Books by this author (1)
History
Ագրարային հարաբերությունները Արևմտյան Հայաստանում (1856–1914)
Աշխատությունը նվիրված է Արևմտյան Հայաստանի ագրարային հարաբերությունների ձևավորմանը, զարգացմանը և առանձնահատկություններին 1856–1914 թվականներին՝ Օսմանյան կայսրության քաղաքական, տնտեսական և հասարակական կյանքի խորքային փոփոխությունների պայմաններում։ Այն ներկայացնում է հողային սեփականության, հողօգտագործման, գյուղատնտեսական արտադրության և գյուղական բնակչության սոցիալ-տնտեսական դրության հետ կապված հիմնախնդիրները՝ դիտարկելով դրանք որպես Արևմտյան Հայաստանի հասարակական կառուցվածքի և տնտեսական կյանքի կարևոր բաղադրիչներ։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում հողային հարաբերությունների պատմական զարգացումն ուսումնասիրելուն, հողի նկատմամբ սեփականության և տնօրինման ձևերի փոփոխություններին, գյուղացիության ու հողատիրական խավերի միջև ձևավորված տնտեսական փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև գյուղատնտեսական աշխատանքի կազմակերպմանն ու արտադրական միջոցների բաշխմանը։ Աշխատանքի ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում է Օսմանյան կայսրության հողային քաղաքականության ազդեցությունը Արևմտյան Հայաստանի բնակչության տնտեսական կացության վրա, մասնավորապես՝ հողային օրենսդրության, վարչական կառավարման և սոցիալական հարաբերությունների փոխազդեցությունը։ Ագրարային հարաբերությունները ներկայացվում են ոչ միայն որպես տնտեսական գործընթացների ամբողջություն, այլև որպես հասարակական անհավասարության, գյուղացիության կենսապայմանների, սոցիալական կախվածության և տնտեսական հնարավորությունների բաշխման վրա անմիջական ազդեցություն ունեցող համակարգ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Արևմտյան Հայաստանի հայ բնակչության գյուղատնտեսական զբաղվածությանը, հողային սեփականության հետ կապված խնդիրներին և գյուղական համայնքների տնտեսական կյանքի առանձնահատկություններին՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանի պատմական, ժողովրդագրական և սոցիալ-քաղաքական պայմանները։ Նյութի պատմական շրջանակը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ագրարային հարաբերությունների փոփոխությունները Օսմանյան կայսրության բարեփոխումների ժամանակաշրջանից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախաշեմը՝ բացահայտելով դրանց շարունակականությունն ու փոխակերպումները։ Աշխատությունը կարևոր է նաև այն առումով, որ հողային հարաբերությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Արևմտյան Հայաստանի տնտեսական պատմության, գյուղացիության հասարակական դիրքի, գյուղական կյանքի կազմակերպման և հայ բնակչության սոցիալ-տնտեսական կացության մասին։ Այն արժեքավոր ուսումնասիրության նյութ է հայ ժողովրդի նոր շրջանի պատմությամբ, Օսմանյան կայսրության տնտեսական քաղաքականությամբ, հողային սեփականության պատմությամբ և հայ գյուղացիության հասարակական ու տնտեսական հարաբերություններով հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։
Updated: 2026-11-19