հարցերի վերաբերյալ ապահովում,
որպեսզի
զարգացման
գործունեության
է
և հիմք է
ոլորտի
տարբեր
մասնակիցները` պետական և մասնավոր հատվածում որոշումների կայացման համար պատասխանատու անձինք, հասարակական կազմակերպությունները և միջազգային հանրությունն ամբողջությամբ, կարողանան ամրապնդել համագործակցությունը,
երկխոսություն
ծավալել
և
գործընկերային
հարաբերությունները զարգացնել իրենց առջև կանգնած խնդիրների լուծման համար։
Որպես
տեխնիկական
համագործակցության
հարցերի
գծով
հաստատություն` UNIDO-ն մշակում և իրականացնում է իր գործընկերներին աջակցության ծրագրեր արդյունաբերական զարգացման ոլորտում, ինչպես նաև առաջարկում է անհատական պահանջմունքների հիման վրա ծրագրերի մշակման
մասնագիտական
ծառայություններ։
Այս
երկու
հիմնական
գործառույթները միմյանց փոխլրացնող և փոխադարձ պայմանավորված են։ Մի կողմից UNIDO-ն կարող է ծանոթացնել տնտեսական քաղաքականությունը որոշող
անձանց
տեխնիկական
համագործակցության
ոլորտում
իր
աշխատանքային փորձի հետ, մյուս կողմից` Կազմակերպության վերլուծական պոտենցիալը թույլ է տալիս սահմանել տեխնիկական համագործակցության առաջնահերթությունները և օպտիմալ ուղղությունները։
1. UNIDO-Ի ԴԵՐԸ, ՆՊԱՏԱԿՆԵՐԸ ԵՎ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ
UNIDO-ն ՄԱԿ-ի մասնագիտացված հաստատությունն է, որն իր ամբողջ ջանքերը ներդնում է զարգացող երկրներում և անցումային տնտեսություն ունեցող
երկրներում
ապրող
մարդկանց
կյանքի
բարելավման
գործում
հիմնվելով դրանց արդյունաբերության զարգացման վրա: UNIDO-ի կողմից ներկայացվող ծառայությունները կոչված են օգնելու այդ երկրներին հաղթահարել հասարակական և տնտեսական ոլորտներում առկա դժվարությունները և համաշխարհային շուկայում ավելի լայն մասնակցություն ձեռք բերել: Այն
հանդես
իրականացման
է մեջ
գալիս և
որպես
կատալիզատոր
մատուցում
է
սպառողների
փոփոխությունների համար
կարևոր
նշանակություն ունեցող արդյունաբերական ծառայություններ, որոնք օգնում են նրանց ապահովել սեփական տնտեսական բարեկեցությունը և զարգացնել ազգային ներուժը: 1
UNIDO-ի դերը UNIDO-ն իր շարքերում համախմբում է 169 երկիր և իրենից յուրահատուկ ֆորում է ներկայացնում համաշխարհային մակարդակով արդյունաբերական զարգացման խնդիրների քննարկման համար: Որպես ազնիվ միջնորդª այն կիրառում
է
իր
հաճախորդների
փոխլրացնող
հնարավորություններըª
նպատակ ունենալով համաշխարհային մակարդակով արդյունաբերության ոլորտում խթանել գործընկերային կապերին: UNIDO-ն կատարում է երկակի գործողությունª հանդես գալով որպես.
http://bibliofond.ru/view.aspx?id=45268#1
1.
Զարգացմանը աջակցող և խթանող համաշխարհային ֆորում
Այս դերում հանդես գալովª UNIDO-ն օգնություն է ցուցաբերում այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են ª • գործընկերային
հարաբերությունների
նախաձեռնությունների
իրականացումըª
խթանումը
նպատակ
ունենալով
և աջակցել
համաշխարհային արդյունաբերական համագործակցությանը, • տեխնոլոգիաների և արդյունաբերական զարգացման մոտեցումների մասին գիտելիքների տարածումը, • մասնագիտացված հանդիպումների և հրապարակումների միջոցով արդյունաբերական զարգացման ոլորտում փորձի փոխանակումը, • զարգացող
երկրների
միջև
տնտեսական
համագործակցության
խթանումը, • արդյունաբերական
վիճակագրական
տվյալների
տրամադրումը
և
արդյունաբերության ոլորտում տվյալների և ստանդարտների միջազգային համադրելիության ապահովումը, • միջազգային
կոնվենցիաների,
ինչպիսին
էª
Մոնրեալի
արձանագրությունը, ինչպես նաև նորմերի և ստանդարտների, ինչպիսիք են ISO 9000-ը և ISO 14000-ը, մշակման և կիրառման գործում աջակցությունը, • տեխնոլոգիական,
արդյունաբերական
ծառայությունների
և
ներդրումների հետ կապված հարցերում որպես ազնիվ միջնորդ հանդես գալը: 2.
Համապարփակ ծառայությունների մատակարար տեխնիկական
համագործակցության ոլորտում UNIDO-ն գործնականում կիրառում է այնպիսի սկզբունքներ, որոնք ձևավորվել են համաշխարհային ֆորումների իրականացման ընթացքում, կառավարություններին, համապարփակ
հաստատություններին
ծառայություններ
և
ներկայացնելու
ձեռնարկություններին միջոցով
այնպիսի
ոլորտներում, ինչպիսիք ենª • արդյունաբերական քաղաքականության մշակումը և իրականացումը, • առանձին արդյունաբերական ենթաճյուղերի զարգացումը
• մասնավոր սեկտորի զարգացումը • էկոլոգիապես մաքուր տեխնոլոգիաների մշակումը և փոխանցումը • գործընկերային
հարաբերությունների
զարգացմանը
և
արդյունաբերության ոլորտում ներդրումներին օժանդակությունը • մարդկային ռեսուրսների զարգացումը:2 UNIDO-ն ծառայություններ է մատուցում սննդի, ապաստանի, հագուստի, առողջության, շրջակա միջավայրի պահպանության և էներգախնայողության ապահովման այնպիսի
գործում,
այսինքնª
ուղղություններում,
արտադրության
արդյունաբերական
որոնք
զարգացմանը
անմիջականորեն
և
զբաղվածության
գործունեության նպաստում
են
ապահովմանը,
աղքատության ծավալների կրճատմանը և հասարակական լարվածության կանխմանը: UNIDO-ն առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում ՄԱԿ-ի համակարգում և միջազգային հասարակության մեջ, քանի որ այն ունի փորձ սեկտորային զարգացման հարցերում, փորձագիտական գիտելիքներ արդյունաբերության և կադրային
ռեսուրսների
ձեռնարկությունների
հարցերում,
ինչը
գործունեությունն
թույլ
ուղղել
է
տալիս
դեպի
նրան
միջազգային
մակարդակում ամուր, փոխշահավետ գործընկերային հարաբերությունների զարգացմանը: Այն ունի նաև նոու-հաու (know-how) այնպիսի հարցերում, ինչպիսիք
են
ներդրումային,
տեխնոլոգիական
և
շրջակա
միջավայրի
պաշտպանության ոլորտները: Այս ամենը նրան ՄԱԿ-ի համակարգում կարևոր գործընկերներից մեկն է դարձնում. արդյունաբերության ոլորտում նրա կողմից ներկայացվող մասնագիտացված ծառայությունների շնորհիվ այն լրացնում է զարգացման ոլորտում այլ կազմակերպությունների ցուցաբերած ջանքերը, մասնավորապեսª ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրերի (ՄԱԶԾ) և Բրետոն-Վուդս ֆինանսական հաստատությունների: UNIDO-ի
ծառայությունները
տնտեսագետների մասնագետների
և
առաջարկվում
տեխնոլոգիայի
կողմից,
Վիեննայի
և իր
Шевчук В.А Организации ООН. – М.: Анкил, 2000 – 351 с.
շրջակա
են
ինժեներների,
միջավայրի
շտաբում,
ինչպես
հարցերով նաև
մասնագետների կողմից, ովքեր աշխատում են Ներդրման և տեխնոլոգիաների խթանման ծառայության գրասենյակների ցանցում (ՆՏԽԳ ցանց) և առանձին վայրերում,
ինչպես
նաև
մոտ
միջազգային
փորձագետների
և
խորհրդատուների կողմից:
Առաջնահերթություններ Իր
հաճախորդների
պահանջները
առավել
արդյունավետ
կերպով
բավարարելու և ռեսուրսներն առավել արդյունավետ կերպով օգտագործելու նպատակովª UNIDO-ն կազմակերպում է իր աշխատանքը յոթ հիմնական գերակա ոլորտներովª •
ռազմավարություններ, քաղաքականություն և կազմակերպչական
կառույցի ստեղծում համաշխարհային տնտեսական ինտեգրման համար • շրջակա միջավայր և էներգետիկա • փոքր և միջին ձեռնարկություններ.քաղաքականություն, կապի ցանցեր և հիմնական տեխնիկական աջակցություն • նորարարություն,
արտադրողականության
և
որակի
բարձրացում
միջազգային մրցունակության հասնելու համար • գյուղական վայրերի արդյունաբերական զարգացում • Աֆրիկա և ամենաքիչ զարգացած երկրներ. արդյունաբերության և գյուղատնտեսության միջև կապերի հաստատում:3 90-ական թթ.-ին զարգացման ոլորտում տնտեսական դրության և գերակա խնդիրների փոփոխման հետևանքով առաջացած խնդիրներին բախվելովª UNIDO-ն
1993թ.-ին
գործունեության
սկսեց
ծրագրերը
խոշոր
բարեփոխում
նորացնել:
անցկացնել
Բարեփոխումների
սկիզբը
և
իր
դրվեց
Յաունդեի հռչակագրով, որն ընդունվեց UNIDO-ի գլխավոր խորհրդաժողովի հինգերորդ նստաշրջանի ժամանակ: Բարեփոխումային ջանքերը կենտրոնացված էին հետևյալ հիմնական ուղղություններովª
• UNIDO-ի
ծառայությունների
վրա
ուղղվածություն
Шевчук В.А Организации ООН. – М.: Анкил, 2000 – 351 с.
գործունեության
ավելի
հստակ
• Կառավարական
և
բյուջետային
կրճատումների
գործընթացների
կատարելագործում • Կառուցվածքային
փոփոխություններª
արդյունավետության
բարձրացման նպատակով Երկու տարուց ավելի քիչ ժամանակահատվածում այս բարեփոխումները վերափոխեցին ՅՈւՆԻԴՈ-ն, որը դարձավ ՄԱԿ-ի համակարգում առաջին կազմակերպություններից մեկը, որոնք
արագ
և
առավել
արդյունավետ
վերափոխում իրականացրին: UNIDO-ի գործունեության բնույթի փոփոխությունը իրականացվեց երեք հիմնական ուղղություններովª • գլոբալ ծածկույթª հատուկ ուշադրություն հատկացնելով մարզերին, մասնավորապեսª
աշխարհի
ամենաղքատ
երկրներին,
հատկապես
Աֆրիկային • արդյունաբերական ենթահատվածների քանակի կրճատումª հատուկ ուշադրություն
հատկացնելով
գյուղատնտեսական
արտադրությանը,
պարենային ոլորտին, հագուստի արտադրությանը և կացարանին • յոթ
առաջնային
առանցքային
թեմաներª
ոլորտներով,
որոնք
գործունեության սահմանում
են
հստակ
սահմանված
Կազմակերպության
աշխատանքի ծրագիրը: • Կատարվել
են
կառավարական
և
կառուցվածքային
բնույթի
արմատական փոփոխություններ, որոնք ազդել են UNIDO-ի գործունեության գրեթե բոլոր կողմերի վրաª սկսած վարչական ծախսերի կրճատումից, վերջացրած աշխատակիցների պարտականությունների վերանայումով:4 Այս փոփոխությունները, որոնք կատարվել էին Կազմակերպության նոր ռազմավարական գծին համաձայն, հնարավորություն տվեցին ավելի մեծ արդյունքների հասնել: Ավագ ղեկավարության մեկ օղակ վերացվեց, UNIDO-ի կազմակերպչական կառուցվածքը ավելի պարզ և արդյունավետ դարձավ, ինչը հնարավորություն տվեց բյուջետային ծախսերի զգալի կրճատում ապահովել: 1993թ.-ի համեմատությամբª UNIDO-ի անձնակազմը 38 տոկոսով կրճատվեց, և
http://bibliofond.ru/view.aspx?id=45268#1
վարչական աջակցության համար Կազմակերպության ընդհանուր բյուջեից հատկացվող
դրամական
միջոցները
կրճատվեցին
մինչև
տոկոս.
ներկայումս դրա գործունեության համար նախատեսված ծախսերի 88 տոկոսն ուղղվում
է
անմիջապես
սպառողական
երկրներին
ծառայությունների
մատուցմանը: 1994-1995թթ.-ին հաստատված նախագծերի 40 տոկոսը բաժին ընկավ աֆրիկյան մայրցամաքին, որին առաջնային ուշադրություն է հատկացվում UNIDO-ի օգնության ծրագրերում, ընդ որում, ավելի ու ավելի շատ նախագծեր են
իրականացվում
համագործակցող
մասնավոր զարգացող
սեկտորում: երկրների
Կազմակերպության մասնավոր
հետ
սեկտորի
ներկայացուցիչների թիվը, ընդհանուր առմամբ, կրկնապատկվել է վերջին երեք տարիներինª հասնելով մոտ 50 տոկոսի: Միևնույն ժամանակ տեխնիկական համագործակցության ոլորտում օգնություն ստացած մասնավոր սեկտորի ներկայացուցիչների թիվն աճել է, և ներկայումս նրանց վրա է ծախսվում այդ օգնության 80 տոկոսը: 5 2016 թվականի հունվարի 1-ից պաշտոնապես ուժի մեջ մտան «Կայուն զարգացման
օրակարգում»
ներառված
կայուն
զարգացման
նպատակներն՝ ընդունված աշխարհի երկրների առաջնորդների կողմից 2015թ. սեպտեմբերին կայացած ՄԱԿ-ի պատմական գագաթնաժողովի ժամանակ: Առաջիկա 15 տարիների ընթացքում՝ առաջնորդվելով բոլորին վերաբերող այս նոր նպատակներով, երկրները կհամախմբեն իրենց ջանքերը՝ վերացնելու աղքատությունն իր բոլոր ձևերով, պայքարելու անհավասարությունների դեմ և լուծելու կլիմայի փոփոխության հետ կապված խնդիրները՝ միաժամանակ հետևելով, որ ոչ ոք չանտեսվի: Կայուն
զարգացման
նպատակները
հիմնվում
են
հազարամյակի
զարգացման նպատակների (ՀԶՆ) արձանագրած հաջողությունների վրա և նպատակաուղղված են վերացնելու աղքատությունն իր բոլոր ձևերով ու դրսևորումներով: Նոր նպատակները բացառիկ են այնքանով, որ բոլոր երկրներին, այդ թվում հարուստ, աղքատ և միջին եկամուտ ունեցող երկրներ,
http://bibliofond.ru/view.aspx?id=45268#1
կոչ են անում անցնել գործողությունների՝ խթանելու բարգավաճումը և միաժամանակ պաշտպանելու մոլորակը: Այստեղ հաշվի է առնված,
որ
աղքատության վերացումը պետք է ուղեկցվի այնպիսի ռազմավարությունների կիրառմամբ, որոնք կնպաստեն տնտեսական աճի խթանմանը և սոցիալական
կարիքների
առողջապահության,
բավարարմանը,
սոցիալական
հնարավորությունների
այդ
թվում՝
պաշտպանության
ոլորտներում՝
միաժամանակ
և
մի շարք
կրթության, աշխատանքի
լուծելով
կլիմայի
փոփոխության և շրջակա միջավայրի հետ կապված խնդիրները: Թեև կայուն զարգացման նպատակներն իրավաբանորեն պարտադիր չեն, կառավարություններից ակնկալվում է ստանձնել հանձնառություններ և մշակել ազգային ծրագրեր այդ 17 նպատակներին հասնելու համար: Երկրներն առաջնային պատասխանատվություն ունեն իրականացնելու հետևողական գործողություններ և դիտարկելու նպատակների իրագործման առաջնթացը, ինչը
պահանջում
հավաքագրում:
է
որակյալ
ու
մատչելի
Տարածաշրջանային
հետագա
տվյալների
ժամանակին
գործողություններն
ու
դիտարկումները հիմնված կլինեն ազգային մակարդակի վերլուծությունների վրա
և
կնպաստեն
հետագա
գործողությունների
ու
դիտարկումների
իրականացմանը գլոբալ մակարդակում: Գլոբալ մակարդակով 169 թիրախներից բաղկացած 17 նպատակներն ենª 1. Ոչ աղքատությանը - ամենուրեք վերացնել աղքատությունըª իր բոլոր ձևերով և դրսևորումներով: 2. Ոչ սովին- վերացնել սովը, հասնել պարենային ապահովության ու բարելավված սնուցման, խթանել գյուղատնտեսության կայուն զարգացումը: 3. Առողջապահություն և բարեկեցություն- ապահովել առողջ կյանք և խթանել բարեկեցություն բոլորի համարª անկախ տարիքից: 4. Որակյալ կրթությու ն- ապահովել ներառական ու համապատասխան որակյալ կրթություն բոլորի համար և խթանել ողջ կյանքի ընթացքում ուսման հնարավորություններ:
5. Գենդերային հավասարություն- հասնել գենդերային հավասարության և զարացնել բոլոր կանանց ու աղջիկներին: 6. Մաքուր
ջուր
և
սանիտարական
պայմաններ-
ապահովել
հասանելիություն և կայուն ձևով կառավարել ջուրն ու սանիտարական պայմանները բոլորի համար: 7. Մատչելի և մաքուր էներգիա - ապահովել բոլորի համար մատչելի, հուսալի, կայուն և ժամանակակից էներգիայի հասանելիություն: 8. Արժանապատիվ
աշխատանք
և
տնտեսական
աճ-
խթանել
կայացած, ներառական և կայուն տնտեսական աճ, լիարժեք և արտարողական զբաղվածություն և արժանապատիվ աշխատանք բոլորի համար: 9. Արդյունաբերական
նորարարություն
և
ենթակառուցվածքներ-
ստեղծել դիմակայուն ենթակառուցվածքներ, աջակցել ներառական և կայուն արդյունաբերության զարգացմանը և խթանել նորարարությունը: 10.
Կրճատված
անհավասարություն-
կրճատել
անհավասարությունը երկրների ներսում և դրանց միջև: 11.
Կայուն քաղաքներ և համայնքներ- քաղաքները և մարդկային
բնակավայրերը դարձնել ներառական, դիմակայուն, անվտանգ և կայուն: 12.
Պատասխանատու սպառում և արտադրություն- ապահովել
սպառման և արտադրության կայուն մոդելներ: 13.
Գործողություն
գործողութ-յուններª
ի
նպաստ
պայքարելու
կլիմայի-
կլիմայի
ձեռնարկել
անհապաղ
փոփոխության
և
դրա
ազդեցությունների դեմ: 14.
Կյանքը ջրի տակ- ապահովել օվկիանոսների, ծովերի ու ջրային
պաշարների պահպանությունը և կայուն օգտագործումըª հանուն կայուն զարգացման: 15.
Կյանքը
ցամաքում-
ցամաքային
էկոհամակարգերի
անտառների
կայուն
պահպանել, կայուն
կառավարումը,
վերականգնել
օգտագործումը,
պայքարել
և
խթանել
ապահովել
անապատացման
դեմ,
դաարեցնել
և
շրջադարձել
հողերի
վատթարացումը,
կասեցնել
կենսաբազմազանության կորուստը:
Խաղաղություն, արդարություն և մաքուր հաստատություններ-
16.
խթանել խաղաղ և ներառական հասարակությունների կառուցումըª հանուն կայուն զարգացման, բոլորի համար հասանելի դարձնել արդարությունը, բոլոր մակարդակներում
ստեղծել
արդյունավետ,
հաշվետու
և
ներառական
հաստատություններ:
Համագործակցությունª
17. կայուն
զարգացման
նպատակների
իրագործման
միջոցները
և
համար-
ուժեղացնել
ակտիվացնել
գլոբալ
գործընկերությունը հանուն այս նպատակի:6
UNIDO-ի կառուցվածքը և ռեսուրսները UNIDO-ի գլխավոր տնօրենի գործառույթներն իրականացնում է Լի Յոնգը (Չինաստան), ով ընտրվել է 2013թ.-ին 4 տարի ժամկետով: Կազմակերպության կառավարական մարմիններն են Գլխավոր խորհրդաժողովը, որը, որպես կանոն, անցկացվում է երկու տարին մեկ, Արդյունաբերական խորհուրդը
և
Ծրագրային
և
բյուջետային
հարցերով
զարգացման
հանձնաժողովը:
Խորհուրդը կազմված է 53 անդամ-պետությունների ներկայացուցիչներից, ովքեր
ընտրվում
են
Գլխավոր
ժամկետովª
աշխարհագրական
պարտադիր
հետևելով:
խորհրդաժողովի արդարացի
Հանձնաժողովը
ժամանակ,
բաշխման
բաղկացած
է
տարի
սկզբունքին
անդամ-
պետություններից, որոնք նույնպես ընտրվում են Գլխավոր խորհրդաժողովի ժամանակ, երկու տարի ժամկետով: 2015թ.-ի նոյեմբերի դրությամբª UNIDO-ն միավորում է 172 պետություն, որոնք բոլորն էլ ՄԱԿ-ի անդամ-պետություններ են:7 UNIDO-ն իր գրասենյակն ունի ԺՆևում և Նյու Յորքում, որոնք կապ են պահպանում
անդամ
պետությունների
և
ՄԱԿ-ի
համակարգի
այլ
կազմակերպությունների հետ: UNIDO-ի տարբեր երկրներում ղեկավարները (Country
Director-CD)
պատասխանատու
http://www.un.am http://www.un.am/hy/agency/UNIDO
են
ՄԱԶԾ-ի
անվտանգության
ծրագրերի շրջանակներում արդյունաբերական սեկտորի գործունեության համար:
ՄԱԶԾ-ի
և
CD-ի
ներկայացուցիչ-բնակիչներին
օգնություն
են
ցուցաբերում մասնագետների կատեգորիայի կրտսեր աշխատակիցները, որոնց պաշտոնները ֆինանսավորվում են դոնոր երկրների վճարներից: UNIDO-ն ունի Ներդրման և տեխնոլոգիաների խթանման ծառայության (ՆՏԽԳ) գրասենյակներ Աթենքում, Ամմանում, Բահրեյնում, Վարշավայում, Վիեննայում,
Միլանում, Մոլդովայում,
Մոսկվայում,
Փարիզում,
Պեկինում,
Սեուլում, Սլովակիայում, Ստամբուլում, Թունիսում, Տոկիոյում և Ցյուրիխում և ավելի քան 50 աջակցության գրասենյակներ (կիզակետային միավորներ) ամբողջ աշխարհում:8
Ռեսուրսներ Որպես
ֆինանսավորման
աղբյուրներ
են
ծառայում
անդամ-
պետությունների գնահատված ներդրումները, ՄԱԿ-ի համակարգի ֆոնդերը, կառավարական
ֆոնդերը,
հաստատությունների
դրամական
միջոցները,
որոնք ֆինանսավորում են զարգացումը և հավատարմագրային ֆոնդերը: Տեխնիկական համագործակցության ոլորտում (Technical Assistance)ª UNIDO-ն ի
լրումն
ՄԱԶԾ
զարգացման
դրամական ֆոնդ
միջոցներիª
(ԱԶՖ),
ունի
Մոնրեալի
նաև
Արդյունաբերական
արձանագրությունից
և
հավատարմագրային ֆոնդերից ստացվող դրամական միջոցներ: Ամեն տարի UNIDO-ն ստորագրում է շուրջ 200 պայմանագիր 14 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ և 20 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ սարքավորումների պատվերներ
տալիս:
Կադրերի
վերապատրաստման
համար
կազմակերպության տարեկան ծախսերըª կրթաթոշակների հատկացման, ուսումնական շրջագայությունների և հավաքական ուսուցման ձևով, հասնում են մոտ 14 մլն ԱՄՆ դոլարի:9
Ժամանակակից գիտության կենտրոններ UNIDO-ի
նախաձեռնությամբ
կենսատեխնոլոգիայի
միջազգային
ստեղծված կենտրոնը
http://bibliofond.ru/view.aspx?id=45268#1 Шевчук В.А Организации ООН. – М.: Анкил, 2000 – 351 с.
Գենետիկ
ինժեներիայի
և
Դելիում
(Հնդկաստան)
և
Տրիեստում
(Իտալիա)
ունեցած
գրասենյակներով,
1995թ.-ին
անկախ
միջազգային կազմակերպության կարգավիճակ է ձեռք բերել: Բացի դրանից, UNIDO-ն սատարում է այնպիսի կենտրոններին, ինչպիսիք են Գիտության և նորագույն տեխնոլոգիաների միջազգային կենտրոնը (ICST) Տրիեստում և Արևային
էներգիայի
օգտագործման
կենտրոնը
(ԱԷՕԿ)
Պերթում,
Ավստրալիայում:
Պարբերական հրապարակումներ • «UNIDO հարցեր» • «UNIDO ներդրումային ծառայության բանբեր» • «ՊրոԻնվեստ» • «UNIDO տարեկան զեկույց» • «Տարեկան տեսություն» • «Հաշվետվություն համաշխարհային արդյունաբերական զարգացման մասին» • «Արդյունաբերական
վիճակագրության
միջազգային
տարեգիրք»
«Մոնիտոր» շարքի • «UNIDO-ի ձեռնարկ արդյունաբերական զարգացման համար կադրերի վերապատրաստման հնարավորությունների մասին»
Տեղեկատվական ցանցեր և տվյալների բազաներ • Արդյունաբերական և տեխնոլոգիական տեղեկատվության բանկ (INTIB) • Կենսանվտանգության և խորհրդատվական ծառայությունների գծով տեղեկատվական ցանց (BINAS) • Համաշխարհային ներդրումային ցանցի ծառայություն (WINS) • Բիզնեսի
և
արդյունաբերության
ոլորտում
կրթություն
ստանալու
հնարավորությունների համաշխարհային ցանց (GLOBE-IN) • Արդյունաբերական վիճակագրության վերաբերյալ տվյալների բազա
(INDSTAT),
Հումքային
ապրանքների
վերաբերյալ տվյալների բազա (COMBAL)
պաշարների
վիճակագրության
• Արդյունաբերական զարգացման հարցերի վերաբերյալ շարադրողական ամփոփագիր (IDA) • Տեղեկատվական
աղբյուրների
գծով
միջազգային
տեղեկատու
համակարգ (IRS) • Տեղեկատվական ռեսուրսների կառավարման համակարգ (IRMS) • Կադրերի պատրաստման և հատուկ փորձի հարցերով տեղեկատվաուղղորդական համակարգ (TSRS-INRES) Ներկայումս այս ռեսուրսներից շատերը հասանելի են UNIDO Exchange ինտերնետ-բորսայի միջոցով:10
2. UNIDO-Ի ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹ ՅՈՒՆԸ 2016թ.-ԻՆ
UNIDO-ի տեխնոլոգիական զարգացման աջակցությունը: Տեխնոլոգիաների ձեռք բերումը և տարածումը հանդիսանում է UNIDO-ի կողմից անդամ երկրներին ցուցաբերվող աջակցության գլխավոր ոլորտներից մեկը: Այս ոլորտում իրականացվող աշխատանքների հիմնական մասն իրականացվում
է
համապատասխան
տեխնոլոգիական
զարգացման
համագործակցության մեխանիզմի և դրա երեք գործիքների միջոցովª ՄԱԿ-ի գիտության,
տեխնիկայի
և
ինովացիաների
կայուն
զարգացման
միջգերատեսչական նպատակային խմբերի, ՄԱԿ-ի գիտության, տեխնիկայի և ինովացիաների կայուն զարգացման բազմակողմ համատեղ գիտաժողովի, և առցանց հարթակովª որպես գիտության, տեխնիկայի և ծրագրավորման ոլորտում
առկա
նախաձեռնությունների
ստացման աղբյուր:11
Шевчук В.А Организации ООН. – М.: Анкил, 2000 – 351 с. UNIDO Ежегодный доклад 2016. Вена, 2017 г.
վերաբերյալ
ինֆորմացիայի
Ամբողջ տարվա ընթացքում UNIDO-ն մասնակցել է աշխատանքային խմբերի
և
միջգերատեսչական
միջոցառումներին
և
խմբերի
գիտաժողովներին:
կողմից
Գիտության,
իրականացված տեխնիկայի
և
նորարարության ոլորտում UNIDO-ի միջոցառումների մանրամասն պլանը, որը ճշգրտվել և թարմացվել է հաշվետու տարվա ընթացքում, կազմում է այս ոլորտում ՄԱԿ-ի աշխատանքների հիմքը: 2017-2018թթ.
նախատեսվում
է
իրականացնել
գիտատեխնիկական
քաղաքականության հարցերով դասընթացների կազմակերպում, որը պետք է իրականացվի UNIDO-ի և ՄԱԿ-ի այլ կազմակերպությունների կողմից: Քենիայում
ավելի
քան
ձեռնարկություններ
հաշվետու
տարվա
ընթացքում UNIDO-ի կողմից ստացել են տեխնիկական համագործակցություն:
Տնտեսական մրցունակության բարձրացում: Իր մանդատի շրջանակներում, ուղղված անցումային և զարգացող երկրներում տնտեսական մրցունակության բարձրացմանը, UNIDO-ն խթանում է տնտեսական և արտադրական աճին, խրախուսում ձեռնարկատիրությունը, մեծացնում արտադրության առևտրային ներուժը և երաշխավորում, որ բոլոր երկրները կարող են օգուտներ քաղել միջազգային առևտրից և տեխնիկական առաջընթացիցª ի հաշիվ ժամանակակից արտադրական քաղաքականության կիրառման և համաշխարհային ստանարտների և նորմերի կիրառման: UNIDO-ն
աջակցում
ագրոարդյունաբերությանը,
է
արդյունաբերության տեքստիլ
և
մի
կաշվի
շարք
ճյուղերիª
արտադրությանը,
ավտոմեքենաների և դեղամիջոցների արտադրությանը, արդիականացնել արտադրանքը, արտադրությունը և իրացման շխթան, օգտագործել ՓՄՁ-ների կլաստերների ներուժը: Հայստանում ծրագիրը
թույլ
Ռուսաստանի է
տվել
Դաշնության
տեքստիլ
և
կողմից կարի
ֆինանսավորվող
արդյունաբերության
ձեռնարկություններին ստեղծել և ներկայացնել սեփական հավաքածուները միջազգային և տարածաշրջանային տոնավաճառներում և կապեր հաստատել տարածաշրջանային տարբեր առևտրային ցանցերի հետ: Տաջիկստանում
իրականացվող երկամյա ծրագրի շրջանակներում, որը ֆինանսավորվում էր ՌԴ-ի
և
Չինաստանի
գորգագործության
և
կողմից,
UNIDO-ն
ասեղնագործության
օգնություն
մի
շարք
է
ցուցաբերել
ձեռնարկությունների
արդիականացմանը: Արդյունքում ձեռնարկությունները ստացան միջազգային խոշոր
առևտրային ցանցի հետ
պայմանագիրª ձեռագործ գորգերի
և
մեքենայական արտադրության գորգերի, ինչպես նաև տնային տեքստիլի և տեղական
հյուրանոցների
համար
աքսեսուարների
արտադրության
և
վաճառքի գծով: Այս նախագիծը ներառում է նաև կրթական, սպասարկման կենտրոնի և ցուցասրահի ստեղծում, որը համագործակցում է Տաջիկստանի Արհեսագործների միության հետ:12
Իրավաբանական ծառայություններ: Իրավական հարցերով վերահսկողությունը աջակցություն է ցուցաբերում գործարարության բոլոր ուղղություններով և ծրագրերով, պաշտպանում է UNIDO-ի շահերը վեճերի քննարկման ժամանակ, և կարևոր դեր է խաղում ՄԱԿ-ի
արաջնահերթությունների
ներկայացնում
է
պաշտոնատար
և
ստատուսի
անձանց:
պաշտպանման
Հաշվետու
տարում
մեջ,
և
կտրուկ
բարձրացավ UNIDO-ի իրավաբանական ծառայությունների պահանջարկը: ՄԱԿ-ի կռավարման համակարգը ստացել է 920 հայցª իրավական օգնության և խորհրդատվությանª
միջազգային-իրավական
ծրագրերի
և
փաստաթղթերի ուսունասիրության համար: UNIDO-ն աջակցում է երկրներին իրենց բնական ռեսուրսների ռացիոնալ կիրառմանը,
ներառյալ
բազմակողմ
բնապահպանական
համագործակցությունների իրականացումը և էկոլոգիապես կայուն էներգիայի ստեղծմանը: UNIDO-ի էներգետիկ ծրագրերի փաթեթը կազմում է մոտ 285մլն. ԱՄՆ դոլար և ներառում է 120 ծրագիրª 60 երկրներում: 2016թ.-ին
UNIDO-ի
գնահատմանն
են
ներկայացվել
արդյունաբերական ծրագրեր, որոնցից հավանության են արժանացել 103-ըª 98%-ը:
UNIDO Ежегодный доклад 2016. Вена, 2017 г.
Ներկայացված ծրագրերից 30%-ը բաժին է ընկնում Աֆրիկային, 21%-ը Ասիական-Խաղաղօվկիանոսյան
տարածաշրջանին,
16%-ը
Արաբական
թերակղզուն, 6%-ը Լատինական Ամերիային և Կարիբյան ավազանին և 5%-ը Եվրոպային և Կենտրոնական Ասիային: Ըստ ոլորտների ներկայացված ծրագրերն ունեն հետևյալ տեսքըª գլոբալ և տարածաշրջանային ծրագրերª 22%, գործարարության զարգացմանը` 25%, շրջակա միջավայրի պաշտպանությանըª 30%, տնտեսական մրցունակության բարձրացումª 9%, խաչաձև բնույթ կրող խնդիրներª 14%:13 Հիմնական
դոնոր
երկրները
որոնց
կողմից
իրականացված
ֆինանսավորումը գերազանցում է 1մլն. $` Շվեդիա - 9,7 մլն. $, Շվեյցարիա - 8,5 մլն. $, Իտալիա - 7,8 մլն. $, Ճապոնիա - 6,6 մլն. $, Ավստրիա - 5,2 մլն. $, ՌԴ - 3,3 մլն. $, Չինաստան – 3 մլն. $, Նորվեգիա - 2,6 մլն. $, Բահրեյն - 8,5 մլն. $, Կորեա 7,8 մլն. $, Կանադա - 6,6 մլն. $, Սլովենիա - 5,2 մլն. $:14
UNIDO Ежегодный доклад 2016. Вена, 2017 г. с.40 UNIDO Ежегодный доклад 2016. Вена, 2017 г. с.38
3. UNIDO-Ի ԵՎ ՀՀ ՀԱՄԱԳՈՐԾԱԿՑՈՒԹ ՅՈՒՆԸ
UNIDO-ի հայաստանյան գրասենյակը հիմնադրվել է 2005 թ., սակայն իր համագործակցությունը
ՀՀ
Կառավարության,
մասնավորապես`
ՀՀ
էկոնոմիկայի և բնապահպանության նախարարությունների հետ սկսել է գրասենյակի հիմնումից շատ ավելի վաղ` տրամադրելով տեխնիկական աջակցություն տարբեր ոլորտներում, այդ թվում՝ ներդրումների խթանման, ՓՄՁ զարգացման, վտանգավոր թափոնների կայուն կառավարման և առավել մաքուր
արտադրությունների
խթանման:
թ.
կատարվել
է
երկրի
արդյունաբերական զարգացման կարիքների գնահատում ու վերլուծություն՝ նպատակ ունենալով պարզել UNIDO-ի տեխնիկական աջակցության կարիքն ունեցող առաջնահերթ ոլորտները: Ներկայումս
UNIDO-ն
տեխնիկական
օժանդակության
ծրագրեր
է
իրականացնում հետևյալ ոլորտներում. • ՓՄՁ-ների, մասնավորապես՝ սկսնակ բիզնեսների զարգացում. • բարենպաստ ներդրումային միջավայրի ստեղծում. • որակի ենթակառուցվածքների բարելավում. • արտահանմանն ուղղված արդյունաբերական ոլորտների զարգացում, մասնավորապես՝ տեքստիլի և հագուստի արտադրության արդիականացում. • մարզերում գյուղմթերքի վերամշակման արտադրական հզորությունների ստեղծում և գործարար խմբերի զարգացում. • մաքուր տեխնոլոգիաների և նորարարությունների վրա հիմնված սկսնակ բիզնեսներին աջակցություն. • արդյունաբերական գործընթացներում վերականգնվող էներգետիկայի և էներգախնայողության խթանում.
• ռեսուրսների
արդյունավետ
օգտագործում
և
առավել
մաքուր
արտադրությունների խթանում. • վտանգավոր թափոնների կայուն կառավարում. • օզոնային շերտի պահպանում:15 UNIDO-ն հատուկ ուշադրություն է դարձնում վերոնշյալ ոլորտներում պետական և մասնավոր հատվածի համագործակցության զարգացմանը: Հայաստանում արտահանմանն ուղղված արդյունաբերական ճյուղերի մրցունակության բարձրացման և դրանց արդիականացման նպատակով UNIDO-ն տեխնիկական օգնություն է ցուցաբերում թեթև արդյունաբերության հատվածի տեքստիլի և հագուստի արտադրության ճյուղերի զարգացմանը՝ նպատակ
ունենալով
արտադրական
և
ամրապնդել
արտահանման
հայաստանյան ներուժը
և
ընկերությունների
բարձրացնել
դրանց
արտադրանքի մրցունակությունը միջազգային շուկայում: UNIDO-ն Ավստրիայի կառավարության ֆինանսական աջակցությամբ ու Փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման ազգային կենտրոնի (ՓՄՁ ԶԱԿ) հետ համատեղ Շիրակի, Լոռու, Տավուշի և Գեղարքունիքի մարզերում իրականացնում է երիտասարդների կողմից ղեկավարվող սկսնակ բիզնեսների օժանդակության ծրագիր` ապահովելով ձեռնարկատիրական ուսուցում և տեղական բանկերի միջոցով ֆինանսական օժանդակություն ցուցաբերելով երիտասարդ ձեռնարկատերերին՝ սկսելու սեփական գործ: UNIDO-ն սկսնակ ձեռներեցների օժանդակությանն ուղղված մեկ այլ ծրագիր է իրականացնում Կոտայքի և Գեղարքունիքի մարզերի համայնքների խոցելի
խմբերի
համար՝
ճապոնական
կառավարության
ֆինանսական
օժանդակությամբ և ՄԱԿ¬ի մարդկային անվտանգության հիմնադրամի միջոցով: Եվրոպական ֆինանսական
միության
աջակցությամբ
(ԵՄ)
և
Ավստրիայի
գյուղմթերք
կառավարության
վերամշակողների
համար
իրականացվելու է տեխնիկական օգնության ծրագիր, որի նպատակն է հեռավոր և մեկուսացած շրջաններում ստեղծել և զարգացնել գյուղմթերքի
http://www.un.am/hy/agency/UNIDO
վերամշակման
և
արտադրության
կարողություններ`
օժանդակելով
արտադրական կոոպերատիվների ստեղծմանը և խթանելով արտադրանքի արտահանումը: Այլընտրանքային և վերականգնվող էներգետիկայի զարգացումը գտնվում է UNIDO-ի և ՀՀ Կառավարության համագործակցության օրակարգի առաջին պլանում: UNIDO-ն աջակցում է գյուղական համայնքներում այլընտրանքային էներգիայի եղանակների զարգացմանը, մասնավորապես՝ Գեղարքունիքի մարզի Գեղամասար և Փամբակ համայնքներում կենսագազի օգտագործման տարածմանը` կենսագազի ստացման սարքավորումների տեղադրման և դրանց շահագործման համար անհրաժեշտ աջակցության տրամադրման միջոցով:16 Գլոբալ էկոլոգիական հիմնադրամի (ԳԷՀ) ֆինանսավորմամբ UNIDO-ն Հայաստանում
նախաձեռնել
է
ծրագիր՝
ուղղված
ՓՄՁ-ներում
գլոբալ
ինովացիոն մաքուր տեխնոլոգիաների ներդրմանը, որի նպատակն է աջակցել մաքուր տեխնոլոգիաների ինովացիոն բիզնես գաղափարներին և դրանք վերածել կայուն ու հաջողակ բիզնեսների՝ այդպիսով ստեղծելով կայուն և բարենպաստ միջավայր: Ծրագիրը կնպաստի ՓՄՁ-ների մրցունակության բարձրացմանը և մաքուր տեխնոլոգիաների ոլորտում նորարարությունների խթանմանն ուղղված համակարգող մեխանիզմների մշակմանը, ինչպես նաև Հայաստանում մաքուր կիրառման
և
տեխնոլոգիաների
դրանց
նախաձեռնությունների քաղաքականությունների
զարգացմանն ընդլայման
ոլորտում նորարարությունների ուղղված համար
ուժեղացմանը,
ծրագրերի
ու
իրականացվող
ինստիտուցիոնալ
դաշտի
ամրապնդմանը: UNIDO-ն տեխնիկական օժանդակություն է ցուցաբերել երկրում առավել մաքուր
արտադրությունների
հանքարդյունաբերության,
մեթոդների
քիմիական
և
սննդի
ներդրմանը արդյունաբերության
ոլորտներում: Ներկայումս Արևելյան գործընկերության երկրների համար ԵՄ օժանդակությամբ ընթացող EAP GREEN նախաձեռնության շրջանակներում
http://www.un.am/hy/agency/UNIDO
UNIDO-ի
կողմից
իրականացվող
«Առավել
մաքուր
արտադրություն
և
ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումե ծրագրով Հայաստանի համար առաջնային
ոլորտներ
են
ընտրվել
գյուղատնտեսական
մթերքների
վերամշակումը, քիմիական և շինարարական նյութերի արտադրությունները: Վերոնշյալ մեթոդաբանության ներդրումը հայաստանյան ձեռնարկությունների զարգացման և միջազգային շուկայում դրանց մրցունակության բարձրացման կարևորագույն նախապայմաններից մեկն է: UNIDO-ն՝ որպես «Կայուն օրգանական աղտոտիչների (ԿՕԱ) մասին» Ստոկհոլմի
կոնվենցիայի
իրականացման
համար
ԳԷՀ-ի
կողմից
ֆինանսավորվող ծրագրերն իրականացնող գործակալություն, շարունակում է իր տեխնիկական գիտելիքներն
ու օժանդակությունը
տրամադրել ՀՀ
Կառավարությանը՝ կոնվենցիայի քարտուղարությանը ներկայացվող Ազգային զեկույցների
և
թափոնների
դրանց կայուն
լրամշակումների
պատրաստման,
կառավարման
ոլորտում,
վտանգավոր
մասնավորապես՝
աղբավայրերում բաց այրման հետևանքով ակամա առաջացող ԿՕԱ-ների կրճատման
նպատակով
լավագույն հասանելի տեխնոլոգիաների
և
բնապահպանական լավագույն փորձի (BAT/BET) ներդրման հարցում: UNIDO-ն նախաձեռնել է «Սնդիկի մասին» Մինամատայի կոնվենցիայի ներքո
Հայաստանի
Հանրապետությունում
նախնական
գնահատման
գործընթացը, որի նպատակն է հզորացնել ազգային կարողությունները Մինամատայի կոնվենցիայի վավերացման և դրա շրջանակներում ստանձնած պարտականությունների
իրականացման,
ինչպես
նաև
հետագա
միջամտությունների համար ռազմավարական որոշումների ընդունման և առաջնային ոլորտների ընտրության հարցում:17 «Օզոնային
շերտը
քայքայող
նյութերի
մասին»
Մոնրեալի
արձանագրության ֆինանսական մեխանիզմ հանդիսացող Բազմակողմանի հիմնադրամի գործադիր կոմիտեն 2009 թ. հրավիրված 57-րդ նստաշրջանում հաստատեց
Հայաստանի
ինստիտուցիոնալ
հզորացման
ծրագիրը:
Այն
օժանդակում է Օզոնի ազգային կենտրոնի զարգացմանը և արդյունավետ
http://www.un.am/hy/agency/UNIDO
գործունեությանը, այդ թվում` օզոնային շերտը պահպանող այլընտրանքային տեխնոլոգիաների ներդրման, օզոնային շերտը քայքայող նյութերի, դրանց ներմուծման, արտահանման և արտադրության մասին տվյալների հավաքման և
մոնիթորինգի
վերաբերյալ
հուսալի
հանրային
համակարգի
ստեղծման,
իրազեկվածության
մակարդակի
միջոցով:18
ԵԶՐԱԿԱՑՈՒԹ ՅՈՒՆ
http://www.un.am/hy/agency/UNIDO
ոլորտի
հարցերի
բարձրացման
UNIDO-ն ՄԱԿ-ի մասնագիտացված հաստատությունն է, որն իր ամբողջ ջանքերը ներդնում է զարգացող երկրներում և անցումային տնտեսություն ունեցող
երկրներում
ապրող
մարդկանց
կյանքի
բարելավման
գործում
հիմնվելով դրանց արդյունաբերության զարգացման վրա: ՄԱԿ-ի
Արդյունաբերության
զարգացման
միջազգային
կազմակերպությունն օգնում է երկրներին բարելավելու իրենց ազգային զարգացման ստեղծված
քաղաքականությունն հատուկ
մատչելիությանը`
ծրագրերը
միկրո,
ու
իրավական
նպաստում
փոքր
և
են
միջին
շրջանակները:
շուկայի
չափերի
և
Նրա
ֆինանսների
գյուղատնտեսական
արդյունաբերության զարգացման համար: UNIDO-ն իր գործունեությունն իրկանացնում է կառավարությունների, կազմակեր, միջազգային կառույցների և մասնավոր հատվածի հետ համատեղ: Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռնարկությունների և ֆիրմաների հետ արտադրական բնույթի համագործակցությանըª նպատակային ֆոնդերի և արտադրական ներդրումների ծրագրերի միջոցով: UNIDO-ի
շրջանակներում
իրականացվում
են
գիտահետազոտական
աշխատանքներ, հրատարակվում են հետազոտական աշխատանքներ, որտեղ ներկայացված
են
աշխարհի
արդյունաբերական
զարգացման
կանխատեսումներ, հետազոտություններ տարածաշրջանների և առանձին երկրների կտրվածքով: Որպես
ֆինանսավորման
աղբյուրներ
են
ծառայում
անդամ-
պետությունների գնահատված ներդրումները, ՄԱԿ-ի համակարգի ֆոնդերը, կառավարական
ֆոնդերը,
հաստատությունների
դրամական
միջոցները,
որոնք ֆինանսավորում են զարգացումը և հավատարմագրային ֆոնդերը: Տեխնիկական համագործակցության ոլորտում (Technical Assistance)ª UNIDO-ն ի
լրումն
ՄԱԶԾ
զարգացման
դրամական ֆոնդ
(ԱԶՖ),
միջոցներիª
ունի
Մոնրեալի
նաև
Արդյունաբերական
արձանագրությունից
հավատարմագրային ֆոնդերից ստացվող դրամական միջոցներ:
և
ՕԳՏԱԳՈՐԾՎԱԾ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹ ՅԱՆ ՑԱՆԿ
1. Միջազգային
կազմակերպություններ,
ուսումնական
Երևան 2012, 125 էջ: 2. Хасбулатов В.С. Мировая экономика. – М.: ВЛАДОС, 1999 – 297с. 3. Шевчук В.А Организации ООН. – М.: Анкил, 2000 – 351 с. 4. UNIDO Ежегодный доклад 2016. Вена, 2017 г. 75с. 5. www.unido.org 6. www.un.org 7. http://bibliofond.ru/view.aspx?id=45268#1 8. www.un.am
ձեռնարկ,