аль-Хирмасси, Мухаммад Салах

аль-Хирмасси, Мухаммад Салах

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Թունիսի բանվոր դասակարգը և նրա դերը ազգային-ազատագրական շարժման արդի փուլում

Աշխատությունը նվիրված է Թունիսի բանվոր դասակարգի հասարակական, քաղաքական և ազգային-ազատագրական գործունեության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով երկրի ազգային-ազատագրական շարժման արդի փուլում նրա ունեցած դերին և նշանակությանը։ Այն ներկայացնում է բանվոր դասակարգը որպես հասարակական կարևոր ուժ, որի գործունեությունը կապված է ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման, քաղաքական իրավունքների պաշտպանության, սոցիալական արդարության հաստատման և երկրի անկախության ու ինքնիշխանության համար մղվող պայքարի հետ։ Աշխատության առանցքում Թունիսի հասարակական-քաղաքական կյանքում աշխատավորության դիրքի, նրա կազմակերպվածության, շահերի և ազգային շարժման մյուս ուժերի հետ փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունն է։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում բանվոր դասակարգի և ազգային-ազատագրական պայքարի փոխկապակցվածությանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են աշխատանքային ու սոցիալական խնդիրները միահյուսվում ազգային ինքնորոշման, քաղաքական ազատությունների և հասարակական վերափոխումների ձգտումների հետ։ Քննարկվող թեմայի շրջանակում կարևոր տեղ են զբաղեցնում աշխատավորության կազմակերպված պայքարի ձևերը, արհմիութենական գործունեությունը, հասարակական համախմբման գործընթացները և բանվորական շարժման ազդեցությունը երկրի քաղաքական զարգացումների վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու Թունիսի ազգային-ազատագրական շարժումը ոչ միայն որպես քաղաքական անկախության հասնելու գործընթաց, այլև որպես հասարակական լայն ընդգրկում ունեցող պայքար, որի ձևավորման և զարգացման մեջ կարևոր դեր է ունեցել աշխատավոր բնակչությունը։ Ներկայացված հիմնախնդիրները բացահայտում են ազգային ազատագրության և սոցիալական իրավունքների պաշտպանության միջև առկա գաղափարական ու գործնական կապերը՝ ընդգծելով բանվոր դասակարգի մասնակցության նշանակությունը երկրի հասարակական կառուցվածքի և քաղաքական կյանքի փոփոխությունների համատեքստում։ Թեման առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև արաբական աշխարհի նորագույն պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ Թունիսի փորձը հնարավորություն է տալիս հասկանալու Հյուսիսային Աֆրիկայի երկրներում բանվորական շարժումների, ազգային ինքնագիտակցության և հակագաղութատիրական պայքարի փոխազդեցությունը։ Աշխատությունը կարևոր նյութ է Թունիսի պատմությամբ, արաբական երկրների ազգային-ազատագրական շարժումներով, բանվորական շարժումների պատմությամբ և հասարակական-քաղաքական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների, հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ նպաստելով տարածաշրջանի պատմական զարգացումների և ազգային ազատագրության գործում աշխատավոր դասակարգի դերի առավել ամբողջական ընկալմանը։

Updated: 2026-11-21
Թունիսի բանվոր դասակարգը և նրա դերը ազգային-ազատագրական շարժման արդի փուլում

Free

Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Read more Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more