Ճարտարյան, Վահան Մկրտիչի

Ճարտարյան, Վահան Մկրտիչի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Medicine

Анестезиологическое обеспечение цереброангиографических исследований

Աշխատությունը նվիրված է գլխուղեղի անոթների անգիոգրաֆիկ հետազոտությունների ընթացքում անեսթեզիոլոգիական ապահովման սկզբունքների և առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով հիվանդի անվտանգության պահպանմանը, կենսական կարևոր գործառույթների վերահսկմանը և ախտորոշիչ միջամտության համար անհրաժեշտ պայմանների ստեղծմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են անեսթեզիոլոգիական մոտեցման ընտրության վրա ազդող կլինիկական գործոնները՝ հիվանդի ընդհանուր վիճակը, նյարդաբանական ախտանշանների բնույթը, սրտանոթային և շնչառական համակարգերի վիճակը, ուղեկցող հիվանդությունները և նախատեսվող հետազոտության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նախամիջամտական գնահատմանը, որի նպատակն է բացահայտել հնարավոր ռիսկերը և որոշել բժշկական հսկողության համապատասխան ծավալը։ Քննվում են տեղային անզգայացման, սեդացիայի և ընդհանուր անեսթեզիայի կիրառման ընդհանուր սկզբունքները՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ անգիոգրաֆիկ պատկերների որակի համար կարևոր է հիվանդի հնարավորինս կայուն դիրքը, իսկ որոշ իրավիճակներում անհրաժեշտ է նաև պահպանել նյարդաբանական վիճակի գնահատման հնարավորությունը։ Կարևորվում է հեմոդինամիկ ցուցանիշների, շնչառության, թթվածնավորման և գիտակցության մակարդակի շարունակական վերահսկումը, քանի որ գլխուղեղի արյան շրջանառության հետ կապված հետազոտությունների ընթացքում ֆիզիոլոգիական կայունությունը կարևոր նշանակություն ունի։ Ուսումնասիրվում են նաև կոնտրաստային նյութերի կիրառման հետ կապված հնարավոր ռիսկերը, անհատական զգայունության գնահատումը և համապատասխան բժշկական պատրաստվածության անհրաժեշտությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում անեսթեզիոլոգի, ռադիոլոգի, նյարդաբանի և միջամտությանը մասնակցող մյուս մասնագետների համագործակցությանը, քանի որ արդյունավետ թիմային աշխատանքը նպաստում է հիվանդի վիճակի փոփոխություններին ժամանակին արձագանքելուն։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր անեսթեզիոլոգիական մոտեցումների համեմատական գնահատումը՝ դրանց ազդեցությունը դիտարկելով հիվանդի ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների կայունության, հետազոտության տեխնիկական պայմանների և հետմիջամտական վերականգնման տեսանկյունից։ Կարևորվում է նաև անեսթեզիոլոգիական միջոցների ընտրության անհատականացումը՝ հատկապես այն հիվանդների դեպքում, որոնց մոտ առկա են ուղեղային արյան շրջանառության խանգարումներ կամ այլ գործոններ, որոնք կարող են բարձրացնել միջամտության հետ կապված ռիսկերը։ Դիտարկվում է հետազոտությունից հետո հիվանդի հսկողության նշանակությունը՝ ընդհանուր վիճակի, նյարդաբանական ցուցանիշների և կենսական գործառույթների գնահատման նպատակով։ Աշխատությունը կարող է նպաստել ուղեղային անոթների ախտորոշիչ միջամտությունների ժամանակ անեսթեզիոլոգիական ապահովման կազմակերպման վերաբերյալ մասնագիտական պատկերացումների համակարգմանը և հետաքրքրություն ներկայացնել անեսթեզիոլոգիայի, նյարդաբանության, նյարդառադիոլոգիայի և ինտերվենցիոն բժշկության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Updated: 2026-09-19
Анестезиологическое обеспечение цереброангиографических исследований

Free

Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book17 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book9 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more