Books by this author (1)

Online

History

Armenia and the Armenians from the earliest times until the great war (1914)

Գիրքը հայ ժողովրդի և Հայաստանի պատմության համապարփակ ակնարկ է, որը ներկայացնում է երկրի և ժողովրդի քաղաքական, հասարակական, մշակութային ու կրոնական զարգացումները հնագույն ժամանակներից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախաշեմը՝ 1914 թվականը։ Հեղինակը Քևորգ Ասլանն է, իսկ անգլերեն հրատարակությունը թարգմանել է Պիեռ Քրաբիտեսը․ այն լույս է տեսել Նյու Յորքում՝ «The Macmillan Company» հրատարակչությունում, 1920 թվականին և ունի XXIX, 138 էջ։ L Library of Congress +1 Աշխատության սկզբնական հատվածներում ներկայացվում են հին հայկական պետական կազմավորումները, Հայաստանի պատմական տարածքները, հայ ժողովրդի ծագման և ձևավորման վերաբերյալ պատմագիտական պատկերացումները, ինչպես նաև տարածաշրջանի հնագույն քաղաքակրթությունների հետ ունեցած փոխհարաբերությունները։ Հետագա բաժիններում քննարկվում են հայկական թագավորությունների քաղաքական զարգացումները, օտար տերությունների գերիշխանության տարբեր ժամանակաշրջանները, բյուզանդական, պարսկական, արաբական, սելջուկյան և այլ ազդեցությունները, ինչպես նաև միջնադարյան հայկական պետականության վերելքն ու անկումը։ Գրքում կարևոր տեղ է հատկացվում հայոց եկեղեցու, քրիստոնեության ընդունման, հոգևոր և մշակութային կյանքի զարգացմանը, հայ գրի ու գրականության նշանակությանը և ազգային ինքնության պահպանման գործում հոգևոր կառույցների դերին։ G Google Books Առանձին ուշադրություն է դարձվում միջնադարյան հայկական իշխանություններին ու թագավորություններին, Կիլիկյան Հայաստանին, եվրոպական և մերձավորարևելյան քաղաքական ուժերի հետ հարաբերություններին, ինչպես նաև Հայաստանի տարբեր հատվածներում ձևավորված իշխանական և վարչական համակարգերին։ Աշխատությունը հետագայում անդրադառնում է Օսմանյան և Պարսկական կայսրությունների տիրապետության ներքո հայ բնակչության դրությանը, հայ համայնքների կազմակերպմանը, ազգային-եկեղեցական կյանքին և քաղաքական ու հասարակական շարժումների ձևավորմանը։ Հատուկ նշանակություն ունի «Հայկական հարցի» պատմական զարգացման ներկայացումը, որի շրջանակում դիտարկվում են XIX դարի քաղաքական փոփոխությունները, բարեփոխումների պահանջները, եվրոպական տերությունների միջամտությունը և հայ ժողովրդի քաղաքական իրավունքների ու անվտանգության հարցերը։ Գրքի վերջին հատվածները մոտենում են Առաջին համաշխարհային պատերազմին նախորդող իրադարձություններին և ներկայացնում այն քաղաքական միջավայրը, որի պայմաններում հայ ժողովրդի խնդիրները դարձան միջազգային քաղաքականության կարևոր թեմաներից մեկը։ G Google Books +1 Աշխատության առանձնահատկությունն այն է, որ այն գրված է XX դարի սկզբի պատմագիտական և քաղաքական միջավայրում և, հետևաբար, արժեքավոր է ոչ միայն որպես Հայաստանի պատմության վերաբերյալ տեղեկատու, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի հայագիտական և քաղաքական պատկերացումների ուսումնասիրության աղբյուր։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, արևելագետներին, քաղաքագետներին, մշակութաբաններին, ուսանողներին և Հայկական հարցի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Գրքի ամբողջական թվայնացված տարբերակը հասանելի է ԱՄՆ Կոնգրեսի գրադարանի հավաքածուում, իսկ Հայաստանի ազգային գրադարանի թվային շտեմարանում ևս առկա է դրա թվային պատճենը։

Updated: 2026-09-09
Armenia and the Armenians from the earliest times until the great war (1914)

Free

Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1889 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book6 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book6 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more