Աթաոլլահ, Դադաշփուր

Աթաոլլահ, Դադաշփուր

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Geography

Նեկա գետի ջրհավաք ավազանի կարստային ջրերի ձևավորման առանձնահատկությունները և դրանց արդյունավետ օգտագործման ուղիները (Իրանի Իսլամական Հանրապետություն)

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի Իսլամական Հանրապետության Նեկա գետի ջրհավաք ավազանի կարստային ջրերի ձևավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց արդյունավետ օգտագործման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության հիմքում կարստային ջրային համակարգերի ձևավորման բնական պայմանների, դրանց տարածական բաշխման, սնուցման աղբյուրների և հիդրոլոգիական ռեժիմի ուսումնասիրությունն է։ Կարստային ջրերը ձևավորվում են հիմնականում ջրում լուծվող ապարների, հատկապես կրաքարերի և հարակից երկրաբանական շերտերի ներսում ընթացող լուծման ու ճեղքավորվածության գործընթացների արդյունքում, ինչի հետևանքով առաջանում են ստորգետնյա ջրերի շարժման բարդ ուղիներ, աղբյուրներ, խոռոչներ և այլ կարստային ձևեր։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Նեկա գետի ավազանի երկրաբանական և գեոմորֆոլոգիական կառուցվածքը, կլիմայական պայմանները, տեղումների բնույթը, մակերևութային և ստորերկրյա ջրերի փոխկապակցվածությունը և այն բնական գործոնները, որոնք պայմանավորում են կարստային ջրերի ձևավորումն ու տարածումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստորերկրյա ջրերի սնուցման և բեռնաթափման գործընթացներին, ջրի հոսքի ուղղություններին, աղբյուրների ջրատվությանը և դրանց սեզոնային փոփոխություններին։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև ջրերի որակի և օգտագործման հնարավորությունների գնահատումը՝ հաշվի առնելով ինչպես բնական հիդրոքիմիական առանձնահատկությունները, այնպես էլ մարդածին ազդեցության հավանական գործոնները։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել գյուղատնտեսության, բնակչության ջրամատակարարման և այլ տնտեսական ոլորտների ջրապահանջները՝ համադրելով դրանք ավազանի առկա ջրային պաշարների հետ։ Հատուկ նշանակություն է տրվում կարստային ջրային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման խնդրին, քանի որ նման համակարգերը մի կողմից կարող են ապահովել զգալի քանակությամբ քաղցրահամ ջուր, իսկ մյուս կողմից՝ համեմատաբար արագ արձագանքել արտաքին ազդեցություններին և աղտոտման դեպքում ունենալ սահմանափակ ինքնամաքրման հնարավորություն։ Աշխատությունը նպատակ ունի առաջարկել ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման, պահպանության և օգտագործման այնպիսի մոտեցումներ, որոնք կհամապատասխանեն տարածքի բնական պայմաններին և սոցիալ-տնտեսական պահանջներին։ Կարևորվում է նաև կարստային ջրերի մոնիթորինգի, դրանց որակի վերահսկման, ջրառի կարգավորման և հնարավոր աղտոտման կանխարգելման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ Նեկա գետի ավազանի ջրային ռեսուրսների կառավարման, ջրամատակարարման պլանավորման, գյուղատնտեսական ջրօգտագործման և կարստային էկոհամակարգերի պահպանության ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հիդրոերկրաբաններին, ջրաբաններին, աշխարհագրագետներին, բնապահպաններին, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետներին և տարածաշրջանի բնական ռեսուրսների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Updated: 2026-09-21
Նեկա գետի ջրհավաք ավազանի կարստային ջրերի ձևավորման առանձնահատկությունները և դրանց արդյունավետ օգտագործման ուղիները (Իրանի Իսլամական Հանրապետություն)

Free

Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Read more