Բաղդասարյան, Երեմ Հազարապետի

Բաղդասարյան, Երեմ Հազարապետի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Other Subjects

Ջրամբարային հիդրոհանգույցի տեխնիկատնտեսական ցուցանիշների արդյունավետության բարձրացման ուղիները Տոլորսի ջրամբարի օրինակով

Աշխատությունը նվիրված է ջրամբարային հիդրոհանգույցների շահագործման տեխնիկական և տնտեսական արդյունավետության գնահատման ու բարձրացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ կոնկրետ ջրատնտեսական համակարգի օրինակով։ Հետազոտության առանցքում հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների տեխնիկական վիճակի, ջրային ռեսուրսների կուտակման և բաշխման կազմակերպման, շահագործման ծախսերի, կառավարման մեխանիզմների և համակարգի ընդհանուր արդյունավետության փոխկապակցված վերլուծությունն է։ Քննվում են ջրամբարի և դրա հետ կապված հիմնական կառուցվածքների գործառնական նշանակությունը, դրանց հուսալիության ապահովման խնդիրները, ինչպես նաև երկարատև շահագործման ընթացքում առաջացող տեխնիկական և տնտեսական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ջրային պաշարների արդյունավետ օգտագործմանը, ջրի կորուստների նվազեցման հնարավորություններին, ոռոգման պահանջարկի և հասանելի ջրային ռեսուրսների համապատասխանեցմանը, ինչպես նաև ջրամբարի աշխատանքային ռեժիմների կատարելագործմանը։ Տեխնիկական ցուցանիշների գնահատման շրջանակում կարող են դիտարկվել կառուցվածքների վիճակը, ջրամբարի օգտակար ծավալի օգտագործումը, ջրատար և կարգավորող համակարգերի աշխատանքը, հուսալիությունը և սպասարկման պահանջները։ Տնտեսական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են շահագործման ու պահպանման ծախսերը, վերականգնման և արդիականացման միջոցառումների նպատակահարմարությունը, ներդրումային պահանջները և իրականացվող միջոցառումների հնարավոր տնտեսական արդյունքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տեխնիկական լուծումների տնտեսական գնահատումը, որը հնարավորություն է տալիս համեմատելու տարբեր բարելավումների ծախսերն ու ակնկալվող արդյունքները և ընտրելու ռեսուրսների օգտագործման առավել հիմնավորված տարբերակներ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ջրամբարի կառավարման տեղեկատվական ապահովմանը, մշտադիտարկման նշանակությանը և տեխնիկական վիճակի վերաբերյալ տվյալների օգտագործմանը կառավարչական որոշումների ընդունման գործընթացում։ Համակարգի արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները կարող են կապվել ենթակառուցվածքների արդիականացման, տեխնիկական սպասարկման բարելավման, ջրի հաշվառման և կառավարման կատարելագործման, շահագործման ծախսերի օպտիմալացման և ջրային ռեսուրսների ավելի արդյունավետ բաշխման հետ։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է հիդրոտեխնիկայի, ջրային տնտեսության, տեխնիկատնտեսական վերլուծության և կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով հիմնավորել ջրամբարային հիդրոհանգույցների անվտանգ, հուսալի և տնտեսապես արդյունավետ շահագործման կատարելագործման ուղղությունները։

Updated: 2026-09-19
Ջրամբարային հիդրոհանգույցի տեխնիկատնտեսական ցուցանիշների արդյունավետության բարձրացման ուղիները Տոլորսի ջրամբարի օրինակով

Free

Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book7 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Read more