Ասատրյան, Վրեժ Մհերի

Technology

Աշխատությունը նվիրված է մեխանիկական և շինարարական կառուցվածքների առանձին տարրերում առաջացող ոլորման տատանումների տեսական ու հաշվարկային ուսումնասիրությանը՝ դրանց դինամիկական վարքի, կայունության և ամրության գնահատման տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում այն գործընթացներն են, որոնց ժամանակ ձողային, լիսեռային կամ այլ երկարավուն կառուցվածքային տարրերը փոփոխական ոլորող ազդեցությունների պայմաններում կատարում են պտտական տատանումներ իրենց երկայնական առանցքի շուրջ։ Քննվում են այդ շարժումները նկարագրող դիֆերենցիալ հավասարումները, սկզբնական և սահմանային պայմանները, ինչպես նաև նյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների և տարրի երկրաչափական պարամետրերի ազդեցությունը համակարգի դինամիկական բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սեփական հաճախականությունների և տատանման ձևերի որոշմանը, քանի որ դրանք կարևոր են արտաքին պարբերական ազդեցությունների հետ հնարավոր ռեզոնանսային վիճակները գնահատելու համար։ Ուսումնասիրվում է տարրի երկարության, լայնական հատվածքի, զանգվածի բաշխման, ոլորման կոշտության և ամրացման պայմանների փոփոխության ազդեցությունը տատանողական գործընթացների վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև հարկադրական տատանումների վերլուծությունը, երբ կառուցվածքի վրա գործում են ժամանակից կախված արտաքին ոլորող մոմենտներ։ Այդ դեպքում գնահատվում են տատանումների ամպլիտուդները, հաճախականային արձագանքը և համակարգի տարբեր հատվածներում առաջացող դինամիկական լարումները։ Դիտարկվում է մարման ազդեցությունը, որը պայմանավորում է տատանողական էներգիայի աստիճանական կորուստը և կարող է էականորեն փոփոխել կառուցվածքի արձագանքը արտաքին ազդեցություններին։ Ավելի բարդ համակարգերի դեպքում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր տարրերի փոխկապակցված տատանումները, փոփոխական լայնական հատվածք ունեցող կառուցվածքները կամ նյութական անհամասեռության ազդեցությունը։ Վերլուծական մոտեցումների հետ մեկտեղ հաշվարկային մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել այնպիսի համակարգեր, որոնց համար ճշգրիտ լուծումների ստացումը դժվար է։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ մեքենաշինական լիսեռների, փոխանցման համակարգերի, կրող կոնստրուկցիաների և այլ մեխանիկական համակարգերի դինամիկական հատկությունների գնահատման համար։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է տատանումների տեսության, առաձգականության, կառուցվածքային մեխանիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի մոտեցումները՝ ոլորման տատանումների առաջացման ու տարածման օրինաչափությունները բացահայտելու և կառուցվածքային տարրերի դինամիկական վարքը գնահատելու նպատակով։