Books by this author (1)
History
Армяно-грузинский вооруженный конфликт на основании фактических данных и подлинных документов
Այս աշխատանքը նվիրված է 1918 թվականի հայ-վրացական զինված հակամարտության ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով փաստական տվյալների, արխիվային նյութերի և ժամանակակից փաստաթղթերի քննության վրա, որի նպատակն է վերականգնել իրադարձությունների իրական ընթացքը և վերլուծել դրանց քաղաքական, ռազմական և սոցիալական պատճառները։ Հեղինակը ներկայացնում է Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Հարավային Կովկասում ձևավորված բարդ իրավիճակը, երբ նորաստեղծ Հայաստանի և Վրաստանի հանրապետությունները բախվեցին սահմանային հարցերի շուրջ՝ հատկապես Լոռու, Բորչալուի և Ջավախքի շրջաններում, որոնք ունեն խառը բնակչություն և ռազմավարական նշանակություն։ Աշխատության մեջ ընդգծվում է, որ հակամարտությունը ծագել է ինչպես տարածքային պահանջներից, այնպես էլ ազգային ինքնորոշման գործընթացների և նախկին կայսերական վարչական սահմանների փլուզման հետևանքով առաջացած վակուումից։ Մանրամասն նկարագրվում են ռազմական գործողությունները 1918 թվականի դեկտեմբերին, ներառյալ առանձին ճակատամարտերը, զորքերի տեղաշարժերը և կողմերի ռազմական հնարավորությունները, ինչպես նաև տեղական բնակչության մասնակցությունը և ազդեցությունը հակամարտության ընթացքի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դիվանագիտական միջամտությանը՝ մասնավորապես բրիտանական կողմի դերակատարությանը, որը հանգեցրեց զինադադարի հաստատմանը և Լոռու տարածքում չեզոք գոտու ստեղծմանը։ Աշխատության աղբյուրագիտական հիմքը կազմված է տարբեր արխիվային փաստաթղթերից, պաշտոնական հաղորդագրություններից, ռազմական զեկույցներից և ժամանակակից պատմագրական ուսումնասիրություններից, որոնք համադրվում են՝ փորձելով նվազեցնել ազգային պատմագրությունների կողմնակալությունները և վերականգնել իրադարձությունների բազմակողմանի պատկերը։ Բացի ռազմական և քաղաքական վերլուծությունից, քննարկվում են նաև հակամարտության սոցիալական հետևանքները՝ ներառյալ քաղաքացիական բնակչության տեղաշարժերը, ձերբակալությունները և տարածաշրջանային լարվածության աճը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է 1918 թվականի հայ-վրացական զինված հակամարտությունը որպես բարդ և բազմաշերտ պատմական երևույթ, որը ձևավորվել է տարածաշրջանային պետականության ձևավորման դժվարին պայմաններում և հետագայում ազդել է հայ-վրացական հարաբերությունների զարգացման վրա։
Updated: 2026-09-21