Броневский, Семен Михайлович, 1763-1830

Броневский, Семен Михайлович, 1763-1830

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Other Subjects

Новейшия географическия и историческия известия о Кавказе

Աշխատությունը պատմաաշխարհագրական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է Կովկասի տարածաշրջանի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանում շրջանառվող աշխարհագրական, պատմական, ազգագրական և հասարակական տեղեկությունների համակարգված ամբողջություն։ Նյութի առանցքում տարածաշրջանի բնական և տարածքային առանձնահատկությունների նկարագրությունն է՝ լեռնային համակարգերի, գետերի, բնակավայրերի, ճանապարհների, վարչատարածքային միավորների և հաղորդակցության ուղիների վերաբերյալ տեղեկություններով։ Աշխարհագրական նկարագրությունը զուգորդվում է պատմական դիտարկումներով, որոնց միջոցով ներկայացվում են Կովկասի տարբեր տարածքների անցյալը, քաղաքական փոփոխությունները, բնակչության տեղաբաշխումը և տարածաշրջանի ժողովուրդների փոխհարաբերությունները։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել բնակչության էթնիկական ու լեզվական բազմազանության, կենցաղի, սովորույթների, տնտեսական զբաղմունքների և հասարակական կազմակերպման վերաբերյալ դիտարկումները, ինչի շնորհիվ նյութը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև ազգագրության և պատմական ժողովրդագրության համար։ Տարածաշրջանի քաղաքների ու գյուղերի մասին տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու բնակավայրերի պատմական նշանակության, առևտրային կապերի և տնտեսական կյանքի առանձնահատկությունների մասին։ Հատուկ արժեք ունի աշխարհագրական և պատմական տեղեկությունների համադրումը, քանի որ այն թույլ է տալիս տարածական միջավայրի փոփոխությունները դիտարկել պատմական իրադարձությունների և հասարակական գործընթացների հետ փոխկապակցված։ Միաժամանակ նման աղբյուրները պետք է մեկնաբանել դրանց ստեղծման ժամանակաշրջանի գիտական պատկերացումների և քաղաքական միջավայրի համատեքստում, քանի որ տեղանունների, ժողովուրդների դասակարգումների, սահմանների և պատմական իրադարձությունների ներկայացումը կարող է արտացոլել ժամանակի հեղինակային կամ վարչական մոտեցումները։ Այդ պատճառով աշխատությունը կարևոր է ոչ միայն որպես Կովկասի մասին տեղեկությունների հավաքածու, այլև որպես աղբյուր՝ ուսումնասիրելու, թե ինչպես էր տարածաշրջանը նկարագրվում և ընկալվում տվյալ ժամանակաշրջանի աշխարհագրական ու պատմագիտական գրականության մեջ։ Հին տեղանունների, բնակավայրերի նկարագրությունների և հաղորդակցության ուղիների վերաբերյալ տվյալները կարող են օգտակար լինել նաև պատմական քարտեզագրության և տարածաշրջանային պատմության հետազոտությունների համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը բազմաբնույթ սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունի՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու Կովկասի պատմական աշխարհագրությունը, բնակչությունը, հասարակական միջավայրը և տարածաշրջանի մասին գիտելիքների ձևավորման պատմությունը։

Updated: 2026-09-27
Новейшия географическия и историческия известия о Кавказе

Free

Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book2 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book14 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book6 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book4 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more