Բախտիկյան, Ս. Ա.

Բախտիկյան, Ս. Ա.

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Արաբկիրն ու շրջակա գյուղերը․ պատմական և ազգագրական համառոտ ակնարկ

Աշխատությունը նվիրված է պատմական Հայաստանի նշանավոր բնակավայրերից մեկի՝ Արաբկիրի և նրան հարակից գյուղերի պատմական անցյալին, բնակչության ազգային ու մշակութային ինքնությանը, ավանդական կենսակերպին և հասարակական հարաբերություններին։ Այն ներկայացնում է տարածաշրջանի պատմաաշխարհագրական միջավայրը, բնակավայրերի ձևավորման ու զարգացման ընթացքը, հայ բնակչության պատմական ներկայությունը, համայնքային կյանքի առանձնահատկությունները և տեղական ավանդույթների պահպանման ու փոխանցման նշանակությունը։ Պատմական և ազգագրական դիտանկյունների համադրությամբ անդրադարձ է կատարվում բնակչության կենցաղին, ընտանեկան ու հասարակական հարաբերություններին, զբաղմունքներին, տնտեսական գործունեությանը, ժողովրդական սովորույթներին, ծեսերին, հավատալիքներին և մշակութային ժառանգությանը։ Առանձնահատուկ արժեք ունի Արաբկիրի և շրջակա գյուղերի հայության պատմական հիշողության, տեղական ինքնատիպության և համայնքային կյանքի առանձնահատկությունների ներկայացումը, որը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տարածաշրջանի բնակչության ձևավորած նյութական ու հոգևոր մշակույթի մասին։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև բնակավայրերի պատմական փոխկապակցվածության և դրանց միջև գոյություն ունեցած հասարակական, տնտեսական ու մշակութային կապերի բացահայտումը։ Ազգագրական նյութերի միջոցով ներկայացվում են այն ավանդույթներն ու կենսակերպի դրսևորումները, որոնք բնորոշ են եղել տարածաշրջանի հայ համայնքներին և ձևավորել նրանց ինքնության կարևոր բաղադրիչները։ Պատմական ակնարկի և ազգագրական դիտարկումների համադրությունը ստեղծում է տարածաշրջանի անցյալի ամբողջական պատկերը՝ ընդգծելով ոչ միայն բնակավայրերի պատմական զարգացումը, այլև այնտեղ ապրած մարդկանց առօրյան, սովորույթները, արժեքային համակարգն ու մշակութային ժառանգությունը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի արևմտահայության պատմության, պատմական Հայաստանի բնակավայրերի ուսումնասիրության, հայ ժողովրդի տեղական պատմության և ավանդական մշակույթի հետազոտման տեսանկյունից։ Այն արժեքավոր տեղեկատու և ճանաչողական նյութ է Արաբկիրի պատմությամբ, հայկական բնակավայրերի ազգագրությամբ, տեղական ավանդույթներով և հայ համայնքների պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, հետազոտողների, պատմաբանների ու ազգագրագետների համար։ Գիրքը նպաստում է պատմական հիշողության պահպանմանը և հնարավորություն տալիս ավելի խորությամբ ճանաչելու Արաբկիրի ու նրա շրջակա գյուղերի տեղն ու նշանակությունը հայ ժողովրդի պատմության և մշակույթի մեջ։

Updated: 2026-11-19
Արաբկիրն ու շրջակա գյուղերը․ պատմական և ազգագրական համառոտ ակնարկ

Free

Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Read more