Абрамян, Г. Б.

Абрамян, Г. Б.

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Լեռնային Ղարաբաղը սոցիալիզմի կառուցման ժամանակաշրջանում (1920–1937 թթ.)

Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի պատմական, քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և հասարակական զարգացման ուսումնասիրությանը խորհրդային իշխանության հաստատման և սոցիալիզմի կառուցման սկզբնական ժամանակաշրջանում՝ 1920–1937 թվականներին։ Այն անդրադառնում է տարածաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական և վարչական փոփոխություններին, խորհրդային պետական համակարգի ձևավորմանը, իշխանական կառույցների հաստատմանը և նոր հասարակարգի ներդրման գործընթացներին։ Առանձնահատուկ ուշադրության կենտրոնում է Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի, վարչատարածքային կազմակերպման և կառավարման համակարգի ձևավորման պատմական ընթացքը, ինչպես նաև տարածաշրջանի քաղաքական կյանքում տեղի ունեցած իրադարձությունների փոխկապակցվածությունը Խորհրդային Միության ընդհանուր ազգային և տարածքային քաղաքականության հետ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը ներառում է սոցիալիստական վերափոխումների ազդեցությունը տեղական հասարակական հարաբերությունների, տնտեսական գործունեության, գյուղատնտեսության, արդյունաբերության, կրթության և մշակութային կյանքի վրա։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև բնակչության սոցիալական կառուցվածքի փոփոխությունների, նոր պետական և հասարակական հաստատությունների ձևավորման, կրթական ու մշակութային քաղաքականության իրականացման և խորհրդային գաղափարախոսության տարածման գործընթացների դիտարկումը։ 1920–1937 թվականներն առանձնահատուկ կարևորություն ունեն Լեռնային Ղարաբաղի նորագույն պատմության մեջ, քանի որ այդ ժամանակաշրջանում տեղի ունեցած վարչաքաղաքական որոշումները և հասարակական վերափոխումները երկարաժամկետ ազդեցություն են ունեցել տարածաշրջանի հետագա զարգացման վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու սոցիալիստական շինարարության քաղաքականության և տեղական պատմական իրողությունների փոխազդեցությունը, հասկանալու խորհրդային իշխանության հաստատման մեխանիզմները և բացահայտելու այն պայմանները, որոնցում ձևավորվել են տարածաշրջանի հասարակական ու վարչական հարաբերությունները։ Այն արժեքավոր է խորհրդային ժամանակաշրջանի պատմությամբ, Լեռնային Ղարաբաղի պատմական անցյալով, ազգային-տարածքային հարցերով և Հարավային Կովկասի քաղաքական ու սոցիալ-տնտեսական զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների համար։ Աշխատությունը կարող է ծառայել որպես լրացուցիչ գրականություն տարածաշրջանի պատմության, խորհրդային ազգային քաղաքականության և 1920–1930-ական թվականների հասարակական վերափոխումների ուսումնասիրության ընթացքում։

Updated: 2026-11-20
Լեռնային Ղարաբաղը սոցիալիզմի կառուցման ժամանակաշրջանում (1920–1937 թթ.)

Free

Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Read more Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Read more Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more