Բաղդասարյան, Աստղիկ Արմենի

Բաղդասարյան, Աստղիկ Արմենի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Medicine

Սենսիբիլիզացիայի առանձնահատկությունները ալերգիկ հիվանդություններով տառապող երեխաների շրջանում Հայաստանում

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում ալերգիկ հիվանդություններ ունեցող երեխաների շրջանում սենսիբիլիզացիայի՝ տարբեր ալերգենների նկատմամբ օրգանիզմի իմունային զգայունացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են մանկական տարիքում ալերգիկ հիվանդությունների առաջացման և զարգացման իմունաբանական մեխանիզմները, ալերգենների նկատմամբ զգայունության ձևավորման գործոնները և դրանց ազդեցությունը հիվանդությունների կլինիկական դրսևորումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շնչառական, սննդային, կենցաղային և շրջակա միջավայրի այլ ալերգենների նկատմամբ երեխաների զգայունության առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են բրոնխային ասթմայի, ալերգիկ ռինիտի, ատոպիկ դերմատիտի և մանկական տարիքում հանդիպող այլ ալերգիկ հիվանդությունների հետ սենսիբիլիզացիայի հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Դիտարկվում են երեխաների տարիքային առանձնահատկությունները, ժառանգական նախատրամադրվածությունը, բնակության միջավայրը, կլիմայական պայմանները և արտաքին գործոնների ազդեցությունը ալերգիկ զգայունության ձևավորման վրա։ Կարևորվում են Հայաստանի տարբեր բնակլիմայական պայմաններում տարածված ալերգենների ուսումնասիրությունը, սեզոնային փոփոխությունների ազդեցությունը և երեխաների շրջանում ալերգիկ հիվանդությունների կլինիկական առանձնահատկությունների բացահայտումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել մաշկային ալերգաբանական փորձերի, արյան մեջ սպեցիֆիկ իմունոգլոբուլին E-ի որոշման, կլինիկական հետազոտությունների և վիճակագրական վերլուծության մեթոդներ։ Անդրադարձ է կատարվում միաժամանակ մի քանի ալերգենների նկատմամբ զգայունացման, ալերգիկ հիվանդությունների ծանրության և ախտանշանների արտահայտվածության միջև հնարավոր կապերին։ Առանձնացվում են ալերգիկ հիվանդությունների վաղ հայտնաբերման, ճշգրիտ ախտորոշման, անհատական ռիսկերի գնահատման և կանխարգելիչ միջոցառումների կազմակերպման խնդիրները։ Կարևորվում են նաև ալերգենների հետ շփման նվազեցման, հիվանդությունների ընթացքի վերահսկման և բուժման անհատականացված մոտեցումների մշակման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հայաստանում մանկական ալերգիկ հիվանդությունների տարածվածության և սենսիբիլիզացիայի կառուցվածքի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը, ախտորոշման արդյունավետության բարձրացմանը և կանխարգելման ռազմավարությունների կատարելագործմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ մանկաբուժական և ալերգաբանական ծառայությունների գործունեության, երեխաների առողջության պահպանման և հանրային առողջապահական ծրագրերի մշակման համար։ Այն օգտակար է մանկաբույժների, ալերգոլոգների, իմունոլոգների, համաճարակաբանների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Updated: 2026-10-16
Սենսիբիլիզացիայի առանձնահատկությունները ալերգիկ հիվանդություններով տառապող երեխաների շրջանում Հայաստանում

Free

Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1889 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book2 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book3 Read more